අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

සමාජයීය ‘පොදු අරමුණු” මිථ්‍යාව -ක්‍රිෂ්ණ රාමනායක විසින්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 13, 2016

IMG_1461

මාක්ස්වාදි අබිං ගුලිය ගිල්ල බොහොමයක් චින්තමය වහලුන් අදහන තවත් බරපතල මිත්යාවක් නම් සමාජයීය පොදු අරමුණු කතාව. ඔවුන්ගේ මෙම අදහස දෙස බැලීමේ දී එම අදහස වඩාත් සමීප වනුයේ අතිශය සංකීර්ණ වෙළඳපොලකින් යුතු වූ වර්තමාන සමාජයට නොව මිනිසා මුල් අවධියේ ජීවත් වූ ගෝත්රික සමාජයට බවයි.

පොදු (එකම) අරමුණකින් කටයුතු කල මිනිසා අතීතයක දී සිටියේය. ඒ ගෝත්රික සමාජයේය. එම සමාජයේ තිබි සීමිත අවශ්යතා පිරිමසා ගන්නට ඔවුන්ගේ මුළු සමාජයම එකසේ ක්රියාකරන්නට ඇත. හැම ගෝත්රිකයාටම පාහේ තිබුනේ ආහාර පිළිබඳ අවශ්‍යතාවය නම් සියලු දෙනාගේ ඒකායන මහන්සිය, කැපවීම, බලාපොරෙත්තුව තිබුනේ ආහාර සොයාගැනීම වෙතටය. දඩයම වෙතටය. අල මුල් හාරා ගැනීම වෙතටය. ගෝත්රික නායකයාටත් එම ගෝත්‍රයේ සිටි සාමාජිකයන්ටත් තිබුනේ එකම උවමනාවන් වූහ. ඒ නිසා ඔවුන්ට එකිනෙකාගේ ඕනැ එපා කම් පිළිබඳ නිවැරදි ව සහ සරල ව ද දැන ගත හැකි විය. මන්ද සැම දෙනාටම අවශ්යව තිබුනේ සරල සහ මූලික අවශ්යතාවයන් පමණක් වූ නිසාය.

මෙම සරල අවශ්යතාවයන් අභිබවා සමාජය විකාශනය වෙත්ම වඩ වඩාත් සංකීර්ණ තත්ත්වයක් හටගත්තේය. මිනිසාගේ අත්යවශ්යම දෙයක් වූ ආහාර පමණක් වුවද ගල් යුගයේ හෝ ගෝත්රික යුගයේ තිබි ආහාර මෙන් නොව අද ඇත්තේ සිතා ගත නොහැකි තරම් අතිශය සංකීර්ණ තත්ත්වයකය. එම නිසා එදා ගෝත්රික යුගයේ නායකයාට සහ එහි සාමාජිකයනට තම ගෝත්‍රයේ සිටින එකිනෙකාගේ උවමනාවන් හා අවශ්යතා දැන ගැනීමට සරලව තිබූ හැකියාව අද නැත.

අඩුම තරමේ එකම පවුලේ ජීවත්වන නිවැසියන්ට වුව ඇති අවශ්යතා සහ රුචියන්, ආශාවන්, බලාපොරොත්තු අතිශය වෙනස්ය. සංකීර්ණයය. ඒ අනුව පැහැදිලි වනුයේ තව කෙනෙකුගේ එවන් කැමැත්තක් පිටින් ඉන්නා අයෙකුට කිසිසේත්ම දත නොහැකි බවයි.

මිනිසා තාක්ෂණික අතින් මෙතරම් දියුණු යුගයක සිටින නමුත් වෙනත් කෙනෙකුගේ හිත දැනගැනීමට (ටෙලිපති වැනි) ක්‍රමයකින් සමත්, අනුන් සිත් කියවන යන්ත්රයක් තවම හදා නැත. එහෙයින් එවැනි යන්ත්රයක් ලොව බිහිවන තෙක් අපට අනුන්ගේ අවශ්යතා රුචි අරුචි ආශා හැකියා යනාදී ඒ කිසිවක් ගැන විනිශ්චය කල නොහැකි බව තේරුම් ගත යුතුය.

මිනිසා සමාජයීය සත්ත්වයෙක්ය යන්න ඇත්තකි. එහෙත් ඒ මීමැස්සන් මෙන් හෝ ගව පට්ටියක්, බැටළු පට්ටියක් වැනි මෙන් නොව පුද්ගලිකත්වයන් සහිතව සිටින මිනිසුන් සහිත වූවක් බව අප වටහා ගත යුතුය. වර්තමාන සමාජය හැදී ඇත්තේ ගිනිය නොහැකි තරම් වූ ශ්රම විභජනයක් සහිතවය. මාක්ස්වාදින් සමාජය යනු තනි ඒකකයක් ලෙසට ඊනියා සමාජයීය ශ්රමය නමින් වූ විකාරක් වෙතට ඌණනය කරන විට ඔවුන්ව ඉතා ලාබ ගනයේ විකටයන් සේ අපට පෙනෙනුයේ මේ නිසාය.

සමාජය තුල ජීවත්වන ඒ ඒ මිනිසා සමාජයට සම්බන්ධව සිටිනුයේ ඊනියා පොදු අරමුණකින් නොවේ. තම පුද්ගලික අවශ්යතාවයට අදාල ගණුදෙනුවේ එක් පාර්ශවයක් ලෙසය. තම අවශ්යතාව ඉටු කරගැනීමට යාම තුල යම් අයෙක් ඔහු අන් පාර්ශවයේ අවශ්යතාවය ද තෘප්තිමත් කරයි. දෙදෙනාගේ මෙම අනෝන්‍ය ගණුදෙනුව සාර්ථකවීමට නම් දෙදෙනාගේම අවශ්යතාව ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙන තත්ත්වයන්ට සැලකිය යුතු ලෙසින් ආසන්න විය යුතුය. සාර්ථකව ඉටුවිය යුතුය. කොටින්ම තම සතුට, රුචිය, අවශ්යතාව සම්පූර්ණ විය යුතුය. එසේ වීමට නම් දෙදෙනා අතර පරතරය හැකි තරම් අවමවීම අනිවාර්ය සාධකයකි. එනම් ගණුදෙනුකරුවන් ඒ ඒ ගණුදෙනුවලට අදාල පාර්ශවයන් ගැන වඩාත් සමීප විය යුතුයි. රජයක්, සංස්ථාවක්, මධ්යගත සැලසුම් මණ්ඩලයක්, යනාදිය ඊට අපොහොසත් වනුයේ ඔවුන් තුල ඇති දුරස්ථ භාවය නිසාමයි. ඔවුන් යහපත සලසන්නට ඉලක්ක කරගත් පුද්ගලයන්ගේ හිත දැන ගැනීමට ඇති නොහැකියාව නිසාමයි.

පාන් විකුණන්නා පාන් විකුණනුයේ කාගේවත් බඩගින්නක් නිවීමට නොව තමාගේ පවුල නඩත්තු කිරීම සඳහාය. එය පාන් විකුණන්නාගේ පුද්ගලික අභිලාෂයයි. අනෙක් අතට පාන් මිලදී ගන්නා එය මිලදී ගනුයේ පාන් විකුණන්නාගේ පවුල නඩත්තු කිරීමට නොව තමාගේ බඩගින්න නිවා ගැනීම සඳහාය. මෙය පාන් මිලදී ගන්නාගේ පුද්ගලික අභිලාෂයයි. දෙදෙනාගේ හුවමාරුව තුලින් දෙදෙනාම තෘප්තිමත් වෙති. එය එසේ නොවන්නේ නම් ඔවුන් අතර ගණුදෙනුවක් සිදු නොවේ. මේ පාන් පිළිබඳව ගත් උදාහරණය ඔබ කැමති තරම් භාණ්ඩ හා සේවා වලට යොදා බලන්න. සමාජයීය මිනිසා පුද්ගලිකත්වය පදනම් කරගෙන සමාජයට බැඳී ඇති අයුරු එවිට ඔබට අපූරුවට පෙනේවි. සමාජයක් ක්රියා කරන්නේ මාක්ස්වාදින්ගේ හිත් තුල තියෙන විදිහට හෝ මාක්ස්ගේ හිස් දර්ශනය තුල වූ විදිහට නොවන බැව් එවිට ඔබට පසක් වේවි.

අනන්ත වූ ශ්රම විභජනයන් තුල සංකීර්ණව පවතින මිනිස් සමාජයෙහි සෑම ගණුදෙනුවකම පාහේ ඇත්තේ පුද්ගලිකත්වයේ සංකලනයන්ය. පොදු බව නම් රූපය වනාහි එම පුද්ගලිකත්වයන්ගෙ ඓක්යයයි. සංකලනයයි.

සමාජය තුල ජීවත්වන ඒකීය පුද්ගලයින්ගේ කැමැත්ත මත එකඟතාවයෙන් යුතුව කරන කිසිම පොදු වැඩක් නැති බව ඉහත කතා කල කිසිම කරුණකින් ප්රතික්ෂේප නොවේ. ක්රිඩා තරඟයකදි තම පිලේ ජය වෙනුවෙන් ක්රිඩා කරන එකම පිලේ ක්රිඩකයන් සේ ම එම පිලේ ජයග්‍රහණය පතන ක්රිඩා ලෝලීන් ද සිටිනුයේ පොදු හැඟීමකිනි. එහිදී පවතිනුයේ පුද්ගලික අපේක්ෂාවන්වල සංකලනයකි. එසේම අනෝන්‍ය කැමැත්ත මත දරුවන්ට උදව් කරන සමිති සමාගම් පොදු අපේක්ෂාවෙන් පිහිටුවා ගැනීම ද මෙවැනිම කරුණකි. ඒ හැම තැනකම පොදු බව යන්න අතිරේක කරුණක් මිස සමස්තය නොවන බව වටහා ගත යුතුව ඇත. වෙන රටක් විසින් තම රට ආක්රමණය කරන විට රට ගැන ඒ ඒ පුද්ගලයා තුල ඇතිවන ‘පොදු හැඟීම’ අතිරේක හා සුවිශේෂි කරුණක් වන අතර එය වනාහී සමාන්ය ජන ජීවිතයේ පවතින සාමාන්ය ස්වභාවය නොවේ. බහුතරයක් වූ රටවැසියන්ට රට ගැන පොදු හැඟීම යුධ කාලය තුල තිබිය හැකි වුවත් සාමකාමී කාලයකදී ඔවුන් තම පුද්ගලික ස්වාර්ථයට ප්‍රවේශවීම සරල සත්යයකි.

අප කතා කරනුයේ ආර්ථිකයක සාමාන්ය ලෙස පවතින ජන ජීවිතයේ ස්වභාවයයි. ව්යතිරේඛයන් ගැන නොවේ. සාමාන්‍ය තත්ත්වයක් තුල පොදු අරමුණකින් මිනිසා ක්රියා නොකරන බවත් ශ්රම විභජනයෙන් සෑදී ඇති සමාජයක දී මිනිසුන් පුද්ගලිකත්වය තුලින්ම පමණක් එම ක්රියාවලියට සම්බන්ධ වේ.

—-
ක්‍රිෂ්ණගෙ අනගි සටහනට එකතු කරන පින්තූරය ඇමෙරිකාවේ සුප්‍රසිද්ධ කඩ දාමයක විකුණන වියළි වරකා චිප්ස් පැකට් එකක්. ඇමෙරිකාවේ කාටද අවශ්‍ය වියළි වරකා චිප්ස් කන්න? ඒක තීරණය කරන්නෙ කවුද? තමන්ගෙ සල්ලි වලින් වරකා චිප්ස් මිල දී ගන්න කෙනා ද? නැත්නම් හැමෝම කන්න ඕන මොන වගේ දේවල්දැයි තීරණය කරන්න යන මධ්‍යම සැලසුම්කරුවන් ද? සමාජීය පොදු අරමුණු වෙනුවෙන් කැපවී සිටි සැලසුම්කරුවන් වසර ගණනාවක් පාලනය කළ වෙනෙසියුලාවේ අද කඩ රාක්ක හිස්. අද මූලික අවශ්‍යතාවන් පියවා ගන්නවත් ඔවුනට හැකියාවක් නැහැ. ඒත් අවසානවක මහත, ක්‍රිෂ්ණගෙ සරල සටහන වටහාගන්නට බැරි අයයි තවමත් ලෝකයේ වැඩියෙන් ඉන්නෙ.

ලිබටේරියන් සමාජයේ ඡායාරූප ශිල්පියා ජඩ් වයිස්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 8, 2016

Judd Weiss photographලිබටේරියන් දැක්මෙන් යුතු අයගේ කළු සුදු ඡායාරූප ගනිමින් ඔවුන් අතර සුප්‍රසිද්ධ වෙන ඡායාරූප ශිල්පියා ජඩ් වයිස් නමින් වෙයි. මේ සටහනට එකතු කරන අපගේ ඡායාරූපය ගන්නා ලද්දේ ඔහු විසිනි. නිදහස් ව්‍යාපාරයේ ජනප්‍රියම ඡායාරූප ශිල්පියා ලෙසින් හැඳින්වෙන ඔහුගේ ඡායාරූපයකට හසුවීම අතිශයින්ම විනෝදජනක භාග්‍යයකි.

ලිබටේරියන් සමාජයේ හමුවීම්වලට ජඩ් වයිස් සිය කැමරාවත් රැගෙන පැමිණ ඡායාරූප ගන්නට පටන් ගත්තේ තමන්ගේ මුදලින් විය හියදම් දරාගෙනයි. පාසැල් වියේ දී අයින් රෑන්ඩ් ලියූ ‘ඇන්තම්’ පොත කියවා ඔහු ලිබටේරියන් අදහස් ගැන උනන්දුවක් ඇති කරගන්නා ලද්දෙකි. එතැනින් නොනැවතී දැනුම පසුපස හඹා යන ඔහු ලුඩ්විග් වොන් මීසස්, මරේ රොත්බාඩ් යනාදීන්ගේ පොත් පත් සහ ලියකියැවිලි තුලින් දැනුම වඩවා ගන්නට සමත් විය.

ඇමෙරිකාව පුරා පැවැත්වෙන ලිබටේරියන් සම්මන්ත්‍රණ හා උත්සව සෑම එකක දී ම පාහේ පින්තූර ගන්නට ඔහු මේ වෙද්දී සමත් වී ඇත. ඔහුගේ අරමුණ මේ හමුවීම්වලට විවිධාකාර අදහස් කරපින්නා ගෙන එන විවිධාකාර පුද්ගලයන්ව ලිබටේරියන් නොවන සමාජයට දැකුම්කළු ආකාරයකින් හඳුන්වා දීමයි. ඔහු විසින් ගන්නා ලද කළු සුදු ඡායාරූපයක් සමාජ වෙබ් අඩවියකින් බෙදා ගැනීමේ දී එය දැකීමෙන් ලිබටේරියන් අදහස් නොමැති අය පවා ඒ ගැන උනන්දුවක් දක්වනු ඇතැයි ද මේ විවිධ විෂම වූ අපූරු පුද්ගලයන් ඉතා සතුටින් එකතු වී ඇත්තේ කුමක් සඳහා දැයි ප්‍රශ්න කරනු ඇතැයි යන්න ඔහුගේ අභිප්‍රායයි.

ඡායාරූප ශිල්පය ජඩ් වයිස්ගේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය නොවේ. මුලින් තමන්ගේ මුදලින් විය හියදම් ගෙව්ව ද, වර්තමානයේ දී ඔහුගේ ගමන් හා ඉඳුම් හිටුම් සඳහා ඒ ඒ අවස්ථාවන් සංවිධානය කරන ආයතන විසින් ගෙවති. එහෙත් ඔහුගේ ඡායාරූප සඳහා වැයවන කාලයට ගෙවීමක් ඔහුට ලැබෙන්නේ නැත. ඒ නිසා වරක් ලිබටේරියන් අය අතරින්ම ඒ සඳහා උත්සාහයක් පටන් ගැනිණ. ඔහුගේ ඡායාරූපයන්ට පෙනී සිටි පුද්ගලයන් වෙතින් මුදල් ආධාර එකතු කරමින්, අප්‍රේල් 23 වැනිදා ජඩ් වයිස්ට ප්‍රශංසා කරන දිනය යැයි නිවේදනයක් නිකුත් විය. එක් ලිබටේරියන් චින්තකයෙක් ඔහුට යවන සෑම ආධාර මුදලකට හා සම මුදලක් තම ද යවන්නට ඉදිරිපත් විය. ඔහුගේ ඡායාරූප අගය කරන්නන්ට ඇමෙරිකන් ඩොලර්වලින් පමණක් නොව බිට්කොයින්වලින් ද ඒ ආධාර යවන්නට හැකියාව ලැබිණි.

ලිබටේරියන් අදහස් ඇති අය එකතුවෙන සම්මන්ත්‍රණ, වැඩමුළු හා හමුවීම් දැන් ලොව පුරා පැතිර යන්නට පටන්ගෙන ඇත. ඇමෙරිකන් ලිබටේරියන් ව්‍යාපාරය ඡායාරූපවලින් වාර්තා කරන ජඩ් වයිස් මෙන් ලිබටේරියන් අයව දක්ෂ ලෙසින් කැමරාවට හසුකරගන්නට සමත් ඡායාරූප ශිල්පීන් වෙනත් රටවලිනුත් බිහිවේවි ද?

සමහර රටවල් ධනවත් ඇයි?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 5, 2016

රටක වාසය කරන ඒකීය පුද්ගලයාට ධනවත් වෙන්නට හැකි වාතාවරණයක් තිබීම නිසා රටක් ධනවත් වෙනව. දුප්පත්කම තමයි මනුෂ්‍යයාගේ ස්වභාවික තත්වය. යම් රටක් ධනවත් වුනේ කොහොම ද කියන එක ගැන වැඩියෙන් අවධානයක් දෙන අය අඩුයි.

වේගයෙන් ධනවත් වූ රටක් එසේ ධනවත් වූ කාල පරිච්ඡේදයක් දිහා බලද්දී එහි එවක විසූ ව්‍යවසායකයන්ට කොතරම් පහසුවෙන් ආර්ථික සමෘද්ධියක් ලබන්නට හැකියාව ලැබුණාදැයි දකින්න පුළුවන්. ඒ ව්‍යවසායකයන් රටේ ආර්ථිකය සියළු දෙනාගේම යහපත පිණිස කොතරම් වෙනසකට භාජනය කරල තියෙනව ද කියලත් දකින්න පුළුවන්. අනිත් පැත්තට ධනවත්ව සිටි රටක් දුප්පත් වෙච්ච කාල පරිච්ඡේදයක් සලකා බලද්දී එම රටේ ව්‍යවසායකයන්ට නිදහසේ වෙහෙසෙන්නට කොතරම් අසීරු වූවාදැයි දකින්නටත් ලැබෙනව.

රටක් ධනවත් වෙන්නෙ ඒ රටේ ව්‍යවසායකයන් ධනවත් වෙන්න සමත් වෙනවා නම් පමණයි. භාවිතයට නොගත් සම්පත් සහ ප්‍රතිඵල ගෙනෙන්නට යම් මගහැරුණු අවස්ථා තමන්ගෙ සමාජයේ ඇති බව දකින ව්‍යවසායකයා කියන්නේ ඒවායෙන් ආර්ථික ලාබ සොයන්න නිසි අවධානයකින් ඉන්න කෙනෙක්. ඔහු ඒ පිළිබඳව යම් අලුත් ක්‍රියාමාර්ගයකට පිවිසෙන්නේ නම් එයින් ඔහු වාසය කරන සමාජයටත් යහපතක් අත් වී ඔහු ද ලාබයක් උපයා ගන්නව.

ව්‍යවසායකයෙක්ගෙ අලුත් උත්සාහයක් කාටවත් ප්‍රයෝජනවත් නැත්නම් එයාගෙ බිස්නස් බංකොළොත්වෙනව. සමාජය හිටිය විදියටම දුප්පත් බැවින් ඉන්නව. අනෙක් පැත්තට රජයක් මැදිහත්වෙලා ව්‍යවසායකයාට ඍන ප්‍රතිඵල ගෙනෙන වැඩ කරද්දී ඒ ආර්ථිකයක් තිබුණ දුප්පත්කමටත් වඩා තවත් දුප්පත් වෙනව.

ලංකාව වගේ සමහර රටවල්වල ව්‍යාපාරයක් පටන් ගන්නට අවසරපත්‍රයක් ලබාගැනීමත් සෑහෙන සටනක්. ව්‍යාපාරය පටන් ගන්නට බැරිව වසර ගණනාවක් පෝරම පුරවමින් සිටින්නට සිද්ධ වීම නිසා ව්‍යවසායකයා ලාබ සොයන හැකියාව අහිමි කරගන්නව. ව්‍යවසායකයා ලාබ සොයන්නට අසමත්වෙනව කියන්නෙ සමාජයට ප්‍රයෝජනවත්කමක්, එසේම වටිනාකමක් එකතු වෙන්නෙ නැහැ කියන එක. ව්‍යවසායකයා ධනවත් නොවනවා කියන්නෙ රටක් ද ධනවත් වෙන්නෙ නැහැයි කියන එකමයි.

යම් රටක ඉපදිලා එහි දී සැලකිය යුතු ප්‍රාග්ධනයක් ගොඩනඟාගත්ත ව්‍යවසායකයෙක් ඒ රට හැරදා යන එක හේතුවක් අද මේ සටහනෙන් පැහැදිලි කරන්න උත්සාහ කරන්නම්. වාසය කළ රටේ තව දුරටත් රැඳී ඉන්නවාට වඩා තම ප්‍රාග්ධනය වැඩිකරගන්න වෙනත් රටක දී පහසු හැකියාව ඇතැයි විශ්වාස කිරීම යනු මේ සලකා බලන හේතුව. ව්‍යවසායකයා යන රටේ සමාජයට එයාගෙ පැමිණීමත් සමඟ අලුත් ප්‍රයෝජනවත්කමක් එසේම වටිනාකමක් එකතු වෙනව. ඒ රටේ ප්‍රාග්ධනය වැඩිවෙලා එවිට ඒ රට ධනවත් වෙනව.

ආර්ථික අධ්‍යාපන පදනමේ වාර්ෂික එකතුවට පසුගිය සති අන්තයක දී මම සහභාගී වුණා. එය ලොව පැරණිතම වූ, නිදහස උදෙසා කැප වී වැඩ කරන අයගේ සංවිධානයක්. මේ බ්ලොග් එකේ දී නිතර පරිවර්තනය වෙන සටහන් ලියූ ලේඛකයන් කිහිප දෙනෙක් හමුවෙන්නත් එහි දී මට අවස්ථාව පෑදුණ. එහි දී හමුවෙච්ච අපූරු තරුණයෙක් තමයි ස්ටීවන් මැකාස්කිල්. මේ තරුණයා තමයි මුලින්ම බිට්කොයින්වලින් වටිනා ලෝහ හුවමාරුවට හැකියාව ලැබෙන අමාගි මෙටල්ස් ව්‍යාපාරය පටන් ගෙන තියෙන්නෙ.

ස්ටීවන්ගෙ යාළුවෙක් පටන් ගත්ත අන්තර්ජාල කඩය තමයි එසේ විපර්යාසයට ලක්වෙන්නෙ. යාළුවා විනෝදයට කාසි සහ අඩු වටිනාකම්වලින් යුතු ලෝහ එකතු කරන සහ විකුණන අයෙක්. විනෝදයට පටන් ගත්තු එකෙන් ලාබයක් උපයන බව දකින්නෙ යාළුවටට විශ්ව විද්‍යාලයේ ටියුෂන් බිල් ගෙවන්න හැකියාව ලැබෙද්දී. යාළුවා කඩේ දාලා වෙන දේවල් කරන්න යද්දී ස්ටීවන් මේකෙන් තව දේවල් කරන්න හැකියාව ඇති බව දැකලා යාළුවාගෙන් කඩේ මිලට ගන්නව.

ස්ටීවන් තමයි අමාගි මෙට්ල් කියන නම දාන්නෙ. අමාගි කියන්නෙ වසර හාරදහසක් පැරණි සුමේරියන් කුනිෆෝම් සංකේතයක්. එය තමයි නිදහස යන සංකල්පය නියෝජනය කරන්න මනුෂ්‍යන් අතර වූ පැරණිතම සඳහන.

ස්ටීවන් උසස් පෙළ හදාරන කාලේ එයාගෙ ගුරුවරයෙක් ආර්ථිකය සම්බන්ධ සරල සිද්ධාන්තයක් පැහැදිලි කරන්න අසමත්වෙලා තියනව. ස්ටීවන් කරන්නෙ අන්තර්ජාලයෙන් ඒ ගැන තව සොයා බලන එක. තමන්ගෙ දැනුම වර්ධනයට. එහි දී ස්ටීවන් හොයාගන්නව ආර්ථික අධ්‍යාපන පදනම. මුදල් කළමනාකරණයට පාසැලෙන් ලැබෙන දැනුම ප්‍රමාණවත් නොවෙද්දී අන්තර්ජාලයෙන් ඒ දැනුම එකතු කරගන්නට ස්ටීවන් සමත්වෙනව. බිට්කොයින් ගැනත්, ලිබටේරියන් සමාජයක් ගැනත් පාසැල් යන වයසේ සිටි ස්ටීවන් දැනගන්නව.

බිට්කොයින්වලින් ගෙවලා රත්තරන් රිදී වැනි වටිනා ලෝහ ගණුදෙනු කරන ලද වෙනත් ආයතනයක් මේ කාලයේ දී නරක නාමයකට ලක්වෙනව. රක්ෂණය කර තැපෑලෙන් යවන ලද්දක් නොලැබුණ බවට පැමිණිල්ලක් එද්දී ඒ පාරිභෝගික පැමිණිල්ල ගැන යමක් කිරීමට ප්‍රමාදවීමක් ගැනයි ඒ පැවතිච්ච නම් දැරූ ආයතනයට නරක නාමයක් වැටෙන්නෙ. හිමිහිට පටන් ගත්ත ස්ටීවන්ගෙ කොම්පැණියට බිට්කොයින්වලින් ගෙවලා වටිනා ලෝහ මිල දී ගන්න කැමති අය වේගයෙන් ඇදිල එනව. ටික දවසක් යද්දී මාසයකට බිට්කොයින් වලින් ලබන ආදායම ඇමෙරිකන් ඩොලර් ලක්ෂ දෙකකට ආසන්න වෙනව.

ඩොලර්වලින් කරන ගණුදෙනුවලට වඩා වේගයෙන් බිට්කොයින්වලින් සිද්ධ වෙන ගණුදෙනු ප්‍රමාණය වැඩිවෙලා යෑම නිසා අලුතින් සේවකයන් බඳවාගන්නට පවා ඔහුට සිද්ධ වෙනව.

බිට්කොයින්වලින් ගෙවමින් සිද්ධ වෙන ගණුදෙනු වැඩිවෙද්දී දැන් එයාගෙ කොම්පැණියෙ දැන්වීම් සඳහා, වෙබ් අඩවියේ වර්ධනයට, රක්ෂණ කොම්පැණියේ ගෙවීම් යනාදී වියදම් සඳහාත් ඔහු බිට්කොයින් භාවිතය පටන් ගන්නව.

ඊයේ පෙරේදා එයා අමාගි මෙට්ල්ස් කොම්පැණිය විකුණව. දැන් ස්ටීවන් නවසීලන්තය බලා පිටත්වෙලා යන්න ලෑස්තියි. නවසීලන්තයේ මූලධන ලාබයට බද්දකුත් නැහැල්ලු! ස්ටීවන් කියන්නෙ මෑත කාලයේ දී නවසීලන්තයේ ආර්ථික රෙගුලාසි ලිහිල් කරල නිසා මිනිසා කරන්න කැමති ගණුදෙනුවලින් වැඩියෙන් ලාබ හොයන්න අවස්ථාව අද තියෙන්නෙ එහෙ බව. අතීතයක දී යුරෝපීය සංක්‍රමණිකයන් අලුත් ආදායම් අවස්ථා හොයාගෙන ඇමෙරිකා දේශයන් බලා ආව වගේ අද ඇමෙරිකන් අය මෙහෙ සොයන්න බැරි ආදායම් අවස්ථා පාදගන්න නවසීලන්තය බලා යනව. ස්ටීවන් යන්නෙ බිට්කොයින් නිසා බිහිවුන බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය තව වැඩි දියුණු කරලා එයින් ව්‍යාපාර අරඹන්න.

ධනවත් වෙන්නෙ රටක් නෙමෙයි පුද්ගලයායි. මිනිස්සු එකිනෙකා හා කැමැත්තෙන් කරන ගණුදෙනුවලින් යම් පුද්ගලයෙක් ධනය රැස්කරන්න සමත්වෙද්දී, යම් රටක ආණ්ඩුවේ රෙගුලාසි ඊට බාධක ගෙනෙනවා ද, ඒ රටවල් හැර දා යන ධනවත් පුද්ගලයන් නිසා රටේ ඉතිරි වෙන්නෙ වෙන කවුද ඉතින්, අකාර්යක්ෂම, සමාජයට ප්‍රයෝජනයක් ගෙන නොඑන, වටිනාකමක් එකතු නොකරන දුප්පත් අයයි.

බිට්කොයින් ගැන මෙහි ලියපු සටහන්වලින් පසුව කිහිප දෙනෙක් බිට්කොයින් උපයා ගැනීම ගැන ප්‍රශ්න ඇහැව්ව. බිට්කොයින් තියෙන ස්ටීවන් වගේ අය, ඒක දකින්නෙ ආයෝජනයක් හැටියට නෙමෙයි. මුදල් හැටියට. ඔවුන්ට ඕන බිට්කොයින් විදියට දීර්ඝ කාලයක් තියාගෙන ලාබයකට විකුණ ගන්න නෙමෙයි. දවසෙන් දවස ආණ්ඩුව ඇඟිලි ගහන මුදල් වෙනුවට වෙළඳපොල අනුව අගය තීරණය වෙන බිට්කොයින් මුදල් හැටියට භාවිතා කරන්නයි ඒ අයට ඕන. ඉතින් මුදල් දීලා ගන්නවා වගේම භාණ්ඩ හා සේවා ඒ අයට විකුණන අයට බිට්කොයින්වලින් ආදායම් උපයාගන්න අවස්ථාව පෑදිලා තියෙනව. ඔවුන්ගේ ඒ ගණුදෙනු සඳහා වෙළඳපොල අවස්ථා මුලින්ම පාදාගන්න අයත් ධන සම්පත් එකතු කරගන්න සමත්වෙනව.

ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස් උපන්දින සැමරුම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 1, 2016

Screen Shot 2016-02-01 at 10.00.51 AM “මානුෂික අයිතීන් යැයි යම් දේවල් ලොව පවතී. ඒවා සාම්ප්‍රදායික පදනමක් මත රැඳුනු දේවල් නොවේ. ඊට බාහිරව පවතින්නා දේවල් වෙති. විශ්ව වූ, විනාශ කළ නොහැකි දේවල් වෙති. ගමනාගමනයට හැකි අයිතිය මේවා අතරින් එකකි. සංක්‍රමණයට අයිතිය යම් ජාතියකට පමණක් හිමි වූවක් නොවේ. සියල්ලන්ටම එක සේ හිමි වූවකි. මෙහි සිටීමෙන් ඔබ ඒ අයිතිය තිරසාර ලෙසින් කියා පායි. මෙහි පැමිණීමෙන් ඔබේ පීතෘවරුන් එය තිරසාරව ප්‍රකාශ කරන ලදි. මේ අයිතිය චීන සහ ජපන් අයට ද, සහ ඔබට හා සමානව අනෙක් වෙනත් සෑම මිනිස් වර්ගයකටම දැන් සහ සදහටම ඇතැයි මම තිරසාර ලෙසකින් ප්‍රකාශ කරමි.” -ෆ්‍රඩේරික් ඩග්ලස්, 1869

“There are such things in the world as human rights. They rest upon no conventional foundation, but are external, universal, and indestructible. Among these, is the right of locomotion; the right of migration; the right which belongs to no particular race, but belongs alike to all and to all alike. It is the right you assert by staying here, and your fathers asserted by coming here. It is this great right that I assert for the Chinese and Japanese, and for all other varieties of men equally with yourselves, now and forever.” -Frederick Douglass, 1869

පහසුව සහ මිල අතර දෙකෙන් එකක්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 29, 2016

IMG_1391

බහුතරයක් මගීන් ගුවන්යානයක අසුන් ගන්නේ ‘ඉකොනොමි’, ‘කෝච්’ නමින් වූ පංතියේය. ආසන අතර කකුල්වලට තව ඉඩ ඇත්නම් හොඳ යැයි බොහෝ පිරිසක් පතන අවස්ථාවක උසින් අඩුවීමේ එක වාසියක් ගැන මා වැනි අයෙකුට නම් සතුටු වෙන්නට හැකියි. ‘ගව පංතිය’ යැයි ද හැඳින්වෙන මෙහි ගමන් ගැනීම කිසිවෙකුටත් ප්‍රීතිජනක අවස්ථාවක් නොවේ. ඒත් බොහෝ දෙනෙකුට එය ගමන නොයනවාට වඩා නම් හොඳයි. මන්ද, එසේ ගමන් කිරීමට ලැබෙන්නේ නැත්නම් බොහෝ මගීන්ට ඇති සත්‍ය විකල්පය ගමන නොයා සිටීමයි.

ඇමෙරිකාවේ සිවිල් ගුවන්තරණ මණ්ඩලය විසින් දශක ගණනාවක් පුරා ඇමෙරිකන් ගුවන් ගමන් ටිකට් මිල රෙගුලාසිකරණය කරන ලදි. ගුවන් සමාගම්වලට එහි දී ලාභයක් උපයන්නට අසීරු විය. පුද්ගලික ව්‍යාපාරයක් ලාභ සොයන්නට අසමත් වෙද්දී එහි භාණ්ඩ හෝ සේවාවන්හි මිල ගණන් පහළ දමන ක්‍රම සොයා ගැනීමට ද අසීරු වෙති. ඒ නිසා මිල ගැන නොව එවක දී ගුවන් සමාගම් එකිනෙකා අතර තරඟයේ යෙදුනේ සේවය පිළිබඳ වූ තරඟයකිනි.

ව්‍යාපාර සඳහා ගුවන් ගමන් යන, රාජ්‍ය සේවා හෝ සම්මන්ත්‍රණ වැඩමුළු සඳහා නිතර යන මගීන්ට ගුවන් ගමන්වල දී විශේෂ දීමනා හා වරප්‍රසාද ලැබෙන වැඩ පිළිවෙත් බිහිවුණි. ව්‍යාපාර උදෙසා යන මගීන්ගේ ගුවන් ප්‍රවේශ පත්‍ර වැය දරැවේ ඔවුන්ගේ ආයතනයයි. විනෝදයට ගමන් බිමන් නොයන අනෙක් මගීන්ගේ ද ගුවන් ප්‍රවේශ පත්‍රයේ වැය වෙනකෙක් විසිනි. ඒ අයට එදා වැඩි තදබදයක් නොමැතිව ගුවන් ගමන්වල යෙදෙන්නට අවස්ථාව ලැබී තිබිණ.

මහා විශාල භූමි ප්‍රමාණයක් සමන්විත ඇමෙරිකාවේ සාමාන්‍ය ආදායම් ලබන අයෙකුට ලොකු පවුලක් ඇත්නම් වාහනයකින් දිගු ගමනක් වුවත් යෑම ගුවන් ප්‍රවේශ පත්‍ර ගන්නවාට වඩා දරාගත හැකි වැයක් විය. අයෙක් ගුවන් ගමන් ගියේ ඉක්මණින් යම් ස්ථානයකට යා ගන්නට අවශ්‍ය වූ විට දී ය. අවමංගල්‍යයකට නැත්නම් එතෙර යන්නට උවමනා වූ විට දී ය.

ගුවන් සමාගම්වලට පනවා තිබි රෙගුලාසි කෙමෙන් ලිහිල්වීමත් සමඟ අඩු වැයෙන් යා හැකි ගුවන් සමාගම් බිහිවිය. මෙතෙක් නම් දැරෑ ගුවන් සමාගම්වලටත් මිල අනුව තරඟයේ යෙදෙන්නට සිද්ධ විණ. ගුවන් තොටුපොළවල් විනෝදයට ගමන් බිමන් යන මගීන් වෙතින් පිරී යන්නට පටන් ගති. අඩු ආදායම් ඇති අයටත් ගුවන් ගමනක් යෑමට හැකියාව පෑදිණ.

තම පොකැට්ටුවෙන් නොගෙවා ගමන් බිමන් යන කල්ලිය හැරෙන්නට අනෙක් අයවළුන් සියල්ලන්ම සතුටට පත් වූහ. ගෙදර සුවපහසුවට ඉන්නේ කෙසේද එයාකාරයෙන්ම ඇඳුම් හැඳ පැළඳගෙන, රබර් සෙරෙප්පු දාගෙන, අතදරුවන් හා නැපී බෑග් අරගෙන ගමන් යන අය හා සමඟ ඔවුන්ට ද ගමන් කරන්නට සිද්ධ විණ.

රෙගුලාසි ලිහිල් කිරීම නිසා ගුවන් සේවා කර්මාන්තය මුළුමනින් ගත්කළ මඳ ශුද්ධ ලාභයක් උපයන්නට සමත් වී තිබිණ. විවිධ මිල ගණන් සහ අඩු කකුල් ඉඩකඩ යටතේ පටන් ගත් යුගය තුල ඔවුන්ගේ ආදායම් ඉහළ යන්නට පටන් ගැනිණ. බොහෝ මගීන් ගමනේ පහසුව ගැන නොව ගමනට වැයවන මිල ගැන සොයා බලන බව ඔවුන්ට දැනගන්නට හැකියාව ද ලැබිණ. එය මෙතෙක් පැවති සාම්ප්‍රදායික ගුවන්සේවා කොම්පැණිවලට වාසිදායක නොවූ තත්වයකි.

ගුවන් මගීන්ගේ අයිතීන් ආරක්ෂාවට කියා බිහිවන සංවිධානයක් විසින් දැන් අවම වශයෙන් ගුවන් යානා ආසනයක තිබිය යුතු පළල සහ උස් පහත් ප්‍රමාණය ගැන රාජ්‍ය නියමිතයක් පනවා ගන්නට උත්සාහයක් අරඹා ඇත. මගීන්ගේ ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍ය පරදුවට තැබෙනවා යැයි කියමින් ඔවුන් මේ රෙගුලාසිය ඉල්ලා සිටිති. ඔවුන්ට එකතුවන තවත් සංවිධානයක් වූ ‘එක්සත් සංචාරකයන්’ ද මේ ගැන සොයා බලන්න යැයි රජයෙන් ඉල්ලා සිටිති. ‘තම උදාරත්වයට නොහොබිනා වූ, අනාරක්ෂිත හා සෞඛ්‍යයට නුසුදුසු වූ ඉඩකඩක’ ඇයි මගියෙක් ගමන් කරන්නට කැමති යැයි මේ එක්සත් සංචාරකයන් සංවිධානයේ ක්‍රිස්ටෝපර් එලියට් විමසයි.

උදාරත්වයෙන් යුතු ගුවන් ගමන් යන්න බොහෝ ඇමෙරිකන් අයට වුවත් ඇහෙන්නේ අනවශ්‍ය වැදගත්කමකින් හුවා දක්වන්නක් හැටියටයි. ගුවන් යානාවක ඉඩකඩ සඳහා ‘මූලික මානුෂික අයිතියක්’ තිබිය යුතු යැයි කීම මට කැමති වේලාවක, මට කැමති තැනකට, ගුවන් ගමනක් යෑමට වෙන අයෙක් මිල ගෙවීමේ වගකීම බාරගත යුතු දැයි අර්ථ ගැන්වීම ද? රාත්‍රියේ දී යන ගමනක් නම් මට ඇඳක් ලැබීමටත් -හොඳ කොට්ටයක් ලැබීමටත් අයිතියක් ඇත් ද?

වෙන අයෙකුගේ ගුවන් යානයක ගමන් ගන්නා සෑම අවස්ථාවක දී ම පාහේ තම පුද්ගලික වූ තෝරාගැනීමක් නිසා තමා යන ගමනක් වුවත්, එහි දී ‘ඉඩකඩ සඳහා මූලික මානුෂික අයිතියක්’ ඇතැයි කීම යනු හරියට මම කැමති ඕනෑම දෙයකට මට අයිතියක් ඇතැයි කීමකි. දැන් ඇත්තේ එය වෙනකෙක් ලවා ගෙවන ක්‍රමයක් සොයා ගැනීම පමණකි.

ඉඩකඩ සොයන ගුවන් මගීන්ට අද ඒ සඳහා මුදලක් ගෙවා වැඩි ඉඩකඩ ලබාගත හැකියි. ව්‍යාපාරික පංතියේ සහ පළමු පංතියේ ආසන ‘ගව පංතියේ’ ආසනවලට වඩා ඉතා බෙහෙවින් මිල අධික වෙති. හදිසියක දී පිටවිය හැකි වූ ද, සාමාන්‍යයෙන් ඇතුල්වන පිටවන දොරටු අසල හෙවත් Exit පේලිවල සහ ගුවන්යානයේ කොටස් වෙන්කරන ස්ථානවල මුල් පේලි හි ද වැඩි ඉඩකඩ ඇති ආසන ගැනීමට මුදල් ගෙවා හැකියාව දැනටමත් ඇත. සමහර ගුවන් සේවා තුලින් කකුල්වලට වැඩි ඉඩකඩ ලැබෙන ‘ඉකොනොමි ප්ලස්’ යැයි ආසන කිහිපයක් ඉදිරිපත් කරති. නිතර ගමන් බිමන් යන ඒ ඒ ගුවන්සේවයේ ප්‍රතිලාභ පිළිවෙතකට බැඳී සිටින මගීන්ට ඉහළ පංතියකට නොමිලේ මාරැවිය හැකි අවස්ථාව වෙනුවට ව්‍යාපාරික පංතියේ ආසන පිරී නැත්නම් ඒවා වෙන්දේසියේ විකුණන මිලකට ලබාගත හැකි අවස්ථා ද ගුවන් සේවාවලින් ලැබේ.

නමුත් බහුතර මගීන් අමතර ඉඩකඩ සොයනවා වෙනුවට හොයන්නේ අඩු මිලට ගමන යා හැකි ගුවන් ප්‍රවේශ පත්‍රයකි.

ආරක්ෂාව සහ සෞඛ්‍යය යන සාධක ඉදිරිපත් කිරීම හිතක් පපුවක් නැති වෙළඳපොලට වඩා අගනේ යැයි අයෙක් හිතුවත් සාඩින් සේ පුරවා යෑම නිසා හටගත් අස්වාභාවික මරණ වසංගතයක් ගැන ගුවන්සේවාවලින් අහන්නට ලැබෙන්නේ නැත. 747 යානාවක අඩු පිරිසක් රැගෙන යෑමෙන් වැඩි ආරක්ෂාවක් ලැබෙනවා යැයි කියන්නේ ද, එහෙම නම් අපිට මගීන් සියල්ලන්ටම හෙල්මට් හැඳගෙන යා යුතු යැයි ද, තවත් එන්ජිමක් එකතු කළ යුතු යැයි ද, තවත් ගුවන් නියමුවෙක් යොදාගත යුතු යැයි ද, වැඩිපුර ගුවන් කැබින් සේවකයන් ගෙන යා යුතු යැයි ද යනාදී වශයෙන් හිතුමතයේ නියමයන් ගෙනෙත හැකියි. නමුත් ගැටළුව හැම විටම වැය සහ ප්‍රයෝජනය අතර ඇති හුවමාරැවකි.

සෑම ගුවන් සේවාවක්ම වැඩි ඉඩකඩින් යුතු ආසනවලින් පුරවන්නට නියමයක් ගෙනාවොත් හැම ගුවන් ගමනක් සඳහාම නැවතත් වැඩි මිලක් ගෙවන්නට මගීන්ට සිද්ධ වේ. මේ රෙගුලාසිය නිසා -අනියම් මාර්ගයෙන් මිල වැඩි කිරීම- තමන් විසින් ප්‍රවේශ පත් මිල නොගෙවන ධනවත් හා ව්‍යාපාරික මගීන්ට කරදරයක් නොවේ. ඔවුන් අඩුවෙන තදබදය ගැන සතුටට පත්වනු ඇත.

දුප්පතාගේ සහනය උදෙසා යැයි කියමින් ගෙනෙන බොහොමයක් රෙගුලාසි නිසා අවසානයේ දී කරදරයට පත්වෙන්නේ වැඩි ආදායම් නොමැති අයමයි.

Do Flyers Have a Basic Human Right to Fly First Class? The Trade-Off between Comfort and Cost නමින් Doug Bandow විසින් The Freeman වෙත ලියූ සටහන ඇසුරිනි.

නාට්සි නොහොත් ජාතික සමාජවාදීන්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 27, 2016

නාට්සි යන වචනය යෙදෙන්නේ ජාතික සමාජවාදී ජර්මන් කම්කරු පක්ෂයටයි [Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei]. හිට්ලර්ගේ විරුද්ධ පාක්ෂිකයන් දකින්නේ Nationalsozialistische ලෙසින් එය කෙටි කළ හැකි බවයි. මන්ද නාට්සි යන්න වසර ගණනාවක් පුරා ඊට කිසිම ලෙසකින් සම්බන්ධයක් නැති පරිභව වචනයක්ව තිබෙන ලද්දකි.

විසිවැනි සියවසේ ජර්මන් විහිළුවලට ඉලක්ක කරගන්නා ලද්දේ බැවේරියාවේ පිටිසරවැසි මෝඩයන්වයි. අයර්ලන්තයේ අයිරිශ් විහිළුවලට හැම විටෙකම පැඩී නමින් වූවෙක් ගැන භාවිතා වෙන සේ බැවේරියන් විහිළුවල නාට්සි නමින් වූ පිටිසරවැසියෙක් මූලිකත්වය ගති. නාට්සි හැදෙන්නේ ඉතා බහුල ලෙසින් භාවිතා වූ ඉග්නේෂියස් යන බැවේරියන් නමේ කෙටි ආමන්ත්‍රණයෙනි.

ඉතින් හිට්ලර්ගේ පක්ෂය බැවේරියන් නොදියුණු ගැමියන් වෙතින් පිරුණ ලද්දක් යැයි කියන්නට මෙසේ විහිළුවල දී යොදා ගන්නා ලද නාට්සි වචනය යොදා ගැනීමෙන් හිට්ලර්ගේ විරුද්ධකාරයන්ට අවස්ථාව පෑදිණ.

මැද පෙරදිග ද මේ හා සමාන තත්වයක් වර්තමානයේ පවතී. ඉස්ලාමික් දේශය යැයි කියාගත්තවුන්ට විරුද්ධත්වය දක්වන අය විසින් අයිසිස් හැඳින්විය යුත්තේ දෑශ් යැයි තීරණය කර ඇත. ඒත් අයිසිස් තමන්ව දෑශ් යනුවෙන් හඳුන්වනවාට කැමති නැත. ඒ හැඳින්වීම නින්දා සහගත සහ හෑල්ලු කරන හැඳින්වීමක් හැටියට ඔව්හු දකිති. ‘ඉස්ලාමික් දේශය’ යනුවෙන් හඳුන්වා ගන්නවාට විරුද්ධ වන සංඛ්‍යාව ඔවුන්ගේ ප්‍රතිවාදීන් අතර එන්න එන්නම වැඩිවෙමින් පවතී. ප්‍රතිවාදීන් බියවෙන්නේ ඉස්ලාමික් දේශය නමින් කෙටි නමෙන් හඳුන්වා ගැනීමේ දී නීත්‍යානුකූල ආණ්ඩුවකට අයිතිය කියන්නට ත්‍රස්තවාදී කල්ලියට යම් සත්‍ය පදනමක් ලැබේ කියායි.

ඒකාධිපතියන් සහ ත්‍රස්තවාදීන්ට අප ලවා ඔවුන් ප්‍රියකරන ආකාරයෙන් පද භාවිතා කරන්නට අපිව බිය කරගන්නට ඉඩ දිය යුතු නැත.

ද එටිමොලිජිකන් හි මාර්ක් ෆෝසිත් නම් වචන ගුරා පවසන අන්දමට “ජර්මනියෙන් පළා ගිය සරණාගතයන් නාට්සි ගැන පැමිණිලි කළහ. ජර්මන් නොවන ලෝකය මෙහි දී පක්ෂයේ නිල නාමය නාට්සි යැයි සිතූහ. අද දක්වා අප අතර බොහොමයක් දෙනා නාට්සි ඔවුන්ව නාට්සි ලෙසින් හඳුන්වා ගත්තා යැයි විශ්වාස කරති. එහෙත් ඒ වචනය ඔවුන්ට කිව්වා නම් ඔබට ගුටිකන්නට සිද්ධ වනු ඇත.”

ඉහත කොටස ලිව්වේ Give the Nazis What They Want, Call Them National Socialists යන FEE වෙබ් අඩවියට B. K. Marcus විසින් ලියන ලද සටහන අනුසාරයෙන්.

ජාතිකවාදය පුරාතනයේ සිට පැවත එන්නකි. එය දේශපාලනයේ සේ ම ආර්ථික ඉතිහාසයේ ද සාධකයකි. වර්තමානයේ දී එහි හැඩය වෙනස් වී ඇත. පාලනයට හසු වූ, සැලසුම් ආර්ථිකයට හෙවත් සමාජවාදයට ද එය රිංගා ගෙන ඇත. සියළු රටවල කම්කරුවෙනි, නැගිටියව්! එකතුවෙව්! කීම දැන් සියළු රටවල කම්කරුවෙනි, මගේ රටට එන්න එපා මගේ රස්සාව උදුරාගන්න එපා, යැයි වෙනස් වී ඇත.

ආර්ථික පැත්තෙන් ජාතිකවාදය දුර්මත දෙකක් මත පිහිටයි. ජාතික ආර්ථිකයන් ඇතැයි එක දෝෂ සහගත විශ්වාසයකි. අනෙක් දුර්මතය නම් එක රටකට ආර්ථික දියුණුවක් ලැබෙන්නේ සෙසු ලෝකය පැරදවීමෙන් පමණකි යන්නයි. සම්භව්‍ය අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයන් දෙවැන්න දුර්මතයක් යැයි පැහැදිලිව පෙන්වා දෙන්නට සමත් වුවද, ජාතික ආර්ථිකයක් පවතිනවා යන මිථ්‍යාව නැතිකරලන්නට ඔවුන් සමත් නොවූහ. දේශපාලන ආර්ථිකය ලෙසින් කොතරම් හඳුන්වා දුන්නත්, ජාතිකවාදයට එරෙහි වූ අන්තර්ගතයන් පැහැදිලිව ලියා තිබුණත්, ජාතික ආර්ථිකයක් ඇතැයි කියන මිථ්‍යාව කරපින්නා ගත් අය තවම ලොව බහුතරයයි.

ජාතික ආර්ථිකයක් හෝ ජාතික ධනයක් තරම් මායාකාරී වෙනකක් නැත. රටකට දේපල අයිතියක් නැත. රජයක් අයිතිය කියන සම්පත් ඒ රජයේ ක්‍රියාදාමය කරගෙන යෑම සඳහා භාවිතා කරන ඒවා පමණකි. රටක් ධනවත් හෝ දුප්පත් නොවේ. ධනවත් හෝ දුප්පත් වෙන්නේ ඒකීය පුද්ගලයන් පමණි.

අපි යමක් වටහා ගන්නටත් ඒ ගැන අනෙක් අය හා කතාබහේ දී අපේ අදහස, සංකල්පය හෝ දැක්ම වෙනුවෙන් පවතින පදයක් යොදාගැනීම නිතැතින්ම කරන්නකි. ඉඳහිටෙක හෝ ඒ හැඳින්වීමේ මූලාරම්භය කෙසේ වී දැයි අපි කල්පනා කර බලා තිබෙනවා ද?

ආප්ප යන වචනයට ඉංග්‍රීසියෙන් හොපර් යන්න වැටුනේ කෙසේදැයි ලංකාවේ දී සුද්දා මගෙන් විමසීය. ආප්ප හැදුනේ කේරළයෙන් එන ආප්පම් වලින් බව දැන සිටියාට හොපර් යන වචනය ආප්පවලට වැටුනේ කෙසේදැයි යන පද නිරුක්තිය (etymology) දන්නා අයෙක් හොයාගන්නට අපට නොහැකිවිණ.

ලංකා සවාරිය -පසුවදන

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 22, 2016

IMG_3468

නර්තන සවාරිය අතිශයින් සාර්ථකයි කියන්න පුළුවන්. රැඟුම් නරඹා අවසන්වීමත් සමඟ පාසැල් දරුවන් වෙතින් ලැබිච්ච ප්‍රතිචාර එයාලගේ සුන්දර හදවත්වලින්ම පිවිතුරුව පිරිනැමිච්ච අවංක අදහස්. නර්තන කණ්ඩායම ලංකාවට අරගෙන ආවට ස්තූතිය වැඩියෙන්ම ලැබුනෙ ඒ පාසැල් දරුවන්ගෙන්. එක පුංචි පැංචියෙක් ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රංගනය දැක්කට පස්සෙ ගෙදර ගිහින් නටන්න පටන්ගෙන තව පොඩ්ඩෙන් බිත්ති පුටුවල හැපිලා නැත්නම් වැටිලා තුවාල කරගනීවි කියල තාත්තට එයාට ඩිංගක් සැරවෙන්නත් සිද්ධ වුනාලු.

ලංකාවේ රූපවාහිනිය තුලින් දකින්නට ලැබෙන බටහිර යැයි සැලකෙන නර්තනයට වඩා මෙය කොතරම් කලාත්මකදැයි දැකලා කෙනෙක් දෙන්නෙක් පුදුමය ප්‍රකාශ කළා. ලංකාවේ අය බටහිර කියල සලකන දේවල් ගැන බටහිර අයත් පුදුම වෙන හැටි ගැන කතා කරන්න නම් වෙනම බ්ලොග් එකක් ලියන්න ඕන.

සංස්කෘතික හුවමාරුවක් හැටියටත් සංචාරය සාර්ථකයි. නූතන නැටුම් සම්ප්‍රදායෙන් බිඳක් ලංකාවේ අයට උගන්වපු ඇමෙරිකන් නර්තන කණ්ඩායමට ලංකාවේ සම්ප්‍රදායික නැටුම් පියවර කිහිපයක් ඉගෙන ගන්නත් අවස්ථාවක් ලැබුණ. ළාබාල සහ වැඩිහිටි දෙගොල්ලන්ම ඉතා ඉක්මණින් තමන්ට නුහුරු ශෛලීය අල්ලා ගත්තෙ නැටුම්වලට ඇති ළැදියාවට වෙන සීමා මායිම් නැතිබව පෙන්වමින්.

බ්ලොග් ලෝකයෙන් හඳුනාගත් තඹරු විජේසේකර, මගේ කැම්පස් එකටම ගිය අමිල ගම්මුදලි මල්ලි සහ එයාගෙ අක්කා පවිත්‍රා, චාන්දි අක්කයි මහත්තයයි, වමෙන් හැරිලා ඇවිත් ලිබටේරියන් වෙච්ච ක්‍රිෂ්ණ රාමනායක! යනාදීන් හමුවන්නට ලැබීම මේ සවාරියේ දී ලැබුණු අමතර බෝනස් එකක්. ඔබේ වටිනා කාලයෙන් බිඳක් මා වෙනුවෙන් වැය කළාට ඉතාමත් ස්තූතියි.

සංචාරක සේවා සපයන රැකියාවන් බොහොමයක ප්‍රමිතිය තවමත් ඉතා ඉහළ මට්ටමකින් පවතින බව දැක්කම දුක මුසු සතුටක් තමයි දැනුනෙ. දවසෙන් දවස වැඩිවෙන නීති රෙගුලාසි අස්සෙ හිරවෙලා හිටියට ඒ සේවකයන් තම තමන්ගෙ රැකියාවේ නියැළෙන්නෙ තමන්ට ලැබුණු පුහුණුවෙන් විතරක් නෙමෙයි ඇඟෙන්ම එන ලාංකික සත්කාරක හැදියාවෙන්. රට රටවල් කොච්චරක කරක් ගැහැව්වත් පාරිභෝගිකයා සතුටු කරන්න ඇති දැඩි උවමනාව මේතරම් පැහැදිලිව දැකිය හැකි සංචාරක සේවාවක් වෙන රටක ඇත්දැයි මට සැකයි.

සංචාරක සේවයේ විතරක් නෙමෙයි මැජෙස්ටික් සිටි හි කැමරා බඩු විකුණන සේවකයෙක් වැඩි කතාබහක් නැතිව අවශ්‍ය වූ ගැජට් එකක් කඩේ නැතිවුනත් වෙන තැනකින් සොයා ගෙනැවිත් විකුණුවේ ඉතා දක්ෂ විදියට. පාරිභෝගිකයාගේ අවශ්‍යතාවයට මුල්තැන දෙන්න වෙළෙන්ඳා හරියාකාරව දන්නව. ඒ දෙන්නට නිදහසේ හුවමාරුවට අවස්ථාව දෙන්න පසුබට වෙන්නෙ අපි සියල්ලන්ම පාරිභෝගිකයන් බව අපි නොදන්න නිසා නෙමෙයි. අනෙකාට වඩා සල්ලි ටිකක් වැඩියෙන් තියෙන පුද්ගලයා යම් බඩුවක් මිල දී ගන්න සමත් වුනොත් ඌට වඩා සල්ලි ටිකක් අඩුවෙන් තියන කෙනාට ගන්න බඩු නැතිවෙනව කියන මිථ්‍යාව හැම අත පැතිරිලා ඇති නිසයි. ඉතින් හැමෝම ඉහළ යන මිල ගණන් අත්විඳිනව.

ලංකාවේ අයගේ මුහුණුවල දකින්නට ලැබෙන අව්‍යාජ සිනාව තවමත් බහුල වශයෙන් දකින්නට පුළුවන්වීම ආයෙත් සිතට දුක සහ සතුට එක හා සමානව ගෙන දුන්න. රටේ වැඩිවෙලා තියන නීති රෙගුලාසි කන්දරාව ගැන වැඩි දැනීමක් නැතිකම නිසා වැඩි දවසක් නොගිහින් ජනතාවගේ සුවසෙත නාමයෙන් තවත් බර ගොන්නක් ජනතාවට උහුලන්නට සිද්ධ වෙන බව පෙනෙන්නෙ රටේ ඉතාමත් ස්වල්ප දෙනෙකුට පමණයි. ජාතික, දේශප්‍රේමී සහ සමානාත්මතාවය වගේ අදහස්වලට රැවටිලා රටේ මහත් සේ වෙහෙසන බහුතරය බිල්ලට තියල පාලන බලයේ ඉන්න සුළු පිරිසක් ලැජ්ජා බයක් නැතිව තමන්ගෙ මඩිස්සල් පුරවා ගනිද්දී අද ලංකා වැසියන් කොහොම අත පය දිග හැර නිදා ගන්නවා ද?

විදේශිකයන් රඟන නිසාවෙන් යැයි කියා ලොකු කුට්ටියක් කපාගෙන මහජන දර්ශනයට නිකුත් කළ නියමිත අවසර පත්‍රය ලබාගෙනදැයි සොයා බලන්නටත්, ප්‍රේක්ෂකයන් සංඛ්‍යාව කොපමණක් සිටිනවාදැයි සොයන්නටත් (ටිකට්පත්වලින් ප්‍රතිශතයක් ලබාගැනීම පිණිස) රංගන ශාලාවට රාත්‍රියේ නිල වශයෙන් පිවිසීම අද රජයේ සේවකයෙක්ගෙ රස්සාවක්! ලොවෙත් නැති ධනවාදයකට බහුතරය බැන්නට කඩා වැටිච්ච කොමියුනිස්ට් රැසියාවේ වගේ තමයි ලංකාවේ වැඩ සිද්ධ වෙන්නෙ.

අපි නැවතත් ඒවි. නර්තන සංචාරයක් නොව රට බලන්න, හිතවතුන් හා නෑදෑයන් බලන්න ඒවි. එදාටත් අහිංසක මිනිසුන් ජීවිතය ගැටගසා ගන්න වෙහෙසෙන හැටි දකීවි. අධිරාජ්‍යවාදයට, ඇමෙරිකාවට, චීනයට, ඉන්දියාවට, ධනවාදයට, ආගම්වලට සහ බටහිර පන්නයට බනිමින් සිටින මිනිසුන් තම පාලකයන් කරන මෝඩ තකතීරු අමනකම් වලට රැවටී සිටින ආකාරය අපි ආයෙත් එදාටත් දකීවි.

ලංකාවේ දී අපි හමුවෙමු!

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 8, 2016

Screen Shot 2016-01-06 at 11.27.08 PM

‘සී ලෙග්ස්’ නර්තන කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා සවාරිය පිණිස අද අපි ඩෙලවෙයාර් වෙතින් පිටත් වෙන්නෙමු. ඇමෙරිකාවේ නොයෙකුත් නගරවලින් පැමිණ මෙහි දී එකතු වූ මේ ප්‍රවීනයන් 12 කින් යුතු කණ්ඩායම රැගෙන එන්නේ ඉතා කලාතුරකින් ලාංකික රසිකයන්ට දැකගන්නට ලැබෙන උසස් ප්‍රමිතියකින් යුතු නර්තන කලාවයි. නර්තනය හදාරන හෝ ඒ ගැන උනන්දුවක් ඇති අයට පංතියකට හෝ දෙකකට සහභාගී වන්නට ද අවස්ථාව ඇත.

සංදර්ශන පැවැත්වෙන ස්ථාන හා වේලාවන් මෙසේය:

ජනවාරි 13 වැනිදා මහනුවර හිල්වුඩ් විද්‍යාලයේ දී දහවල් 12-1 දක්වා පාසැල් දර්ශනය, පස්වරු 1:30 ට නර්තන පුහුණු පංතිය සහ සවස 6:30 ට මහජන දර්ශනය. ටිකට් රුපියල් 750, 500, 300 වශයෙන් පලයාකාට්ස් මෙගා ස්ටෝර් වෙතින් ලබාගත හැකියි. වැඩි විස්තර සඳහා 0714 145 775

විශාඛා විද්‍යාලයේ පාසැල් දර්ශනයේ දිනය වෙනස් වී ඇත. එය පැවැත්වෙන්නේ ජනවාරි 14 වැනිදා දහවල් 12:30 ටයි.

ගාල්ල සාහිත්‍ය උළෙලේ අංගයක් හැටියට ජනවාරි 14 වැනිදා Halle de Galle ශාලාවේ රාත්‍රී 8-9 දක්වා රංගනයක් නොමිලේ නරඹන්නට අවස්ථාව ලැබේ.

සසකාවා ශාලාවේ දී ජනවාරි 15 වැනිදා උදේ 10 සිට සවස 2 දක්වා පැයක කාලයකින් යුතු පංති හතරක් පැවැත්වේ. කුඩා දරුවන්ට විශේෂිත නැටුම් පංතියකට සහ යෝගා පංතියකට ද එහි දී සහභාගී විය හැකියි.

ජනවාරි 16 වැනිදා සවස 7:30 ට ලයනල් වෙන්ඩ්ට් වේදිකාවේ දී මහජන දර්ශනයක් පැවැත්වේ. ටිකට් රුපියල් 2500, 2000, 1500, සහ 750 යනාදී වශයෙන් මිල කර ඇත.

වැඩි විස්තර සඳහා දර්ශන් විජේසූරිය අමතන්න: 0777 777 111

මේ සෑම ස්ථානයක දී ම පාහේ මමත් සිටින්නෙමි. එහෙනම් ඉතින් ලංකාවේ දී අපි හමුවෙමු!

සංදර්ශනයේ දී දැකිය හැකි නර්තනයෙන් ඇබිත්තක්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 3, 2016

ඇමෙරිකන් ටෙඩ් ෂෝන්ගේ සිංහලීස් ඩෙවිල් ඩාන්ස්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 31, 2015

Photography: Stephen Delas Heras

Photography: Stephen Delas Heras

අද සමහර වේදිකා සංදර්ශනවල දී එය ලයිට් ෂෝ එකක් ද නැත්නම් කලා දස්කම් පෙන්වන රංගනයක්දැයි පහදා ගැනීම පහසු නැත. මෙයට එක අතකින් වගකිව යුත්තේ රසායනික ක්‍රම යොදාගෙන වේදිකා ලයිට් නිර්මාණය ආරම්භ කරන ලද්දවුන්. නූතන යනුවෙන් හැඳින්වෙන නර්තන සම්ප්‍රදාය පටන් ගන්නට එක්වෙන Loie Fuller වේදිකාවට ලයිට් සපයන තාක්ෂණයට ද මුලින්ම පිවිසෙන ලද්දියකි. තමන්ගේම ශෛලියකින් නර්තනය දියුණු කළ ඇය සිල්ක් රෙද්දෙන් නිම කරන ලද වස්ත්‍ර හැඳගෙන විවිධ පාටින් වේදිකාවට ආලෝකය ගෙනෙන අලුත් ක්‍රම අත්හදා බලන ලදි. වේදිකා ලයිට් තාක්ෂණය සඳහා ඇය ලද පේටන්ට් බලපත්‍ර කිහිපයකි.

නූතන නැටුම් සම්ප්‍රදාය නිර්මාණයට එකතු වූ අනෙකුත් නර්තන ශිල්පිණියන්ට ද ලෝ ලෝ ෆුලර් නම් සුරතල් නාමයෙන් හැඳින්වනු ඇය සිය නොමඳ සහාය දුන්නාය. ඉසදෝරා ඩන්කන් ඇයගේ සහාය ලද සුප්‍රසිද්ධ නර්තන ශිල්පිණියකි. ඉසදෝරා ඩන්කන් හිස සහ ගෙල ආවරණය කරන සිල්ක් සළුවක් නොමැතිව ගමනක් ගියේ කලාතුරකින්. එහෙත් එය තම මරණය කැඳවාවි යැයි ඇය අපේක්ෂා නොකළාය. ප්‍රංශ සංචාරයක දී වාහනයේ පසුපස රෝදයේ ඇයගේ සළුව පැටලී ගිය හෙයින් ඇය බෙල්ල කැඩී මිය යන ලදි.

සුදු හමැති අය ආරම්භ කරන ලද නිසා ඔවුනට පමණක් රංගන දස්කම් පාන්නට සීමා වූ බැලේ නර්තන සම්ප්‍රදාය තුල වර්තමානයේ විවිධ ජාතීන් නියෝජනය වීම දකින්නට පුළුවන්. නාට්සි ජර්මනියේ දී යුදෙව් නර්තන ශිල්පීන්ව රහසේ සඟවා ජීවිත බේරාගන්නට විදේශයන්ට පිටමං කර යැවුනේ සෙසු කලාහිතකාමීන්. සුප්‍රසිද්ධ නර්තන ගුරුවරියක් වූ මේරි විග්මන්ට නාට්සි අණට යටත් වී නැටුම් ඉගැන්වූ යුදෙව්වන් සියල්ලම ඇයගේ නැටුම් පාසැලේ සේවයෙන් ඉවත්කර දමන්නට සිද්ධ විණ.

ප්‍රධාන ඇමෙරිකන් බැලේ කොම්පැණියක ප්‍රධාන නර්තන ශිල්පිණිය සේ සිය දස්කම් පෙන්වන්නට කළු ඇමෙරිකන් අයෙකුට ප්‍රථම වතාවට අවස්ථාවක් පෑදෙන්නේ 1955 දී ය. ඇයගේ නම රේවන් විල්කින්සන්. විල්කින්සන් වෙතින් ලැබෙන මඟ පෙන්වීම යටතේ තවත් කළු ඇමෙරිකන් නර්තන ශිල්පිණියකට ‘ඇමෙරිකන් බැලේ තියටර්’ නම් බැලේ කණ්ඩායමේ වසර 75 ක ඉතිහාසය වෙනස් කරන්නට හැකියාව ලැබේ. ඒ හපන්කම කරන්නේ මිස්ටි කෝප්ලන්ඩ් නැමැත්තියයි. ප්‍රධාන නර්තන ශිල්පිණිය හැටියට කළු හමක් ඇති අයෙකු පුරා වසර 75 ක් එහි දී දකින්නට නොලැබිණ. ඇය එම ස්ථානය ලබාගන්නේ මේ වසරේ එනම් 2015 ජූනි මාසයේ දී ය.

එනමුත් ප්‍රංශ රජ වාසල පිණිස පටන් ගත් බැලේ සම්ප්‍රදායෙන් වෙනස්ව කාලයට අනුව හැඩගැසෙන ‘නූතන නර්තන සම්ප්‍රදාය’ එහි ආරම්භයේ පටන්ම විවිධ ජාතීන්ට තම නැටුම් දස්කම් පෙන්වන්නට ඉඩ දුන්හ. කළු ඇමෙරිකන් බිල් ටී. ජෝන්ස් සහ ලෙස්ටර් හොර්ටන් දෙදෙනා මේ සම්ප්‍රදාය තුලින් ජනාදරයට සහ කීර්තියට පත් පුරුෂයන් දෙදෙනෙකි.

නූතන සම්ප්‍රදාය ආරම්භයට දායක වන තවත් අපූරු පුද්ගලයෙකි ටෙඩ් ෂෝන්. නර්තනය වෘත්තියක් කරගන්නා බහුතරය කාන්තාවන් වෙද්දී ඔහු පිරිමි පමණක් නටන නර්තන කණ්ඩායමක් පිහිටුවා ගත්තේය. පිරිමි දෘශ්ටි කෝණයකින් නර්තනය ගෙනහැර පාන්නට අවස්ථාවක් ලබාදීම ඔහුගේ අරමුණ විය. ඔහු පදිංචියට ගිය පළාතේ නර්තනය නරඹන්නට එන ප්‍රේක්ෂයකයන් නොසිටි බැවින් ඔහු කළේ වයසක කාන්තාවන්ට තේ සහ කේක් සංග්‍රහ පවත්වමින් නර්තන උත්සවයක් හැටියට තම පිරිමි නර්තන කණ්ඩායමේ නැටුම් ඉදිරිපත් කිරීමයි.

එසේ පටන්ගෙන 1933 දී ඔහුගේ ප්‍රථම මහජන නර්තන සංදර්ශනය ලෝකයට නුහුරු අලුත් තේමාවන් යටතේ එතෙක් නැටුම් ප්‍රේක්ෂයක් අත්දැක නොමැති වූ නව නැටුම් විලාසිතා රැසකින් ඉදිරිපත් කරන්නට ෂෝන් සමත් වූයේය. ටෙඩ් ෂෝන්ගේ ඒ ආරම්භක දර්ශනයේ එක අංගයක් නම්කර ඇත්තේ ‘සිංහල යක් නැටුම්’ කියායි. එහි ඡායාරූපයක් ෆ්ලෝරිඩා විශ්ව විද්‍යාලයේ ස්මාර්තර්ස් පුස්තකාලයේ ඇති බව සඳහන්. කඩවසම් කොල්ලෝ නටනවා බලන්නට වයසක ආච්චිලා දායකත්වය සැපයූ නිසා අද ‘ජේකොබ්ස්ගේ කොට්ටය‘ නමින් එය වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන මහා නාට්‍ය උළෙලක් බවට පත් වී තිබේ.

ඉතින්, නූතන නැටුම් කලාව 1933 ගණන්වල දී ලංකාවෙන් ද ආභාෂයක් එකතු කරගත් අතර අනතුරුව මාර්තා ග්‍රැහැම් වෙතින් 1956 දී ලංකාවට නැවත පැමිණි බවත් පෙනී යයි.

අද සටහනට එකතු කරන්නේ ටිකිරි ශපීරෝ විසින් නිර්මාණය කරන ලද ‘කිස් ද ඩ්‍රැගන්’ නමින් ඇය නිර්මාණය කරන ලද නර්තන අංගයේ පින්තූරයකි. මෙය මුල් වතාවට රඟ දක්වන ලද්දේ 2015 සැප්තැම්බර් මාසයේ නිව් යෝර්ක් නගරයේ දී ය. ඇමෙරිකාවේ පැවැත්වුන ද ලංකාවේ පැවැත්වුන ද එම නැටුම් අංගයේ දී වේදිකාව මත මකරෙක් හෝ වෙන කිසිම අයෙක්ව සිපගන්නා අවස්ථාවක් නොමැති බව කරුණාවෙන් සලකන්න.

පසුහඹන්න

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 267 other followers