අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

සංවාදය, සවන් දීම සහ සලකා බැලීම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on සැප්තැම්බර් 1, 2014

1024px-Galileos_Dialogue_Title_Page

සංවාදය (dialogue) යනු දෙදෙනෙක් හෝ ඊට වැඩි සංඛ්‍යාවක් අතර ලිවීමෙන් හෝ කතාබහෙන් සිදුවන අදහස් හුවමාරුවකින් යම් නිගමනයක් කරා එළඹෙන්නට ගන්නා උත්සාහයයි.

අල්ලාප සල්ලාපය (chitchat) යනු හිතවත් ලෙසකින් වැදගත් නොවූ දේවල් ගැන කතාබහ සිද්ධ වීමයි. අයෙක් සිය මතයක් කියද්දී අනෙකා එයට ආචාරශීලීව එකඟවීම හෝ නොවීම අල්ලාප සල්ලාපයේ දී දකින්නට ලැබේ. මෙහි දී සංවාදයට සහභාගී වෙන සියල්ලන්ගේම අරමුණ හිතවත්කම පවත්වා ගැනීමයි. උත්සව සහ සම්මන්ත්‍රණ වල දී හමුවන අමුත්තන් අතර බහුතර වශයෙන් හුවමාරු වෙන්නේ කිසිවෙකුගේ හිත් නොරිදවන අරමුණින් යුතු අල්ලාප සල්ලාපයයි.

සම්පප්‍රලාපය යනු කිසිත් වැදගැම්මකට නැති කතාබහෙන් කාලය නාස්තියයි. අදහස් හුවමාරුවක අරමුණක් නැත. නිගමනයක් කරා එළඹෙන්නට උවමනාවක් නැත. එසේම හිතවත්කම පවත්වා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක් ද නැත. එදා ගමේ බෝක්කුව අසල රැස්වූ දන්නා හඳුනන පිරිමි සහ වත්තෙ වැට දෙපැත්තෙන් එකතු වූ අසල්වැසි ගැහැණු අතර සිදු වූ සම්පප්‍රලාපය අද අන්තර්ජාලයෙන් නොදන්නා නොහඳුනන අය අතර සිද්ධ වෙන හැටි දකින්නට පුළුවනි.

සංවාදය, අල්ලාප සල්ලාපය සහ සම්පප්‍රලාපය යන කතාබහ සියල්ලෙන්ම සිද්ධ වෙන්නේ තමන් ගැන යමක් හෙළි කිරීමයි. එසේම ලිවීමෙන්, ඇඳීමෙන්, වාදනයෙන්, ගායනයෙන්, රංගනයෙන් හා ක්‍රීඩා කෞශල්‍යයෙන් ද තමන් සතු වූවක් අනුන්ට පෙන්වීමක් සිද්ධ වේ. ඒ සඳහන් කළ අනෙක් ආකාර වලින් සේ ම කතාබහේ යෙදන විට ද පුද්ගලයාගේ සිරුරේ නිපැදවෙන තෘප්තිය දනවන හෝර්මෝන නිෂ්පාදනය වැඩිවේ. ඒ නිසා රංගනයට කැමැත්තා වැඩි වැඩියෙන් රංගනයට අවස්ථාව සොයා ගන්නා සේ කතාබහට කැමැත්තා ද වැඩි වැඩියෙන් එහි යෙදෙන්නට අවස්ථාව පාදා ගනියි.

පුරාතන ග්‍රීසියේ සොක්‍රටීස් වීදි කොණක දී මහමග යන අයෙක් අල්ලා ගෙන සංවාදයේ යෙදුනේය. අද අන්තර්ජාලයෙන් ඉතා දුර බැහැර වාසය කරන නොදන්නා අය සමඟ ක්ෂණික සංවාදයන්හි යෙදෙන්නට අවස්ථාව පෑදී ඇත. සංවාදයකින් තම දැනුම වර්ධනයක් කරගන්නවා වෙනුවට තවමත් අල්ලාප සල්ලාපයෙන් සහ සම්පප්‍රලාපයෙන් කාලය ගෙවන්නට බහුතරය කැමත්ත දක්වන්නේ එයින් ලැබෙන මිනිස් සිරුරේ මේ තෘප්තිය දනවන හෝර්මෝන නිෂ්පාදනය නිසා විය හැකියි.

අල්ලාප සල්ලාපයෙන් සහ සම්පප්‍රලාපයෙන් සිතක් සතුටින් පිරී ගියාට එයින් යම් කාර්යයක් ඉටු කරගත දැනුමක් එකතු නොවේ. ගණුදෙනු කරන්නට සහ ලාබ උපයන්නට නම් අයෙකුට සංවාදයක් අවශ්‍යයයි. කාර්යයන් ඉටු කරගත හැකි දැනුම හීන වී යද්දී, ගණුදෙනු නොකරන අය සහ ලාබ උපයන්නේ නැති අය වැඩිවෙද්දී, ඒ සමාජය භෞතික හා අධ්‍යාත්මික යන දෙකෙන්ම දුප්පත් වේ.

ගැටුමකින් ප්‍රශ්න විසඳනවාට වඩා දෙපාර්ශවය අතර සංවාදයකින් ප්‍රශ්නයක් විසඳාගත හැකිනම් ජීවිත, දේපල සහ ස්වභාවික සම්පත් හානිය අවම කරගන්නට හැකිබව මිනිස් බුද්ධියට වටහාගත හැකි වූවකි. නමුත් සංවාද ආරම්භ කරන්නට පෙර සංවාද කරන්නේ කෙසේදැයි දැනුමක් මිනිසා ලබා සිටිය යුතුයි.

තමන් දකින විදියට අනිත් අය ද දකිනවා යැයි ද, තමන්ට දැනෙන විදියට අනිත් අයට දැනෙනවා යැයි ද සහ තමන් හිතන විදියට අනුන් හිතනවා යැයි ද සිතීම සංවාදයේ දී නොකළ යුත්තකි.

අයෙක් කියූ දැයක් වටහා ගෙන ඇතැයි සිතුන ද, එය වටහා ගෙන ඇත්තේ ඔබට උවමනා ආකාරයට ද නැත්නම් එයා කියූ ආකාරයට දැයි සොයා බැලිය යුත්තකි. එසේම අයෙක් කියූ දැයක් මතකයේ තිබෙනවා යැයි කියද්දී, මතක එයා කියූ දැය ද නැත්නම් ඒ ගැන තමන් හදාගත් මතය ද යන්න විමසා බැලිය යුතුයි.

ආවේග, උද්වේග, බිය, සැක හා ලැජ්ජාව යනාදිය හඳුනාගැනීමට නොහැකියාව නිසා සංවාදයක දී තමන්ගේ අදහස් අනුන්ට ද අනුන්ගේ අදහස් තමන්ට ද පැහැදිලිව හඳුනාගැනීමට නොහැකි වේ.

දැනුම ලබාගැනීම සඳහා සංවාදයක යෙදෙන්නා තමන් විසින් සංවාදය තුල මහත් කාලයක් වැය කිරීම අවම කරන්නෙකි. දැනගන්නට අහන ප්‍රශ්නයක විලාසයෙන් අයෙක් සංවාදයට අදාල නොවූ තම දැනුම ගෙන හැර පාන අවස්ථා එමට දැක ඇත්තෙමි. ස්තූති කතාවක දී පවා ස්තූති කිරීම අඩුවෙන් ද, තම දැනුම පෙන්වන්නට ගන්නා කාලය වැඩියෙන් ද වැය කරන අය ඇත.

1993 දී මියගිය ඒබ්‍රහම් කප්ලාන් විසින් duologue නම් යැයි වචනයෙන් හඳුන්වා දුන්නේ අනෙකාට සවන් නොදෙමින් සංවාදයේ යෙදෙනවා යැයි කීමටයි. එය ස්වගතයකට (monologue) වඩා වැඩියෙන් සිද්ධ වූවත් සංවාදයක් (dialog) නොවන්නකි. කාමරයක් පිරෙන්නට රැස් වී සිටින සියල්ලන් එකිනෙකා අතර කරන duologue වැඩි කළාම ඔබට සම්මන්ත්‍රණයක් ලැබෙනවා යැයි කප්ලාන් ඒ හැදියාව හෑල්ලු කරමින් කීවේය.

කප්ලාන්ගේ අදහස ගැන විමසා බලන්නට මෑතක දී ඇමෙරිකන් විශ්ව විද්‍යාල දෙකක් එකතු වී පර්යේෂණයක් පැවැත්වූහ. එහි දී චැට් භාවිතයෙන් සිසුන් දෙදෙනෙක් කාටූනයක පාට හඳුනාගැනීම ගැන තත්පර 30 ක සංවාදයක නියැළෙති. ඔවුන් නොදැනුවත්වම තවත් සිසුන් දෙදෙනෙක් බැගින් ද තවත් කාටූනයක පාට හඳුනාගැනීම ගැන සංවාදයන් හි නියැළෙති. පර්යේෂකයන් ඔවුන්ට නොදැනෙන්නට මිනිත්තු 15 කින් ඔවුනොවුන්ව මාරු කළහ. තමන් මෙතෙක් සංවාදයේ යෙදුන අය දැන් වෙනස් වී ඇතැයි නොදැක ඔවුන් සංවාදය දිගටම පවත්වාගෙන ගියහ.

තමන්ගේ අදහස් කියන්නට ගියා මිසෙක අනෙකාට සවන් දීම ගැන ඔවුන් අවධානයක් දැක්වූයේ නැතිබව එයින් ඔප්පු විය. මාතෘකාව ගැන සංගත (coherent) බවක් සංවාදයක දී තිබිය යුතු බව ද ඔවුන් දැක්කේ නැත.

අද තම මතය කියන්නට කැමති අය වැඩි වී අනුන් කියන්නට සවන් දෙන අය අඩු වී ගිහින් ද?

අයෙක් අදහස් කරන්නේ එසේ මෙසේ යැයි කළින් අභ්‍යූපගමනය කරන්නට යෑමෙන් දැනුමක් වර්ධනය නොවේ. එහි දී ප්‍රශ්න සහ උත්තර දෙකම වැරදියට වටහා ගෙන වැරදි නිගමන වලට තමන් එළඹීමක් සිද්ධ වේ.

දාර්ශනික චින්තනය ප්‍රිය කරන මා කැමති සංවාදයටයි. මෙතැන මෙන්ම වෙනත් තැන්වල දී ද මා හා සංවාදයට ආ අය වෙතින් මා ලබාගත් දැනුම මහත් සම්භාරයකි. අල්ලාප සල්ලාපය අඩුවෙන් ද, සම්පප්‍රලාපයෙන් හැකි ඉක්මණින් ඉවත් වී යාම ද හැම විටම කරන්නෙමි.

එකිනෙකා අභිබවා යමින් තම මතය පමණක්ම කියමින් දිගින් දිගට ගෙන යන duologue දිනපතා වැඩිවෙන අන්තර්ජාල සමූහ තුලින් දකින්නට ලැබේ. ඉතින් වැඩි කලක් නොයා ඩුඔලොග් (duologue) යන්නට සිංහල වචනයක් කවුරු හෝ නිර්මාණය කරාවි යැයි සිතමි!!!!

විලියම් ශේක්ස්පියර් සහ වෙනිසියේ වෙළෙන්ඳා

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 20, 2014

ශේක්ස්පියර් උපන්නේ 1564 අප්‍රේල් 26 වැනිදා. වයස 52 දී මිය යද්දී ඔහු ඉංග්‍රීසි භාෂාවට දහස් ගණනක අලුත් වචන දායද කර තිබුණි. එපමණක් නොව ඔහු මිය ගිහින් වසර 400 කට පමණ පසු අද අපි දිනපතා පාහේ භාවිතා කරන පද වහර මහත් සංඛ්‍යාවක් ඔහුගේ නිර්මාණ වෙති.

1623 දී First Folio නමින් හැඳින්වෙන ශේක්ස්පියර් නාට්‍ය 36 කින් යුත් එකතුව ප්‍රකාශනය විය. ගද්‍ය හා නාට්‍ය රචකයෙක් වූ බෙන් ජොන්සන් එහි පෙර වදනේ මෙසේ ලියයි: “ඔහු යුගයකට සීමා නොවේ, සියළු කාලයන්ට ගැලපෙන්නෙකි.” ශේක්ස්පියර් මියගොස් වසර 400 ක් ගෙවී ගිය පසුවත් ඒ සඳහන සත්‍යයක් වේ යැයි බෙන් ජොන්සන් එය ලියද්දී සිතුවාදැයි සැකයි.

ශේක්ස්පියර්ගේ නාට්‍ය රසවිඳින්නට එලිසබෙතන් යුගයේ රජවාසල ගැන යාන්තමින් හෝ දැනුමක් අවශ්‍යයයි. ඉතා වියවුල් සමාජ වාතාවරණයක දී පළමුවැනි එලිසබෙත්ට ඔටුන්න හිමිවිය. ඇයගේ පියා වූ විවාහයන් හයක් තිබි අටවැනි හෙන්රි එලිසබෙත්ගේ මව වූ ඈන් බෝලින් හා විවාහ වන්නට රෝමානු කතෝලික පල්ලියෙන් ඉවත් වූයේය. අටවැනි හෙන්රිගේ පුතා සහ යුව රජු හයවැනි එඩ්වර්ඩ් ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර ආගමේ දැඩි භක්තියෙක්ව සිට තරුණ වයසේ දී මිය ගියේය. හයවැනි එඩ්වර්ඩ්ගේ අඩ සොයුරිය වූ මේරි ඉතා කුරිරැ ලෙසින් කතෝලික ආගම යළි ස්ථාපිතයට වෙහෙස වූ කාලයයි.

ඔටුනු පැළඳි පළමුවැනි එලිසබෙත් ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර වූවාය. ඇයට ආගමික සාමයක් රටපුරා ඇති කරන්නටත් තමා පාලනය බලයට සුදුසු යැයි හනිකට ජනතාවට ඔප්පු කරන්නටත් අවශ්‍ය විය. ඒ සඳහා ඇය තෝරාගත්තේ නාට්‍ය මාධ්‍යයයි. ඇයගේ ඔටුනු පැළඳීම සිද්ධ වූයේ ද වෙස්මිනිස්ටර් ඇබි හි “තියෙටර්” යන උසට හැදූ වේදිකාවක. 1591 දක්වා ලන්ඩනයේ සහ රජවාසලේ රැඟුම් දැක්වීමේ මොනොපොලිය තිබුනේ ‘රැජිනගේ පිරිමි’ නම් එලිසබෙත්ගේ නාට්‍ය කණ්ඩායමට. ශේක්ස්පියර් මුලින්ම නාට්‍ය ලියන්නේ මේ අයට රඟපාන්නට.

එහි ජනප්‍රියත්වයෙන් ග්ලෝබ් තියටර් වැනි නාට්‍ය ශාලා ලන්ඩනයේ බිහිවිය. අර්ධ මණ්ඩල රංගපීඨයන්ට 1500 ක පමණ ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් එකතු වූහ. රදළ වංශවතුන් පැන්ස 5 ක් ගෙවා ඔවුන් සඳහා වූ සුවපහසු අසුන් ඇති විශේෂ කාමර වල ද, මහජනතාව පැන්සයක් ඇතුල්වන තැන පෙට්ටියකට දමා (‘බොක්ස් ඔෆිස්’ වහර එන්නේ එයින්) වේදිකාව අසල වළක සිටගෙන නාට්‍ය නැරඹූහ.

ශේක්ස්පියර්ගේ දක්ෂතාවය වූයේ ලතින් ප්‍රංශ වැනි භාෂාවන් දත් රදළ වංශවතුන්ට සේම සාමාන්‍ය වැසියාට ද රසවිඳිය හැකි සේ නාට්‍ය ලිවීමයි. අකමැති තැනක දී කුණු තක්කාලියක් හෝ කුණු බිත්තරයක් වේදිකාවට දමා ගැසීමට ද නාට්‍ය රසය දත් ඒ ජනතාව පසුබට නොවූහ.

1603 දී පළමුවැනි එලිසබෙත්ගේ අභාවයත් සමඟ ස්කොට්ලන්තයේ රජ වශයෙන් එවිට ඔටුනු පැළඳ සිටි ජේම්ස්ගේ අනුග්‍රාහය යටතේ ශේක්ස්පියර් නාට්‍ය ලියූ කොම්පැණිය ‘රජ්ජුරුවන්ගේ පිරිමි’ යැයි නම් විය.

එවක ද, ඔටුනු පැළඳි අයට පුරවැසියා ජීවත් වෙනවා ද නැත්නම් මරණයට පත් කරනවා ද යන්න තීරණය කිරීමේ අයිතිය තිබිණ. :) බලයේ ඉන්නා අයගේ පැත්ත ගැනීමෙන් දිවි බේරා ගන්නට හැකියාව ඇති බව දත් අය එදත් එසේම කටයුතු කළහ.

කතෝලික ආගම යළි ස්ථාපිතයට උත්සාහ ගත් පූජකයන්ව 1549 දී ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන් විසින් පල්ලිවල මුදුනේ එල්ලා මැරූහ. ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයන්ගේ හිස් ගසා දැමූහ. පවතින පාලනයට විරුද්ධව කතාබහට කිසිවෙක් ඉදිරිපත් නොවෙද්දී ශේක්ස්පියර් සිය නාට්‍ය තුලින් රෝමයේ කතෝලික පල්ලියට රහසිගත පණිවුඩ සැපයූවා යැයි එක මතයකි.

ආගමික වියවුල් ගහණ සමාජයීය පසුබිමක නාට්‍ය ලියූ විලියම් ඒවායේ පොදු සමාජයට හැඟවුන පණිවිඩ අඩංගු කරමින් ආගමික සාමය උදෙසා විප්ලවීය වෙනසක් ගෙන එන්නට උත්සාහ කළා යන්න තවත් මතයකි.

ශේක්ස්පියර්ගෙ සුඛාන්ත නාට්‍ය වල නීතිය ප්‍රධාන තැනක් ගනියි.

වෙනිසියේ වෙළෙන්ඳා (The Merchant of Venice) හි ඇන්ටෝනියෝ නම් වෙළෙන්ඳා ‘සතුටින්’ ගිවිසුමක් (“merry” bond) ගසන්නේ ශයිලොක් සමඟයි. ෂයිලොක් නම යුදෙව් නමක් නොවේ. එය යුදෙව් වැනි නමකි!!! ශේක්ස්පියර් විසින් නාට්‍යයේ දී ශයිලොක්ව ගිනි පොලියට ණය සපයන යුදෙව්වක් හැටියට හඳුන්වයි.

ගිනි පොලිය නිශ්චිතව පැහැදිලි නොවුන ද එවක සමාජයේ ගිනි පොලියට ණය දීම නීතියෙන් තහනම් විය.

දැඩි ආගමික නීති පැවති නිසා ඒ සමාජයේ ණය දුන්නේ වැඩි වශයෙන් යුදෙව්වන්.

මෙය ආහාර පිණිස මස් නොමරන එහෙත් මස් ආහාර පිණිස ගැනීමේ වරදක් නොදැකීම සහ මාළු ගිලී මැරේ යැයි කියා බේරාගන්නට යෑම හා සමානයි.

ගිනි පොලි දෙන අය සමාජයේ ඉන්නේ ගිනි පොලියට ණය අරගන්න අය සිටින බැවිනි. තමන් කිසිම විටෙක මස් නොකන්නේ ද තමා වෙනුවෙන් සතෙක් මරණ අයෙක් ද ලොව නැත.

ශේක්ස්පියර්ගෙ නාට්‍යයේ ශයිලොක් යුදෙව්වා ක්‍රිස්තියානි විරෝධියෙක් වීම එවක සමාජයේ පුදුම සහගත නොවූවකි. එසේම ඇන්ටෝනියෝ ක්‍රිස්තියානි ආගමිකයෙක් ලෙසින් යුදෙව් විරෝධී වීම ද සාමාන්‍යයකි. එවක ලොව බහුතරය සෙමයිට් විරෝධීන් (anti-Semite) වූහ. සාමාන්‍යයක් ගැන ලිවීම ශේක්ස්පියර්ගේ අරමුණ විය නොහැකි නිසා මෙම නාට්‍යයේ දී අසාමාන්‍ය යනු කුමක්දැයි විමසන්නට සිද්ධ වේ.

මෙහි දී ඇන්ටෝනියෝ සහ ශයිලොක් ප්‍රධාන චරිත සේ සලකන අය නාට්‍යයේ බසානියෝ කොතරම් වැදගත් තැනක් ගන්නවා ද යන්න නොවිමසති. අත දිගහැර වියදම් කරන්නට සමත් බසානියෝ යනු ඇන්ටෝනියෝගේ ‘අඹ යාළුවා’ වන අතර ලස්සනම ධනවත්ම කෙල්ල වූ පෝර්ෂියා ලබාගන්නට ද සමත් වෙන්නායි. නැති යස ඉසුරු ඇති සේ දිවි ගෙවන බසානියෝ අතැති මුදල් පමණක් නොව ගන්නා ණය ද ලෝස් නැතිව වියදම් කරන්නෙකි.

ණයෙන් ගැලවෙන්නට තවත් ණය ගන්නා අයෙකි!!!!

ධනවතෙක් සේ හැසිරෙමින් ‘අඹ යාළුවා’ වූ ඇන්ටෝනියෝගේ ‘මස් රාත්තල’ අවදානමට ලක් කරන්නේ ඔහුයි!!!

පෝර්ෂියා ගැන බසානියෝ කතා කරද්දී ඇයගේ ගුණාංග හැටියට කියන්නේ ‘පැහැපත්’ බව, ධනවත් බවේ ‘අගය’ සහ ‘වටිනාකම’ යනාදියයි. එහෙත් බසානියෝ පෝර්ෂියාට අවංකව ආදරය කරන බව පෙන්වීමෙන් ශේක්ස්පියර් අපිව බසානියෝ ගැන නරකක් නොහිතන තැනකට ඇද දමයි.

බසානියෝ සිය මිතුරු ඇන්ටෝනියෝව ගෙන යන්නේ යුදෙව්වාගේ ගිවිසුම පරිදි ඇඟෙන් මස් රාත්තල අහිමියට නොවේ. අවසානයේ සිද්ධ වෙන්නේ ඇන්ටෝනියෝට සිය ආත්මය අහිමියයි.

ඇන්ටෝනියෝව මරන්නට අදිටන් කරන ශයිලොක්, මැරීම සහ මුදල් ආපසු ලබා ගැනීම අතර දෙකින් එකක් තෝරාගැනීමේ ගැටළුවක හිරවෙයි. එහෙත් නාට්‍යයේ දී බසානියෝට ඇන්ටෝනියෝගේ මස් රාත්තල ඇපයට තැබීම ගැන වැඩි සිත් තැවුලක් ඇතිවීම දකින්නට නැත. ශයිලොක් විසින් මුදල් හෝ පළිගැනීම අතරෙන් එකක් තෝරාගන්නට වෙහෙසෙද්දී බසානියෝ කල්පනා කරන්නේ තම සතුට සහ තම ආදරය දිනාගැනීම ගැන පමණි. බසානියෝ චරිතය සරල වූවකි.

ශයිලොක් චරිතය ද සරල වූවකි. නීතියෙන් අවසර දෙනවා නම් ද්වේෂ කරන හතුරාව මරා දැමීමේ වරදක් ඔහු නොදකියි. “වරදක් නොකරන මම විනිශ්චයක් ගැන බිය වන්නේ ඇයි,” යැයි ඔහු අසද්දී එය තනිකරම නීතිය ගැන වූ පැනයකි. මරණින් මතු දෙවියන් වෙතින් ලැබෙන විනිශ්චයක් ගැන නොවූවකි.

නීතිය හමුවේ ගැටළුව නිරාකරණයට පෝර්ෂියා නීතිඥයෙක් සේ වෙස්වළා ගනියි. ඇය තම මනාලයා වූ බසානියෝට පිරිනමන මංගල තෑග්ග වෙන්නේ ඇන්ටෝනියෝගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමයි. බසානියෝ දෙන මුදල් තෝරාගන්නවා ද නැත්නම් ඇන්ටෝනියෝගේ මස් රාත්තල ගන්නවා ද අතර ශයිලොක් ගැටෙද්දී පෝර්ෂියාට අවශ්‍ය ශයිලොක්ට කරුණාව දැක්වීමට නොවේ. ඇයට අවශ්‍ය ශයිලොක්ට නීතියට අනුව දඬුවම් කිරීමටයි.

පෝර්ෂියාගේ චරිතයෙන් ශේක්ස්පියර් ප්‍රදානය කරන්නේ යුදෙව්වෙක්ව ක්‍රිස්තියානි ලෙසකින් කටයුතු කරවන උත්සාහයක් නොවේ. ක්‍රිස්තියානුවන් ලවා ක්‍රිස්තියානි ලෙසකින් අනුකම්පා සහිතව නීතිය අනුගමනය කරවීමයි. එය එවක සමාජයට යවන්නට හැදූ පණිවුඩය විය හැකියි.

ශේක්ස්පියර් සිය සුඛාන්ත නාට්‍ය වලින් කරන්නේ මිනිසුන්ගේ සතුට බිඳ දමන බාධකයක් ලෙස ඔවුන් විසින්ම හදාගන්නා නීතිය ඉදිරිපත් කිරීමයි. හොඳ යහපත් චරිත සේ පෙන්වන ඒවා විමර්ශනයේ දී ඔහු හිතුමතයේ පනවන ලද නීතියක් නිසා ඔවුන් අහිංසක වින්දිතයන් නොවූ බව පෙන්වයි. වියවුල් නීති හදාගන්නේත් ලිහාගන්නේත් ඔවුන්ම බව පෙන්වා අවුල ලිහා කතාව සුඛාන්තයකින් අවසන් කරයි.

හොලිවුඩ් දේශපාලනයේ යුදෙව් නැඹුරුව

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 16, 2014

Berleberman

රුසියන් අධිරාජ්‍යයෙහි උපන් පසුව ඇමෙරිකන් යුදෙව්වෙක් වූ ඩේවිඩ් සාර්නොෆ් ඇමෙරිකන් රේඩියෝ සහ රූපවාහිනි පුරෝගාමියෙකි. පත්තර විකුණමින් සල්ලි හොයාගත් ඒ සංක්‍රමණිකයා පසුව රේඩියෝ කෝපරේශන් ඔෆ් ඇමෙරිකාහි සභාපති සහ NBC නිර්මාතෘ වූ ඔහු ඒ දෙකම ලෝකයේ දැවැන්තම කොම්පැණි අතරට ගෙන යන්නට සමත් වූවෙකි.

එසේම සාර්නොෆ්ගේ නීතිය, එනම් වැඩියෙන්ම සිටින නරඹන්නන් සංඛ්‍යාවට අනුව මාධ්‍ය ජාලයේ අගය තීරණය කිරීම ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දකි.

ගෝලීය කොමියුනිස්ට්වාදය අහෝසියට සහ සාම්ප්‍රදායික ඇමෙරිකන් සදාචාර ඇගයුම් සඳහා සාර්නොෆ් පෙනී සිටියේය. ධනවාදයෙන් ජීවිතය ජයගත් ඔහු ඒ ගැන අතිශයෙන් පැසසුමට නොබියව ඉදිරිපත් වූවෙකි.

සාර්නොෆ් හා තරඟ කළේ යුක්රේන් යුදෙව් පියෙකුට දාව උපදින විලියම් එස්. පේලි නැමැත්තායි. ඔහුගේ යුක්රේනයෙන් පැමිණි සංක්‍රමණික පියා සුරුට්ටු කොම්පැණියකින් කෝටිපතියෙක් වූවෙකි. එස්. යන මැද අකුර හේ පාසැල් අයැදුම් පතක පුරවන්නේ සිය නමට වැදගත්කමක් එකතු කරගන්නටයි!!!!

සාර්නොෆ් ප්‍රසිද්ධියේම ධනවාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය දී, CBS ආයතනය දැවැන්ත කරන්නට සමත් වෙන පේලි සිය දේශපාලන නැඹුරුව කුමක්දැයි වසන් කළේය. රිපබ්ලිකන් සෙනෙට් සභික ජෝසෆ් මැකාර්ති පරාජය කරන්නට සමත් වූයේ තම CBS ආයතනය යැයි ඔහු ප්‍රසිද්ධියේ කීය. අනිත් පැත්තෙන් ඔහු තම ආයතනයේ සේවය කරන ලද්දවුන් ලවා ඔවුන් කිසිදා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ සාමාජිකත්වය ලබා නොතිබුණ බව දිව්රවා ගත්තෙකි!!!!

ABC ආයතනයේ සභාපති වූයේ ලෙනාර්ඩ් ගෝල්ඩන්සන් නම් යුදෙව්වායි. ඔහු ධනවාදී සාර්නොෆ් සහ දේශපාලන නැඹුරුව කුමක්දැයි නොපෙන්වූ පේලි මෙන් නොව මැද පංතියේ වාමාංශික පවුලකින් පැමිණි, හාවඩ් නීති විද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලබන්නට සමත් වූ යුදෙව්වන් අතරින් එකෙක් වූයේය. මැකාර්ති නඩුව යද්දී ලක්ෂ හයක වැයකින් පැය 187 ක් ඔහු නඩුවට ප්‍රසිද්ධිය සැපයීය. ප්‍රවෘත්ති බෙදා හැරීම නොව පාක්ෂික නැඹුරුව අනුව මත දැක්ම ප්‍රවෘත්ති වලින් ඉදිරිපත් කිරීම එතැන් පටන් ඇමෙරිකන් රූපවාහිනියේ පටන් ගැනිණ.

රූපවාහිනියේ රන්මය යුගයේ දී වාමාංශික අදහස් දැරූ යුදෙව්වන් ගහණ විය. ප්‍රථම ඇමෙරිකන් රූපවාහිනි තරුව සේ සැලකෙන්නේ යුදෙව්වෙකි. සටහනේ පින්තූරයෙන් දැක්වෙන මිල්ටන් බර්ලි නරඹන්නට 1947 දී රූපවාහිනි ප්‍රේක්ෂකයන් අතරින් 87% ක් කැමති වූහ. යුදෙව්වන් තිර රචනයට දක්ෂ වූහ. රඟපාන්නට දක්ෂ වූහ. අධ්‍යක්ෂණයට සහ නිෂ්පාදනයට දක්ෂ වූහ.

නිව් යෝර්ක් වලින් සජීවි ප්‍රකාශන වැඩ සටහන් වෙනුවට ක්‍රමයෙන් රට පුරා කුඩා ආයතන වලින් පටිගත කරන වැඩ සටහන් නිර්මාණය පටන් ගැණුනි. විධායක අංශය නිව් යෝර්ක් සිටිය දී නිෂ්පාදනයේ යෙදෙන වුන් රටේ බටහිර පැත්තට සංක්‍රමණය පටන් ගති. එවක දී හොලිවුඩ් එතරම් සැලකිල්ලට පාත්‍ර නොවූයේ ලොව මුල්‍යමය කේන්ද්‍රය සහ රටේ සංස්කෘතික කේන්ද්‍රය ලෙස නිව් යෝර්ක් නගරය නම් දරා සිටි බැවිනි.

නිව් යෝර්ක් විසූ විධායක අංශය බුර්ජුවාසියේ සූරා කන්නන් ලෙස සැලකෙද්දී රටේ බටහිර පැත්තට ඇදෙන නිෂ්පාදන අංශයේ අය මහජනතාවගේ ඉල්ලීම් ඉටුකරන අය යැයි සැලකුනහ. විධායකයන්ට උවමනා නූගත් මහජනතාවට බාල වැඩ සටහන් සපයන්නට යැයි නිෂ්පාදකයන් නෝක්කඩු කීහ. නිෂ්පාදකයන්ට උවමනා ප්‍රයිම් ටයිම් (වැඩියෙන්ම නරඹන කාල වේලාවේ දී) හි මහජනතාවට ශේක්ස්පියර් ප්‍රදානය කරන්නට යැයි විධායකයන් නෝක්කඩු කීහ.

ෆ්‍රෙඩ් සිල්වර්මන් CBS හි දහවල් කාලයේ ප්‍රචාරය කරන වැඩ සටහන් වල උප සභාපති ලෙස කටයුතු කළ යුදෙව්වෙකි. ප්‍රේක්ෂක ජනප්‍රියත්වයේ සංඛ්‍යා දත්ත දිහා නොබලා ඔහු 1969 සිට 1972 දක්වා “ග්‍රාම්‍ය ශුද්ධ කිරීම්” වල මූලිකත්වය ගති. අනතුරුව සමාජය හදන්නට යන වාමාංශික මත දැක්ම අනුව ඔහු මාධ්‍යයෙන් පිළිගන්වන්නේ පිරිමියෙක් අනවශ්‍ය රස්සාවක් ඇති කාන්තාව වූ මේරි ටයිලර් මුවර් ෂෝ සහ Roots වැනි වැඩ සටහන්.

Grey’s Anatomy (2005) නිර්මාණය කළ ෂොන්ඩා රයිම්ස් තම නිර්මාණයේ දී කිසිම අවස්ථාවක මත්ද්‍රව්‍යට ඇබ්බැහි වූ, ගණිකා වෘත්තියේ යෙදෙන, හෝ ගණිකාවන් සපයන පිම්ප් අයෙක් හැටියට, කළු ඇමෙරිකන් අයව නිරූපනය නොකරන බවට නීතියක් ක්‍රියාත්මක කළාය. එහෙත් එහි ලෙස්බියන් ලිංගිකත්වය අනුමතය, ගබ්සාව අනුමතය, ගැටවර ලිංගිකත්වය අනුමතය නොමඳම සිදුවේ. ඒ වාමාංශිකයන් විසින් සැබෑ සමාජය නිරෑපනය කරපු ආකාරයයි!!!!

ලංකාවේ තහනම් සවුත් පාර්ක් විහිළු කාටූන් වැඩ සටහන ජනප්‍රිය වූයේ නත්තල් කාලයේ කොමඩි සෙන්ට්‍රල් නාලිකාවේ ජේසු සහ නත්තල් සීයා ගැන ඔවුන් නිර්මාණය කළ වැඩ සටහනකින්. එහෙත් 2006 අප්‍රේල් මාසයේ දී ඔවුන් මොහම්ඩ් නබි ගැන හදන ලද වැඩ සටහන ප්‍රචාරයට මහජනතාව කුලප්පු වේ යැයි කියා ඉඩක් නොලැබුණි.

24 (2001) හි මුස්ලිම් ත්‍රස්තවාදීන් නිරූපනය හේතුවෙන් ඇමෙරිකන් මුස්ලිම් අය ගැන මෙහි රටවැසියන්ට බයස් එකක් ඇතිවේ යැයි කියමින් ඇමෙරිකන් ඉස්ලාමික් සබඳතා කවුන්සිලය විසින් එය ප්‍රචාරයට පෙර එහි ප්‍රධාන නළු ජැක් බවර් චරිතය රඟපාන කීෆර් සදර්ලන්ඩ් ලවා මුස්ලිම් ඇමෙරිකන් අය සියළු ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා ප්‍රතික්ෂේප කරන බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය.

සමාජය හැඩ ගසන ආකාරය දන්නවා කියන වාමාංශික දැක්ම ප්‍රමුඛත්වයෙන් ආණ්ඩුවේ බෙදන බලය අල්ලා ගත් අය හොලිවුඩ් පෝෂණයට බදු මුදල් බෙදා දුන්හ. මෑතක සම්මත වූ සෞඛ්‍ය රක්ෂණය රටවැසියන් මිල දී නොගනිද්දී ඒ ගැන සිනමාව තුලින් කතා කරන්නටත් ජනතාවගේ බදු මුදල් බෙදා දුන්හ.

හොලිවුඩ් නළු නිළියන් අතර ධනවාදයට පක්ෂපාතී යැයි පෙන්වන අය කැපී යන නිසා ඔවුන් නිහඬව සිටියහ.

මර්ෆි බ්‍රවුන් 247 ක් එපිසෝඩ් තිරගත වූ ටෙලි නාට්‍යයකි. එහි තනිව දරුවා හදන මර්ෆි බ්‍රවුන් සමාජයට වැරදි පණිවුඩයක් යවන බවට 1992 දී උප ජනාධිපති තරඟකරු වූ ඩෑන් කුවේල් කියා සිටියේය. 2002 වෙද්දී රූපවාහිනිය අනුගමනයෙන් තනිව දරුවන් හදන්නට ගිය කාන්තාවන් වැඩේ දුෂ්කරබව වැටහී අප්‍රසාදයට පත් වූ කාලයයි. මර්ෆි බ්‍රවුන් රඟපෑ කැන්ඩස් බර්ගන් තමන්ගේ ටෙලිනාට්‍ය පණිවුඩයේ අහිතකර ඵලවිපාක පසුව පිළිගත්තාය.

මැදිහත්වීමේ සහ බෙදන පිළිවෙත් අසාර්ථක බව ඇස් පනා පිට පෙනෙන්නට පටන් ගනිද්දී හොලිවුඩ් දේශපාලනය ගැන ප්‍රසිද්ධියේ කතාබහ වරින් වර පටන් ගැනිණ. රිපබ්ලිකන් යුදෙව් යන සුලුතරයට අයිති බෙන්ජමින් ශපීරෝ ප්‍රයිම් ටයිම් ප්‍රොපගැන්ඩා යැයි පොතක් පළ කළේය.

මෑතක දී රිපබ්ලිකන් පක්ෂ මහාරැලියක යුදෙව් නොවන ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ් සභාව ඇමතුවේ ඔබාමා ඉලක්ක කරගෙන.

Firefly (2002) විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ටෙලිනාට්‍ය සහ Serenity (2005) චිත්‍රපටියේ ජේන්ගේ චරිතය රඟපාන යුදෙව් නොවන ඇඩම් බෝල්ඩ්වින් ප්‍රසිද්ධියේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයට සහාය දෙන්නෙකි.

යුදෙව් නොවන වෑන්ස් වෝන් තමන් රොන් පෝල්ට සහාය දෙන ලිබටේරියන් අයෙක් යැයි ප්‍රසිද්ධියේ කියයි.

එහෙත් ඇඩම් සැන්ඩ්ලර් යුදෙව්වා රිපබ්ලිකන් පක්ෂයට ප්‍රසිද්ධියේ සහාය දැක්වීම අනිත් කිසිවෙකුට වඩා වාමාංශිකයන්ගේ හිත් පාරන්නට සමත් වී ඇත.

ප්‍රධාන හොලිවුඩ් සිනමා ආයතන සියල්ලේම ප්‍රධානීන් අතර තවමත් යුදෙව්වන් සිටිති. හොලිවුඩ් හි යුදෙව්වන් වැඩියෙන් සිටිනවා සේ ම, ඇමෙරිකන් නීතීඥයන් අතර සහ වෛද්‍ය වෘත්තියේ ද වැඩියෙන් යුදෙව්වන් දකින්නට ලැබේ. නමුත් ඔවුන් යුදෙව් නැඹුරුවෙන් ශෛල්‍ය කර්ම නොකරනවා සේ ම, යුදෙව් නැඹුරුවකින් යුතු සිනමාවක් හදන්නේ ද නැත.

හොලිවුඩ් දේශපාලනයේ පවතින්නේ යුදෙව් නැඹුරුවකට වඩා වාමාංශික නැඹුරුවකි. ඇමෙරිකන් යුදෙව්වන් බහුතරය ඇමෙරිකන් දේශපාලනය තුල වාමාංශික නැඹුරුවකින් සිටින නිසා ඉතින් හොලිවුඩ් දේශපාලනයේ යුදෙව් නැඹුරුව ද වාමාංශික වූවකි. දක්ෂිණාංශ යුදෙව්වෙක් ව්‍යතිරේකයකි. සාමාන්‍ය අගයන අයට ව්‍යතිරේකයක් රුස්සන්නේම නැත.

ඇමෙරිකන් දේශපාලනයේ යුදෙව් නැඹුරුව

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 15, 2014

හොලිවුඩ් දේශපාලනය ගැන කතාබහට පෙර ඇමෙරිකන් දේශපාලනයේ යුදෙව් නැඹුරුව ගැන දැනුමක් අවශ්‍යයයි. ඇමෙරිකන් යුදෙව්වන්ට මැද පෙරදිග සබඳතාවන් හි දී ඇමෙරිකාවේ භූමිකාව කෙසේදැයි මෙන්ම ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායෙල් අතර සබඳතාවය කෙසේදැයි යන්නත් විශේෂයෙන් වැදගත් වූවකි.

මැද පෙරදිග ගැටුම් වල දී ඇමෙරිකාව කුමක් කරන්නේ දැයි මෙන්ම ඇමෙරිකන් යුදෙව්වන් සැලකිල්ලට ගන්නේ යුදෙව් නොවන අය තමන්ගේ භූමිකාව කෙසේ දකින්නේ දැයි යන්නත් ය. ඒ නිසා රටේ දේශපාලන නායකයන් කුමක් කරන්නේ ද කියා විමසීමේ දී රටේ යුදෙව් දේශපාලන නායකයන් කුමක් කරන්නේ ද කියා අමතර විමසීමක් ද සිද්ධ වේ.

ඇමෙරිකන් දේශපාලනයේ යුදෙව් නියෝජනය, ඇමෙරිකන් නිදහස් අරගලයට මුල්‍යාධාර සැපයූ හයිම් සොලමන් වැනි අය වෙතින් රට ආරම්භයේ පටන් පැවත එන්නකි. ෆ්ලෝරන්ස් ප්‍රාග් කාන් 1925 සිට 1937 දක්වා නියෝජිත සභාවේ (House) නියෝජිතයෙක් වූයේ ෆෙඩරල් මට්ටමෙන් පත් වූ ප්‍රථම යුදෙව් කාන්තාව හැටියට.

ඒත් වසර සියයකට පෙර පටන් වර්තමානය දක්වා අනෙක් ක්ෂේත්‍ර වල දී මෙන් සෙසු මහා ජනගහණයට සාපේක්ෂ්ව යුදෙව්වන් සිටියේ සුළු ජනගහණයක් වශයෙන් වුවත්, ඔවුන් වැඩියෙන් දස්කම් පා ඉහළ තලයක කැපී පෙනෙන ගතිය දේශපාලනයේ හෝ මහජන සේවයේ යෙදෙන යුදෙව්වන් අතරින් වැඩි වශයෙන් දකින්නට නොලැබුණි.

ජෝ ලිබර්මන් යුදෙව්වා 2000 වසරේ දී ඇල් ගෝර් සමඟ රටේ උප ජනාධිපති පුටුවට තරඟ කළේය. නියෝජිත සභාවේ බහුතර පක්ෂයේ නායකයා ලෙසින් කොංග්‍රසයේ යුදෙව්වෙකුට ලැබි ඉහළම තනතුරට පත් වූ ද, ඔබාමා ආණ්ඩුවේ යුදෙව් රිපබ්ලිකන් පක්ෂ නියෝජිතයෙක්ව සිටි, එරික් කැන්ටර් මෑතක දී මුල් නිලවරණයේ දී පරාජයට පත් වූ නිසා මැතිවරණයට පෙර ඔහුට ඉල්ලා අස්වෙන්නට සිද්ධ විය.

සමාජයට වගකිව යුතු සාමාජිකයෙක් ලෙසින් ජීවත්වීම යුදෙව් ආගමේ නිර්දේශයකි. මුල් කාලීන ඇමෙරිකාවේ බහුතරයක් වගකීමෙන් ජීවිතය ගෙවන පුද්ගලයන් යැයි සැලකුවේ ඒ ඒ පුද්ගලයා තම තම වගකීමෙන් සමාජයේ ජීවත්වෙනවා නම් ය. වර්තමානයේ දී ඇමෙරිකන් බහුතරයක් පමණක් නොව ලොව බහුතරය ද, වගකීමෙන් ජීවත්වෙන අය හැටියට සලකන්නේ ඒ ඒ තැනැත්තා කොතරම් ‘සමාජ සේවයක්’ කරනවා ද යන්න අනුවයි. ඉතින්, අද සමාජ ක්‍රියාකාරියා (community activist) යන්න වෘත්තියක් බවට පත් වී ඇත!!!

1930 ගණන් වල දී ෆ්‍රෑන්ක්ලින් රූසවෙල්ට්ගේ නිව් ඩීල් ප්‍රතිපත්ති වලින් යුදෙව්වන්ට දේශපාලන වශයෙන් බලවත් වෙන්නට අවස්ථාවක් ප්‍රථම වතාවට පෑදුණි. සමාජ ආයතන වලට සහ හාවඩ්, කොලොම්බියා, ඩාට්මත් හා ප්‍රින්ස්ටන් වැනි එලීටිස්ට් විශ්ව විද්‍යාල වලට වැඩියෙන් ඇතුල් වන්නට හැකි සේ රටේ නීති සැකසුණි.

ඉතින් පුදුමයක් ද, 1930 ගණන් පටන්, පළාත්, ප්‍රාන්ත හා ෆෙඩරල් මැතිවරණ සියල්ලේ දී ම ඇමෙරිකාවේ යුදෙව් ජනගහණය වැඩියෙන්ම චන්දය දෙන්නේ ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයට. ඇමෙරිකන් යුදෙව් ජනගහණය ජනාධිපතිවරණයන් හි දී වැඩියෙන් චන්දය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ ද ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයටයි. ඇමෙරිකාවේ යුදෙව් දේශපාලනඥයන් සියල්ලන්ම වාගේ ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයේ අය වීම ඒ නිසා පුදුමයට කාරණාවක් නොවේ.

ග්‍රවුචෝ මාක්ස් නම් යුදෙව් විකට නළුවා “මම ඉල්ලා අස්වෙනවා, මට සාමාජිකත්වය දෙන ක්ලබ් එකකට බැඳෙන්නට මට උවමනාවක් නැහැ,” යන විහිළුව හැදුවේ ඒ නිසාදැයි සිතේ!!!!

බෙදන්න දන්නවා යැයි කියාගන්නා පිරිසකට බෙදන බලය ලැබෙද්දී, බෙදන්න දන්නවා යැයි කියාගන්නා පිරිසට අයත් වෙන්නට දැඩි තරඟයක් ඇති වේ. ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂය හා තරඟයට රිපබ්ලිකන් පක්ෂය ද 1930 ගණන් වලින් පසුව බෙදන පිළිවෙත් සඳහා වැඩි වැඩියෙන් සහාය දුන්නේ නැත්නම් මැතිවරණ ජයගන්නට නොහැකි නිසයි.

රිපබ්ලිකන් පක්ෂයෙන් පත් වී, රටේ ඉහළම මහජන සේවයේ තනතුරක සිටි යුදෙව්වා වූ එරික් කැන්ටර්ට මුල් නිලවරණය අහිමි වූයේ ඩෙමොක්‍රැටික් නියෝජිතයෙක් නිසා නොවේ. බෙදන්නට දන්නවා කියාගත්, වෝල් වීදියට විශේෂ බදු වරප්‍රසාද කරන්නට නොපැකිළෙන ඔහුව පරාජය කළේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේම කිසිවෙක් වැඩිය නොදත් ඩේවිඩ් ඇලන් බ්‍රැට් නම් බෙදන පිළිවෙත් අගය නොකරන අර්ථ ශාස්ත්‍ර මහාචාර්යවරයෙකි.

“(එය සිද්ධ වේයැයි අපේක්ෂාවෙන්) හුස්ම අල්ලා ගෙන ඉන්න එපා,” යැයි ඇමෙරිකාවේ කියමනක් ඇත. මෙම ඉතිහාසගත වෙන පරාජය, බහුතර පක්ෂයේ නායකයෙක්ව පළවා හැරීම යනු කිසිසේත්ම ඇමෙරිකන් ජනතාව බෙදන පිළිවෙත් අතහැර යා යුතු නිවැරදි මාර්ගය දැන් හඳුනාගෙන ඇතැයි සිතා හුස්ම අල්ලාගෙන සිටිය යුතු අවස්ථාවක් නම් නොවේ.

1. ඊශ්‍රායෙල් සඳහා අවි සපයන, මුල්‍යාධාර දෙන ඇමෙරිකාවේ හැදියාව සැකසී ඇත්තේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ අය නිසා යැයි බහුතර ලෝකයේ මතයයි. එහෙත් ඇමෙරිකන් ඊශ්‍රායෙල් සබඳතා ගැන වැඩි උනන්දුවක් ඇති ඇමෙරිකන් එලීටිස්ට් යුදෙව්වන් සියල්ලම පාහේ චන්දය දෙන්නේ සහ නියෝජනය කරන්නේ ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයයි.

2. එසේම, යුදෙව්වන් ගැන කුමන ආකල්පයක් යුදෙව් නොවන අය දරනවා ද යන්න ගැන වැඩියෙන්ම කැක්කුමක් ඇත්තේ ද ඇමෙරිකන් යුදෙව්වන්ටයි.

ඉතින් 1 සහ 2 අතර ඔවුන්ට අවුල් ලිහාගත නොහැකි වූ ගැටුමක ඇමෙරිකන් යුදෙව්වන් පැටලී සිටිති. විවිධ දක්ෂතා කුසලතා ඇති අයට එකම තලයක තරඟයට ඉඩ දෙන්න යැයි කියද්දී, එකම තලයකට ඉඩ දීම වෙනුවට, මේ මේ අයට ඇති අඩුපාඩු මේ මේ ඒවා යැයි කියාගෙන ඒවායේ අඩුපාඩු පියවන්නට බෙදන්න දන්නා අය ඇතැයි කියාගත් අය සේ ම මොවුන් ද කටයුතු කරති.

හොලිවුඩ් දේශපාලනයට රිංගා ගෙන ඇත්තේ ද මේ ඇමෙරිකන් දේශපාලනයේ පවතින යුදෙව් නැඹුරුවමයි. ඊ ළඟ සටහන ඒ ගැන.

හොලිවුඩ් යුදෙව්වන්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 14, 2014

Star_Trek_Guinan_freecomputerdesktopwallpaper_1920

ස්ටාර් ට්‍රෙක් දෙවැනි පරම්පරාවට එකතුවෙන ගයිනන් චරිතය වූපි ගෝල්ඩ්බර්ග් රඟපාන්නකි. ඇය කුඩා කාලයේ දී නිතර පඩින්න සමත් වූ නිසා, “වූපි කුශන්” යන නම ‘සුරතල් නම’ ඇයට ලැබී තිබුණි. කැරින් එලේන් ජොන්සන් වූ ඇය සිනමාව සඳහා මුල් නම වූපි යන්නත් වාසගම හැටියට ගෝල්ඩ්බර්ග් යන්නත් යොදාගන්නේ එහි යුදෙව් බව වැඩියෙන් ඇතැයි කියායි. තමා කතෝලික සහ යුදෙව් පරම්පරා වලින් පැවත එනවා යැයි වූපි ගෝඩ්ල්බර්ග් කිව්වත්, ඇය යුදෙව් කියා වර්තමානයේ දී කිසිවෙක් පිළිගන්නවාදැයි සැකයි.

වේදිකාව උදෙසා නම වෙනස් කරගත්තවුන් ලොව බොහොමයකි. දිවි ගලවා ගැනීම උදෙසා නම වෙනස් කරගත්තවුන් ලොව බොහොමය යුදෙව්වන් වෙති.

1928 දී ලැට්වියාවෙන් ජර්මනියේ බර්ලින් නගරයට පැමිණෙන අලුත බැඳපු ජෝඩුවක් සිංදු කියා ප්‍රසිද්ධ වෙන්නට අදිටන් කළහ. ජේකොබ් ලෙවින්සන් ඔපෙරා ගායකයෙක් වීමට යාෂා ලෙන්සන් යැයි නම වෙනස් කළේය. එහෙත් ඔහු යුදෙව්වෙක් බව හෙළිවීම නිසා ඔහුට රස්සාව අහිමි විය.

1934 දී ජේකොබ් සහ පෝලීන් තම මාස හයේ දියණියව ඡායාරූපයක් ගැනීමට රැගෙන ගියහ. එම ඡායාරූප ශිල්පියා නාට්සීන්ට හොඳ පාඩමක් උගන්වන්නම් කියා නාට්සි ප්‍රොපගැන්ඩා සඳහා ජර්මන් දරුවන්ගේ පින්තූර එවන්න යැයි ඉල්ලීමකට, මේ දෙදෙනාගේ මාස හයේ පියකරු දැරියගේ පින්තූරය යවන ලදි. ආර්ය ජාතියේ පිරිපුන් උදාහරණය පිළිබිඹු කරන්නට නාට්සි සඟරාව තෝරා ගන්නේ යුදෙව් දැරියගේ පින්තූරයයි!!

ඇමෙරිකන් රූපවාහිනි සහ සිනමා කර්මාන්තයේ සේවය කරන සංඛ්‍යාව මිලියන 2.5 ක් පමණ වේ. ඔවුනට වාර්ෂිකව ගෙවන මුළු ආදායම ඩොලර් බිලියන 140 ක් පමණ එනම් ලංකාවේ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (GDP) හා සමානයි. ඉතින් ඒ කාරණය හේතුවෙන් යුදෙව්වන්ට වැඩි බලයක් මේ කර්මාන්තයේ දී ලැබෙනවා ද යන්න නිරතුරුව විවාදයට තුඩු වූවකි.

වේදිකාවේ පමණක් නොව ඇශ්කෙනාසි යුදෙව් සම්භවයෙන් එන ශපීරෝ නම ඇති අයත් හැම අංශයකින්ම දස්කම් පෙන්වති!!!! ඉතින්, යුදෙව්වන් දක්ෂ කුමන අංශයටදැයි කීම පහසු නොවන්නකි.

ලෝකයේ ජනගහණයෙන් 0.2% ක් පමණකින් මුළු යුදෙව් ජනගහණය සමන්විතයි. එහෙත් ඔව්හු සෑම අංශයකින්ම පාහේ නොබෙල් තෑගි දිනාගනිති. මේ නිසා හොලිවුඩ් හි ‘යුදෙව් බයස් එකක්’ ඇතැයි කියන්නා සේ යුදෙව්වන්ට වැඩියෙන් නොබෙල් තෑගි ප්‍රදානය කරන හැදියාවක් ඇතැයි නොබෙල් පදනමට විරෝධතා එල්ල වේ.

ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් යුදෙව්වෙක් යැයි දක්වන කාඩ් පතක් බර්ලිනයේ හොලොකොස්ට් කෞතුකාගාරයේ ඇතැයි කියැවේ. එහෙත් ඒ සඳහන නිසා පමණින්, (ඔහු යුදෙව් යැයි කියැවෙන එකම තැන එම කාඩ්පත පමණි) නොබෙල් නිර්මාතෘවරයා යුදෙව් යැයි කිව නොහැකියි. ජෙකොබ් සහ පෝලීන්ගේ දියණිය ජර්මන් ආර්ය බිළින්ඳෙක් ලෙසට නාට්සි සඟරාවක මුල් පිටුවක් සැරසුවා සේ ම ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් යුදෙව් යැයි ඔවුන්ට වැරදුනා විය හැකියි!!!

සංවිධාන සහ කමිටු විසින් තීරණය කරන නොබෙල් තෑගි පැත්තකට දැමුවත්, ක්‍රීඩා ලෝකයේ දස්කම් ජය පරාජයෙන් මිසෙක කමිටු හා සංවිධාන වලින් තීරණය කෙරෙන ඒවා නොවෙයි.

Chariots of Fire (1981) අනගි සිනමා කෘතියට පාදක වෙන හැරල්ඩ් ඒබ්‍රහැම්ස් සිට වර්තමානය දක්වා විවිධ ක්‍රීඩාවන්හි ඉහළ තලයක තරඟ කරන යුදෙව්වන් ලොව බොහොමයකි.

අවුල් ලිහා ගන්නට කැමති අය දැනගත යුතු පසුබිම් තොරතුරු රුසකි. ඒවා සිංහලෙන් කියවන්නාට දැනගන්නට වෙනත් තැනක් නොමැති නිසා, හොලිවුඩ් යුදෙව්වන් ගැන එක සටහනකින් ලියා අවසන් කළ නොහැකි බව මට වැටහිණ. :( ඉතින් මේ ගැන තව සටහනක් දෙකක් බලාපොරොත්තු වෙන්න.

යුදෙව්වන් යෙදෙන්නේ හිට්ලර් වැනි ෆැසිස්ට්වාදයක ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 9, 2014

ඊශ්‍රායෙල්-ගාසා ගැටුම් දිගටම ඇවිලෙයි. ඒ අස්සේ තුර්කි මායිම අසලබඩ මවුන්ට් සින්ජාර් හි කොටු වූ 300 ක් යසීඩි ඇතුළු තවත් සුළු ජාතිකයන් ඉස්ලාම් වැළඳ නොගත්තොත් ඝාතනය කරනවා යැයි ඉස්ලාමීය දේශයක් හදන්නට සැරසෙන ත්‍රස්තවාදීන් තර්ජනය කරති. ලෙබනනයේ පළ වූ The Daily Star වාර්තාවට අනුව ඊශ්‍රායෙල් මෙහෙයවන ගාසා ප්‍රහාර “හිට්ලර්-වැනි ෆැසිස්ට්වාදයකට” සමාන කරන්නේ තුර්කියේ අගමැති (හෙට අනිද්දා ජනාධිපති වෙන) රිජෙප් තයියිප් අර්දොවන් ය. ඉස්ලාමීය දේශයක් හදන්නට යන ත්‍රස්තවාදීන් තමන්ගේම මායිම අසලබඩ ඔවුන්ගෙ පාඩුවේ ජීවත්වන සුළු ජාතිකයන්ව ආගමට හරවා ගැනීමේ තර්ජනයෙන් කරන ඝාතනය ගැන ඔහු මෙසේ කියයි:

කිසිවෙක් අපේක්ෂා කළ යුතු නැහැ මම ISIS කුලප්පු කරාවි කියල.

ෆැසිස්ට්වාදය කුමක්දැයි නොදැන එය හෙළා දකින්නේ කොහොම ද? හිට්ලර් රතු සහෝදරයන්ව පළවා හරින්නට කටයුතු කළ නිසා මාක්ස්වාදය නොදැන එයට කැමති අය තවමත් පැටලී ඉන්නේ ෆැසිස්ට්වාදය යනු ධනේශ්වර ක්‍රමයක් කියායි. ඉතින් එවැනි මාක්ස්වාදීන්ට මේ දිනවල හිට්ලර් පමණක් මතක් වෙති.

තවත් පිරිසක් ඉස්ලාමීය දේශය හදන්නට යද්දී අවතැන් වූවන්ට බරක් ඔබාමා මගේ බදු මුදලින් සහනාධාර සැපයීම ඉතා අගයති!!!! අනුන්ගේ මුදල් වලින් තවත් අයට තෑගි දීම ගැන පරිගණක යතුරු පුවරු කොටමින් අගයත හැකි තරම් වෙනත් උතුම් පුන්‍ය කටයුත්තක් මොවුන් දන්නේ නැත!!!!!

තවත් පිරිසක් මේ අස්සේ ඊශ්‍රායෙලයට බැන වදින ගමන් සියළු මුස්ලිම් ලෝකවාසීන්ට පොදු හතුරා ලේබලය අලවන්නට ද නොමඳව වෙහෙසෙති.

ලොව දුර්වලම හමුදාව ඇති ඉරාකයට සහ අරාජික තත්වයකට පත් සිරියාවට බලහත්කාරයෙන් වැදී අනතුරුව යුද හමුදා නැති සුළු ජාතික කොටස් ඝාතනය කරන 7,000 -20,000 සමන්විත වූව මහා බලවේගයක් හැටියට පෙන්වන්නට යද්දී, ලොව 15 වැනි තැනේ ඉන්නා 2013 දී ඩොලර් බිලියන 18.2 ක් වැයෙන් ක්‍රියාශීලී 662.719 කින් සමන්විත තුර්කි හමුදාව නිහඬව තබාගැනීම කරන අර්දොවන් කෙතරම් ආචාර ධාර්මික ද?

මෙහෙමත් අනාගැනිලි ඇත්තේ, දැනුම ලබන්නට මොහොතෙන් මොහොත නව තොරතුරු එකතු වෙන විකිපීඩියාව භාවිතා නොකර, වසර විසි තිස් ගණන් පරණ ඉතිහාස පොත් හැදෑරීම විධිමත් අධ්‍යාපනය යැයි කියාගත් නිසාදැයි සිතේ!!!!

හදිසි ආධාර බෙදන්නට කියා ඔබාමා ආණ්ඩුව යළි ඉරකායට ඇතුල් වූයේ ඊ ළඟට අත්‍යාවශ්‍ය පහරදීම් සඳහාත් අවසරයක් තමන්ටම සම්මත කරගෙනයි.

කෝ ගාසා ගැන හඬා වැලපුන එක්සත් ජාතීන්ගේ ක්‍රිස් ගනන්?!!!!

එක්සත් ජාතීන් ඉස්ලාමීය දේශයේ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් තරයේ හෙළා දකින බවට නිවේදනයක් නිකුත් කරනවා. ත්‍රස්තවාදීන් බයවෙලා ඇති. අනික, යුද්ධෙ ඉවර වෙන්න එපැයි යුද අපරාධ විමර්ශනය කරන්න.

ඊශ්‍රායෙල් ආණ්ඩුව විසින් අහසින් කරන පහර දීම් වලට කළින් ගාසා වැසියන් දැනුවත් කරන්න ඕනෑ. ඒක ජාතීන්ගේ එකතුවෙ නියමයක් අනුව පටන් ගෙන දැන් එක්සත් ජාතීන්ගේ නීතියක්. එම නීතිය කඩ කළොත් එවිට ඊශ්‍රායෙල් යුද අපරාධ කළා යැයි සැලකේ.

තම රටේ වැසියන් ඝාතනයට එන උමං හමුවෙද්දී කළින් දැනුම් දීලා බෝම්බ හෙළීම සහ තමන්ගෙ ආගමට හැරැනෙ නැත්නම් ඝාතනය කරනවා යැයි දැනුම් දීම අතර වෙනස දන්නේ කවුද?

පත්‍රිකා මඟින් සහ දුරකතන ඇමතුම් වලින් අනතුරු අඟවනවාට අමතරව ගාසා එයාර් ස්ට්‍රයික් සඳහා වූ මොබයිල් ඇප් එකක් iRon Dome -Israel Rocket Alerts නමින් ඇත. මෙය 19 හැවිරිදි ටෙල් අවිව් හි ඉපිද ජර්මනියේ වසන Arik Sosman ගේ නිර්මාණයකි. එය ලොව පුරා යුදෙව්වන් සහ යුදෙව් හිතවාදීන් විසින් ඊශ්‍රායෙල් පහර දීම් කොපමණක් සිද්ධ වෙනවාදැයි දැනගන්නට භාවිතා කරති.

නමුත් ගාසා හි වැසියන්ට හැංගෙන්නට තැනක් ගාසා හි නැත. ගාසා වලින් නීත්‍යානුකූලව පිටවෙන්නට හැකි නිල මායිම් ඇත්තේ ඊශ්‍රායෙල් සහ ඊජිප්තුව යන රටවල. ඒ මායිම් පාලන කටයුතු වලට මැදිහත් වීමට ගාසාවට ඉඩ නොලැබේ. 2006 දී හමාස් ගාසා හි බලයට පත්වීමත් සමඟ මානුෂීය හේතු සහ වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර හැරෙන්නට වෙන කිසිවක් සඳහා මායිමෙන් පිටවෙන්නට ගාසා වැසියන්ට ඊශ්‍රායෙල් ඉඩ නොදේ.

වර්තමාන සටන් පටන් ගනිද්දී විදේශ ගමන් බලපත් සතු සිය ගණනකට එතැනින් පිටවී යන්නට ඊශ්‍රායෙල් ඉඩ දුනි. ඊශ්‍රායෙල් දේශයට ඇතුල් වන්නේ කවුදැයි තීරණයට හමාස් සංවිධානයට කිසිත් බලයක් නැත. හමාස්ට හැකියාව ඇත්තේ ගාසා මායිමේ ඔවුන්ගේ පැත්තේ අයව ආපහු හරවා යන්නට පමණි. පසුගිය ජුලි 15 දා ගාසා පැත්තෙන් මායිම හමාස් විසින් වසා දමන ලදි. එදා බෝම්බ කිසිවක් ඇද වැටුනේ නැතත් ඔවුන් කියා සිටියේ “ඊශ්‍රායෙල් ෂෙල් පහර දෙන නිසා” මායිම වසා ඇති බවයි.

ඊජිප්තුව පැත්තෙන් ඇති රාෆා යනු ගාසා මායිමෙන් පිටවිය හැකි තවත් ස්ථානයකි. මොහමඩ් මෝර්සි පරාජයෙන් පසුව ජනතාව සහ බඩු ප්‍රවාහනය යන දෙකටම නොහැකි වන සේ නව ඊජිප්තු රජය මායිම වසා දැමූහ.

ගාසා වැසියන්ට වතුරෙන් පළා යා නොහැකියි. නාවුක මයිල 6 කට වඩා ඈතකට පලස්තීන බෝට්ටු වලට යෑම තහනම් කර ඇත්තේ ඊශ්‍රාලයයි. 2010 දී තුර්කියෙන් නැව් හයක් පුරවා සහනාධාර එද්දී මුහුදු තීරයට ඇතුල් වෙන්නට ඉඩ නුදුන්නේ ඊශ්‍රායෙල් විසිනි.

1998 දී යස අර්ෆට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළ විවෘත වූවත්, ඊශ්‍රායෙල් විසින් 2000 දී එය වසා දැමූහ. අද එය පරිහානියට පත් වූවකි.

(ඉහත සමහරතොරතුරු මෙම ඉංග්‍රීසි ලිපියෙන්.)

ඉතින් ඇමෙරිකාවේ රොන් පෝල් පමණක්ම ලොව තනිවම, නොබියව, අපක්ෂපාතීව ඊශ්‍රායෙල්-ගාසා අර්බූදය ගැන අදහස් ප්‍රකාශ කරයි.

ඔහුගේ පහත විඩියෝව ඇමෙරිකන් සමාජය ඉලක්ක කරගත්තකි. ඒ නිසා, ඊශ්‍රායෙල් දේශයට තම ආරක්ෂාව සලසා ගැනීමට අයිතියක් ඇතැයි ඔහු තරයේ විශ්වාස කරන බව කිය යුතු නොවේ.

නමුත්, ඉස්ලාමීය දේශයක් හදන්නට යන අයට ඇමෙරිකන් ආයුධ සිරියාව පැත්තෙන් ලැබුනා සේ, ඊශ්‍රායෙල් විසින් ගාසා හි හළන ලේ ගැන ඇමෙරිකාව ද යම් දුරකට ආචාර ධාර්මික වගකීමක් ගත යුතු බව ඔහු පමණක්ම මේ දිනවල තනි හඬක් නඟයි.

පලස්තීනයෙන් ලක්ෂ ගණනක් රොකට් ප්‍රහාර එල්ල වුවත් ඒවායෙන් ඊශ්‍රායෙල් දේශයට දැඩි හානියක් නැත. ඒ ඊශ්‍රායෙල් හමුදා තම වැසියන් ඒවා වැටෙන පැති වලින් අහක් කරන ලද හෙයිනි.

ඉතින් පලස්තීන වැසියන්ට ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාවට අයිතියක් නැත්දැයි නොබියව විමසන එකම ඇමෙරිකන් දේශපාලනඥයා රොන් පෝල් ය.

තම රටේ ආරක්ෂාව පිණිස ගාසා යළිත් අධිවාසයට? (occupy) ගන්න අවශ්‍ය යැයි බෙන්ජමින් නතන්යාහු කියයි. ඉතින්, ගාසා වැසියන්ට ඔවුන්ගේම මැද්දේ ගෙනැත් සඟවන මිසයිල වලින් ආරක්ෂා කරන්නට ඉන්නේ යුදෙව්වන් පමණක් දැයි ගැටළුවක් දැන් ඇතිවේ.

අපේ බදු මුදල් මහත් ප්‍රමාණයක් ඊශ්‍රාලයට යවන්නේ අපේ කැමැත්ත අකමැත්ත විමසන්නේ නැතිවයි. මෙහි දී රොන් පෝල් ඉදිරිපත් කරන ආචාර ධාර්මික කාරණය ඉතා වැදගත්. ඇමෙරිකාවේ වාසය කරන පලස්තීන හිතවාදියාගෙන් උදුරා ගන්නා බදු මුදල් ද යැවෙන්නේ වැඩියෙන් ඊශ්‍රාලයට.

කළු සුදු කියා දෙකක් නැහැ ඇත්තේ අළු පාටයි යැයි කියා ගන්නා අයට මේ අවුල් තෝරා බේරාගන්නට නොහැකියි.

ඊශ්‍රාලයට උදව් සැපයීම ආණ්ඩුව මාර්ගයෙන් නොව පුරවැසියන් අතරින් ලැබිය යුතුයි. එය කළ හැක්කේ ආණ්ඩුව මාර්ගයෙන් වෙන රටවල් වලට මුදල් තෑගි කිරීම නවතා දැමීමෙනි. ඊශ්‍රාලයටත් පලස්තීනයටත් දෙකටම තෑගි දෙන මුදල් නැවතීමෙනි.

ඉස්ලාමීය දේශයක් හදන්නට කියා කරන මිනිස් ඝාතනය නැවතීම ඇමෙරිකාව ජනතාවගේ බදු මුදල් කොල්ලයෙන් කළ යුත්තක් ද නොවේ. එය ඉස්ලාමීය ජනතාව විසින් ප්‍රමුඛත්වය ගෙන ධනකුවේරයන් වාසය කරන අරාබි රටවල් වලින් සහ ඉස්ලාමීය දේශයකට අකැමති මුස්ලිම් ජනතාව ඇතුළු සියළු ලෝක වාසීන්ගේ වෙහෙසින් හා ධනයෙන් දියත් විය යුතු වෑයමකි.

අමතක වී යන්නට අයිතියක් යුරෝපයෙන්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 8, 2014

Screen Shot 2014-08-07 at 7.41.00 PM

මෙම විඩියෝව යූටියුබ් හරහා පමණක් නොව The Telegraph වෙබ් අඩවියෙන් ද බෙදා හැරිණ. එය යූටියුබ් ලවා තහනම් කරවන්නට යන බවක් ද කියැවේ. යුරෝපීය උසාවිය පසුගිය මැයි මාසයේ දී අලුත් නීතියක් සම්මත කරගති. අන්තර්ජාලයේ පළ වූ අහිතකර වාර්තාවක් ඊට පාදක වූවාගේ ඉල්ලීම මත සහ රටක පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරන ආයතනයක් සමඟ එකතු වෙන්නේ ද එවිට ඒ වාර්තාව යළි සර්ච් කළ නොහැකිවන පරිදි එහි සබැඳි අයින් කළ යුතුය.

ගාසා හි දරුවන් වර්තමානයේ මුහුණ පා සිටින බියජනක තත්වය ගැන කියද්දී එම විඩියෝවේ ක්‍රිස් ගනස් අතිශයෙන් චිත්ත පීඩාවට පත් වී හඬා වැලපෙයි.

මිනිස් ජීවිත බිලිදෙන විට හඬා වැලපීමත්, බිලිදෙන්නේ දරුවන් වෙද්දී හදවත කම්පා වීමත් මිනිස් ස්වභාවයයි.

ඉතිහාසයේ කිසිම දවසක ලොව භීෂණයකට ලක් වූ ඕනෑම යුදෙව්වෙක් ගැන මෙසේ ලෝක මාධ්‍ය හමුවේ හඬා වැලපෙන යුරෝපීය වාර්තාකරුවෙක් ඇත්දැයි සැකයි.

ක්‍රිස් ගනස් යනු එක්සත් ජාතීන්ගේ UNRWA හි නියෝතයායි. ජූලි 22 වැනිදා ගාසා හි පිහිටි ඔවුන්ගේම ගොඩනැඟිල්ලක රොකට් මිසයිල 20 ක් සඟවා ඇති බව හෙළිවිණ. මෙවැනි අපරාධ කරන අයව ඔවුන් තරයේ හෙළා දකින බව එම වෙබ් අඩවිය පවසයි.

බ්‍රිතාන්‍ය බදු මුදලින් යැපෙන බීබීසීයටත් ඊශ්‍රායෙල්-පලස්තීන ගැටුමේ දී යුදෙව් විරෝධී යැයි චෝදනා එමට ඇත.

වර්තමානයේ දී යුදෙව්වන් ලක්ෂ 3 ක් පමණ වාසය කරන බ්‍රිතාන්‍ය ලොව පස්වැනි විශාලතම යුදෙව් ජනගහණය ඇති රටයි. යුරෝපීය යුනියනයේ මිලියන 1.1 පමණ යුදෙව්වන් අතර එයින් 85% ක් වාසය කරන්නේ ප්‍රංශය, බ්‍රිතාන්‍ය, ජර්මනි සහ හංගේරියාවේය. යුරෝපීය යුදෙව් ජනගහණයෙන් බාගයක් පමණ වාසය කරන්නේ පැරීසියේ සහ ලන්ඩනයේ වෙති.

බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසයේ යුදෙව් විරෝධය සමාජයීය සහ සංස්කෘතික වූවක් මිසෙක දේශපාලන වූවක් නොවේ. මහජන පාසැල් වලින් අධ්‍යාපනය ලබන්නට අඩුවෙන් කෝටා නිකුත් කිරීම, සමාජශාලා වල සාමාජිකත්වය තහනම, වෘත්තීන්ට තෝරා ගැනීමේ දී නොසලකා හැරීම, ගෙවල් කුලියට නොදීම, සාප්පු වල බඩු මිල දී ගැනීමට නොහැකියාව යනාදියත්, පරුෂ හා ද්වේශ සහගත වදන් අහන්නට ලැබීමත් ඒ මදිපුංචිකම් විය.

සාමාජිකත්වය තියා කාන්තාවන්ට සමාජශාලා වලට ඇතුල්වීමට පවා අවසර නොදුන් රදළයන් සිටි රටක් නිසා ඉතින් ඒවා යුදෙව්වන් පමණක් ඉලක්ක වූ මදිපුංචිකම් යැයි සැලකිය නොහැකියි. බ්‍රිතාන්‍යයේ නීති මඟින් යුදෙව්වන්ව විශේෂයෙන් ඉලක්ක නොවුණි.

1930 ගණන් වල දී සර් ඔස්වෝල්ඩ් මෝස්ලිගේ බ්‍රිටිශ් යුනියන් ඔෆ් ෆැසිස්ට්ස් හි අයිඩියලොජියක් වශයෙන් යුදෙව් විරෝධය තිබුණත් එයට වැඩි මහජන ප්‍රසාදයක් හිමි නොවූවකි. ඒ පක්ෂය කිසිත් පාර්ලිමේන්තු ආසනයක්, ප්‍රාදේශීය සභාවක හෝ දිනා නොගත්හ.

17 වැනි සියවසේ සිට Sephardi නමින් යුදෙව් කොට්ඨාශයක් සිටියත්, 1881 සිට 1914 දක්වා නැගෙනහිර යුරෝපීය රටවලින් පළා එන යුදෙව්වන් වෙතින් තමයි වර්තමාන බ්‍රිතාන්‍ය යුදෙව්වන් වැඩියෙන් සමන්විත වෙන්නේ.

හිට්ලර්ගේ යුරෝපය යුදෙව්වන් ඝාතනය කරද්දී බ්‍රිතාන්‍ය යුදෙව්වන්ට හිරිහැර විඳින්නට සිද්ධ නොවීය. 1930 කාලයේ දී නාට්සි අල්ලා ගත් ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව, චෙකොස්ලෝවැකියාව, පෝලන්තය සහ නිදහස් ඩැන්සිග් නගරය යනාදියෙන් 55,000 ක යුදෙව්වන් සංක්‍රමණය වූහ. 1938/9 වසර වල දී දෙමව්පියන් නොමැතිව තනිවම එවන ලද දරුවන් (Kindertransport) දහ දාහ එහි වැදගත් ස්ථානයක් ගනියි. ඒ දරුවන්ගේ නම් ලැයිස්තුව යුදෙව් ඉතිහාසයට එකතු විය. ඔවුන් අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අයගේ නම් ඉහත අමුණන විකිපීඩියාවේ සබැඳියෙන් දැකිය හැකියි.

ඉතින් ක්‍රිස් ගනස් හඬා වැලපෙද්දී හිතන්නට හැකියාව ඇති අය කල්පනා කළ යුත්තේ පලස්තීනයේ මිය යන දරුවන් අනාගතයේ මෙයාකාරයෙන් ලොවට වැඩදායක වීමේ හැකියාව සැබැවින්ම අවහිර කරන්නේ කවුදැයි කියාය.

බ්‍රිතාන්‍යයේ යුදෙව් විරෝධය එළි බහින්නේ ඊශ්‍රායෙල් පිහිටුවීමත් සමඟයි. හිට්ලර්ගේ සමූලඝාතන නිසා යුරෝපයේ අවතැන් වූවන්ට බ්‍රිතාන්‍ය ධවල පනත් වලින් පොරොන්දු වූ පරිදි ඊශ්‍රාලයේ පදිංචියට යෑමට අවසර නුදුන් නිසා එතෙක් බ්‍රිතාන්‍යයන් සමඟින් වැඩි පළහිලව්වක් නැතිව සිටි බ්‍රිතාන්‍ය යුදෙව්වන් බ්‍රිතාන්‍යයට අවලාද කියන්නට පටන් ගත්හ.

එපමණක් නොව, සයෝනිස්ට් ව්‍යාපාරයේ දක්ෂිණාංශ පාතාල ත්‍රස්තවාදී කල්ලියක් වූ Irgun බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහිව ඊශායෙල් හි බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයේ මූලස්ථානය වූ කින්ග් ඩේවිඩ් හෝටලයේ බෝම්බයක් 1946 දී පුපුරුවා හරින ලදි. විවිධ ජාතිකයන් 91 ක් මිය ගියහ. 46 ක් තුවාල ලැබූහ. 1947 දී එම කල්ලියම ඔවුන්ගේ සමාජිකයන් තිදෙනෙක් එල්ලා මැරීම නිසා බ්‍රිතාන්‍ය සාජන්ට්ලා දෙන්නෙක්ව එල්ලා මැරූහ. අරාබි අයට අමතරව මේ ත්‍රස්තවාදීන් නිසා මිය යන්නේ බ්‍රිතාන්‍යයන්.

බ්‍රිතාන්‍ය වීදි වල යුදෙව් විරෝධී උද්ඝෝෂණ පැතිර ගියේය. 1967 වෙද්දී බ්‍රිතාන්‍ය යුදෙව්වන් තවත් හිට්ලර්ගේ සමූලඝාතනය වැන්නක් පටන් ගනීවි යන බියෙන් සයෝනිස්ට් ව්‍යාපාරයට තදින් පක්ෂපාතී වූහ.

අප්‍රිකාවෙන් හා ඉන්දියානු කලාපීය රටවලින් සංක්‍රමණිකයන් ඇදී එද්දී යුදෙව්වන්ට ඇති විරෝධය බ්‍රිතාන්‍යයේ හිමිහිට යටපත් විණ. මාගරට් තැචර් වැඩියෙන්ම සංඛ්‍යාවක් යුදෙව්වන් (5) කැබිනෙට්ටුවට පත් කළාය.

එහෙත් 2007 දී සිට නැවතත් ඊශ්‍රායෙල් දේශය ගැන තද විරෝධයක් ඇති වී තිබේ. ඊශ්‍රාලය යම් හමුදා මෙහෙයුමක නිරත වෙන්නේ ද, බ්‍රිතාන්‍යයේ යුදෙව්වන්ට කරන හිරිහැරයන් ද වැඩිවේ.

යුදෙව්වන් බ්‍රිතාන්‍යයට සංක්‍රමණය වීම කෙමෙන් නැවතී ඇත. යුදෙව් ජනගහණයේ වැඩිවීමක් ද දකින්නට නැත. යුදෙව් ජනගහණය 2011 වෙද්දී එම මට්ටමෙන්ම පවතින ප්‍රවණතාවයක් දකින්නේ දැඩි සත්‍යලබ්ධික haredi යුදෙව් කොට්ඨාශය විසින් වෙන යුදෙව් කොටස් වල ක්ෂය වීමේ අඩුව පුරවන ලද නිසයි.

2011 වෙද්දී බ්‍රිතාන්‍යයේ මුස්ලිම් ජනගහණය මිලියන 2.8 කි. සෙකියුලර් රාජ්‍යයක් වූ ප්‍රංශය මෙන් නොව බ්‍රිතාන්‍ය ආගම් ගැන තොරතුරු ජාතික සංඛ්‍යා ලේඛන ආයතනයකින් එකතු කරති. එහි දත්ත අනුව 2011 දී එංගලන්තයේ වයස 0-4 දක්වා දරුවන් අතර 320,000 ක සංඛ්‍යාවක් මුස්ලිම් දරුවන් යැයි එංගලන්තයේ ඩේලි මේල් පුවත්පත වාර්තා කරයි. එසේම එම සංඛ්‍යා ලේඛනයට අනුව එංගලන්තයේ සහ වේල්ස් හි මුස්ලිම් ජනගහණය මිලියන 1.6 කි. ජනගහණයෙන් 3% කි.

මුළු බ්‍රිතාන්‍යයේම යුදෙව් ජනගහණය ලක්ෂ 3 ක් යැයි යළි මතක් කරන්නම්!

ජූලි 4 වැනිදා ඉරාකයේ මොසුල් නගරයේ දී නුරෙද්දීන් සන්ගි මුස්ලිම් පල්ලියේ අබු බකර් අල්-බැග්ඩාඩි දේශනයක් පැවැත්වීය. ලොව බිලියන 1.5 මුස්ලිම් බැතිමතුන්ගේ කැලිෆ් නොහොත් සුපිරි නායකයා හැටියට පෙනී සිටින්නාය. පලස්තීනයේ ක්‍රිස්තියානි කෲසේඩයන් (ඉන්ෆෙඩෙල්) පමණක් නොව ඔහුගේ ආගමික දේශනයට ඉලක්ක වූයේ අනෙකුත් මුස්ලිම් ජනතාවත් වීම එහි විශේෂයකි. වසර හතරකට පෙර ඇල්කයිඩා වලින් වෙන් වී හැදෙන මේ කල්ලියේ අභිප්‍රාය ඉස්ලාමීය කැලිෆේට් රාජ්‍යයක් (SIC) ගොඩනැඟීමයි. ඔවුන්ගේ සටන්කාමීන් 7,000-20,000 ක් අතර වෙති.

බොදුබල සේනාව බෞද්ධාගම දන්නේ නැතැයි මම කියන්නා සේ, SIC හි කැලිෆේට් නිවේදනය ද ආගමිකව නීත්‍යානුකූල නැතැයි International Union of Muslim Scholars, යුසුෆ් අල්-කරදාවි ප්‍රමුඛ සුන්නි පූජකයන් (clerics) කණ්ඩායම, බලවත් ඊජිප්තු දේශකයෙක් යනාදීහු චෝදනා කර ඇත්තේ එය සිරියාවේ සහ ඉරාකයේ නැඟ එන සුන්නි උද්ඝෝෂණ වලට පමණක් නොව පොදුවේ සියළු මුස්ලිම් අයට අයහපත් යැයි කියායි. ජිහාඩ් කල්ලි අතර පවා ගෞරවයට පාත්‍ර වෙනවා යැයි සැලකෙන, ජෝර්දානයේ මුස්ලිම් පූජකයෙක් වන අබු මුහම්මඩ් අල්-මකඩීසී පවා මේ කැලිෆා ව්‍යාපෘතිය පිළිනොගන්නා බව කියා ඇත. ඔහුගේ අවවාදය වූයේ “තමන්ව ප්‍රතිසංස්කරණය කරගන්න, පව් කමා කරගන්න, ආගම විකෘති කරමින් තමන්ගේම මුස්ලිම් අයව මරා දැමීම නවත්වන්න,” කියායි. ඒ තොරතුරු The Economist සඟරාවේ මෙම ලිපියෙනි.

වර්තමාන ඊශ්‍රායෙල්-පලස්තීන ගැටුමේ දී පලස්තීන හිතවාදී 45,000 ක් පලස්තීනයට දීර්ඝායු වේවා! කියමින් පැවැත්වූ උද්ඝෝෂණය කෙන්සින්ටන් ඉහළ වීදියේ සිට ලන්ඩනයේ පාර්ලිමේන්තු චතුරශ්‍රය දක්වා පැතිර ගියේය.

ඉතින් අනාගත බ්‍රිතාන්‍යයේ යුදෙව් විරෝධය තව වැඩිවෙන සලකුණු මිසෙක අඩු වී යන සලකුණු දකින්නට නොහැකියි.

පාදක කරගත් ඉංග්‍රීසි ලිපියට මෙතැනින් යන්න.

[බ්‍රිතාන්‍ය ගැන යාන්තමෙන් ද, ඇමෙරිකාව ගැන වැඩියෙන් ද ලියා මේ සටහන් පේලියේ අවසන් සටහන සේ මෙය පළ කරන්නට අදහස් කර සිටියෙමි. එහෙත් යුදෙව්වන් ගැන දැනගන්නට පාඨක කුතුහලය වැඩි බව පෙනී යයි. ඇමෙරිකාවේ රොන් පෝල් ඊශ්‍රායෙල්-පලස්තීන ගැටුම ගැන දක්වන, මමත් එකඟ වෙන මතය සහ හොලිවුඩ් යුදෙව්වන් ගැනත් තව ලිපියක් දෙකක් ලියන්නම්. ඊට පස්සෙ ශේක්ස්පියර්ගේ වෙනීසියේ වෙළෙන්ඳා ගැනත් සටහනක් ඉක්මණින් දාන්නම්.]

ඔවුන් ඉලක්ක කළේ යුදෙව්වන්, මැරුනේ අහිංසක ප්‍රංශ වැසියෙක්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 7, 2014

asterix1

1980 ඔක්තෝබර් 3 වැනිදා පැරීසියේ කොපර්නික් වීදියේ සිනෙගෝගයක (යුදෙව් පල්ලිය) ත්‍රස්තවාදියෙක් විසින් බෝම්බයක් පුපුරවා හරින ලදි. සැලසුම වූයේ බැතිමතුන් පිට වී යද්දී මාර්ගයේ නවතා තිබි මෝටර් සයිකලයේ සයිඩ් බෑග්වල සඟවා තිබි බෝම්බය පුපුරවා හැරීමයි. නමුත් එදින පැවැත්වුන ආගමික මෙහෙය අවසන් වන්නට පෙර එය පුපුරා ගියේය.

ප්‍රංශ අගමැති රේමොන් බා (Raymond Barre) මෙසේ කීය: “සිනෙගෝගයේ සිටි යුදෙව්වන්ට කරන ලද සාහසික ක්‍රියාවක් පාර පනිමින් සිටි අහිංසක ප්‍රංශ වැසියන් හතර දෙනෙක්ට වැදිණ.”

සිනෙගෝගයේ සාමාජිකයන් කිසිවෙක් මිය නොගියහ. මිය ගියේ පාරේ ගමන් කළ යුදෙව් නොවන හතර දෙනෙකි. අගමැතිගේ ප්‍රකාශය, සිනෙගෝගයේ සාමාජිකයන් අහිංසකයන් නොවන බවත් ඔවුන් ප්‍රංශ වැසියන් නොවන බවත් හැඟවීමකි. ඒ මධ්‍යස්ථ-දක්ෂිණාංශ කියාගත් දේශපාලනඥයෙකි.

ප්‍රංශ සමාජවාදී පක්ෂයේ ඩැනියෙල් වේලාන්ට් 2002 දී ස්වදේශ කටයුතු ඇමති විය. යුදෙව්වන්ට පහර දෙන රැල්ලක් පැතිර යද්දී ඒ පීඩකයන් සංක්‍රමණික මුස්ලිම් අය යැයි ජනමාධ්‍ය වලින් කීම ඔහු යටපත් කළේය. ප්‍රංශ විදේශ ඇමති හියුබර්ට් වේඩ්‍රින් මෙසේ කීවේය: “සංක්‍රමණික ප්‍රභවයෙන් වූ තරුණ ප්‍රංශ වැසියන්ට පලස්තීනය ගැන කැක්කුමක් තියන නිසා සිද්ධ වෙන දේවල් ගැන ඔවුන් අතිශයින් උද්දාම වීම ගැන අයෙක් විශේෂයෙන් පුදුම වෙන්න අවශ්‍ය නැහැ.”

තම රටේම උපන් වැසියන් වූවත් යුදෙව්වන් නිසා ඔවුන් ප්‍රංශ යැයි ද අහිංසක යැයි ද නොසලකා හැරෙද්දී, අරාබි සංක්‍රමණිකයන්ගේ තරුණ බවේ උද්දාමය හා ඔවුන්ව ප්‍රංශ වැසියන් යැයි හැඳින්වීම මෑත කාලීන ප්‍රංශයේ එසේ සිද්ධ විය.

1982 සැප්තැම්බර් 21 වැනිදා, පලස්තීන වැසියන්ව සබ්‍රා සහ ෂටිලා හි සමූල ඝාතනය වූ බව ඇසීම නිසා ප්‍රංශයේ උසස් පෙළ පංති සඳහා උගන්වන ප්‍රධාන පාසැලක් වූ Lycée Voltaire හි ගුරුවරු කණ්ඩායමක් බේරුත් හි පලස්තීන ඝාතනයට එරෙහිව උදෑසන දහයේ සිට දහවල් දොළහ දක්වා පංති පැවැත්වීම වර්ජනය කළහ.

ඊශ්‍රායෙල් සමඟ තානාපති සහ ආර්ථික සබඳතා නවතා දමන්න යැයි කියාත්, PLO පිළිගන්නට කියාත් ප්‍රංශ රජයට ලිපියක් ඔවුන් ලියූහ. තවත් ලිපියකින් බේරුත් සහ ලෙබනන් වලින් ඊශ්‍රායෙල් හමුදා වහාම ඉවත් කරන්න යැයි ඔවුන් පැරිසියේ ඊශ්‍රායෙල් තානාපති කාර්යාලයට කීහ. මේ ලියුම් ලියන්නේ මන්දැයි විස්තර කරන්නට පංති වර්ජනය කළ පාසැලේ මුළු ශිෂ්‍ය සහභාගීත්වයෙන් කැඳවන ලද රුස්වීමක් පැවැත්විණ.

සබ්‍රා සහ ෂටිලා හි සමූල ඝාතනයේ 762-3,500 ක් අතර පලස්තීන සහ ලෙබනීස් ෂියයිට් සිවිල් ජනතාවක් මරුමුවට පත්වූහ. එය මෙහෙය වන ලද්දේ ලෙබනීස් ක්‍රිස්තියානි මිලීෂියාවක් වූ Kataeb පක්ෂයයි. ඊශ්‍රායෙල් හමුදාව එවක දී ඒ බොර දියේ PLO මාළු බාන්නට ගිහින් සිටියහ. නමුත් ඝාතනය සිදු කළේ ඊශ්‍රායෙල් හමුදාව විසින් නොවේ. පංති වර්ජන කළ ප්‍රංශ පාසැලේ ගුරුවරු ඒ ගැන පසුව තම ශිෂ්‍යයන් දැනුවත් කළාදැයි සැකයි.

මධ්‍යතන යුගයේ සිට ප්‍රංශයේ යුදෙව්වන් වාසය කළ බැව් සැලකේ. ඵෙහිකත්ව (සෙකියුලර්) රජයක් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රජයන රටක් වුවත් ප්‍රංශය යනු එම දෙකෙහිම ආරම්භයේ පටන් අවුලක පැටලී සිටින්නකි. ඊශ්‍රායෙල් සහ ඇමෙරිකාවට අනතුරුව වර්තමානයේ ලොව තෙවැනි යුදෙව් ජනගහණය වාසය කරන්නේ ප්‍රංශයේ නගර ආශ්‍රිතවයි.

චාර්ලිමන්‍යයන් යටතේ වූ ප්‍රංශයේ යුදෙව්වන්ට නොයෙකුත් රෙගුලාසි පනවා තිබුණි. ධාන්‍ය, මුදල් හා වයින් වලින් ගණුදෙනු කිරීමට ඔවුනට අවසර නොලැබුණි.

ප්‍රංශ ඉතිහාසය පුරා යුදෙව් නිසා විශේෂ දඬුවම් පැනවූ ආකාරය දකින්නට හැකියි. බව්තීස්මය පිළිනොගත් බැවින් කාලයෙන් කාලයට ඔවුන්ව රාජ්‍ය නියෝග වලින් මරා දැමිණ. ඔවුන්ගේ මුදල් සහ ධනවස්තු පැහැර ගත්හ. ඵෛතිහාසිකව, මුදල් පොලියට දීම යුදෙව්වන් අතර බහුලව දකින්නට ලැබුන වෘත්තියකි. ක්‍රිස්තියානි ආගමිකයන්ට ණයක් සඳහා ගිනි පොලියක් අය කිරීම එවක තහනම් වූවකි. එහෙත් ගිනි පොලිය යන්න කුමක්දැයි ගැන තවමත් වාද පවති. ඒ ගැන වෙන දවසක ලියමි.

අටවැනි ලුවී රජු 1223 දී යුදෙව්වන්ට ණය හා පොලී ගැන නීති සමූහයක් පැනවූයේය. බැරොන් (රදළ වංශවතුන්) 26 ක් මේ නව නීති පිළිගත්ත ද, හතරවැනි තියෝබෝල්ඩ් එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඒ වෙද්දී යුදෙව්වන් මුදල් ගෙවා රදළ වංශවතුන්ගේ ආරක්ෂාව ලැබූවන් වූහ. තියෝබෝල්ඩ් විසින් යුදෙව්වන් සමඟ එකඟතාවයකට එළඹ සිටියේ ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සලසනු සඳහා බදු වලින් වැඩියෙන් ආදායමක් තමනට එකතු කරගැනීමේ පිළිවෙතකිනි.

ආණ්ඩුවක එකම කාර්යය විය යුත්තේ එහි සියළු වැසියන්ට ආරක්ෂාව සැලසීම යන්නත්, රටේ පිරිසකට ආරක්ෂාව සැපයීම සඳහා ආණ්ඩුව විසින්ම කප්පම් ගැනීම යන්නත් අතර වෙනස නොදත් අය වර්තමානයේ ද ලොව බහුතරයකි.

1394 සැප්තැම්බර් 17 වැනිදා හයවැනි චාල්ස් (වියරු චාල්ස් නමින් හැඳින්වෙන්නා) හිටිහැටියේම යළි වෙනස් කළ නොහැකි වූ නීතියක් ලෙස පනවමින් යුදෙව්වන්ට සිය රාජ්‍යයේ කිසිම තැනක වාසස්ථානය තහනම් කළේය.

යුදෙව්වන්ගේ වෘත්තීන්ට බාධක වැටීම, පවුල්, සන්තක දේපල, හරිහම්බ කරගත් වස්තු අහිමි වීම පමණක් නොව දේශය ද හැර දමා යන්නට සිද්ධ වූ අවස්ථා කොපමණ වුවත් ප්‍රංශයෙන් යුදෙව්වන් වඳ වී ගියේ නැත.

17 වැනි සියවසේ දී ඔවුන් නැවතත් ප්‍රංශයට ඇතුල් වෙද්දී ඔවුන්ට වාසස්ථාන සැපයීම සහ ඔවුන් සමඟ කතාබහ කිරීම ක්‍රිස්තියානි අයට තහනම් විය. දඬුවම් වූයේ මරණය සහ දේපල අහිමියයි.

බිත්තර නොකඩා ඔම්ලට් හදනු බැරි යැයි කියමින් ආරම්භ වූ ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් පසුව උදා වූ භීෂණ සමයේ දී යළිත් යුදෙව් බැංකුකරුවන් එක්කෝ දිවි බේරාගෙන පළා යා යුතු නැත්නම් ඉහළ දඩ ගෙවිය යුතු අවස්ථාවකට මුහුණ පෑහ. බැංකුකරුවන් 49 ක් පැරීසියේ සිරගත වූ බවත් 9 දෙනෙක්ව මරා දමන ලද බවත් සැලකේ. නමුත් ඒ කාලයේ දී පුරවැසි උසාවි වලින් ඝාතනය වූයේ නීතිය ඔවුනට කැමති පරිදි සකසා ගත් අය වෙතිනි. එසේම යුදෙව්වන් පමණක් නොවන බවත් සැලකිය යුත්තකි.

18 වැනි සියවස වෙද්දී යුදෙව්වන් ගැන යුරෝපීය ආණ්ඩු දැක්වූ ප්‍රතිචාර ක්‍රමයෙන් වෙනස් වෙන්නට පටන් ගති. 1790 දී ප්‍රංශයේ යුදෙව්වන්ට පාසැල් අධ්‍යාපනයට සහ ඔවුන්ගේම සිනෙගෝග වල ආගමික වතාවත් පවත්වන්නට නීතියෙන් නිදහස ලැබිණ.

නිදහස යනු ආණ්ඩුවෙන් ප්‍රදානය කරන්නක් නොව මිනිසා උපන් නිසා හිමි වූවකි. මෙය ද අවබෝධයක් නොමැති වූවන් අද ලොව බහුතරයකි.

1894 දී ප්‍රංශය කළඹන්නට සමත් වූයේ ඩ්‍රයිෆස් හුටපටයයි. ඇල්සේෂන් යුදෙව් සම්භවයෙන් යුතු ඇල්ෆ්‍රඩ් ඩ්‍රයිෆස් ප්‍රංශ කාලතුවක්කු හමුදාවේ නිලධාරියෙකි. පැරීසියේ වූ ජර්මන් තානාපති කාර්යාලයට මිලිටරි රහස් සැපයු බවට ඔහු වරදකරු ලෙස තීන්දු විය. ප්‍රංශ ගයානාවේ (වර්ෂාධික, මැසි මදුරුවන් හා බෝවෙන රෝග ගහණ වාතාවරණයක) දණ්ඩවාසයට ඔහුව යැවිණ.

වසර දෙකක් ඉක්ම වී යද්දී ප්‍රංශ හමුදා මේජර්වරයෙකු වූ ෆර්ඩිනැන්ඩ් වොල්සින් එස්ටරාසි යනු ඔත්තු සැපයීමේ සත්‍ය වරදකරුවා යැයි හෙළිදරව් වුවත්, හමුදාවේ ඉහළ නිලධාරීන් එය වසන් කළහ. එස්ටරාසිව නිදහස් කළහ. ඩ්‍රයිෆස්ට විරුද්ධව තව බොරු චෝදනා ගොණු කළහ. ගත්කරු Émile Zola නොබියව ඩ්‍රයිෆස්ගේ නිර්දෝෂීබව වෙනුවෙන් ප්‍රසිද්ධියේ පෙනී සිටියේය. ප්‍රංශ වැසියන් පැති දෙකට බෙදුනි. 1906 දී ඩ්‍රයිෆස් නිර්දෝෂී යැයි පිළිගෙන නිදහස් කෙරුණි.

මූලික අයිතිවාසිකම් සුරකින්නට නම් ඒවා මොනවාදැයි අවබෝධයක් තිබිය යුතුයි. ඒ ගැන පැහැදීමක් නැති කළ පෙනී සිටින්නේ කුමක් ආරක්ෂා කරන්න ද?

පින්තූරය පෝලන්ත සංක්‍රමණික යුදෙව් දෙමව්පියන්ට දාව ප්‍රංශයේ ඉපිද රට රටවල සැරිසරා අවසානයේ දී ප්‍රංශයම සිය වාසස්ථානය කරගත් රෙනේ ගොසිනි නම් ප්‍රංශ කොමික් චිත්‍ර ශිල්පියාගේ නිර්මාණයයි.

ෆලාෂාස් නම් කළු හමැති යුදෙව්වන්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 6, 2014

os

තමන්ව බෙටා ඊශ්‍රායෙල් (ඊශ්‍රායෙල් නිවසේ) යැයි හඳුන්වා ගත් ඉතියෝපියාවේ අතු පැල්පත් වල ජීවත් වූ මේ යුදෙව්වන්ව අසල්වාසීන් හැඳින්වූයේ ෆලාෂාස් කියායි. එනම් පිටදේසක්කාරයන්, ආක්‍රමණිකයන් කියායි.

ශත වර්ෂ ගණනාවක් යනතුරු ඉතියෝපියාවේ යුදෙව් කොට්ඨාශය ගැන සෙසු රටවල විසූ යුදෙව්වන් මෙන්ම සෙසු ලෝකය ද නොදත්තේය.

බෙටා ඊශ්‍රායෙල් යුදෙව්වන්ගේ ගෝත්‍රික රාජ්‍යයේ ස්වාධීනත්වය අවසන් වෙන්නේ 1624 දී ඉතියෝපියාවට සහාය දෙන පෘතුගීසින් විසින් ඔවුන්ව යටත් කරගැනීමෙනි. ඉතියෝපියාවෙන් යුදෙව් මතකය මකා දමන්නට ෆලාෂාගේ ග්‍රන්ථාරූඪ වූ පොත් හා ආගමික පොත් සියල්ල ගිනි තබන ලදි. සමහර ෆලාෂා යුදෙව්වන් සිරභාරයට වඩා උස් කඳු වලින් පැන මරණයටත් එකිනෙකාගේ බෙලි කපා ගෙන මරණයටත් පත්වීම ප්‍රිය කරන ලදැයි සඳහන්. අල්ලාගත් යුදෙව්වන් වහල් බවට විකුණන ලදි. බලහත්කාරයෙන් බව්තීස්ම කරන ලදි.

1769 දී ස්කොට්ලන්ත ජාතික ජේම්ස් බෲස් විසින් නයිල් ගඟබඩ ගවේෂණයක් පවත්වද්දී මේ බෙටා ඊශ්‍රායෙල් අයගෙන් පැවත එන පිරිසක් හමු වී ඇත. එවිට ඔවුන්ගේ ජනගහණය ලක්ෂයක් පමණ යැයි ඔහු ඇස්තමේන්තු කළේය.

1935 දී ඉතාලි හමුදාව ඉතියෝපියාව ආක්‍රමණය කළහ. ඉතියෝපියාවේ පාලකයා, හයිලි සෙලාසී පැන ගිහින් රැකවරණය ලබාගත්තේ ජෙරුසේලමේය. 1941 දී සෙලාසී නැවතත් ඉතියෝපියාවේ බලයට පත්වෙයි. එහෙත් සෙලාසී ධනවත් අය හා එකතු වී යුදෙව් ගොවියන්ගේ ඉඩම් අයිතිය තහනම් කරමින් 1973 දී සාගතයකට පාර කැපුවේය. 40,000-80,000 ක් අතර රටවැසියන් ඒ සාගතයෙන් මිය ගියහ.

1973 දී අරාබි තෙල් සම්බාධක තර්ජනයක් යටතේ ඉතියෝපියාව සහ ඊශ්‍රායෙල් අතර වූ තානාපති සබඳතා නැවතුණි. තවත් අප්‍රිකානු රටවල් 28 ක් ද ඒ තර්ජනය හමුවේ ඊශ්‍රායෙල් හා සබඳතා නැවතූහ.

1974 දී හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් කර්නල් මෙන්ගිස්ටු හයිලි මේරියම් බලයට පත්විය. ඔහු මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී ආඥාදායක ආණ්ඩුවකින් පාලනය කරන ලද්දෙකි. ඔහු බලය අල්ලා ගත් කුමන්ත්‍රණයේ දී 2,500 ක් ෆ්ලාෂාස් යුදෙව්වන් මරා දැමිණ. හත්දාහක් අවතැන් විය.

ගම්කරණයට (villagization) ප්‍රතිපත්තියක් ගෙනා මෙන්ගිස්ටු ගම්බද ගොවියන් ආණ්ඩුව යටතේ දුවන සමූපාකාර පද්ධතියකට දමන ලදි. බෙටා ඊශ්‍රායෙල් අයගේ ගම් මේ අය හා බෙදාගන්නට සිද්ධ විය. බෙටා ඊශ්‍රායෙල් අයට ඒ වෙද්දී ඉඩකඩම් හිමිකමක් නොවුණි. ඔවුන් සිටියේ යුදෙව් නොවන අය සමඟ හවුලේ වගා කරමිනි. 1989 වෙද්දී ජනගහණයෙන් 30% ක් පුද්ගලික ගොවිපොලෙන් අයින් කර, සමූපාකාර ගොවිපොල වෙත යවා තිබිණ.

ඉතියෝපියාවේ දරුණුතම සාගතය හැටියට සැලකෙන්නේ 1983-85 දක්වා මිනිස් ජීවිත ලක්ෂ හතරක් අහිමි වූ කාලයයි. ලොව බහුතරයක් ඉගෙන ගත්තේ ඉඩෝරය නිසා සාගතය හටගත් බවයි. එහෙත් පැතිර ගිය ඉඩෝරය හටගත්තේ සාගතය පටන්ගෙන මාස කිහිපයක් ගියාට පසුවය.

1977 දී ඊශ්‍රායෙල් අගමැති මෙන්චම් බෙගින් බලයට පත් වූ පසු ඉතියෝපියාවේ යුදෙව්වන් ඊශ්‍රාලයට කැඳවා ගැනීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් මෙන්ගිස්ටු රජයට අවි විකුණන්නට පටන් ගති.

ඊශ්‍රායෙල් හමුදා ගුවන්යානකින් ඉතියෝපියන් යුදෙව්වන් 200 කට ඊශ්‍රායලය බලා හෙරෙන් පිටවෙන්නට නිල නොවන අවසර දෙන්නැයි බෙගින් ඊශ්‍රායෙල් රජය මෙන්ගිස්ටුට අවි සපයමින් ඉල්ලීය. එතැන් පටන් ඉතියෝපියන් යුදෙව්වන් මහත් පිරිසක් ඊශ්‍රායෙල් බලා රහසේ සංක්‍රමණය වූහ. යුද ආම්පන්න සපයද්දී හිස්වෙන යුද හමුදා ගුවන්යානා වලින් හොර රහසේ ඔවුන් පටවාගෙන ගොස් බේරා ගැනිණ.

1980 දී ඉතියෝපියාව හිබෲ භාෂාව ඉගැන්වීම සහ යුදෙව් ආගම ඇදහීම තහනම් කරන ලදි. ඔත්තුකරුවන් යැයි බෙටා ඊශ්‍රායෙල් යුදෙව්වන් අල්ලා සිරගත කරන ලදි. වයස 12 පමණැති යුදෙව් පිරමි ළමුන් පැහැරගෙන ඔවුන්ව බලහත්කාරයෙන් හමුදා සේවයට යැවිණ.

සාගතයේ දරුණු බව වැඩිවෙද්දී, බටහිර රටවල් වලින් ආහාර ඉල්ලන්නට සිද්ධ වෙද්දී, ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායෙල් වෙතින් ද යදින්නට ඉතියෝපියාවට සිද්ධ විය. 1977 සිට 1984 දක්වා 8,000 ක් බෙටා ඊශ්‍රායෙල් යුදෙව්වන් ඊශ්‍රායෙල් බලා ගියහ.

ඔපරේෂන් මෝසස් යනු හොර රහසේ ඊශායෙල් විසින් ෆලාෂාස් ගලවා ගන්නට අරඹන ලද මෙහෙයුමකි. 1984 නොවැම්බර් 18 දා පටන් ගෙන 1985 ජනවාරි 5 වැනිදා වෙද්දී යුදෙව්වන් 7,000 ක් ඊශ්‍රයෙල් ගෙන යන්නට ඔවුන් සමත් වූහ. ඇමෙරිකාවේ යුදෙව්වන් විසින් වොෂිංටන් යුදෙව් සතිපතා පත්‍රයක පිටුවක් පුරා දැන්වීමක් පළ කර බැවින් හොර රහසේ කරන ලද මෙහෙයුම ගැන ලෝකය දැනගත්හ. අරාබි රටවල් සූඩානයේ ආණ්ඩුවට බලපෑම් එල්ල කළේ තව ඉතියෝපියන් යුදෙව්වන්ට ඊශ්‍රායෙල් බලා යන්නට ඉඩ දෙන්න එපා යැයි කියායි.

ඉතියෝපියාවේ හිර වූ යුදෙව් සංඛ්‍යාව 15,000 ක් යැයි සැලකේ. ඔවුන් බහුතරය කාන්තාවන්, වයසක අය, දරුවන් හා ලෙඩ්ඩු වූහ. හොර රහසේ අවදානම් ගුවන්ගමන් වලින් රැගෙන යා හැකිවූයේ කාය ශක්තියෙන් යුතු අය පමණි. බාබු යකොව්, බෙටා ඊශ්‍රායෙල් නායකයා කීවේ තමන්ව ආරක්ෂා කරගැනීමට වැඩියෙන්ම නොහැකි අයට තනිවම හතුරාට මුහුණ දෙන්නට සිද්ධ වූවා” කියාය.

1985 දී ඇමෙරිකන් උප ජනාධිපති වූ බුෂ් තාත්තා CIA මාර්ගයෙන් ඔපරේෂන් ජොෂුවා මෙහෙයුමෙන් තවත් ඉතියෝපියන් යුදෙව්වන් 500 ක් සුඩානයේ සිට ඊශායෙල් දක්වා ගෙන ගියේය. ඊ ළඟ වසර පහ තුල දී මෙන්ගිස්ටු කිසිම යුදෙව්වෙකුට රටෙන් පිටවෙන්නට නිල නොවන අවසර ද නොදුන්හ.

වර්තමානයේ දී ඒ මෙහෙයුම් හේතුවෙන් ඔවුන් අතර දෙමව්පියන්ට, සහෝදර සහෝදරියන්ට කුමක් වූයේදැයි නොදන්නා අනාථයන් 1,600 ක් සිටිති.

මිලියනයකට වඩා වැසියන් මිය ගිය ඉතියෝපියන් සාගතය නිසා මෙන්ගිස්ටු ආණ්ඩුවේ බලය අඩු විය. 1977 සිට 1984 දක්වා මෙන්ගිස්ටු හත් වතාවක් සෝවියට් යුනියනට ගියේය. කියුබාවට, ලිබියාවට, මොසැම්බික් සහ යෙමෙන් රටවලට ගියේය. 1983/4 අප්‍රිකානු සමගි සංවිධානයේ මුලසුන හෙබවීය.

1989 දී දවස් හතරක නිල සංචාරයක් සඳහා නැගෙනහිර ජර්මනියට යන ඔහුට තම රටේ කලබල ඇති වී ජනරාල්වරු නමයක් සහ ගුවන්හමුදා කමාන්ඩර් සහ යුදහමුදා ප්‍රධානියා ඝාතනය වූ නිසා පැය 24 න් ආපහු රටට එන්නට සිදුවිය.

ඉරිත්‍රියන් සහ ටිග්‍රියන් කැරළිකරුවන් මෙන්ගිස්ටු රජයට එරෙහිව සටන් ආරම්භය සමඟින් 1990 නොවැම්බරයේ දී ඊශ්‍රායෙල් සහ ඉතියෝපියාව අතර එකඟතාවයකින් පවුලේ අය එකමුතු කරන සැලසුමක් යටතේ ඉතියෝපිය යුදෙව්වන් ගෙන්වා ගන්නට සංවිධාන කළහ.

1991 දී මෙන්ගිස්ටු රටෙන් පළා ගියේය. සැබැත් දිනයේ ඊශ්‍රායෙල් El Al ගුවන් සේවාවට රජයේ විශේෂ අවසරයක් නිකුත් කිරීමෙන් මැයි 24 වැනි සිකුරාදා පැය 36 ක් පුරා නොනැවතී El Al ජම්බෝ ජෙට් සහ C-130 ඇතුලත් ගුවන්යානා 34 කින්, හැකිතරම් යුදෙව්වන් පුරවා ගනු පිණිස සීට් ඉවත් කර, ඔපරේෂන් සොලමන් මෙහෙයුම දියත් විය.

ඉතියෝපිය යුදෙව්වන් 14,324 ක් එදින ගලවා ගැනිණ.

1948 දී ඊශ්‍රායෙල් දේශය පිහිටුවා ගැනීමේ සිට 125,000 ට අධික ඉතියෝපිය යුදෙව්වන් සංඛ්‍යාවක් ඊට සංක්‍රමණය වී ඇත. වර්තමාන ඊශ්‍රායෙල් හි ඉතියෝපිය යුදෙව්වන් 36,000 කට වඩා ජීවත් වෙන බව සැලකේ. Avraham Yitzhak ඊශ්‍රායෙල් වෛද්‍ය විද්‍යාලයෙන් වෛද්‍ය උපාධිය ලද ප්‍රථම ඉතියෝපිය යුදෙව්වා විය. 2011 දී Rachamim Elazar ට ඉතියෝපියාවේ තානාපති ධූරය ලැබිණ. ඔහු ඉයෝපියන් සම්භවෙයන් එන ප්‍රථම ඊශ්‍රායෙල් තානාපතියා විය.

පින්තූරය සහ පාදක කරගත් ඉංග්‍රීසි සටහන මෙතැනින්.

මේරියම් යන්න නොව ඔහු හඳුන්වන නිවරද ඉතියෝපිය වාසගම් යෙදුම මෙන්ගිස්ටු නිසා මෙම සටහන අගෝස්තු 7 දා සංශෝධනය කරන ලදි.

යුදෙව්වන්ට ද්වේශ කරන්නේ මන්ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 4, 2014

Haym_Salomon_stamp

පොදු ජනතාවගේ සුබ සාධනය සලසනවා යැයි කියමින් බලය අල්ලා ගන්නට දත කන පාලකයන්ට පොදු හතුරෙක් යැයි හඳුන්වන්නට කල්ලියක් අවශ්‍යයයි. ලෝක ඉතිහාසය පුරා යුදෙව්වා යනු ඒ පොදු හතුරා යැයි මැද පෙරදිග සිට බටහිර හා නැගෙනහිර යුරෝපීය සහ රුසියාව දක්වා රටවල් හි සැලකිණ.

පුරාතනයේ දී යුදෙව්වන් සුළු ජන කොටස් ලෙස ලොව ජීවත් වූහ. ඔවුන් සියල්ලන්ටම පොදුවේ නීති රෙගුලාසි දැමූ ඔවුන්ගේම වූ පාලකයෙක් හෝ ආගමික නායකයෙක් නොවීය. ඔවුන් සියල්ල අතර භාවිතා වෙන එක භාෂාවක් නොවීය. තමන් වාසය කරන පළාතේ යුදෙව් නොවන අය (සුහද වචනයක් නොවන ගොයි) සමඟ ව්‍යාපාරික ගණුදෙනු කළත් සමාජයීය සබඳතා පැවැත්වූයේ නැත. අනෙක් පළාත්වල සහ අනෙක් රටවල වාසය කළ යුදෙව්වන් සමඟ සබඳතා පැවැත්වීමක් ද දකින්නට නොහැකි විය.

යුදෙව්වන් මිෂනාරී උත්සාහයන් නොකළහ. තමන් ගැන හෝ තම ආගම ගැන කියා දෙන්නට නොගිය බැවින් යුදෙව්වන්ට ද්වේශ කිරීම ඔවුන් කවුදැයි ගැන දැනගන්නට පෙර ලොව බිහි වූවකි.

රට රටවල් වලින් යුදෙව්වන් එළවන්නේ ඔවුන්ට ද්වේශ කරන සාමාන්‍ය වැසියන් මුගුරු වලින් පහර දී නොවේ. ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන වලට පැන සියතින් ඔවුන්ව මරා දැමීමෙන් නොවේ. රාජ්‍ය බලය තම අරමුණු ඉටුකරගන්නට පාවිච්චි කරන අය යුදෙව්වන් මරා දමන්නේ සහ රටෙන් පිටමං කරන්නේ රජය මාර්ගයෙන් නීති රෙගුලාසි හැදීමෙනි.

ඉතින් යුදෙව්වන් මැද පෙරදිගින් පටන් ගෙන, යුරෝපය පුරා සහ රුසියාව දක්වා පළා ගියහ. ඊශ්‍රායෙල් නමින් දේශයක් බිහිවෙන්නට පෙර ක්‍රි. ව. 250 තරම් ඈතක සිට පටන් ගැනෙන වාර්තා තැබීම් අනුව පෙනී යන්නේ යුරෝපයේ විවිධ රටවල් වලින් සෑම වසර විස්සකට වතාවක් පමණ යුදෙව්වන්ව පිටමං කළ බවයි.

යුදෙව්වෙක් වීමට යුදෙව් මවකට දාව උපත ලැබිය යුතුයි නැත්නම් යුදෙව්වෙක් හැටියට ආගම පිළිගන්නා චාරිත්‍රයේ යෙදිය යුතුයි. අනතුරුව හේ වෙනත් ආගමකට ගියත් තව දුරටත් යුදෙව්වෙක් හැටියට සැලකේ.

යම් ජනවාර්ගික කොට්ඨාශයක (race) නියෝජනය යුදෙව්වා යන්නෙන් කියැවෙන්නේ නැත. බාගෙට යුදෙව්වෙක් හෝ යුදෙව් අරික්කාලක් කියා වර්ග කිරීමක් යුදෙව්වන් අතර තිබිය නොහැක. යුදෙව් මවක් සහ යුදෙව් නොවන තාත්තාගේ දරුවා යුදෙව්. යුදෙව් නොවන මවකගේ සහ යුදෙව් තාත්තාගේ දරුවා යුදෙව් නොවේ.

1987 දී කැනඩාවේ බ්‍රිටිශ් කොළොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලයේ දී මට කැනේඩියානු ජාතික, බෞද්ධාගමික භාවනා ක්‍රම අනුගමනය කරන යුදෙව් ආචාර්යවරයෙක් මුණ ගැසිණ. 1994 වෙද්දී යුදෙව් බෞද්ධයන් නම් කොට්ඨාශයක් ද බිහි වී ඇත.

ආගමික සහ සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායෙන් දායද වී ඇති ආහාර අනුභව රෙගුලාසි සහ වතාවත් පිළිපැදීමේ රෙගුලාසි නිසා සමාජයේ අන්‍යයන් හා සබඳතා පැවැත්වීම යුදෙව්වන්ට ලෙහෙසි පහසු කාර්යයක් නොවන්නට ඇත. එහෙත් ඔවුන් ගැන හටගත් ද්වේශය ඒ නිසා, එනම් ඔවුන් අනික් අයට වඩා වෙනස් යැයි පෙනී ගිය නිසා, පමණක් හටගත්තක් නොවේ.

ආර්ථිකයෙන් ඔවුන් සෙසු වැසියන්ට වඩා ධනයෙන් ඒ නිසාම බලයෙන් යුතු යැයි සැලකුණු නිසා ද්වේශය හටගත්තා යන්න ද තවත් අදහසකි. යුදෙව්වන් අතර මුදල් සහ බැංකු ක්‍රම ගැන දැනුමක් වඩවා ගත්තවුන් බොහෝ වූහ. නමුත් යුදෙව්වන් සමත් පොලී තීරණයට පමණක් නොවේ. සුළු ජන සමූහයක් සේ ද්වේශයෙන් පිරි මහා ජන සමූහයක් අතර දිවි ගෙවන්නට සිද්ධ වීම නිසා ඔවුන්ගේ උවමනා සපුරා ගන්නට ඔවුන්ගේම අය නොයෙක් වෘත්තීන් වලින් දක්ෂයන් වූවා යැයි සිතිය හැකියි.

එහෙත් යුදෙව්වන් ධනවත් හෝ දක්ෂයන් නිසාම ඔවුන්ට ද්වේශ කළා යැයි ද කිව නොහැකියි. මන්ද, 17 සියවස සිට 20 වැනි සියවස දක්වා පෝලන්තයේ සහ රුසියාවේ යුදෙව්වන් ඉතා දුප්පත් වූහ. ඔවුන්ට ද්වේශ කරමින් ඔවුන් පන්නා දමන්නට කටයුතු කළ එලිසබෙත් පෙට්‍රොව්නා අධිරාජිණිය යුදෙව්වන් තිස්පන්දාහක් පිටුවහල් කළේ ක්‍රිස්තියානි දහම පිළිගන්නේ නැත්නම් ආයෙ එන්න ඉඩ දෙන්න එපා කියමිනි.

තමන් දෙවියන් විසින් තෝරාගත් කොට්ඨාශය යැයි යුදෙව්වන් කීම නුරුස්සන බැවින් දෙවියන් අදහන සෙසු ආගමිකයන් යුදෙව්වන්ට ද්වේශ කරනවා යන්න තවත් අදහසකි. හිට්ලර්ගේ ජර්මනියේ යුදෙව්වන් තෝරාගත් අය යන්න නීතියෙන් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදි. අනතුරුව ඔවුන්ව සමූල ඝාතනය කළහ. ඉතින් ඔවුන් තෝරා ගත්තවුන් නොවූවාටත් ඵලක් වූයේ නැත.

ක්‍රිස්තියානි අය සහ මුස්ලිම් අය අතරත් තමන් දෙවියන් තෝරාගත් පිරිස් යැයි කියන හැදියාව දකින්නට ලැබේ. එහෙත් යුදෙව් විරෝධීන් ඔවුන්ට ඒ නිසාම ද්වේශ නොකරති.

යුදෙව්වන් ජේසු මරා දැම්මා යන්න තවත් අදහසකි. ක්‍රිස්තියානි බයිබලයේ ඇත්තේ යුදෙව්වන් ජේසුව මරා දැමූවා නොව මරන්න සහාය දුන්නා කියායි. එසේම ඔවුන්ට සමාව දෙන්න යැයි ජේසු කියා ඇති බව බයිබලයේ තිබුණත්, රට රටවල ක්‍රිස්තියානි අය තුළ වූ යුදෙව් ද්වේශය අඩු වූයේ නැත.

යුදෙව් මුස්ලිම් ආගමික සමානතා බොහොමයකි. ඔවුන් අතර ආහාර සහ වතාවත් ගැන සමානතා ද බොහොමයකි. ස්පාඤ්ඤ ඉබිරියා වේ යුදෙව් සංස්කෘතියේ රන්මය යුගය බිහිවූයේ මුස්ලිම් පාලනයක් යටතේ ඔවුන් වාසය කරද්දීය. ඊශ්‍රායෙල් නමින් දේශයක් හදන්නට පෙර මුස්ලිම් අයට යුදෙව්වන් තම රටවල්හි වාසය කිරීම ගැන එතරම් ද්වේශයක් තිබුණ බවක් නොපෙනේ. ලෝක ඉතිහාසයේ අද දක්වාම වැඩියෙන් යුදෙව්වන් මරා දමන ලද්දේ යුරෝපීයයන් විසිනි. කළින් ලියූ සටහනක්: යුදෙව්වන් වඳ වී නොගියේ කොහොම ද?

1963 දී දෙවැනි වතිකානු කවුන්සිලය නිල නිවේදනයකින් යුදෙව්වන් ජේසු මරා දැමීමේ වරදින් නිදහස් කරන්නට යද්දී අරාබි ආණ්ඩු වලින් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බලපෑම් එල්ල විය. ඔවුන් කියා සිටියේ ක්‍රිස්තියානි අරාබි අය ශුද්ධ ලියකියැවිලි වෙනස් කරනවාට විරුද්ධ බවයි. ලෙබනනයේ ආණ්ඩුව කෙළින්ම විරුද්ධත්වය පෑවේය. ඉන්දුනීසියාවේ ජනාධිපති සුකර්නෝ තම විරෝධතාවය දන්වන්නට රෝමයට විශේෂයෙන් චාරිකාවක් ගියේය. ඉතින් එය සම්මත වුවත් යුදෙව් ද්වේශය අඩු වූයේ නැත.

අද ඉරානයේ යුදෙව්වන් 25,000 ක් පමණ ප්‍රමාණයක් වාසය කරති. ඉරානයෙන් සංක්‍රමණය වෙන්නට රජයෙන් අවසර ගත යුතුය. ඊට අවසර ලැබෙන්නේ පවුලේ එක් අයෙකුට පමණි. ඊශ්‍රායෙල් සුන්නත් දූලි කරන්නට නොබියව පෙරමුණු ගන්නා ඉරානය තම රටේ වාසය කරන යුදෙව්වන්ව ඝාතනය නොකරන්නේ සහ රටෙන් පිටුවහල් නොකරන්නේ ඇයි? යුදෙව් නිසා ද්වේශ කරනවා ද නැත්නම් ඔවුන්ට ඊශ්‍රායෙල් නමින් දේශයක් පිහිටුවා දීම ගැන ද්වේශ කරනවා ද?

යටත්විජිත ඇමෙරිකාවට යුදෙව්වන් වැඩිපුර ආවේ දකුණු ඇමෙරිකා රටවලින්. 1774 දී දකුණු කැරලයිනා ප්‍රාන්තයේ නියෝජිත සභාවට ෆ්‍රැන්සිස් සැල්වඩෝර් නම් යුදෙව්වා මහජන චන්දයෙන් තේරී පත්විය. ඇමෙරිකන් නිදහස් අරගලයට සහාය දුන් යුදෙව්වන් බොහොමයකි. සමහරු ඉංග්‍රීසින්ට හොරෙන් යිඩ්ඩිශ් බසින් ඇමෙරිකන් අරගලය සඳහා රහස් ඔත්තු තොරතුරු සැපයූහ. නිව් යෝර්ක් හි හයිම් සොලමන් අරගලයට මුල්‍යාධාර සැපයූ වීරයෙක් ලෙසින් හඳුන්වා 1975 දී තැපැල් මුද්දරයක් ද නිකුත් කර ඇත. යුදෙව්වන් සෙසු ඇමෙරිකන් වැසියන් හා එකතුව බ්‍රිතාන්‍යයන්ට (පොදු හතුරා) එරෙහිව සටන් වැදි නිසා සමහර විට රටේ නීතියෙන් හා රෙගුලාසි වලින් යුදෙව්වන්ව පොදු හතුරා නොවුණ ඵෛතිහාසික මුල්ම රට ඇමෙරිකාවයි. එහෙත් ඇමෙරිකාව නම් රට ආරම්භයට බොහෝ කාලයකට පෙර ඈත අතීතයක සිට යුදෙව්වන්ට ද්වේශයක් ලොව තිබිණ!!!!

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 236 other followers