අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

ආණ්ඩුවේ අශක්නුවත්බවට වන්දි ගෙවන්නේ ජනතාවයි

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 23, 2018

සාර්ථකව යමක් කරගත නොහැකියාව නොහොත් අශක්නුවත්බව (incompetence), ආණ්ඩු විසින් මහජනතාව උදෙසා ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී නිරතුරුවම දකින්නට ලැබේ. මෙය, මැදිහත්වන පිළිවෙත් සඳහා අවශ්‍ය වූ දැනුම නැතිව, ඒත් දැනුම තියෙන ලෙසින් කටයුතු කරන්නට යෑමේ ප්‍රතිඵලයයි. ඒවායේ වන්දි ගෙවන්නේ රටේ ජනතාවයි.

ආණ්ඩුවකට කළ හැකි කර්තව්‍යයන් සහ ආණ්ඩුවක් විසින් මැදිහත්විය නොයුතු කර්තව්‍යයන් මොනවාදැයි රටක ජනතාවක් නොදැනීම නිසා මෙවැනි තත්වයන් පමණක් බහුලව පවතින රටවල් බොහෝ වෙති. ලංකාව ද එවැනි රටකි.

ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන ක්‍රමය ලොවට ඉදිරිපත් කළ, ඇමෙරිකන් ව්‍යවස්ථාව රාමු කරන්නට සහායක වූවන් යැයි සැලකෙන පිරිස, එම ක්‍රමය කෙබඳු වූවක්දැයි ජනතාවට හඳුන්වා දෙන්නට මහත් පරිශ්‍රමයක් ගත්හ. ඒ අතරින් ෆෙඩරලිස්ට් රචනා වැදගත් තැනක් ගනියි. එය පසුකාලීනව ප්‍රංශයේ නිදහස, සාමානාත්මතාවය, සහෝදරත්වය හා නිදහස නාමයෙන් සිද්ධ වූ මහා ජන සංහාරයෙන් පරස්පර වූ ප්‍රවේශයක් බව ඉතිහාසය සාක්ෂි සපයයි.

ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන ක්‍රමය වැළඳගත් බොහෝ රටවල් මෙවැනි ආකාරයකින් ඒ ක්‍රමය ගැන මහජනතාව දැනුවත් කරන්නට වෑයමක් නොගත් බවට ද ඉතිහාසය සාක්ෂි සපයයි. ඒ නිසා පුරවැසි අයිතීන් ගැන විකෘති වූ සංකල්ප අද දක්වාම ලෝකයේ බොහෝ ජනතාවක් අතර පැතිර පවතියි.

යම් පිළිවෙතක් ඉදිරිපත් කළ අය, ඒ ගැන දැක්වූ අදහස් සහ ඒ ගැන දුන් උපදෙස් බැහැර ලා පිළිවෙත අනුගමනය කරනවා යැයි කීම පමණකින් ලැබෙන ප්‍රතිඵල කෙබඳු වේ ද? හැමදාම දියුණුවෙමින් පවතින රටවල සිද්ධ වනුයේ එයයි.

මම මීට කළින් ෆෙඩරලිස්ට් රචනා කිහිපයක් සිංහලට පරිවර්තනය කර ඇත්තෙමි. ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන ක්‍රමය පවතින ඕනෑම රටක ජනතාවක් ඒවා සංවාදයට බඳුන් කිරීමේ කාලය ඉක්ම ගොස් නැත. එදා සංවාද වූ අදහස් වර්තමානයට ද බලපාන්නේ මිනිස් ස්වභාවය වෙනස් වී නැති නිසයි.

ෆෙඩරලිස්ට් රචනා අංක 54 හි ජේම්ස් මැඩිසන්, “රජය පිහිටුවන ලද්දේ දේපල අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමටයි, එය ඒකීය පුද්ගලයා ආරක්ෂා කිරීමට දෙවැනි වන්නේ නැත,” යැයි පැහැදිලිව ලියා ඇත. දේපල අයිතීන් යනු පෞද්ගලික අයිතීන් මෙන්ම වැදගත්, එකිනෙකට ඇඳී පවතින ඒවා යැයි මැඩිසන් පෙන්වන ලදි. ශ්‍රමය වෙහෙසන්නට ඇති අයිතිය සහ දේපල සතු කරගන්නට ඇති අයිතිය යන දෙකටම රජයේ ආරක්ෂාව ලැබිය යුතු බව මැඩිසන් වර්ජීනියා සම්මන්ත්‍රණ දේශනයේ දී පවසා ඇත.

ශ්‍රමය වෙහෙසා අයිති කරගන්නා දේපලට අයිතියක් කියන්නට බැරි නම් ශ්‍රමය වෙහෙසන්නට ඇති අයිතියෙන් ඵලක් ඇත්ද?

ඒත්, ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන්නට හදාගත් ලොව ප්‍රථම ආණ්ඩු ව්‍යවස්ථාව වූ ඇමෙරිකන් ව්‍යවස්ථාවේ “ජීවිතය, නිදහස, සහ සතුට සොයා යෑමට” යන අයිතිය කියා සඳහන් වීමෙන් දේපල අයිතියට වැදගත් තැනක් නොදුන්නාය යන දැක්ම දැන් පැතිර පවතින්නකි. එහි දී මේ “සතුට සොයා යාම” යනු සමාජයීය පොදු සතුටක් ගැන යැයි කියන්නට පටන්ගෙන ද ඇත.

ඇමෙරිකන් ව්‍යවස්ථාව හැදූ අය, ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන ක්‍රමයට පදනම හදාගත්තේ ජෝන් ලොක් ඉදිරිපත් කළ “ජීවිතය, නිදහස, සහ දේපල” අනුවයි. පෞද්ගලික දේපල අයිතිය යනු මිනිස් නිදහසට ඇති අයිතියෙන් වෙන් කළ නොහැකි වූවක් ලෙසින් ඔවුන් සැලකූ බවට සාක්ෂි පෙන්නුම් කරන්නේ වර්ජීනියාවේ අයිතීන්ගේ පනතයි. එහි පළමු වගන්තිය කියා සිටින්නේ මිනිසාට නෛසර්ගික වූ අයිතීන් සමූහයක් ඇති බව පිළිගැනීමයි. ඒවා මොනවාදැයි “ … නම් වලින් කියන්නේ නම්, ජීවිතයට සහ නිදහසට, දේපල ලබාගැනීමට සහ තබාගැනීමට හැකියාව සමඟ, සහ සතුට හා ආරක්ෂාව සොයා යන්නට සහ ලබාගන්නට…” යැයි සඳහන් කර ඇත.

බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිතයේ වූ ඇමෙරිකන් වැසියන් නිදහසට සහ දේපලට ඇති අයිතිය රජෙක් හෝ ආණ්ඩුවක් විසින් ප්‍රදානය කරන ලද ඒවා නොව ඔවුන්ට උපත්තියෙන්ම ලැබෙන අයිතීන් හැටියට සලකන ලදි.

ඇමෙරිකන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ගැන වර්තමානයේ විවිධ මත පැතිර ගිය ද, කැමති ඕනෑම අයෙකුට මුල් කාලයේ තොරතුරු හා ලිපි ලේඛන ඉතා පහසුවෙන් පිවිසිය හැකි ලෙසින් පවතී. ඒවා සොයා යන අලුත් පරම්පරාවට මිනිස් නිදහසට සහ පෞද්ගලික දේපලට ඇති ස්වභාවික අයිතිය වටහා ගන්නට හැකියි.

දේශපාලකයන් අයිතීන් කප්පාදුවට ඇඟිලි පොවද්දී, මෙරට දී ඊට පහසු ඉඩක් නොලැබෙන්නේ, රට ආරම්භයේ පටන් එන ආකල්ප කෙබඳු වූවාදැයි ගැන දැනුවත් පිරිසක් නිරතුරුව සිටින නිසයි.

ලංකා ඉතිහාසයේ එයාකාරයෙන් මිනිස් නිදහස සහ පෞද්ගලික දේපල ගැන වූ මහජන සංවාදයක් දකින්නට නොතිබුණි. බ්‍රිතාන්‍යයට යටත්වෙද්දී ලංකාවේ ඔටුන්න බාරයේ වූ දේපල සියල්ල බ්‍රිතාන්‍ය ඔටුන්න බාරයට පවරා ගැනිණ. අනතුරුව ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන ක්‍රමවේදය ගැන කිසිත් සංවාදයක් නොමැතිව බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිතයෙන් ගැලවෙන ලංකාවේ දේපල ස්වදේශීන් පිහිටුවා ගත් ආණ්ඩුව බාරයට පත්විය.

ස්වදේශී ආණ්ඩුව විසින් පුරවැසියා ආරක්ෂා කරාවි යැයි සංවාදයක් නැතිව හටගත් විශ්වාසයකි. ආණ්ඩුවක අශක්නුවත්බවට වන්දි ගෙවන්නට සිද්ධ වෙන්නේ ජනතාවට බව ප්‍රසිද්ධියේ කියූ අයෙක් නොවීය.

ලංකාවේ පුරවැසියාට සිය ශ්‍රමය වෙහෙසීමට ඇති අයිතිය කෙබඳු වේදැයි ගැන කිසිවෙක් කතා නොකළහ. ඒ වෙනුවට නිදහස් ලංකාව තුල හතු පිපෙන්නා සේ වෘත්තීය සමිති බිහිවූයේ ශ්‍රමිකයා ආරක්ෂා කරනවා යැයි පොරොන්දුවෙනි. ඒත් ශ්‍රමය වෙහෙසීමේ නිදහස ආරක්ෂා කරදීම වෙනුවට ඒවායේ නායකත්වයේ කැමැත්ත අනුව ශ්‍රමය වෙහෙසීමේ නිදහස කප්පාදුවට ලක්වූහ.

එමෙන්ම ලංකාවේ පුරවැසියාට සිය ශ්‍රමය වෙහෙසා උපයාගත් මුදලින් ලබාගත හැකි දේපල ආරක්ෂා කරගන්නට ඇති අයිතිය කෙබඳු වේදැයි ගැන කිසිවෙක් කතා නොකළහ. ස්වදේශී පාලනයෙන් යුතු ලංකාවේ රජය 1972 දී ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ නීතියක් ගෙනැවිත් ඒකීය පුද්ගලයෙකු සතු ඉඩම් ප්‍රමාණය අක්කර 50 කට සීමා කළහ. වී වගාව සඳහා වූ ඉඩම් අක්කර 25 කට සීමා කළහ.

ඉඩම් අයිතිය සීමා කිරීමෙන් නොනැවතී, සුඛෝපභෝගී යැයි ලංකා රජය සැලකූ භාණ්ඩ හා සේවා අයිතිය පුරවැසියනට තහනම් කළහ.

රජ ක්‍රමය තුලින් ඒ ඒ අයට විශේෂ ලෙසකින් සලකන්නට හැකි අයිතියක් රජු සතු වූවා සේ අද ලංකාවේ ඒ ඒ අයට විශේෂ ලෙසකින් සලකන්නට හැකි අයිතියක් පාලන බලය අල්ලා ගන්නා ආණ්ඩුව සතුව පවතී.

ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන ක්‍රමය මෙයැයි කියා අදත් ලංකාවේ රටවැසියන් විශ්වාස කරති.

සිංගප්පූරුවේ බජට් අතිරික්තයක් බදුගෙවන මහජනතාව අතර බෙදා දෙන්නට යන ප්‍රවෘත්තිය ගැන අසා උද්දාම වෙන අය ලංකාවේ සිටිති. 1953 සහ 54 වසර හි දී කොරියන් යුද්ධය නිසා හටගත් රබර් මිල ඉහළ යාම අවසන් වීමත් සමඟ සිංගප්පූරුව තුල ආර්ථික අවපාතයක් හටගෙන තිබුණි. රජයේ අයවැය පරතරය පියවා ගන්නට රජය පාරිභෝගික බදු සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යැවූහ. වේතන වෙනස් නොවී බඩු මිල සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාමත් සිද්ධ විය. 1954 වසරේ දී ශ්‍රමිකයෙක් සතියකට සාමාන්‍යයෙන් පැය 50.5 ක් සේවය කරන ලදි. සතියකට දින හයක් පැය 8.5 ක් පමණ සේවය කරන්නට සිද්ධ වීම නීතියෙන් දුන් අවසරයෙන් (සතියේ දින හයක් පැය නවයක්) යාන්තම් අඩු වූවා පමණි. යුධ තත්වය නිසා පනවා තිබුණු හදිසි රෙගුලාසි හේතුවෙන් ශ්‍රමිකයන් වෘත්තීය සමිති කටයුතුවල නියැළීම දැඩි සේ රජයේ අවධානයට ලක්ව තිබුණු අතර යුනියන් නිලධාරීන් සහ වර්ජන ගැන උනන්දු සේවකයන් අත් අඩංගුවට ගැනීම පමණක් නොව සමහර වෘත්තීය සමිති තහනම් කිරීමත් සිද්ධ විය. ඉතින්, ආණ්ඩුවක් බජට් අතිරික්තයක් මහජනතාවට බෙදා දෙනවා යැයි උද්දාම වෙද්දී, ආණ්ඩුවකට ඉහත සියල්ලම කරන බලයක් ද ඇති බව අමතක නොකළ යුතුයි.

Advertisements

අනෙකාගේ දේපල අයිතියට ගෞරව කිරීමේ හැදියාව

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 19, 2018

කියවන්න ලියන්න දැන සිටියාට දේශපාලන සාක්ෂරතාව ගල් යුගයේ තරමින් ඇතැයි දක්වන කාටූනයක්, ගල් යුගයේ තරමින් දේශපාලන සාක්ෂරතාව ඇති අයත් බෙදා ගනිද්දී සිනා නොවී සිටිය හැකිද?

ලංකාව තුල බහුලව දකින්නට ලැබෙන්නේ එකම පැත්තක අදහස් පොදිබැඳගෙන විරුද්ධවාදීන් ලෙසින් පෙනී සිටින අය පමණි. අනෙක් පැත්තේ අදහස් මොනවාදැයි කියා හෝ දැනසිටින්නේ ඉතාමත් අල්පයකි.

යුක්ති සහගත හැදියාව ගැන ඕනෑම සමාජයක පවතින රීති වලට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. ඒවා ඇරඹුනේ කුමන කාලයේ දී දැයි හෝ කියන්නට නොහැකි තරම් ඈත අතීතයක සිට ඒවා පැවත එන බව පමණක් පෙනී යයි.

ඒ යුක්ති සහගත හැදියාව ගැන පවතින රීති මෙසේ දීර්ඝ කාලාන්තරයක් තිස්සේ පැවත එන්නේ මිනිසා ඒ සදාචාර අගැයුම් පිළිපදින ලද නිසයි. ඒ අගැයුම් පිළිපැදීම කැමැත්තෙන් අනුගමනය කළ හෙයින් ඒවායෙන් සංකීර්ණ පරිසිද්ධිමය පද්ධති හදන්නට හැකියාව ලැබිණ.

එහි දී වැදගත් පරිසිද්ධි රඳා පවතින්නේ පවතින අගැයුම් මත මිසෙක, ඒවායෙන් ඇතිවන පරිසිද්ධිමය ප්‍රතිවිපාක ගැන ඇති දැනුමක් නිසා නොවන බවත් පෙනී යයි. එනම්, ඒ ඒ අවස්ථාවේ දී අයෙකුගේ හැදියාව තීන්දු කරන්නේ, රීති පිළිපැදීම නිසා ඇතිවෙන ප්‍රතිඵලය ගැන තමන්ට ඇති පෞද්ගලික වූ අත්දැකීමක් නිසා නොවේ. රීතිය පිළිපැදීම නිසා ඇතිවෙන ප්‍රතිඵල ගැන ඇති විශ්වාසයක් නිසයි.

අගැයුම් වලින් සිද්ධවෙන ක්‍රියාව ගැන නොදැන, අගැයුම් පිළිපදින හැදියාව පෙන්වන්නේ එසේ හැසිරෙන ඔවුන් මේ ලැබෙනවා යැයි සැලකෙන ප්‍රතිඵලය පරම අගයකින් පවතින ලෙසින් පිළිගෙන ඇති බවයි.

අපිට දායාද වී ඇති සදාචාර අගැයුම් ක්‍රමය යනු වෙනත් අගැයුම් පිළිපැදීම නිසා දායාද වූවකි. එය ඉලක්කය නොවීය. එය බලාපොරොත්තු නොවූ ප්‍රතිඵලයයි.

වෙනත් පවතින අගැයුමක් නිසා මේ අගය තවත් අගයක් හා ගැටීම එක අනුෂංගයකි. එහෙම නැත්නම් පිළිගත් අගැයුම නිසා තවත් අගැයුමක් පිළිගන්නට සිද්ධ විය හැකියි. ඒ, අගයන් දෙක අතර තාර්කික සබඳතාවයක් පැවතීම නිසා නොවේ. එසේ ලැබී ඇත්තේ, අරමුණ නොවූ පරිසිද්ධි නිසා හටගන්නා ලද නොසිතූ අනුෂංගයන් ක්‍රියාවට නංවන්නට සිද්ධ වීම නිසයි.

මෙයාකාරයෙන් විවිධ අගයන්, ඒවා ඇතිකරන පරිසිද්ධි නිසා ඇතිවන ප්‍රතිඵලයන් මත එකිනෙකට බැඳී පවතින අවස්ථා ගණනාවක් මිනිසා හමුවට එයි. ඒවා එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී ලෙසින් පෙනුනද, එහි දී අප නොදකින කාරණයක් ඇත. ඒවා එකිනෙක මත රඳා පවතී. එකක් අනුගමනය කිරීම නිසා පමණින් අනික අනුගමනය ද සිද්ධ වේ.

ශිෂ්ටාචාරය යැයි අප සලකන්න රඳා පවතින්නේ විවිධ විෂම පුද්ගලයන් එකිනෙකා හා කටයුතු කරන්නට හැඩගැසී ඇති ආකාරයයි. කැමැත්තෙන් එකිනෙකා හා කටයුතු කරන තත්වයක් ඇතිවෙන්නේ ඒ ඒ පුද්ගලයාගේ දේපල පෞද්ගලික යැයි පිළිගන්නට ඉදිරිපත් වෙන්නේ නම් පමණි. මෙය වර්තමානයේ අවබෝධයෙන් හෝ ඒ ගැන විචාරාත්මක දැනුමකින් තොරව පවතින, ඉලක්කය නොවූ, බලාපොරොත්තු නොවූ, ප්‍රතිඵලයයි.

ඉඳහිටෙක මගේ ඉතිරි මුදල් දෙන්න යැයි කියා හඬනඟන්නට හෝ මගේ කොපි රයිට් උල්ලංඝණය කරන්න එපා යැයි හඬනඟන්නට උග්‍ර වාමාංශිකයා පවා ඉදිරිපත් වෙන්නේ පොදු දේපල අගයන ඔවුන්ටත් නොදැනීම ඔවුන් පෞද්ගලික දේපල අයිතියේ වැඩි අගැයුමක් ඇතැයි පිළිගැනීම නිසයි.

ඒකීය පුද්ගලයන් තුල පවතින විවිධ අසමාන හැදියාවන් හැඩගැසී ඇත්තේ ද, යම් සමස්ත ක්‍රමයක් වර්ධනය වී ඇත්තේ ද, යම් ආකාරයක රීති සමූහයක් අනුගමනය නිසාවෙන් කියා පැහැදිලි කරගන්නට අසමත් වීම නිසා ඉහත වැනි අවස්ථාවන් අතර සම්බන්ධය ද පහදා ගන්නට හැකියාව නැති වී යයි.

කරන කියන දේවල් හෙවත් ‘හැදියාව’ නැත්නම් ‘පරිචය’ ගැන කතාබහ කරද්දී මිනිසා ඒවා සදාචාර අගැයුම් ලෙසින් හැටියට දක්වති. ඉතින් ඒ නිසා, සියළු පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියා කටයුතු වලට මගපෙන්වීම පිණිස අගැයුම් පද්ධතියක් හදන්නට හැකි යැයි ද මේ අය විශ්වාස කරති.

සමාජයක් පදනම්ව ඇති අගැයුම් දිගින් දිගටම එසේම පවතීවි යැයි උපකල්පනයෙන් යුතුව, යම් ඉලක්කයක් කරා යන්නට මගපෙන්වන පද්ධතියක් හදන්නට මොවුන් යෝජනා කරති. ඒත් සමාජයේ පැවැත්මට නැතිවම බැරි අගැයුම පිළිගන්නට සිද්ධවෙනවාය යන්න නොසලකා හැර ඔවුන් අගැයුම් වැඩි දියුණු කරන්නට හා වෙනස් කරන්නට උත්සාහ ගනිති.

දියුණු කරන්නට හදන තත්වය වෙනුවෙන් තර්ක කරද්දී, සමස්ත ක්‍රමය රඳා පවතින පදනම කඩා බිඳ දමන්නේය යන්නටත් තමන් තර්ක කරන බව ඔවුන්ට පෙනෙන්නේ නැත. අගයන් සහිත ප්‍රස්තුත වලින් හෙතෙම තර්ක කළ යුතු බව ඔහුට වැටහෙන්නේ නැත. අතාර්කික වූ ප්‍රස්තුත වලින් තර්ක කරද්දී අගැයුම් නැති නිගමන කරා එළඹෙන බවත් එවැන්නෙකුට වැටහෙන්නේ නැත.

යම් හැදියාවක් සදාචාර අගැයුමක් තුලින් මගපෙන්වීමක් ලැබෙන්නේ ඒ අගැයුම කුමක්දැයි වටහාගෙන ඇත්නම් පමණි. දේපල පිළිබඳ රීති නොදන්නේ නම්, ඒ ගැන හැදුණු නීති කැඩුවේ නැති වුවත් අනෙකාගේ දේපල අයිතියට ගෞරව කිරීමේ හැදියාවක් ඇති නොවේ. අනෙකාගේ දේපල අයිතියට ගෞරව නොකරද්දී, අගැයුම් ගැටීම් තුලින් අත්විඳින්නට ලැබෙන අනුෂංගික ප්‍රතිඵල හඳුනාගන්නට ද එවැන්නා අපොහොසත් වෙයි.

පෞද්ගලික දේපල අයිතිය යනු සදාචාර අගැයුමක් වෙන්නේ ඇයිදැයි විචාරය කරන මහජන සංවාදයක් මෙතෙක් ලංකාවේ සිංහලෙන් සිද්ධ වූවායි කියන සාධකයක් මා කොතැනක හෝ දැක නැත්තෙමි. ඉඩම් අයිතිය සීමා කරමින් පෞද්ගලික දේපල රජයට පවරා ගත් පාලන සමයේ එවැනි සංවාද වලට ඉඩ නුදුන්නේ ද? රජය විසින් නොමිලේ බෙදූ අධ්‍යාපනයෙන් සිංහලයාව ඔහුගේ සදාචාර අගැයුම් පදනම ගැන විචාරාත්මකව විමසීමෙන් අයින් කර තැබුවාද? තවමත් ඔහුව එයින් අයින්කර දමා ඇත්නම් ඒ ඇයි?

යුක්තියේ පදනම ගැන කතා නොකර, යුක්තිය ගැන සංවාදයට යෑම විහිළුවකි.

නීත්‍යානුකූලතාවය සහ බලය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 14, 2018

නීතියට එරෙහිව කටයුතු කළහොත් දඬුවම් විඳින්නට සිද්ධ වෙන සමාජවල ජීවිත ගෙවන වර්තමාන පුරවැසියාට, තමන් වෙනුවෙන් පනවන නීතියක් ගෙනෙන්නට වෙන අයෙකුට හෝ පිරිසකට බලයක් ලැබෙන්නේ කෙසේදැයි විචාරාත්මකව විමර්ශනය දිරිගැන්වීම දැඩි සේ අවශ්‍ය වූවකි.

එහෙත් ඉගෙන ගත යුතු දේවල් මේවා යැයි කියා නොමිලේ බෙදන අධ්‍යාපනය තුලින් සපයන අනිවාර්ය විෂයයන්ට සීමා කිරීම නිසා ජීවිතය සමෘද්ධිමත් කරගැනීමටත් යහපත් සමාජයක් පවත්වාගැනීමටත් අවශ්‍ය දැනුම හා තොරතුරු පුරවැසියන්ට ක්‍රමයෙන් අහිමි වී යයි.

ඔටුනු පැළඳි ලෝකයෙන් නිදහස ලබාගත් බොහෝ රටවල පුරවැසියන් ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරගන්නා ක්‍රමයක දැන් ජීවත්වෙනවා යැයි සිතන මුලාවේ පසුවෙති. රජ ක්‍රමයෙන් ගැලවුණත් ඔවුන්ට ජනතාව විසින් ජනතාව පාලනය කරන ක්‍රමය ගැන විචාරාත්මකව හදාරන්නට ඉඩක් නොලැබුණි.

යම් ක්‍රියාවක් නීතියට එරෙහි වූවක් ලෙසින් ද, තවත් ක්‍රියාවක් නීත්‍යානුකූල වූවක් ලෙසින් ද, නීති සම්පාදනයට හැකියාව යනු “බලය” හා ඈඳී පවතින්නකි. එය “යුක්තිය” ගැන නොවූවකි.

යටත්විජිතවාදය නීත්‍යානුකූල වූ යුගයක් ලොව තිබිණ.

වහල්ක්‍රමය නීත්‍යානුකූල වූ යුගයක් ලොව තිබිණ.

යුදෙව්වන් සංහාරය ද නීත්‍යානුකූල වූ රටවල් ලොව පැවතිණ.

අපාතීඩ් ද කාලයක් පුරා නීත්‍යානුකූල වූ ක්‍රමයකි.

මිනිස් ජීවිත මිලියන සීයයකට වඩා ඝාතනය වූ කොමියුනිස්ට් ශතකය ද නීත්‍යානුකූල වූවකි.

ඒ ක්‍රම සියල්ලේ දී ම, නීත්‍යානුකූල වූවට එරෙහිව කටයුතු කළ අය නීතිය හමුවේ වරදකරුවන් වී ජීවිතය අහිමි වූ දඬුවම් පවා වින්ඳහ. නීතිවිරෝධීන් හැටියට වරදකරුවන් වූ සියල්ලන්ම ඔවුන් වෙනුවෙන් පනවන ලද නීතියට පාක්ෂික වූවන් නොවූහ.

නීත්‍යානුකූල වූ පමණින් යමක් යුක්ති සහගත වෙන්නේ නැත.

යම් හැදියාවක් නීත්‍යානුකූල කිරීම බලය යොදාගෙන කරත හැකි වූවකි. ඒත් නීත්‍යානුකූල කළ පමණින් එය යුක්ති සහගත කළ නොහැකියි.

යම් හැදියාවක් නීතිවිරෝධී කිරීම බලය යොදාගෙන කරත හැකි වූවකි. ඒත් නීතිවිරෝධී කළ පමණින් එය යුක්ති සහගත කළ නොහැකියි.

අපව පාලනය කරන්නට කියා පුද්ගලයෙක්ව හෝ යම් පිරිසක්ව බලයට පත් කරගනිද්දී, ඒ නිසා දැඩි සේ විචාරාත්මක විමර්ශනයට ලක්විය යුතු ප්‍රස්තුතයක් ඇත: නීත්‍යානුකූලතාවය යනු බලය ගැන වූවක් මිස යුක්තිය ගැන නොවූවකි.

විශේෂ තත්වයක් දක්වා, විශේෂ පිරිසක් සඳහා වූ යම් නීති රීති සමූහයක්, ඒවා යුක්ති සහගත යැයි දක්වමින් ගෙනෙද්දී, ඒවා නිසා සමස්තයට කුමක් සිද්ධ වෙන්නේදැයි සොයා බැලීම නීති රීති හදන සහ ඒවා ක්‍රියාවට නංවන කර්තව්‍යය බාරව සිටින අයගේ වගකීම යැයි දක්වමින් සීමා කළ නොහැකියි. ඒා ගැන අදහස් දැක්වීම සෙසු පුරවැසියන්ගේ ද වගකීමයි.

ඒත් දැනුම බෙදීම මධ්‍යම අධිකාරියකට සීමාවී තිබීමෙන් බහුලව සිද්ධ වෙන්නේ විරුද්ධ පාර්ශවයන් හැටියට පෙනී සිටිමින් එකම පැත්තේ අදහස් සමාජයේ ප්‍රචලිත වීම පමණකි.

යුක්ති සහගත වූ නීති සම්පාදනය සඳහා බලය පැවරෙන අයට, ඒ සඳහා සීමා නොමැති බලයක් නොලැබිය යුත්තේ මන්දැයි පුරවැසියන් සංවාද කරන්නට ඉගෙනගත යුතුයි.

සියල්ලන්ටම සාධාරණයක් සැබැවින්ම ඉෂ්ට වෙන නීති රීති මොනවාදැයි විචාරාත්මකව විමර්ශනයට පුරවැසියන් ඉගෙන ගත යුතුයි.

පිළිගත් නීති රීති යැයි සැලකෙන ඒවා ඉඳහිටක දී ප්‍රතික්ෂේප කිරීම අවශ්‍ය මන්දැයි විචාරාත්මකව විමර්ශනයට පුරවැසියන් උත්සුක විය යුතුයි.

පුරවැසියාට ඒ සඳහා මාර්ගෝපදේශකත්වය සපයන්නේ යුක්තියයි. අප සියල්ලන්ගේම හිතට දැනෙන, දැන් අවශ්‍ය යැයි සිතෙන විශේෂ කැමැත්තක් හමුවේ දී විශේෂ අවධානය යොමු කළ යුත්තේ සියල්ලන්ම සඳහා වූ පොදු සිද්ධාන්තය කුමක්දැයි සොයාගෙන ඒ තුලින් යුක්තිය ඉටුවෙනවාදැයි විමසීමයි.

යුක්තිය සහ නීතිය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 12, 2018

නීතිකාරකයක් තුලින් යුක්තිය සහ නීතිය අතර සබඳතාවය තීන්දු කරත හැකි යැයි යන පිළිගැනීම නිසාත්, නීති සම්පාදකයේ තීරණයක් තුලින් යුක්තිය ගැන ගැටළුවක් විසඳිය හැකි යැයි විශ්වාසය නිසාත් අද අපි පාලන බලයේ සිටින අය ගෙනෙන නීති වලින් පාලිත සියල්ලන්ගේම නිදහස කප්පාදු වෙමින් පවතින ලෝකයකට පිවිස සිටිමු.

මිනිස් ක්‍රියාකාරකමක දී පමණක් ‘යුක්තිය’ යන වචනය යොදාගත හැකියි. පවතින තත්වයක් ගැන කතා කරද්දී එයට වගකිව යුතු තැනැත්තා සම්බන්ධයෙන් පමණක් මිසෙක, තත්වය අයුක්ති සහගත යැයි හෝ යුක්ති සහගත යැයි කීම බොහෝවිට සිද්ධ වෙතත් එය වැරදියි. මිනිස් ක්‍රියාකාරකමක් නොමැතිව හටගත් කිසිම සමාජ තත්වයක් නැත. උදා වී ඇති යම් තත්වයක් හොඳ හෝ නරක යැයි හැඳින්විය හැකියි. ඒත් එම තත්වය යුක්ති සහගත හෝ අයුක්ති සහගත යැයි සඳහන් කළ නොයුතුයි.

ලෝකය මැවූ දෙවියෙක්ට වරද පටවන්නේ නම්, පෙර කරුමය නිසා සිද්ධ වූවා යැයි කියන්නේ නම්, එවිට යම් ශාරීරික ආබාධයක් ඇතිව උපන් අයෙකුට, යම් රෝගී තත්වයකින් පීඩා විඳින්නෙකුට, ඒ තත්වයේ අයුක්තිය දෙවියන්ට හෝ පෙර කරුමයට පැටවිය හැකියි. නමුත්, ස්වභාව ධර්මය යන්න යුක්ති සහගත හෝ අයුක්ති සහගත නොවූවකි. සාමාන්‍ය කතාබහේ දී සහ ප්‍රබන්ධ වල දී, ගහකොළ සහ සතුන්ට මිනිස් සිතුවිලි ඇති ලෙසකින් සැලකීම නිසා අපි සමහර වචන වැරදියට යොදා ගන්නට හුරු වී සිටිමු.

ඒ නිසාම, අපි අප ගැන වූ සියල්ලටම වගකිව යුත්තෙක් සොයන්නට ද වෑයම් කරන හැදියාවකට හුරු වී සිටිමු. දැනට අප ඉදිරියේ පවතින ස්වභාවික තත්වයක් යම් පුද්ගලයෙකුට වෙනස් ලෙසකින් තනන්නට හැකියාව ඇතැයි විශ්වාස කරන්නේ නැතිනම්, එවැනි පරිසිද්ධිමය තත්වයක් යුක්ති සහගත යැයි කියා හෝ අයුක්ති සහගත යැයි කියා විස්තර කරන්නට යාම නිශ්ඵල වූ වෑයමකි.

පුද්ගලයෙක් අත්විඳින විශේෂ තත්වයක් වෙත අවධානය යොමු කර, ඒ පුද්ගලයාගේ ඒ තත්වය වෙනස් කරන්නට නීති හදනවා වෙනුවට, සමාජයේ සියල්ලන් වෙනුවෙන්ම යුක්තිය ඉටු කරන්නට නම් කළ යුත්තේ නීතිකාරකය ගෙනෙන සියළු නීති යුක්ති සහගත වූ නීති පමණක් කරලීමයි. මහජනතාව සිය ආණ්ඩුවට බලකර සිටිය යුත්තේ සියල්ලන් වෙනුවෙන්ම සාධාරණය ඉටුකළ යුතුයි කියායි. එහෙම ඉල්ලන්නේ නැති සමාජයක සියල්ලන්ටම අසාධාරණයක් සිද්ධ වේ. තමන්ට හෝ තම කල්ලියට පමණක් විශේෂ ලෙසකින් වරප්‍රසාද හිමිවිය යුතු යැයි තරයේ සිතද්දී, එම චින්තනය වෙනස් කරගන්නට ඇති බලවත් අකමැත්ත නිසා, දිගින් දිගටම තමන්ට වැඩි වැඩියෙන් අත්විඳින්නට සිද්ධ වෙන අසාධාරණය ගැන වැලපෙමින් සිටින්නට ද සිද්ධ වේ.

යුක්තිය ගැන කතා කරද්දී ඒ නිසා හැමවිටම යම් පුද්ගලයෙක් විසින් කළ යුතු හෝ නොයුතු වූ ක්‍රියාවක් ගැන කතා කරනවා යැයි සලකන්න. යම් ක්‍රියාවක් කළ යුතුය හෝ එය තහනම් විය යුතුය හැටියට නීතියක් දිහා බලන්නට හුරුවෙන්න. ඔබ අකමැති ඒ ක්‍රියාව වෙන අයෙකු වෙතින් සිද්ධ වීම තහනම් කරන්නට ඔබ තරයේ ඉල්ලා සිටිය දී, ඒ අය අකමැති ක්‍රියාවක් ඔබ අතින් සිද්ධ වීමත් තහනම් කරන්නට ඒ අයට ද අවසරයක් දෙන්නට ඔබ එකඟ වෙනවා දැයි කල්පනා කරන්න.

යම් පුද්ගලයෙක්ගෙ තත්වය යනු, වෙනත් පුද්ගලයන් බොහොමයකගේ ක්‍රියා කටයුතු නිසා ඇති වී තිබෙන ප්‍රතිඵලයකි. මේ විවිධ වූ පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියා කටයුතු වලින් යම් විශේෂ ප්‍රතිඵලයක් එක පුද්ගලයෙකු සඳහා ලබාගත හැකි යැයි තහවුරු කරත හැකි බලයක් හෝ වගකීමක් කිසිම සමාජයක කිසිම පුද්ගලයෙකුට නැත.

යම් පුද්ගලයෙකුගේ තත්වය වෙනත් අයෙකුගේ හෝ කණ්ඩායමක් එක්ව කරන ලද ක්‍රියා කටයුතු නිසා බලපෑමකට ලක්වූවත්, ඒ අය නිසා පමණක්ම ඒ තත්වය හටගැනීම කලාතුරකින් සිද්ධ වෙන්නකි. ඒ පුද්ගලයා ගැන නොදන්නා වූ අය නිසාත්, ඒ පුද්ගලයා දත්, ඒත් එයාව නොසලකා හැරි අයගේ ක්‍රියා කටයුතු නිසා ද ඒ පුද්ගලයා ඒ තත්වයට පත්වීමට බලපායි.

යම් විශේෂ ප්‍රතිඵලයක් ලබාගැනීම ඉලක්ක කරගෙන සමාජයේ සියල්ලන් වෙනුවෙන් විශේෂ නීති හැදීම ඉතා දුෂ්කර වූ කාර්යයක් වනුයේ මේ නිසයි.

සමාජයක සියල්ලන්ටම බලපාන යුක්ති සහගත හැදියාව වෙනුවෙන් ගෙනෙන ලද නීති රීති බොහොමයකින් අයුක්ති සහගත හැදියාව තහනම් කිරීම සිද්ධ වී ඇත්තේ මේ නිසයි. එනම්, යුක්ති සහගත හැදියවක් කළ යුතු යැයි කියන නීති වලට වඩා අයුක්ති සහගත හැදියාවන් තහනම් කරන නීති ලොව වැඩියි.

යුක්ති සහගත හැදියාවක් සඳහා ක්‍රියාවක් කළ යුතු යැයි කියා ස්ථාපිත වූ නීතියක් ලොව ඇත. එය නැව් බෝට්ටු පදින අය වෙනුවෙන් පවතින “අවදානමකට පත්වූවාගේ සහායට යා යුතුයි” කියන නීතියයි. ගිලෙන බෝට්ටුවක මිනිසුන් සිටින්නේ ද, ඔවුන්ගේ සහායට කිසිත් වෑයමක් නොගෙන නොදැක්කා සේ යන්නේ නම් මෙම නීතිය උල්ලංඝනයකි. මේ ඉංග්‍රීසි වෝහාර නීතියට බෝට්ටු හා නැව් පදින සියල්ලන්ගේම කැමැත්ත ලැබෙන්නකි.

නූතන නීතිසම්පාදකයන් යම් අයෙකුගේ ජීවිතය ගලවාගත හැකි අවස්ථාවක දී ඊට සහාය විය යුතු යැයි කියන නීති ගෙනාහ. ඒත් ඒ වගකීම කාගේ වගකීමක්දැයි කියන ගැටළුව විසඳීම දුෂ්කර නිසා ඒ ගැන සමස්තයට හදන පොදු නීතිය විශේෂ තත්වයන් යටතේ උල්ලංඝණය වෙද්දී දඬුවම් දීම් තීන්දු කිරීම ද අපහසු වූවකි.

හැදියාව සඳහා ගෙනෙන නීති රීති වලින් අනිත් අයට හානිකර වූ සියළු ක්‍රියාවන් තහනම් කරන්නට නොහැකියි. යම් අයෙකුට අප වෙතින් මිල දී ගන්නට ඉඩදෙනවා ද නැද්ද, අප වෙනුවෙන් සේවා සපයන්නට ඉඩ දෙනවා ද නැද්ද, යනාදී තෝරාගැනීම් අපේ නිදහසේ වැදගත් අංගයකි. අප කරන කටයුතු නිසා වෙනත් අයෙකුට මහත් සිත් තැවුලක් ඇතිවිය හැකියි. අපේ ගේ ඉදිරිපිට පිහිටන ඉතා මනරම් ගසක් ගේ යටින් මුල් ඇදී ඒම නිසා අපට කපා අයින් කරන්නට සිද්ධ වූවා යැයි සිතමු. ඒ ගස අල්ලපු ගෙදර අයගේ සාලයට ඉතා ලස්සන දර්ශනයක් එකතු කරන ලද්දක් වූයේ නම් ගස කැපීම ඔවුන්ගේ සිතට මහත් තැවුලක් ඇති කරයි. නමුත් සියල්ලන්ගේම සිත් සතුටු කරන්නට නීති හදන්නට නොහැකියි.

නීති ගෙනෙද්දී ඉෂ්ට විය යුතු ප්‍රධාන කාර්යය නම් සියල්ලන්ටම ඒ ගැන සහතිකයක් තබාගත හැකි වූව ආරක්ෂා කර දීමයි. තමන්ගේ අරමුණු සඳහා මොන භෞතික දේවල් සහ සේවාවන් තමන්ට යොදාගත හැකිද, තමන් හමුවේ ඇති විකල්ප මොනවාද යන්න තහවුරු කරගැනීමට ඉඩක් සැලසීමයි.

නීති රීති දැමීමෙන් පුද්ගලයා සතු අයිතියක් තහවුරු කරත හැකියාවක් නැත. යුක්තිය සලසන නීතිය තුලින් සිද්ධ වෙන්නේ අයිතීන් ආරක්ෂා කරන කොන්දේසි ඉදිරිපත් වීමයි. විමර්ශනයකින් තොරව ගෙනෙන නීති නිසා මේ කොන්දේසි අවුල් වියවුල් වෙද්දී, පුද්ගලයන් අතින් නීති උල්ලංඝණය වැඩිවේ.

නීතිමය ධනීයවාදයට එරෙහි ස්වභාවික නීති න්‍යාය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 5, 2018

සමාජයේ යුක්ති සහගත හැදියාව මෙසේ විය යුතු යැයි කියා සියල්ලන් සඳහා නීති පැනවෙන්නට පෙර පාලනය සඳහා නීති තීන්දු කරන ලද බලයක් ලොව පැවතිණ. පැවතෙන නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ බලය රජවරුන්ට පැවරී යද්දී පවතින ලද නීති අනුව කටයුතු කිරීම රජුට ද බලපාන ලදි. ඒ නිසා නීතියක් වෙනස් කරද්දී, එයට රටවැසියන්ගේ කැමැත්ත හා නීතිය අනුගමනය කරනු ඇතැයි විශ්වාසය ලබාගැනීම අවශ්‍ය විය.

තමන් යටතේ වූවන් සඳහා පවතින නීති වෙනස් කරන ලද ඔවුන් ඒවා තනිකරම පරිපාලනය සඳහා වූවා ද නැත්නම් සමාජයේ යුක්තිය පසඳලීම සඳහා වූවාද යැයි වෙනසක් ගැන සැලකිල්ලක් දැක්වූ බවක් නොපෙනේ. එනමුත් සෑම විටම පාහේ යුක්ති සහගත හැදියාව සඳහා සියල්ලන්ටම බලපාන නීතියට දෙන ලද වැදගත්කම රට සංවිධානය සඳහා වූ නීතී වලටත් දුන් බවක් පෙනී යයි.

නීති විපර්යාසය මාර්ගයෙන් මහා සම්මතය පැත්තකට දමා උවමනාවෙන්ම නීති වෙනස් කරත හැකි බලය යම් අධිකාරියක් සඳහා පැවරුනේ ලෝක ඉතිහාසයේ කුමන අවස්ථාවක දී පටන්දැයි නිශ්චිතව කියත හැකියාවක් නැත.

ලංකාවේ පැවති මහා සම්මතයෙන් අනතුරුව යටත්විජිත ආණ්ඩු යටතේ ඔවුන්ගේ නීති ද, අනතුරුව යටත්විජිත සිවිල් පරිපාලන සේවය යටතේ නීතිකාරකය වෙනස් කරන බලය ඔවුන් යටතට ද, එතැනින් ලංකා ආණ්ඩුවේ නීතිකාරකයට ද පැවරෙන ලද බව පෙනී යයි.

මෙහි දී යළිත් සිහිකළ යුත්තක් ඇත. මානව ඉතිහාසයේ සිද්ධ වූයේ සමාජයක් හදා අනතුරුව නීති හැදුවා නොව, ඉතිහාසයේ සිද්ධ වූයේ නීතිවලට එකඟ වූවන්ගේ සහභාගීත්වය නිසා සමාජය ගොඩනැඟුනු බවයි. මහා ද්වීපයන්හි පමණක් නොව ලංකාව වැනි කුඩා දිවයිනක ද පුරාතනයේ විවිධ වූ පාලන ක්‍රමයන් යටතේ මිනිසුන් වාසය කරන ලදි. එකඟ විය නොහැකි නීති පැවතෙන දේශයන් හැරදා පුරාතනයේ ද මිනිසා වෙනත් දේශ බලා සංක්‍රමණය වූවා යැයි සිතන්නට හැකියි.

ෆ්‍රැන්සිස් බේකන්, තෝමස් හොබ්ස් සහ ජෝන් ඔස්ටින් වැනි අය විසින් අසීමිත වූ බලයක් ඇති සුපිරි නීති සම්පාදකයෙක් සිටිය යුතු යන අදහස ප්‍රචලිත කිරීමත් සමඟ නීතියේ ප්‍රභවය නීතිකාරකය යැයි පැතිර ගිය නිසා දේශපාලනය තුලින් මහත් බලපෑම් කරන්නට අවස්ථාව පෑදිණ. ඒ නිර්වචනය අනුව සියළු බලය සඳහා මහා සම්මතයෙන් පැනවී තිබූ සීමාවන් කඩා බිඳ දමමින් බලය සඳහා මෙවලමක් එහි දී ලබාගන්නට හැකිවිණ.

නීතිමය ධනීයවාදය (ධනවාදය හෝ ධනාත්මක චින්තනය එක්ක පටලවා ගන්න එපා) මේ සමාජයේ අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙන් නීතිය නිර්මාණය කරගන්නා ලදැයි කියන්නයි.

එහි විරුද්ධ පැත්ත වන ස්වභාවික නීති න්‍යාය පෙන්වා දෙන්නේ අවශ්‍ය ආචාර ධාර්මීය සංරෝධනය මිනිස් ස්වභාවය සහ ලෝක ස්වභාවය අනුව ඕපපාතිකව ආරම්භ වී (මහා සම්මතයෙන් දැකිය හැකිවීම) නීතියේ අඩංගු බවයි. ඇමෙරිකන් ව්‍යවස්ථාව උල්ලංඝණය කරන නීති සම්මතයට ඇමෙරිකන් දේශපාලන නායකත්වයට ඉතා දුෂ්කර වීම සිද්ධ වී ඇත්තේ ස්වභාවික නීති න්‍යාය අනුව ඇමෙරිකන් ව්‍යවස්ථාව ලියන ලද නිසයි.

සුපිරි වූ නීතිකාරකයට කාර්යක්ෂම ලෙසින් සීමාවන් පනවා ගත නොහැකි යැයි නීතිමය ධනීයවාදය කියයි. නමුත්, සියළු නීති හැම විටම නීති සම්පාදකයා විසින් උවමනාවෙන්ම නිර්මාණය කරන ඒවා නොවෙති. නීති සම්පාදකයාට නීතියක් ගෙනෙන්නට සිද්ධ වීම වෙනත් අයෙකුගේ උවමනාවක් නිසා ඇති විය හැකියාව පවතී. ඒ නිසා නිවැරදි වූව පමණක් නිර්දේශ කරන සුපිරි බලය පැවරී ඇතැයි කියා වරදවා සිතීම නිසා, නීතිමය ධනීයවාදයෙන් පෙර අවස්ථා නොසලකා හැර, මහා සම්මතය බැහැර ලා, නුසුදුසු සහ සමාජයට අහිතකර වූ නීති විපර්යාසයට මඟ පෑදේ.

මහා සම්මතය සහ නඩු තීරණ නීතිය අනුව විනිසුරුවන් හදන නීති වලට වැඩියෙන් ඉඩක් ලැබුණු රටවල් දීර්ඝ කාලයක් එයාකාර නීතිමය ක්‍රියාවලියේ යෙදෙන විට ඒ රටවල ඒකීය පුද්ගලයන්ගේ නිදහස ආරක්ෂා වීමත් රට සමෘද්ධිමත් වීමත් ලොව දකින්නට හැකියි. අනෙක් පැත්තෙන් නීති හැදීම බලය අල්ලා ගන්නා ලද නීතිකාරකයට පැවරුන විට ඒකීය පුද්ගලයන්ගේ නිදහස කප්පාදුවත් ඒ රටවල් වේගයෙන් දුප්පත්වීමත් ලොව දකින්නට හැකියි.

නීතියේ ප්‍රභවය තුලින් අපේක්ෂා වූයේ සාමය රැකීමයි. සමාජයක වාසය කරන සියල්ලන්ගේම ඒ ඒ කටයුතු බාධාවකින් තොරව කරගෙන යාම සඳහා හැකිතරම් පහසුවක් සැලසීමයි. පාලකයා විසින් ඒ සඳහා පත්කරන විනිසුරුවාගේ කාර්ය භාරය එයයි.

ඕපපාතිකව බිහි වූ නීති සංස්ථාව එතැනින් එහාට විපර්යාස වෙද්දී, යුක්ති සහගත සමාජයක් නීතිය තුලින් බිහිකරන්නට දන්නවා කියාගත් සුපිරි නීතිකාරකයක් ඇතැයි විශ්වාසයේ එල්බ ගනිද්දී, එවිට අපිට දකින්නට ලැබෙන්නේ සාමකාමී වාතාවරණයක් වෙනුවට ආරක්ෂා කරනවා යැයි කියූ අහිංසකයන්ගේම මිනිස් ජීවිත හානියට පත් වූ බවයි.

කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ මම උගන්වන්නට වෑයම් කල එකම පාඨමාලාව “නීතියේ දර්ශනය” විය. පංති පැවැත්වීම් තහනම් කළ හැකි බලයක් කුඩා දේශපාලන කල්ලියක් අතට පත් වෙද්දී එය අත්හැර දමා මම විදේශයකට සංක්‍රමණය වීමි.

මහා සම්මත අධිකරණය සහ නීතියේ සංකල්පය වෙනස්වීම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 2, 2018

නීතිය ගැන යම්තාක් දුරකට හෝ අවබෝධයක් ලබා ගැනීම සඳහා එදිනෙදා ජීවිතය ගැට ගහගන්නට වෙහෙසෙන පුද්ගලයා කාලයක් මිඩංගු නොකරයි. ඒත්, අර්ථ ශාස්ත්‍රය නොදන්නා වූවෙක් සිය ආදායම වැඩි වෙන්නේ කෙසේදැයි දත් ලෙසින්, දර්ශනය හදාරා නැතත් තමන්ගේම කියා දැක්මක් ඇති සේ ම, නීතිය ගැන අවබෝධයක් නැතත් හිරේ නොවැටී ඉන්නට බොහෝ රටවැසියන් සමත් වෙති.

ඒත්, වෙහෙසෙන පුද්ගලයාගේ ආදායම පමණක් නොව සියල්ලන්ගේම ආදායම් අඩුකරන්නට අර්ථ ශාස්ත්‍රය වැරදියට භාවිතා කරමින් පුද්ගලයෙක් නීති හැදුවොත් රටක තත්වය කුමක් වේ ද?

ඒත්, කිසිවෙකුටත් හානියක් සිද්ධ නොවන ලෙසින් වූ තමන්ගේම කියා ඇති දැක්ම අනුව ජීවත්වෙන්නට හැකියාව හිටිහැටියේ ගෙනෙන ලද නීතියක් නිසා යම් අයෙකුට අහිමි වී ගියේ නම්?

නීතිය උදෙසා කැපවිය යුත්තන් කාලාන්තරයක් තිස්සේ ඔවුන්ගේ වගකීම සහ කාර්ය භාරය මඟහැරිය කළ හිටිහැටියේ හටගත් තත්වයක් ලෙසින් ඉහත අවස්ථා අපිට දකින්නට ලැබේ.

සියල්ලන්ගේම අවාසනාව නම් ඒ තත්වය කරා යද්දී, තත්වය එසේ වෙනවා යැයි දුර දකින්නට හැකියාව තිබූ පුද්ගලයන් සියල්ලන්ම නිහඬව සිටීමයි.

එසේම, තත්වය යහපත් නොවන්නේ යැයි දකිනා විට පුරවැසියන් බුරුතු පිටින් ඒ සමාජයෙන් පළා යන්නට මාර්ග සෙවීමේ නියැළෙති. පළා යා හැකි තැන් වැසී ගියහොත් එවිට ඔවුන් කිසිත් කරකියා ගන්නට නොහැකිව සිටිති. මෙවැනි ඛේදනීය තත්වයට පත් වූ රටවල් ලෝකයේ අද දකින්නට තිබේ. ඒත් ඒවා ගැන වාර්තා කළ යුතු අය නිහඬව සිටින නිසා එම අහිතකර මාර්ගයේම ගමන් කරන සෙසු රටවල ජනතාව මුලාවෙන් ගැලවෙන්නට නොදනිති.

නීති විපර්යාසය පටන් ගැනීමට පෙර ලොව වූයේ කුමන ක්‍රමයක් ද?

යුක්තිය සහ සාධාරණය සමාජයේ වාසය සඳහා අවශ්‍ය යැයි ඒ ගැන සිතා බලන සෑම මිනිසෙකුම පිළිගනියි. සොරකම්, බොරු, වංචා යනාදිය වළක්වා ගැනීම සඳහාත්, ඒවාට හසුවන අයට යුක්තියක් ඉෂ්ට කිරීම සඳහාත් කටයුතු කළ යුතු යැයි විශ්වාසයෙන් පුරාතනයේ පටන් මිනිසා ඒ සඳහා පිළිවෙත් යොදාගන්නා ලදි.

ඒ මහා සම්මත ක්‍රමයයි.

ආඥා නිකුත් කළ හැකි පරිදි භාෂාව වර්ධනය කරගන්නටත් කළින් මානව ඉතිහාසයේ දී යම් පුද්ගලයෙක් යම් රීති සමූහයක් අනුව වාසයට කැමැත්ත දැක්වූයේ ද, ඔහුව කණ්ඩායමකට එකතු කරගන්නා ලද බව පෙනී යයි. ඒ රීති මොනවාදැයි කියා වදනින් කියන්නට මානවයාට ඉතා දීර්ඝ කාලයක් ගතවිණ.

වර්තමානයේ මිනිසා දකින්නේ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් පාලනය කරන නීති සියල්ල නීතිකාරකයක් වෙතින් ස්ථාපිත වූ බවකි. ඒත් නීති හදන්නට හෝ වෙනස් කරන්නට හැකියාව ඇතිවෙන්නට දීර්ඝ කාලයකට පෙර නීතිය පැවතිණ.

මහා සම්මත යන්නෙන් කියැවුනේ සමාජ නායකත්වයක් ගැන නොවේ. ගෝත්‍රය, කල්ලිය, කණ්ඩායම, රටවැසියන් අතර සම්මත ක්‍රියා උල්ලංඝණය කළාදැයි විනිශ්චය සඳහා පත්කරගන්නා ලද තැනැත්තාය. එවැන්නෙකුට පූර්ණ පාලන බලතල පැවරීමක් සිද්ධ වූයේ නැත. එවැන්නා කළේ සම්මත නීති අනුගමනයෙන් බැහැර ගියාදැයි විමර්ශනය කර ඒ අනුව සම්මත වූ දඬුවම් නියම කිරීමයි.

වෝහාර නීතිය යනුවෙන් එංගලන්තයේ පැවතියේ ද මෙයයි.

විනිශ්චය බාර වූ පුද්ගලයාට පැවරෙන අධිකාරී බලය දෙයාකාර වේ.

1) සම්මතයේ නීති ඉගැන්වීමට සහ ඒවා අනුගමනය කරවීමට බලය. ඒත් ඒවා වැදගත් මන්දැයි විග්‍රහ කරන දැනුමක් ඔහු සතු නොවීය.

2) යම් අරමුණක් සාක්ෂාත් කරනු සඳහා හැකි යැයි ඔහුට පෙනෙන ක්‍රියාවක නියැළෙන්නට අණ කරන්නට ඔහුට බලය තිබිණ. දඩයම් ගමනක්, වාසය කරන පළාත අත්හැර වෙනත් පෙදෙසක් සොයා යද්දී, හතුරන් හා සටනක දී යනාදී අවස්ථාවල දී ඒ ඒ පුද්ගලයන් ලවා මේ මේ ආකාරයෙන් කටයුතු කරවීම ඔහුගේ කාර්ය භාරය විය.

අරමුණ ඉටු නොවූයේ නම් ඒ සඳහා පත් කරගන්නා අයගේ බලය ද එතැනින් නිමා විය. නිවැරදි තෝරාගැනීම් කිරීමේ හැකියාව ඇති වෙනත් අයෙක් වගකීම බාර නොගත්තේ නම් එතැන දී කණ්ඩායමක් ලෙසින් වූ ඔවුන්ගේ පැවැත්ම ද නැවතිණ.

නීතිය සැලකුනේ යහපත සලසන ආකාරය සොයා ගත යුතු වූවක් හැටියටයි. පුද්ගලයෙක් හෝ පුද්ගලයන් පිරිසක් විසින් නිර්මාණය කළ යුතු හෝ හැඩ ගැස්විය යුතු වූවක් හැටියට නොවේ.

13 වැනි සියවසේ පටන් යුරෝපීය රාජ්‍යයන් තුලින් නීතිය යනු පාලකයාගේ උවමනාව අනුව නීති තැනීම හැටියට ක්‍රමයෙන් පටන් ගැනිණ. පරම රාජාණ්ඩු ක්‍රමය පටන් ගැනෙන්නේ මේ හා සමගාමීවයි. පාලකයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද වඩාත් පැරණි බලයක් සමඟ යුක්ති සහගත හැදියාව සඳහා අලුත් නීති පැනවෙන්නට පටන් ගැනෙන අලුත් බලය එකට එකතු වීම දකින්නට ලැබෙන්නේ මේ කාලයේ දී ය.

අනතුරුව එය නීතිකාරකය නැතිනම් ව්‍යවස්ථාදානය යනුවෙන් එකම බලයක් හැටියට සැලකෙන්නට විය. නීතිය යනු නීතිකාරකයට වඩා බෙහෙවින් පැරණි යැයි අවබෝධය, නීතිය යනු කුමක්දැයි හඳුනාගැනීමේ මුල් පියවරයි.

නීතිය සහ නිදහස

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 31, 2018

“ශිෂ්ට වූ සමාජයක ඒකීය පුද්ගලයෙකුට ලබාගත හැකි වූ වැඩි දැනුම නිසා නොව, අනිත් සියල්ලන් සතු දැනුමෙන් ඔහුට වැඩියෙන් යහපතක් ලබාගත හැකියාව පෑදෙන විට, එවිට තමන්ගේ වඩාත්ම හදිසි වූ භෞතික අවශ්‍යතා තෘප්තිපත් කරගැනීමෙන් පමණක් සෑහීමකට පත් නොවී ඊට වඩා අප්‍රමාණ වූ ඉලක්ක හඹා යන්නට ඔහුට අවස්ථාව පෑදේ. සැබැවින්ම, “ශිෂ්ට” පුද්ගලයෙක් ඉතාමත් නූගත් විය හැකියි, ම්ලේච්ඡයෙකුටත් වඩා නූගත් විය හැකියි, ඒත් ඔහු වාසය කරන ශිෂ්ටාචාරයෙන් වැඩියෙන් යහපතක් ලබාගන්නට ඔහු සමත් වේ.” ෆ්‍රීඩ්රික් ඒ. හයෙක්, නීතිය, නීති සම්පාදනය සහ නිදහස (1973)

යම් රටක් සශ්‍රීක වූයේ ද, යම් රටක යහපත් සමාජ වාතාවරණයක් දකින්නට ලැබෙනුයේ ද, ඒ එරටේ සියළු දෙනාම එකා මෙන් ඊට ඇප කැප වී කටයුතු කළ නිසා නොවේ. සියල්ලන්ගේම නිදහස ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පිහිටුවා ගන්නා ලද ආයතන හේතුවෙන් විවිධ පුද්ගලයන්ට අගනා අවස්ථා පාදා ගන්නට හැකියාව ලැබිණ. ඔවුන්ට එසේ හැකියාවක් ලැබුණු බැවින් සමාජයේ සියල්ලන්ගේම අභිවෘද්ධිය වැඩි දියුණු විය.

පුරාතන ග්‍රීසියෙන් පටන් ගෙන මධ්‍යතන යුගය හරහා ජෝන් ලොක්, ජෝන් ස්ටුවර්ට් මිල්, ඩේවිඩ් හියුම්, ඉමැනුඑල් කාන්ට් වැනි සම්භව්‍ය ලිබරල්වාදීන් තෙක් ද, ස්කොට්ලන්තයෙන් ආ ආචාර ධාර්මීය දාර්ශනිකයන්ගෙන් ද, අනතුරුව 19 වැනි සහ 20 වැනි සියවස් තුල දී විවිධ ඇමෙරිකන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් ද නීතිය සහ නිදහස එකිනෙක වෙතින් ඉවත් කළ නොහැකි යැයි සැලකූහ.

එහෙත්, තෝමස් හොබ්ස්, ජෙරමි බෙන්තම් සහ බොහෝ ප්‍රංශ චින්තකයන් නීතියේ අවශ්‍යතාවය අනුව නිදහස යනු කප්පාදු කළ හැකි වූවක් හැටියට සැලකූහ.

ඔවුන් පරස්පර නිගමනයන්ට එළඹූ ලෙසින් පෙනී ගිය ද, මෙහි දී සිද්ධ වූයේ නීතිය යන වචනය ඔවුන් දෙගොල්ල වෙනස් අර්ථ දක්වමින් භාවිතයට යොදා ගැනීමයි.

රාජාණ්ඩු තිබූ, යටත්විජිත අධිරාජ්‍යවාදයන් ගොඩ නැඟූ, බටහිර රටවල්, අනතුරුව ඒකීය පුද්ගලයාගේ නිදහස ගැන සංවාද පටන් ගත්හ. ඒකීය පුද්ගලයාගේ නිදහස ආරක්ෂා කළ යුත්තක් යැයි පසක් වෙද්දී, එය ආරක්ෂා කරන්නට කටයුතු කළහ. ඔවුන් ඒ සඳහා විවිධ ආයතන පිහිටුවා ගත්හ. ඒත් රාජාණ්ඩු ක්‍රමයෙන් ඉවත් වූව ද, යටත්විජිත තත්වයෙන් ගැලවුණ ද, නීතිය සහ නිදහස ගැන විචාරාත්මකව විමසන උත්සාහයක් නොවූ රටවල, ඒකීය පුද්ගල නිදහස ගැන සංවාද පැවතුනේ නැත. ඒකීය පුද්ගල නිදහස ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ආයතන බිහිනොවීය. ඒකීය පුද්ගල නිදහස ආරක්ෂා කිරීම යටපත් කරමින් රාජ්‍ය බලය නැඟී අවුත් නීතියත් නිදහසත් දෙකම ගැන වෙනස් ලෙසින් අර්ථ දැක්වීම සිද්ධ විය.

නිදහස ආරක්ෂා කරන්නට නම් මූලධර්ම අනුගමනය කළ යුතුයි. යෝග්‍ය යැයි සිතන ප්‍රතිඵල සොයන උපාය මාර්ග අනුගමනය කරන්නට යන්නේ නම් එවිට නිදහස විනාශ වී යයි. නිදහසට යම් බාධාවක් ගෙනෙද්දී, සමෘද්ධිය ද අඩු වී යයි. ලෝක ඉතිහාසය තුලින් ඕනෑ තරම් සාක්ෂි පෙන්විය හැකි වුවත්, මෙය සත්‍යයක් යැයි පිළිනොගන්නා අය ද ‘නිදහස’ උදෙසා යැයි කියමින් සටන් වදිති. ඔවුන් තව දුරටත් නීතියත් නිදහසත් ගැන වෙනස් අර්ථ දැක්වීමේ නියැළී සිටිති.

කළින් දකින්නට නොහැකි ප්‍රතිඵල සහ කළින් කියන්නට නොහැකි මිනිස් ක්‍රියා මාර්ගයෙන් අගනා අවස්ථා පාදා දීමට සමත්වීම නිදහස රඳා පවතින පදනම තුලින් සිද්ධ වෙන්නකි. මිනිසාගේ වත්කම් වැඩි කරමින්, ආයුෂ දීර්ඝ කරමින්, වෙහෙසන පැය ගණන අඩුකර ඉඳහිට නිවාඩුවක් යා හැකි දියුණුවක් පෑදුනේ නිදහසට ඉඩදීම නිසා අගනා අවස්ථා පාදා ගැනීමට නිදහස් මිනිසුන් සමත් වීම නිසයි.

නිදහස යම් ආකාරයකින් සීමා කරද්දී, ඒ නිසා අපිට නැති වූයේ කුමක්දැයි කියාත් දැනගන්නට ක්‍රමයක් නැති වී යයි. එයින් ලැබූ හානිය කොතරම්දැයි කියාත් දැනගන්නට ක්‍රමයක් නැති වී යයි.

දඬුවම් හා දඩ ගැන දැන සිටිය ද, නීතිය ගැන සාමාන්‍ය හෝ දැනුමක් බහුතර රටවැසියාට නැතැයි කිව හැකියි. අද ලෝකයේ නීති සම්පාදනය කරන දේශපාලකයන්, ඒ හා බැඳෙන රෙගුලාසි තනන පරිපාලන සේවකයන් මෙන්ම, බොහෝ විනිසුරුවන් සහ නීතීඥයන් පවා නීතියේ දර්ශනය ගැන කිසිත් දැනුමකින් තොර වෙති. පදනම බැහැරලා ඔවුන් පවතින නීති වලට අනුකූල වන ලෙසින් අලුත් නීති හැඩගස්වමින් සිටිති. මෙය යෝග්‍ය යැයි සිතූ ප්‍රතිඵලයක් අරමුණු කරගෙන නොමිලේ බෙදන ලද අධ්‍යාපනයෙන් දායාද වී ඇති ඛේදනීය තත්වයයි.

නීතිය කිසිවෙක් විසින් සොයාගත්තක් නොවේ. නීතිය, නීතිකරණය නැත්නම් ව්‍යවස්ථාදානයට (legislation) වඩා බෙහෙවින් පැරණි වූවකි. මිනිස් ඉතිහාසය ගත් කළ, නීති සම්පාදකය මෑතක දී දකින්නට ලැබෙන්නකි. සමාජයේ යහපත පිණිස නීති හදන්නට ලැබීමෙන් අති මහත් බලයක් මිනිසා අතට පත්විය. තමන්ගේ ඉරණම ගැන පියවර ගන්නට හැකියාව ලැබීම නිසා අලුත් ආකාරයක බලයක් මිනිසාට ලැබිණ. එසේම ඒ බලය තුලින් විවිධ වෙනත් මාර්ගයන් ද ඔහු හමුවට පැමිණියේය.

මේ නීති හදන බලය කා අතට ද පත්විය යුත්තේ යන්න ගැන කතාබහට ලක්වූවත්, ඒ බලය කොතරම් දුරකට යා යුතුදැයි සංවාදය තවමත් සිද්ධ වී ඇත්තේ ඉතා සුළු කොට්ඨාශයක් අතර පමණි. ඉතින් නරක මිනිසා අතට පත්වුවහොත් පමණක් හානියක් සිද්ධ වේ යැයි අල්ලාගත් දුර්මතය නිසා, මේ බලය තව දුරටත් ඉතා අනතුරුදායක බලයක් ලෙසින් පවතී. අතිශයෙන් දුෂ්ටතම තත්වයන් ඇතිනොවන ලෙසින් ඒ බලය යොදන්නේ කෙසේදැයි කියා මිනිසා තවමත් ඉගෙන ගෙන අවසන් නැත.

ෆ්‍රීඩ්රික් ඒ. හයෙක් ලියූ නීතිය, නීති සම්පාදනය සහ නිදහස (1973) ඇසුරිනි.

“හිත හදා ගෙන ඉඳිමු මොනවා කරන්න ද?”

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 24, 2018

සිරස්තලයට යෙදූ පාඨය ගත්තේ සරත් විජේසූරිය ලියූ “සොර දෙටුවන්ගේ වැඩ බිමක” (2017) යන පොතෙනි. මේ සටහන ඒ පොත ඇසුරිනි. “සොර දෙටුවන්ගේ වැඩ බිම තුල සිටින කැපී පෙනෙන චරිත ගැන අවධානය යොමු කරවමින්” යැයි ලියැවෙන මේ පොතේ පරමාර්ථය “අප වැටී සිටින නරා වළ ගැන අවබෝධය පුළුල් කිරීම ය,” යැයි රචකයා ලියයි.

ජනවාරි 11 දා ශ්‍රී ලංකා පදනම් ආයතනයේ දී “සීත ගඟුල” නමින් නවකතාවක් එළිදැක්වූ සරත් විජේසූරිය මහතා එහි දී ඒ පොත් දෙකම රුපියල් 500 කට විකුණන ලදි. පොත් දෙක මිල දී ගත් මම හිස් පුටුවක් නැති තරමට පිරී ඉතිරී ගිය ශාලාවේ අසුනක් සොයා ගෙන “අධිකරණය සහ දේශපාලනය” මැයෙන් වූ දේශනයට සවන් දුන්නෙමි. අවසන් පේලියේ වාඩිගත් මගේ ඉදිරිපිට වාඩි වී සිටියේ ජීප්සීස් කණ්ඩායමේ සුනිල් පෙරේරා ය. ගරු කතානායක සහ ශිරාණි බණ්ඩාරනායක වැනි ප්‍රභූන් ඉදිරි පේලියේ අසුන් ගෙන සිටින බව දේශකයා වෙතින් දැනගතිමි.

පොතට පෙරවදන ලියන සරත් විජේසූරිය, “අද වන විට ලංකාවේ සියලු තරාතිරම්වල පුද්ගලයන් බහුතරයක් දූෂිත ය,” යැයි සඳහන් කරයි. බහුතරයක් දූෂිත නම්, ඔවුන්ව එසේ දූෂිත වූයේ ඇයි?

මෙතෙක් කාලයක් ගෙන ගිය, සමාජයේ දැනුම භාවිතය හසුරවන්නට දන්නවා කියාගත් පාලන ක්‍රමය නිසා යැයි කියා නම් මේ රචකයා කිසිසේත් පිළිගනු නොමැත. 1913 දී ලෙනාඩ් වුල්ෆ් සටහන් කළා මෙන්ම, 2017 දී මෙම රචකයා ද සොයන්නේ සමාජයේ දැනුම භාවිතය මෙහෙයවන්නට සමත් අයවයි. වුල්ෆ් සෙව්වේ ස්වදේශීය නායකයන්ය, සරත් විජේසූරිය සොයන්නේ ස්වදේශීන් අතර සිටින අවංක බුද්ධිමත් අයවයි.

ඊට සමත් අය ලොව කිසිම තැනක නැතැයි ඔප්පු කරන ලද සත්‍යයක් බව නොදන්නා අය සඳහා මෙවැනි පොතක “හිත හදාගෙන ඉඳිමු මොනවා කරන්න ද?” යැයි ලිවීමට හැකියි.

සොර දෙටුවන්ට වෙනත් වෘත්තියක් සොයා ගන්නට සිද්ධ වෙන ඒකාන්ත ක්‍රමය කුමක්දැයි මේ බ්ලොග් සටහන් කියවන අය දනිති. පුද්ගලික අයිතිය ආරක්ෂා කරන නීති පනවා, නීතියේ නිසි කාර්යය ඉක්මවා යන නීති ඉවත් කරන්නේ ද, එවිට බහුතරයකගේ චන්දයෙන් සොර දෙටුවන් බිහිකරන හැකියාවත්, දුෂ්ටතම වූවන් ඉහළටම එන හැකියාවත් නැවතී යයි.

ෆ්‍රීඩ්රික් ඒ. හයෙක් මේ ගැන සිය “දාස භාවයට යන පාර” පොතේ මෙසේ පැහැදිලි කර ඇත. සාමාන්‍යයෙන් පුද්ගලයන් අධ්‍යාපනයෙන් ඉහළ මට්ටමකට එද්දී සහ බුද්ධිමත් බැවින් වැඩි වෙද්දී, ඔවුන් අතර ඇති දැක්ම සහ රසය ඉතාමත් විවිධ ලෙසින් බෙදී යයි. යම් අගයක් ගැන ඔවුන් අතර එකඟත්වයකට පැමිණීම ඉතා අඩුවෙන් සිද්ධ වේ. එසේම, ඒකාකාරතාවයෙන් සහ එක හා සමාන වූ දැක්මෙන් යුතු අය සොයන්නට නම් අපිට සදාචාර සහ බුද්ධිමත් බැවින් අඩු, ප්‍රාථමික “පොදු” ආශයන් සහ රසයන් ඇති අය දිහා බලන්නට සිද්ධ වේ.

මින් කියැවෙන්නේ බහුතරයක් ජනතාව අතර අඩු සදාචාර මට්ටමක් ඇතැයි කියා නොවේ.

එයින් කියැවෙන්නේ, අගයක් දිහා එකම විදියකින් බලන විශාලතම පිරිස යනු අඩු ප්‍රමිති මට්ටමක් අගයන පිරිස බවයි. “සාමූහිකයේ” ඉන්නේ අඩුවෙන්ම ඔරිජිනල් අදහස් ඇති, අඩුවෙන්ම ස්වාධීනත්වයක් සොයන අයයි. ඔවුන් සිය පරමාදර්ශය වෙනුවෙන් තම සංඛ්‍යාවේ බර පැටවීම කරති.

නමුත්, සරල සහ ප්‍රාථමික ආශයන් වලින් යුතු එක හා සමාන දැක්මෙන් යුතු වූවන් පමණකින් සොර දෙටුවන්ගේ වැඩ බිමක් හැදෙන්නේ නැත.

තමන්ගේය කියා දැඩි අවබෝධයක් නැති අයට, මහා හයියෙන් හා නිතර ඇහෙන වාග්මාලා වලින් හැදී ඇති අගැයුමක් විමර්ශනයෙන් තොරව පිළිගන්වා, අනතුරුව ඒ පිරිසත් ඊට එකතු කරගත යුතුවේ. අසම්පූර්ණ ලෙසින් වර්ධනය වූ සහ පැහැදිලි නැති අදහස් සහිත වූවන් ඉතා පහසුවෙන් ආවේග අවුස්සා නම්මා ගත හැකියි. මේ පොතත්, එදා අහන්නට ලැබුණු දේශනයත් කදිම උදාහරණ වෙති.

අනතුරුව තවත් පිරිසක් එකතු කරගත යුතුයි. හතුරෙක් දක්වා ඔහුට ද්වේශ කරනු පිණිස, නැත්නම් තමනට වඩා හොඳින් ඉන්නා අයට ද්වේශ කරනු සඳහා මහත් ජනතාවක් එකඟ කරවා ගන්නට ඒ සඳහා කැපවුණ සහ වාග් කුසලතාවයෙන් යුතු ජනනායකයෙකුට පහසු වූවකි. “උන්ට” එරෙහි “අපි” යන පොදු සටන වෙනුවෙන් මේ පිරිස උසිගැන්වීම ඉතා පහසුයි.

සොර දෙටුවන්ගේ වැඩබිම බිහිවූ ක්‍රමවේදයම එයින් සොර දෙටුවන් අයින් කරන්නටත් යෝජනා වී ඇතැයි දකින්නට හැකියාව ලැබෙන්නේ තමන් තවමත් අල්ලාගෙන ඉන්න යල්පැන ගිය අදහස් අත් හරින්නට සූදානම් අයට පමණි.

1850 දී ෆෙඩරික් බැස්ටියාට් ලියූ නීතිය නම් රචනාවෙන් සොර දෙටුවන්ගේ වැඩ බිමක් හැදෙන්නේ නීතියේ නිසි කාර්යය ඉක්මවා යන ලෙසින් නීතිය යොදා ගැනෙද්දී බව ඉතාමත් පැහැදිලිව පෙන්නා දී තිබේ. ඉතින් නීතිය විපර්යාස කරන දැක්මට ආවඩමින්, අධිකරණයට බැන වැදීමෙන් කිසිත් ඵලක් සිදුනොවේ. වෙනසක් සිද්ධ විය යුතු තැන කුමක්දැයි පිළිනොගන්නේ නම්, දුෂ්ටයන් ඉහළටම එන්නේ කෙසේදැයි කියාත් නොපෙනෙන ලෙසින් දෑස් වසාගෙන සිටිය හැකියි.

“රටේ දැන උගත් පිරිස දේශපාලනඥයන්ට රට විනාශ කිරීමට ඉඩ දී නිහඬ ව සිටියේ මන්ද? රටේ දැන උගත් සමාජය රටට ආදරයෙන් යහපත් රාජ්‍ය පාලනයක් වෙනුවෙන් කැප වුණ සේවාවක් සිදු කළේ ද? සැබැවින් ම නැත. නූගත් දේශපාලනඥයන්ට අභිමත අන්දමට රාජ්‍ය ධනය පරිහරණය කිරීමට හා රාජ්‍ය දේපළ අවභාවිත කිරීමට ඉඩ දුන්නේ උසස් අධ්‍යාපනයෙන් පිබිදුණ සිවිල් නිලධාරීන් ඇතුළු වැදගත් වෘත්තිකයන් ය. ඔවුන් රට නිවැරදි දිශාවට යොමු කිරීමට අද පවා කැපවෙන්නේ නැත.”

පොදු සම්පත් යැයි පෞද්ගලික දේපල හඳුන්වා එය සියල්ලන් අතර සාධාරණව බෙදන්න දන්නවා කියාගත් අය, ඊට සදාචාර වූ ද, තාර්කික වූ ද පදනමක් පෙන්වන්නට අසමත් වෙති. මන්ද රටේ දැන උගත් යැයි හඳුන්වන පිරිස දැන උගෙන ඇත්තේ ඒ එකම ක්‍රමවේදයට ආවඩන්නටයි. ඉතින් පෞද්ගලික දේපල කොල්ලකෑම නීත්‍යානුකූල කරන්නට ඔවුන් සියල්ලන්ම සහාය දෙති. ඔවුන් අතර ඉන්නා දුෂ්ටම වූ පුද්ගලයන් ඉහළටම අවුත් තමන්ගේ පොකැට්ටුව තර කරගන්නට හැකි ව්‍යවස්ථාදායක බලය අල්ලා ගැනීමට කෙළ පෙරමින් සිටිති.

“රාජ්‍ය සේවාවේ තවත් ගැටලුවක් වන්නේ නිසි අන්දමට මානව සම්පත කළමනාකරණය නොකිරීම ය. ලංකාවේ සමහර පාසැල්වලට අවශ්‍ය ගුරු භවතුන් නැත. සමහර පාසැල්වල ගුරු අතිරික්තයක් ඇත. රජයේ ඇතැම් දෙපාර්තමේන්තු සහ විවිධ ආයතනවල ද මේ තත්වය දක්නට ලැබේ.”

මානව සම්පත කළමනාකරණයට, වැඩි පඩි හොයාගෙන සේවය අත්හැර යන සේවකයන් සිටින පෞද්ගලික සමාගම් සමත් වෙන්නේ කෙසේද?

උත්තරය එහෙනම් රජය පාසැල් නඩත්තුවෙන් සහ ජන ජීවිතයට මැදිහත්වෙන දෙපාර්තමේන්තු නඩත්තුවෙන් අයින් වීම නොවේද?

“රටේ අධ්‍යාපනය එන්න එන්න ම විකෘත වී පවතින එකක් බව පැහැදිලියි. අද අපට උරුම වෙලා තියෙන්නෙ නිදහස් අධ්‍යාපනය ලෙස නිසරු, සැබැවින් ම වඳ පීදුණ අධ්‍යාපනයක් බව පැවසීමට සිදු වීම ඉතා වේදනාකාරී ය. එහෙත් එය සත්‍ය වේ.”

ඒත් රචකයා යෝජනා කරන්නේ ක්‍රමය වෙනස් කිරීම නොවේ. “උගත් පුද්ගලයන් ලෙස නම් දරා සිටින උදවියත්” රට පාදඩකරණයට සහාය වී ඇතැයි පිළිගන්නා රචකයා තව දුරටත් එම ක්‍රමය තුලින්ම මේ තාක් කල් බැරි වුණාට ඉදිරියේ දී අවංක බුද්ධිමතුන් සොයා ගත හැකි යැයි විශ්වාසයේ එල්ලී සිටියි. එය සිද්ධ වෙන්නේ කෙසේදැයි කියන්නට කිසිත් කාලයක් මිඩංගු නොකිරීම මේ ක්‍රමයට ආවඩන අයගේ පොදු ප්‍රතිපත්තියයි.

“දියුණු අන්දමට තොරතුරු දැන ගැනීමේ හැකියාව පවතින රටක බොහෝ දේ ඉක්මනින් දැන කියා ගැනීමට හැකියාව ඇත. එහෙත් එසැණින් ගලා යන ගංවතුරක් සේ සියලු සාපරාධී කටයුතු අමතක කර දමා තමන්ගේ පාඩුවේ ජීවත්වීමට ජනතාව පුරුදුව සිටින බව පෙනේ.” ට්‍රිප් යන අය වැඩිවී ඇති නිසා දේශපාලන පෙළපාලි වලට එකතු කරගත හැකි අය අඩුවෙලාද?!!!

පසුගිය සටහනෙන් දැක්වූ වොන් මීසස් ඉදිරිපත් කළ, මිනිස් ක්‍රියාකාරකමක් සිද්ධ වීමට සම්පූර්ණ විය යුතු කාරණා 3 මතකයේ ඇත්තේ කාට ද? පවතින තත්වය ගැන ඇති අප්‍රසාදයක් වූවාට රටේ බහුතර ජනතාවට ඊට වඩා හොඳ තත්වයක් ගැන දැක්මක් නැත. මේ පොතේ නම් වලින් සඳහන් කරන ජේ. ආර්. ජයවර්ධන, රනිල් වික්‍රමසිංහ, රාජපක්ෂවරුන්, චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක, ජී. ඇල්. පීරිස් ඇතුළුව ලංකාවේ සියලු තරාතිරම්වල පුද්ගලයන් බහුතරයක් දූෂිත නම්, එවිට රට බාරගන්න අවංක බුද්ධිමත් පුද්ගලයන් සොයා ගන්නේ ජවිපෙ න් ද? ජවිපෙ අතලොස්සක් 87 දී කළ හදිය මේ පොතේ සඳහන් නොකළ බැවින් රටේ ජනතාවට අමතකවී යැයි සරත් විජේසූරිය හිතනවා ද? වොන් මීසස් කියූ පරිදි පවතිනවාට වඩා හොඳ තත්වයක් ගැන දැක්මක් නැති නිසා, “ඒ හොඳ තත්වයට පිවිසිය හැකි යැයි විශ්වාසය” ද ලංකාවේ ජනතාවට නැත. ඉතින් ඔවුන් කිසිත් නොකර සිටිති.

“නඩුකාර හාමුදුරුවනේ
දන්නවනෙ ‘බබුන්’ ගැන
අපි හුඟ දෙනෙක් බබුන්ලා
අසරණයි – අහිංසකයි.”

නීතිය විපර්යාස කරන ක්‍රමයට ආවඩමින් විනිසුරුවන්ට අවලාද කීමෙන් ඵලක් ඇත්ද? රචකයා කොමියුනිස්ට්වාදයේ කළුපොත නම් කියවා නැතිව ඇති.

පඬුරු පුදන ක්‍රමයකින් ඉවත් වෙන්නට අකමැති අය, මිල ගණන් ක්‍රමය හසුරුවන්න දන්නවා යැයි කියාගත් අය, යුක්තිය කුමක්දැයි තීන්දු කරන්නට දන්නවා කියාගත් අය, “නීතිය මිල වැඩි ද අපට? යුක්තිය අපට අකැප ද?” යැයි ඇසීම හාස්‍යජනකයි. ඔය ආවඩන ක්‍රමයෙන් ඉහළටම එන දුෂ්ටතම වූවන්ව “මොන පවක් ද හෙණ වැදුනොත්” යැයි බිය ගන්වන්නට නොහැකියි.

මොනව කරන්ඩ ද – බැද්දේගම ද? බ්ලොක්චේන් ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 23, 2018

“මොනවා කියන්ඩ ද අයියා, මට ඒක කරන්ඩ බෑ. එහෙම එකක් අපට වෙන්ඩ තියනවා නම් වෙච්චාවෙ. කවදත් මේ ගෙදරට මේ කැලෙන් අපල කඩා වැටෙනවා කියා අප්පොච්චි හැමදා ම කියන්නෙ. ඉස්සර වෙලා ම කන්ඩ නැතුව ගියා. ඊට පස්සෙ අප්පොච්චිට යකා වැහුණා, ඊට පස්සෙ නංගිට යි එයාගෙ ළමයට යි මගෙ ළමයාට යි, තවත් අපල. ළමයි මළා. මිනිස්සු පුන්චිඅප්පුව මැරුව, නංගිවත් මැරුවා. දැන් තවත් අපල -තවත් නස්පැත්තියක්- මොනව කරන්ඩ ද?”

සැමියා හේනේ පැල් රකින්නට ගිය පසුව රෑට හොරෙන් තම නිවසට එන්නැයි ප්‍රනාන්දු ගෙනෙන යෝජනාව ප්‍රතික්ෂේප කරමින් පුංචිමැණිකා එසේ කියයි. අහිංසක හා මෝඩ ගම්වැසියන් තුල වූ මිථ්‍යා දෘශ්ටීන් ප්‍රයෝජනයට ගන්නට සමත් වූ නාගරික කපටියා හැටියට ලෙනාඩ් වුල්ෆ් අපිට ප්‍රනාන්දුව පෙන්වයි. යටත්විජිත ආණ්ඩුවේ වැඩ කෙරෙන ආකාරය හඳුනාගන්නට සමත් ප්‍රනාන්දු සහ බබෙහාමි වැනි අය ගැසූ උගුල් තුල අහිංසක සිළිඳු සහ බබුන් හිරවෙන හැටි පෙන්වා අපට ඉදිරිපත් කරන්නේ රාජ්‍ය පරිපාලන කටයුතු සිද්ධ වෙන භාෂාව ස්වදේශී වූවානම්, අකුරු කියවන්නට හා ලියන්නට තරම් දැනුමක් තිබුණා නම් උසාවිය තුල සිද්ධ වෙන්නේ කුමක්දැයි ඔවුනට අවබෝධයක් ඇතිවේවි යන අදහසකි. එහි දී ඔවුන්ට එවැනි බොරු නඩුවලින් ගැලවෙන්නට හැකියාව ලැබේවි යැයි කියායි.

ඒත් මෙතැන මතු වී ඇති ගැටළුව උසාවිය ක්‍රියාකරන ආකාරය සහ නීතිය දැන සිටීම ගැන නොවූවකි. මෙය, පෞද්ගලික දේපල අයිතිය නම් වූ අපූරු සංකල්පය ගැන දැනුමක් නොමැතිකමයි.

වර්තමාන ලංකාවේ බොහෝ දික්කසාද වූ ස්ත්‍රීන් තමන් දික්කසාද වී ඇතැයි කිසිවෙකුටත් නොකියති. වයසක කාන්තාවන් පවා තමන් තනිවම වාසය කරන බවක් කිසිවෙකුට කියන්නේ නැත. එසේම පොලීසියට පැමිණිල්ලක් දාන්නට කාන්තාවක් තනිවම යන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. කාන්තාවන් එවැනි පිළිවෙතක නියැළෙන්නේ ඔවුනට එන අයුතු යෝජනා, බලහත්කාරකම් සහ කරදර අඩුකරගන්නටයි. ඔවුනට ද හින්නිහාමිට සහ පුංචිමැණිකාට මෙන්ම පිරිමියෙක් නැතිව සිය ආර්ථිකය ජයගන්නට හැකි වූවත්, පෞද්ගලික දේපල අයිතිය කුමක්දැයි නොදන්නා අයගෙන් ගැලවෙන්නට ක්‍රමයක් නොමැත.

පෞද්ගලික දේපල අයිතිය යනු මුලින්ම පුද්ගලයෙකුට සිය සිරුරට ඇති අයිතිය පිළිගැනීමයි. ඊ ළඟට එයාගේ ශ්‍රමය කැමති ලෙසකින් යෙදීමටත් එයින් ලබන ඵලදාවට ඇති අයිතිය පිළිගැනීමයි. යටත්විජිත ක්‍රමයෙන් ගැලවුණ ද ලංකාව තුල එවැනි අදහස් කිසිදා සංවාදයට ලක්වී නැත. හැමදාම කතාබහ වෙන්නේ රට දියුණු කරත හැකි දැනුමක් සතු අවංක නායකයා හෝ කණ්ඩායම සොයා ගැනීම ගැන පමණි. ඒ දැනුම ඇති අයෙක් හෝ කණ්ඩායමක් ලොවේ කොතැනකවත් නැතැයි යන්න විමර්ශනයට පාත්‍ර නොවේ. ඉතින් දිගින් දිගටම රටවැසියාගේ සිරුර සහ ඒ සිරුර යොදවමින් ගන්නා ඵලදාව ගැන තීන්දු ගැනීම රජය සතුව පවතියි.

1802 සිට 1931 දක්වා යටත්විජිත ලංකාවේ සෑම දෙපාර්තමේන්තුවකම වගකිව යුතු තනතුරු පැවරී තිබුණේ ලංකාවේ යටත්විජිත පරිපාලනය බාරව සිටි සිවිල් සේවයටයි. නමුත් 20 වැනි සියවස හා සසඳා බලද්දී, 19 වැනි සියවසේ ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් හැදුන නීති ප්‍රමාණය ඉතා ස්වල්පයයි.

ව්‍යවස්ථාදායකය එළියට දාන රෙගුලාසි, නීති සහ දඬුවම් ප්‍රමාණය සීඝ්‍ර ලෙස ඉහළ යෑමක් දකින්නට ලැබෙන්නෙ 1932 න් පසුව.

ඒ මුළු දිවයිනටම බලපාන ලෙසින් නීති පනවන බලය 1932 පිහිටුවන ව්‍යවස්ථානුකූල කවුන්සිලයට ලැබුණට පසුව.

යටත්විජිත පළාත් ආණ්ඩුවල හිටපු අයගෙ බලය අඩුවෙලා මධ්‍යම රජයට බලය කේන්ද්‍ර වෙනව. 1921 දක්වා ව්‍යවස්ථානුකූල කවුන්සිලයේ බලධාරීන් බහුතරය වුනේ සිවිල් සේවයේ හිටපු අයමයි. ඔවුන් නීති හදන්න, නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්න, නීති කඩන අයට දඬුවම් දෙන උසාවි ක්‍රමයත් -විධායක, නීති සම්පාදනය, සහ අධිකරණ බලය- යන තුනම සිවිල් සේවය යටතට ගත්ත.

නීතියේ රීතිය (rule of law) සහ නීතිමීමංසා (jurisprudence) සැලකිල්ලට ගන්නවා වෙනුවට මෙවැනි මධ්‍යම බලඅධිකාරියක හිතුමතයට අනුව නීති පනවන්න බලයක් තිබීම කියන්නේ රජයේ මැදිහත්වීමෙන් ජනජීවිතය ක්‍රමවත්ව සමෘද්ධිය කරා ගෙනියන්න පුළුවන් යැයි හිතන අසාර්ථක දැක්මයි.

ඉතින් බැද්දේගම පොතෙන් ලෙනාඩ් වුල්ෆ් කියන්නෙ අහිංසක සිළිඳුගේ ජීවිතයට බලපෑම් එල්ල කරන යටත්විජිත සුබසාධන ආණ්ඩුව අයින් කරලා, ඒ වෙනුවට ලංකාවේ ස්වදේශීන්ගේ පාලනයෙන් යුතු සුබසාධන ආණ්ඩුවක් පත් කරගන්න කියලයි. සමෘද්ධියක් සලසන්න ඒ අයට වගේම මේ අයටත් දැනුමක් නැති බව නැවතත් පැත්තකට විසිවෙන කරුණක්. සුබසාධන රාජ්‍ය ක්‍රමය ජනතාවගේ බදු බර වැඩි කරන බව ගැන ඔවුන් කතා කළේ නෑ. ඒ ක්‍රමය තුලින් ඉටුවෙනවාය කියන අරමුණ ඉටුනොවෙන හැටි ගැනත් කවුරුත් කතා කළේ නෑ.

ආර්ථික ලාබ ඉතා බලවත් දිරිගැන්වීම් වුවත්, සමාජයක සමෘද්ධිය වැඩි දියුණු කරන තවත් දිරිගැන්වීම් බොහොමයක් ඇති බව ලුඩ්විග් වොන් මීසස් අපට “මිනිස් ක්‍රියාකාරකම්” පොතෙන් පෙන්වා දුන්නේය. යමක නියැළෙන්නට නම් සම්පූර්ණ විය යුතු කාරණා තුනක් වොන් මීසස් ගෙනහැර පෑවේය. එනම්,
(1) පවතින තත්වය ගැන ඇති අප්‍රසාදය, (2) ඊට වඩා හොඳ තත්වයක් ගැන දැක්ම, සහ (3) ඒ හොඳ තත්වයට පිවිසිය හැකි යැයි විශ්වාසය. මේවායෙන් එකක් හෝ නැතිවෙන්නේ ද, එවිට මිනිසා ක්‍රියාවේ නියැළෙන්නේ නැත.

සමෘද්ධිය සාක්ෂාත් වෙනවා වෙනුවට එවැනි තත්වයක දී මිනිසා උන් තැනම හිරවී සිටියි. එවැනි කාලයන් හි දී අපල නස්පැත්ති ගැන විශ්වාසය වැඩිවී කරකියාගත නොහැකි තත්වයකට පුද්ගලයා පත්වේ.

අදට වඩා සාර්ථක ක්‍රමවේදයක් හෙට ක්‍රියාත්මක කරන්න වෙහෙසුණු පුද්ගලයන්ට ඊට නිදහසක් ලැබුණ නිසයි දියුණු රටවල් දියුණු වුණේ. එහෙම අයව මෙහෙයවන්න නායකයෙක් හිටියෙ නැහැ. බොහෝ අවස්ථාවල දී විවිධ පැති වලින් එකම ක්‍රමවේදයක් දියුණු කරන්න කැමැත්තෙන් ඉදිරිපත්වෙච්ච අය නිසා ක්‍රමවේදය ඉතා ඉක්මණින් ඵලදායී තත්වයකට ආවා.

බිට්කොයින් බිහිවෙන බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණයත් ඒ ආකාරයෙන්ම දියුණු වෙමින් පවතින්නක්. එය බිහිවූයේ පවතින ඉල්ලුමක් සපුරන්නටයි. රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් නිසා නිරන්තරයෙන් අවතක්සේරුවට පත්වෙන මුදල් ගැන කනස්සල්ලෙන් සිටි අය තමයි මෙහි අගය මුලින්ම අවබෝධ කරගන්නෙ. ඒත් විමධ්‍යගත පෞද්ගලික මුදල් ඒකකයට වඩා ගොඩක් එහාට යන තාක්ෂණයක් හැටියට දැනටමත් එය ඔප්පු කරල ඉවරයි.

ශ්‍රම න්‍යාය මත පදනම් වෙන අගයක් හැටියට දක්වමින්, බිට්කොයින් කනින්නට වැයවෙන පරිගණකයට අවශ්‍ය විදුලි බලය කොතරම්දැයි මත බිට්කොයින් අගය තීරණය වෙනව කියන උත්සාහයක් මට ලංකාවට ආවම අහන්නත් ලැබුණ. යම් සම්පත් ප්‍රමාණයක් යෙදෙව්ව කියල යමක අගය තීරණය වෙන්නෙ නැහැ. වරායවල් සහ ගුවන්තොටුපොළවල් සම්බන්ධයෙන් මේක මෑතක දී ලංකාවේ අයට දකින්න ලැබිලා තියෙනවනෙ. භාවිතා කරන අය තමයි ඊට අගයක් දෙන්නෙ.

බිට්කොයින් අවදානම ගත් නිසා සමාජයේ ඉතාමත් සුළු කොට්ඨාශයක් විශාල ධනවතුන් වෙන්නට සමත් වුණා. ඒ අය නිසා තවත් අයට අලුත් ආදායම් මාර්ග පෑදුණ.

හැමදාම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල අය, නිරතුරුවම සාර්ථක වෙන සංවර්ධිත රටවලින් එන මෙවැනි විමධ්‍යගත උත්සාහයන් දැක දැකත්, ඉල්ලන්නේ පරණ හුරු පුරුදු දැයමයි. සමෘද්ධිය සාක්ෂාත් කරත හැකි යැයි කියන එහෙත් එසේ සාර්ථක වූ එකදු අවස්ථාවක උදාහරණයක් දක්වන්නට නොහැකි මධ්‍යම සැලසුම් ක්‍රමය තුල තවමත් බහුතරය අතරමංව සිටිති.

ඡායාරූපයට ස්තුතිය ධනිෂ්ක නවීන්ට.

බැද්දේගම සිළිඳුට බලය ලැබෙන එකම ක්‍රමය කුමක් ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 22, 2018

“ගම්මු ජීවත් වූයේ ණය ගැනුමෙනි. බොහෝ විට ඔවුන් ගේ කතාවල ප්‍රධාන ස්ථානය ගත්තේ ද ණය ගනුදෙනුම ය. අක්කර දෙකක තුනක කුරක්කන් හේනකින් ලැබෙන අස්වැන්න පවුලකට අවුරුද්දක් ජීවත් වන්ට හොඳට ම සෑහෙතත් ගමේ කිසිම මිනිහෙක් -ගමේ ආරච්චි පවා- හේනක සම්පූර්ණ අස්වැන්න භුක්ති විඳීමේ භාග්‍යය නො ලැබුවේ ය.”*

බැද්දේගම ගැන එසේ ලියන ලෙනාඩ් වුල්ෆ් අනතුරුව නගරයෙන් ගමට කඩා වදින අමුත්තෝ සමූහයක් ගැන විස්තර කරයි. “ගමට රෙදි පිළි සපයන හම්බ කඩේ මුදලාලි …”, “දුරු මිරිස් සපයන … සිංහල මුදලාලි…”, “අන්දිරිසා”, සහ “රේන්දරාළ”, යනාදීන් හේන් කපාගත් වහාම “නො පැහැදිලි අකුරු හා ඉලක්කම් පිරුණ අපිරිසිදු නෝට් පොතුත් රැගෙන” පැමිණ ගණුදෙනු බේරා “වට්ටක්කා, ධාන්‍ය මලු හා කංසා කොළවලින් කරත්ත පුරවා ගෙන ආපසු හැරෙති”.

එහි දී අවධානය මොවුන් වෙත යොමු කිරීම මඟින් ණය ගන්නට සිද්ධ වෙන තත්වයට ගම්මු වැටුනේ ඇයි දැයි යන්න විමසීම පාඨකයාට අමතක වී යයි. වගා කරන්නට නීතියෙන් තහනම් කංසා, හේන් වගාවට සුදුස්සෙක් යැයි ආරච්චිල හරහා අවසර ගන්නට සිද්ධ වීම, තුවක්කු සඳහා සිලිම් හතරක් ගෙවිය යුතු ලැයිසොන්, ඇඟ බද්ද හැටියට සිලිම් තුනක් ගෙවීමට බැරි නම් වේතන නොමැතිව පාරේ වැඩ කිරීමට සිද්ධ වීම, යනාදියෙන් අසරණ වෙන ගම්වැසියාට කිසිත් දිනෙක ණයෙන් ගැලවෙන්න නොහැකි යැයි සිහිවීම මඟ හැරී යයි.

“ගම්මුන් පිළිබඳව ආරච්චිල කෙරෙහි රැඳී තිබෙන බලය මනඃකල්පිත එකක් නොවේ. ආරච්චිලට විරුද්ධ ව ගිය කෙනෙකුගේ ජීවිතය ඉතා ම අවසනාවන්ත වූයේ ය. ගම්මුනේ කෙරෙහි බල පැවැත්වීමට බබෙහාමිට හැකි වූයේ ණය දීමෙන් පමණක් ම නොවේ. ඔවුන්ගේ ජීවිතය වාසනාවත් කිරීමේ හෝ ඕනෑම මොහොතක අවාසනාවත් කිරීමේ හෝ බලයත් ද ඔහු කෙරෙහි පැවතිණි.”

අධ්‍යාපන තුලින් අකුරු කියවන්නට, ලියන්නට හා ගණන් තුරුස් ගැන උගත්තාට ගම්වැසියාගේ කරමත පැටවෙන ණය බර අඩු වී යන්නේ නැත. තමන්ගේ ජීවිතයේ සමෘද්ධියට ගන්නා ඕනෑම වෑයමක් තමනට නැති ඉහළ බලයකින් නියාමනය වෙද්දී උත්සාහය අසාර්ථක වීමත් සියළු වැය දැඩි ලෙසකින් ඉහළ යෑමත් පැහැදිලිව පෙන්වා දුන්නේ එෆ්. ඒ. හයෙක් නම් වූ අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයායි. අනුන් සඳහා සාර්ථක සැලසුම් හදන්නට හැකි යැයි කියාගන්නා අය හයෙක්ගේ “සමාජයේ දැනුම භාවිතය” විමසා බැලීමට අකමැති වෙති.

“බබෙහාමිගේ මිත්‍රයන්ට හේන්වලට අවසර ලබා ගැනීමේ අපහසුවක් නැති බවත්, එළි කළේ කැලෑ අක්කර හතර ද අටදැ යි ඒජන්ත හාමුදුරුවන් ඔහුගෙන් නාසන බවත්, ගම්මු දනිති. ආරච්චිලට විරුද්ධ ව ගියොත් විඳින්නට සිදුවන හිරිහැරත් දුෂ්කරතාත් අපමණ ය කැලයක් එළිකර ගැනීමට ඉල්ලන අවසර පත්‍රය ලැබෙන්නට බොහෝ ප්‍රමාද විය හැකි වේ. අවසරය ලැබුණු පසු නියම ප්‍රමාණයට වඩා රියනකත්වත් එළිකර තිබුණොත් ලැබෙන දඩය ද මහත් ය. අවසර නැතිව හේනක් එළි කළොත් ඔහු එතැනින් ඉවර ය.”

මෙහි දී අධිරාජ්‍යය පාලනයේ සේවකයෙක් වූ ආරච්චිල සිය තනතුරේ බලයෙන් අයුතු ප්‍රයෝජන ගැනීම හුවා දැක්වීම සිද්ධ වේ. ඒත්, ඇයි සිය වෙහෙස මහන්සිය යොදවා කැළෑවේ ඇති හේනක් වගා කරන්නට ගම්වැසියා රජයෙන් අවසර ගත යුත්තේ යන්න විමසීමක් සිද්ධ නොවේ. “පොළොව පිලිස්සී දැඩි වී”, “කුඩා කුඩා ඇළ දොළ වියලී”, “වන මං අසල සතකුට බීමට දිය පොදක් නැති” මේ 1913 ගණන් මිනිසා වනය කපා දැමීමෙන් හටගන්නා ගෝලීය උෂ්ණත්වයක් ගැන ලොව කතාබහක් නොතිබූ කාලයකි. පෞද්ගලික අයිතිය වෙනුවට භූමියේ අයිතිය රජය සතු වූවාම එය වැඩියෙන් ආරක්ෂා වෙන්නේය යන ප්‍රස්තුතය නිවැරදි ලෙසකින් සලකා, මෙහි පෙන්වන්නේ ආරච්චිල සිය බලය අනිසි ලෙස හසුරවන්නේය කියායි.

ආරච්චිලට ලැබෙන බලය පාලන ක්‍රමයෙන් හිමි වූවකි. අධිරාජ්‍යවාදී පාලකයන් පළවා හැර ඒ වෙනුවට ස්වදේශී පාලකයන් පත්කරගත්තාට ක්‍රමයේ වෙනසක් සිද්ධ නොවේ. ඒ නිසා පත්වන තනතුර අනුව අල්ලා ගන්නට හැකි බලයේ ද වෙනසක් සිද්ධ නොවේ.

උපයන ආදායමෙන් ණය ගෙව්වම අතට ලැබෙන්නෙ හරිම ටිකයි කියන අයත් තවමත් රට හදන්න අවංක සහ දක්ෂ නායකයෙක් සොයමින් සිටීම තරම් ඛේදනීය වූ තත්වයක් වෙන නැත. අධිරාජ්‍යවාදී පාලකයන්ට බැරි වූවාට ස්වදේශී පාලකයන්ට ඊට හැකියාව ඇතැයි කියා වුල්ෆ් වැනි අය ගිල්වා ගිය අසත්‍යයේ ඔවුන් තවමත් ගැලී වෙලී සිටිති.

බලය මෙහෙයවීම සඳහා “අවංක පුද්ගලයෙක්” පත්කර ගැනීම ගැන කතාබහට පිවිසෙද්දී, අල්ලාගෙන සිටින අසාර්ථක ක්‍රමය නිසාම ඒ සඳහා අවශ්‍යතාවයක් හටගත් බවත්, එයින් දැනුම භාවිතය පිළිබඳ ගැටළුව විසඳෙන්නේ නැති බවත් සලකා බැලීම නැවතත් පැත්තකට විසි වී යයි.

ගම්වැසියා පිට තව තවත් ණය බර පැටවෙද්දී, පාලකයන්ගේ කාලය සහ ශ්‍රමය අල්ලාගෙන සිටින ක්‍රමය නිසාම හටගන්නා වූ ගැටළු විසඳන්නට වැයවේ.

1909 පෙබරවාරි 5 වැනිදා “හම්බන්තොට දිනපොත්” සටහනේ විකුණූ ඉඩම් සඳහා මුදල් ලබාගැනීමේ පලහිලව්වක් ගැන ලෙනාඩ් වුල්ෆ් මෙසේ ලියයි:
“… ඔහු ලවා මුළු අක්කර 320, රූඩ් 1, සහ පර්චස් 7 ට ගෙවා ගන්න සමත් වුණා. මේ 1889 දී. ඒත් ඔප්පුව හදද්දී හොයා ගැනුණ ඉඩමෙ තියෙන්නෙ අක්කර 301, රූඩ් 1 යි, පර්චස් 38 යි කියල. පොන්නසාමි ඉතින් ඔහුට ලැබුණට වඩා අක්කර 18 කට, රූඩ් 3 කට සහ පර්චස් 9 කට ගෙවල විතරක් නෙමෙයි දැන් මේ අක්කර 18 න් කොටසක් ඔහු අයිති කරගෙන ඉන්න එකෙන් වැඩේ තවත් සංකීර්ණ වෙලා. ඔප්පුව හදන්න අවුරුදු 5 ක් ගියා. ඒ කීට ප්‍රදානය පොන්නසාමිට දෙන්න තව අවුරුදු 2 ක් ගියා. මේ 1896 දී. අලෙවිය වෙලා වසර 16 කට පසුව, අවුල පටන් ගෙන අවුරුදු 12 ක් ගියාට පස්සෙ.”

අක්කර තුන්සිය ගණනක් බ්‍රිතාන්‍යය ඔටුන්න වෙතින් නීත්‍යානුකූලව මිල දී ගන්නට හැකියාව ඇති අයෙකුට මුහුණ දෙන්නට සිද්ධ වූ තත්වය එසේ නම්, සිළිඳු වැනි දඩයක්කාර ගොවියෙකුට හේනක් එළිකර නීත්‍යානුකූලව ගොවිතැනේ නියැළෙන්න කොතරම් පහසු වූවා ද?

සොයා බැලිය යුතු එකම ගැටළුව නම් වෙහෙස වෙන්නට රිසි වූ පුද්ගලයා ඉදිරියේ ඇති නිෂ්පාදන ගැටළු වඩාත්ම කාර්යක්ෂමව විසඳාගත හැකියාව සැබැවින්ම ඇත්තේ කා සතුව ද කියායි.

සිළිඳුට, පුංචිමැණිකාට සහ හින්නිහාමිට ඊට සැබෑ බලයක් ලැබෙන්නේ ඔවුන්ගේ තෝරාගැනීම් සඳහා නිදහස් ඉඩකඩක් ලැබෙද්දී පමණි.

* ලෙනාඩ් වුල්ෆ්ගේ බැද්දේගම උපුටන ගන්නේ ඒ. පී. ගුණරත්න කළ අනුවාදයෙනි.