අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

ඩෙන්මාර්ක් හි පල්ලි ස්වාධිකාරය සහ ආගමික නිදහස

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 18, 2021

ඩෙන්මාර්ක් නමැති කුඩා රටේ බහුතරයකට ආගම ඇදහීමක් නැතැයි කියා එකිනෙකා සමඟ කියා ගනිමින් ලංකාවේ වාමාංශිකයන් මහත් සෙයින් සතුටු වෙති.

ඒත් ඩෙන්මාර්ක් යනු ක්‍රිස්තියානි අගැයුම් රකින රටක් යැයි කිව්වොත් ඔවුන් එය නොදැක්කා සේ සිටිනු ඇත. සමහර විට එය “පොඩි පොඩි කරෙක්ෂන්” වලට අයිති වෙනවා ඇති. නමුත් එවැනි “පොඩි පොඩි කරෙක්ෂන්” වලට වාමාංශිකයන් ශ්‍රී ලංකාවේ දී නම් කිසිම ඉඩක් නොදෙනු ඇත. සමෘද්ධිය සහ යුක්ති සහගත බව ඇති වූ පදනම සහ පවතින ආකාරය මුළුමනින්ම නොසලකා හැර, තමන් සිතින් මවා ගත් වාමාංශික ආකල්ප නිසා ඩෙන්මාර්ක් දියුණුව ලැබුවා යැයි කියමින් සිටිනු ඇත!

ඩෙන්මාර්ක් ජනගහනයෙන් සියයට 87% ක් ඩෙන්මාර්ක් හි ඉවැන්ජලිකල් ලූතරන් පල්ලියේ සාමාජිකයන් බව ඔබ දන්නවා ද?

රටේ ව්‍යවස්ථාවේ 4 වැනි වගන්තියේ ඩේනිෂ් ජාතික පල්ලිය යනු ඉවැන්ජලිකල් ලූතරන් පල්ලිය වේ යැයි සහ එයට රජයෙන් ආධාර දිය යුතු යැයි ද ලියා ඇති බව ඔබ දන්නවා ද?

පල්ලියේ නීති සම්පාදක අධිකාරිය ඩේනිෂ් පාර්ලිමේන්තුව බව ඔබ දන්නවා ද? මෑත අවුරුදු වල පල්ලියේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ශක්තිමත් කරනු සඳහා වසම් කවුන්සිල් වලට වඩාත් පුළුල් ආර්ථික නිදහසක් ලබා දීමට පරිපාලනයේ ඉහළම අධිකාරිය වූ පැවිදිසි කටයුතු (Ecclesiastical Affairs) අමාත්‍යාංශය විසින් ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් නීති සම්පාදනය කර ඇති බව ඔබ දන්නවා ද?

Folkekirken යැයි කෙටියෙන් නමින් හැඳින්වෙන ඩෙන්මාර්ක් ඉවැන්ජලිකල් ලූතරන් පල්ලියේ සාමාජිකත්වය ජනගහනයෙන් සියයට 87 කි.
ප්‍රසාද ස්නාපනය (බෞතීස්ම) වීම අලුතින් උපදින සියළුම දරුවන්ගෙන් සියයට 80 කි.
වයස 13-14 ත් අතර දරුවන් අතර අභිවෘද්ධි ආලේපනය (confirmation) වීම සියයට 79 කි.
සියළුම විවාහ වන ඩෙන්මාර්ක් ජනතාව අතරින් පල්ලියේ විවාහය සිද්ධ වීම සියයට 54 කි.
පල්ලියේ අවමංගල්‍ය කටයුතු පැවත්වීම රටේ සියළුම මරණ වලින් සියයට 93 කි.

එවැනි දත්ත ලැබෙන “පොඩි කරෙක්ෂන්” එකකට ලංකාවේ රජය මුදල් සහ නීතිමය පහසුකම් සපයන යම් ක්‍රිස්තියානි පල්ලියකට හෝ යම් බෞද්ධ පන්සලකට ඉඩක් දීමට වාමාංශිකයන් කොතරම් පිරිසක් ප්‍රසිද්ධියේ පෙනී සිටීවිද!!!

රටේ රජ පවුලේ අයෙක් Folkekirken සාමාජිකයෙක් විය යුතුයි.

පල්ලිය නඩත්තුව සඳහා වසරකට DKK මිලියන 4,000 කට වැඩියෙන් වැය වෙයි. මෙහි බහුතර මුදල, එනම් DKK මිලියන 3,000 ක් ගෙවන්නේ පල්ලියේ සාමාජිකයන් විසින් පල්ලි බද්ද (Church Tax) හරහාය. රජය විසින් DKK මිලියන 500 ක් නැත්නම් පල්ලියේ මුළු වැයෙන් සියයට 12 ක් රජය විසින් ගෙවනු ලබයි. අයවැයේ ඉතිරි DKK 500 පල්ලියේ ආදායමෙන් පියවෙන්නෙ. වෙනත් රටවල ඇති ලූතරන් පල්ලි වලට වෙනස් වෙමින් Folkekirken පල්ලියට ඔවුන් වෙනුවෙන් කතා කරන්නට හෝ තීරණ ගන්නට විශේෂ සභාවක් නැහැ. එවැන්නක් හදන වෑයමකට කිසිදා එකඟතාවයක් ලැබී නැහැ.

ඔව්, ඩෙන්මාර්ක් වල පල්ලි බද්දක් තියෙනව. දළ ආදායමෙන් 0.87% ක් මේ Folkekirken පල්ලියට යනව.

ඒ වෙනුවට පල්ලිය තමයි භූමදාන කටයුතු, උප්පත්ති, නම්, සහ මරණ ලියා පදිංචි කරන අධිකාරි හැටියට කටයුතු කරන්නේ. ඊට අමතරව ඵෙතිහාසික පල්ලි සහ පල්ලි ලැයිස්තු පවත්වාගෙන යන වගකීම බාර අයත් ඔවුන්.

සෑම ඩේනිෂ් පාස්පෝට් එකකම ජුට්ලන්ඩ් (Jutland) හි ජෙලින් (Jelling) වල දකින්නට ලැබෙන ගලේ පින්තූරයක් ඇති බව ඔබ දන්නවා ද? මේ ගල හැඳින්වෙන්නේ ඩේනිෂ් ජාතියේ බෞතීස්මය සහතිකය හැටියටයි. ගලේ කෙටූ අකුරු පුරාණ රූනික් (runic) අක්ෂර වලින් ලියැවී ඇත. එහි කියැවෙන්නේ “ඩේනිෂ් අයව ක්‍රිස්තියානුවන් කළ තැනැත්තා” හැරල්ඩ් බ්ලූටූත් (Harold Blue Tooth) රජු බවයි. සටහනට දමන පිංතූරය එයයි.

ඒත් ඩෙන්මාර්ක් පුරවැසියන්ගේ ක්‍රිස්තියානි බව පැහැදිලි කිරීම එතරම් පහසු නැත. ශිෂ්ටාචාරයේ අද්දරක මුහුදු මංකොල්ලකරුවන් හැටියට සිටීම තව දුරටත් ශිෂ්ට ලෝකයට නුසුදුසු බව දකින ඩේනිෂ් වයිකිං අය එවක සෙසු යුරෝපයේ පැවති ශිෂ්ට බව තමන්ට ද අවශ්‍ය බව දකින ලදි. 1986 කෝපන්හේගන් වල දී ප්‍රකාශනය කරන ඩේනිෂ් ශුද්ධ වචනය (Danish Gospel) අනුව “ඔවුන් ක්‍රිස්තියානි වූහ, ක්‍රිස්තියානි ලෝකය හැදුනේ එහෙමයි.”

වයිකිං අය වැළඳගත්තේ සැබැවින්ම ක්‍රිස්තියානි අාගම ද නැත්නම් ඔවුන්ගේ එවක පැවති පිළිවෙත් අලුත් නමක් යටතේ ගෙන යන්නට වයිකිං අය පටන් ගත්තා දැයි කියා කෙනෙකුට අහන්නට පුළුවන්. ලංකාවට ආ බෞද්ධාගම තුළ අද දක්වාම දකින්නට ඇති පිළිවෙත් දකින අයෙකුට ඒ ගැන පහසුවෙන් පැහැදිලි කරගත හැකියි.

ඩෙන්මාර්ක් පල්ලියේ ඉතිහාස කතාව ඩේනිෂ් සංස්කෘතියට ක්‍රිස්තියානි ආගම ඇතුල් කරන ලද සාර්ථකත්වයේ කතාව වෙයි. එයට වසර 1000 කට වැඩි ඉතිහාසයක් ඇත.

ආගමික කටයුතු ගැන වර්තමානයේ එරට දැඩි උනන්දුවක් පවතී. සංක්‍රමණික නොවන ඩේනිෂ් ජාතිකයන් අතර පල්ලි සාමාජිකත්වය ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතී. ඩෙන්මාර්ක් හි පල්ලිය කියද්දී සැලකෙන්නේ එහි Folkekirken -ඉවැන්ජලිකල් ලූතරන් පල්ලියයි. මහජන සේවා සංවිධානයක් හැටියට පෙනී සිටින පල්ලියට ජනතාව බැඳෙන්නේ බෞතීස්මය හරහා ය. පල්ලියේ සාමාජිකයන්ගෙන් සියයට 80% ක් පමණ බිළිඳුන් හැටියට බෞතීස්ම කර ඇත. අද වයස අවුරුදු 12 ත් 14 ත් අතර සිටින යෞවනයන්ව ඔවුන්ගේ confirmation අවස්ථාවේ දී බෞතීස්ම කරනු ලබයි. පාදිලිවරයා සමඟ ඊට සූදානම් වන පංති වලට සහභාගී වීමෙන් අනතුරුව අද වයස අවුරුදු 13-14 ත් අතර සිටින යෞවන ඩේනිෂ් පිරිසෙන් 80% ක් පමණ confirmation කරනු ලබති. සෑම වසමකින්ම (parish) පිළිගැන්විය යුතුම වූ එකම ඉගැන්වීම එය පමණි. 1987 සිට කැමැත්තෙන්ම confirmation සූදානම සඳහා වයස අවුරුදු 8 ත් 10 ත් අතර දරුවන්ට ලබා දීම වැඩි වී ඇත.

ජනගහනයේ වැඩිහිටියන් වසමේ වැඩ වලට පල්ලියට වැඩියෙන් එකතු වෙන්නට පටන් ගෙන සිටිති. අධ්‍යයන කණ්ඩායම් සහ දේව ධර්මය ගැන පාඨමාලා වලින් එන්න එන්නම වසම් වලින් ක්‍රිස්තියානි ආගමේ මූලික අගැයුම් ගැන උපදෙස් දෙන්නට පටන් ගෙන ඇත.

අදට ගැලපෙන වේදිකා නාට්‍යයක් ඇති මධ්‍යම රාත්‍රී දේව මෙහෙයක් ඇත්නම්, එහෙමත් නැත්නම් සංගීතමය දේව මෙහෙයක් පැවැත්වේ නම්, එහෙමත් නැත්නම් සුප්‍රසිද්ධ නළුවෙක් හෝ නිළියක් නැත්නම් කතුවරයෙක් එන්නේ නම්, පල්ලි පිරී යන බව පෙනී යයි. එසේම පවුලේ අය සියල්ලන්ටම එකට සහභාගී විය හැකි දේව මෙහෙයන් ද විශාල සෙනඟක් ඇද ගන්නා ඒවා වෙති. ඇමෙරිකාවේ වෙරළබඩ පුංචි ගමක ජීවත්වෙන බෞද්ධාගමේ මම මෙහි ක්‍රිස්තියානි පල්ලියක පැවති සංගීතමය දේව මෙහෙයකට සහභාගී වූයෙමි. ඔව්, එය අතිශයින්ම අපූරු අත්දැකීමකි!

ඩෙන්මාර්ක් වල ඇත්තේ එක පල්ලියකි, ඉවැන්ජලිකල් ලූතරන් පල්ලියයි. එහි වසම් 2,000 ක් ගණනක් ඩෙන්මාර්කයේ පිහිටයි. වසම් වලට මූලික Folkekirken ක්‍රිස්තියානි පදනම පමණක් අනුගමනය කරමින් ඒත් කැමති ලෙසින් වෙනස් වෙනස් ආකාර වලින් කටයුතු කරගෙන යාමට නිදහස ඇත.

වසමක ප්‍රමාණය 100 සිට 20,000 ක් දක්වා ජනතාවක් සිටින පරිදි විවිධ වෙති. පල්ලියේ සාමාජිකයන් පමණින් පිරී ගිය වසම් බොහොමයකි. පල්ලියේ සාමාජිකයන් සුලුතරයක් පමණක් සිටින වසම් අල්පයක් ඇත. ඒවා විශේෂයෙන්ම වෙනත් ආගමිකයන් වාසය කරන විශාල නගර වල පිහිටන ඒවා වෙති.

ඩේනිෂ් ව්‍යවස්ථාවේ 66 වැනි වගන්තියේ ඩේනිෂ් ජන පල්ලියක් (Danish Folk Church) පිහිටුවීම නීතියෙන් ස්ථාපිත කර ඇත. එසේම එයින් අභ්‍යන්තර සහ බාහිර පල්ලි කටයුතු තුළ රාජ්‍ය බලය සීමිත කර ආගමික නිදහසට ඉඩ දී ඇත. වසම් වලට ස්වාධීන ලෙසින් කටයුතු කරගෙන යාමට ඉඩ ලැබී තිබුණත්, දිගින් දිගටම නීති සම්පාදකයන් පල්ලිය සහ රජය අතර වෙන්වීම සාක්ෂාත් කර නොගත්හ. ඒ නිසා Folkekirken පල්ලිය රජය හා ඉතාමත් සමීපව ඇඳී පවතින්නකි.

ඩෙන්මාර්ක් හි ආගමික නිදහස 1849 සිට පැවතිණ. ඩෙන්මාර්ක් ව්‍යවස්ථාවේ 67, 68 සහ 70 යන වගන්නති වලින් ඉඩකඩ ලබා දී ඇත. එයින් වෙනත් ක්‍රිස්තියානු ප්‍රජාවන් ද ආගමික සභා පිහිටුවා ගන්නට සමත් වූහ. ඩෙන්මාර්ක් තුළ විවිධ ක්‍රිස්තියානු නිකායන් 15 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර යුදෙව්, මුස්ලිම්, සහ වෙනත් ආගමිකයන්ට ද නිදහසේ තම ආගම් අදහන්නට ඉඩ ඇත.

ඩෙන්මාර්ක් හි ආගමික නිදහස තිබුණත්, ක්‍රිස්තියානි පල්ලියේ එක නිකායක් සමඟ, එනම් ඉවැන්ජලිකල් ලූතරන් පල්ලිය සමඟ විශේෂ සබඳතාවයක් රටට ඇත. හැමෝටම සම අයිතීන්, ඒත් එක් ආයතනයකට විශේෂ වරප්‍රසාද. ආගමට ඇති නිදහස යනු ආගම් සඳහා ඇති සමානාත්මතාවයක් නොවේ යන්න ඩෙන්මාර්ක් පිළිවෙතයි.

මූලාශ්‍ර මත පදනම් වූ තොරතුරු අවශ්‍ය අය කියවන්න: Church Autonomy: A Comparative Survey by Gerhard Robbers, Peter Lang Publishing, Frankfurt am Main, 2001

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Google photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

%d bloggers like this: