අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

වර්ජීනියාව ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයට අහිමි වූ හැටි

Posted in Uncategorized by arunishapiro on නොවැම්බර් 15, 2021

ඇමෙරිකාවේ මැතිවරණ දිනය ලෙසින් සැලකෙන්නේ නොවැම්බර් මාසයේ පළමු සඳුදා දිනයට පසුව එන අඟහරුවාදා දිනයයි. කලින් වසරේ ජනාධිපතිවරණයකින් ජයග්‍රහණය කළ නායකයා ඒ වෙද්දී කොතරම් ජනප්‍රියදැයි කියන්නටත් හැකියාව ලැබෙන්නේ දේශය පුරා විවිධ තනතුරුවලට කොතරම් පිරිසක් ජනාධිපතිවරයාගේ පක්ෂයෙන් ජයග්‍රහණය ලබනවාද කියා දැකගන්නට හැකියාව ලැබීමෙනි.

වර්ජීනියාවේ පාසැල් තුළ උගන්වන්නේ නැතැයි හිටපු ආණ්ඩුකාරයා දේශපාලන වේදිකාවල හඬගා කියන ලද විෂයයක් ඔහුගේ පරාජයට හේතු විය. ඔහු පරාජය ලබා වේදිකාවෙන් ඉවත්ව ගියේ නැටුමක්ද නටමින්.

ඇමෙරිකාවේ වාසය කරන වැඩිදෙනෙක් අසා නැති, නම දැන සිටියත් ඒ ගැන කිසිත් නොදන්නා බව පෙනී ගිය මේ විෂය කුමක්ද? එය විවේචනාත්මක ජනවාර්ගික න්‍යාය නම් වේ. ඒ ගැන කලින් දැමූ සටහනක් මෙතැනින් කියවන්නට පුලුවනි.

අපි කොමියුනිස්ට් නොවේ යැයි ලොවට හඬගා, අනතුරුව අවුරුදු 55 කට වැඩි කාලයක් මැතිවරණ නොමැතිව බලයේ රැඳී සිටිමින්, ඒ මුළු කාලයේ ම ජනතාවට තමන් අරගලයේ නායකයා ලෙසින් මවාපාන වස්ත්‍රයෙන් සැරසීගත් ෆිඩෙල් කැස්ත්‍රෝ තවමත් සමහර අයට වීරයෙකි. එලෙසින්ම තම සැබෑ ප්‍රතිපත්ති වසන් කර ජනතාව රවටන නායකයත්වයක් වර්තමානයේ අපිට ඇමෙරිකාවෙන් ද දකින්නට ලැබේ. නමුත් මැතිවරණ පැවැත්වීම සඳහා ඉඩකඩක් තිබීම නිසා මහජනතාව ඔවුන්ට දිගින් දිගටම රැවටී නොසිටින බව ද පසුගියදා පෙනී ගියේය.

පාසැල් වසාදැමීම නිසා ගෙවල්වල හිරවූ දරුවන්ට ගුරුවරුන් කියාදෙන දේවල් මොනවාදැයි දැනගන්නට දෙමව්පියන්ට අවස්ථාවක් ලැබීම මේ මැතිවරණයට මහත් සේ බලපාන ලද්දේය. සෑම විෂයයකටම පාහේ රිංගාගෙන ඇති විවේචනාත්මක ජනවාර්ගික න්‍යාය දැක දෙමව්පියන් ඒ ගැන විමසා බලන්නට පටන් ගත්හ. මෙය දේශපාලන අවියක් කරගත් සුලු පිරිසක් විසින් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට එකතු කරන ලද්දක් බව දැනගන්නට ලැබීමෙන් පසුව පාසැල් පද්ධතීන්ගේ නායකත්වයට දෙමව්පියන් වෙතින් දෝෂාරෝපණ එල්ල වෙන්නට පටන් ගැනිණ.

ඇමෙරිකාවේ පාසැල් සියල්ලේම මෙසේ ඉගැන්විය යුතු යැයි කියා පාඨමාලා නිර්දේශ කරන අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුවක් මෙරට නැත. ඒ ඒ ප්‍රාන්තවල ඇති ඒ ඒ කවුන්ටියේ (නැත්නම් වසමේ) පිහිටන පාසැල්වල බරපැණ ඒ අවට වාසය කරන ගෙවල් අයිතිකරුවන්ගේ නිවාස/ඉඩම් බදුවලින් පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. පාසැල් ගැන තීරණ ගන්නට මැතිවරණයක් තුළින් තෝරාගන්නා පාසැල් මණ්ඩලයක් පත්වේ. ඉතින් ඔවුන්ගේ මුල්ම කාර්ය භාරය වනුයේ තමනට චන්දය දෙන ජනතාවගේ ඉල්ලීම් ගැන අවධානයක් දීමය. නමුත් පසුගිය කාලයේ දී බොහෝ පාසැල් මණ්ඩල තනතුරු දරණ අයට එය අමතක විය.

පාසැල් මණ්ඩල රැස්වීම් මහජනයාට විවෘතව පැවැත්විය යුතුයි. බදු ගෙවන ජනතාවට එහි දී තමන්ගේ පැමිණිලි ඉදිරිපත් කළ හැකියි. මෙය ඇමෙරිකාවේ දීර්ඝ කාලීනව පැවතෙන සිරිතකි. හොර රහසේ දරුවන්ට උගන්වන අලුත් න්‍යාය ගැන උරණ වූ දෙමව්පියන් මෙම පාසැල් මණ්ඩල ඉදිරියේ ඊට අකැමත්ත කියා පාන්නට යද්දී, වර්ජීනියාවේ එවැන්නක් නොවෙනවා යැයි කියන්නට බලයේ සිටි අය ගත් තීන්දුව ඔවුන්ගේ පරාජයට හේතු විය.

එපමණක් නොව, පාසැල් මණ්ඩලය ඉදිරියට පැමිණ විරෝධය දැක්වූ දෙමව්පියන්ගේ නම් FBI වෙතට ලබාදෙන්නට පවා ගන්නා ලද දේශපාලනීය වූ ක්‍රියාකලාපය නිසා පාසැල් ගැන කිසිදු උනන්දුවක් නොතිබුණ සෙසු ජනතාව ද ඒ ගැන වැඩි අවධානයක් යොමු කරන්නට පටන් ගත්හ.

නිව් යෝර්ක් ප්‍රාන්තයේ බෆලෝ නගරයෙන් අපිට තවත් අපූරු සිද්ධියක් අහන්නට ලැබුණි. එය දිග හැරුණේ මෙහෙමයි. බලයේ සිටි ඩෙමොක්‍රැටික් නගරාධිපති මුල් මැතිවරණවල දී තම පක්ෂයේ අයගෙන් ලබන චන්දවලින් නාම යෝජනාව දිනාගන්නට අවශ්‍ය වැඩි චන්ද ප්‍රමාණය ලබාගන්නට අසමත් වූයේය. සමාජවාදී අපේක්ෂිකාව වූ ඉන්දියා වෝල්ටන් ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයෙන් ඉදිරිපත් වූවාය. නගරාධිපති සඳහා වූ මැතිවරණයේ චන්ද පත්‍රයේ අච්චු ගසා තිබි එකම නම ඇයගේ පමණි. ඒත් හිටපු නගරාධිපති තම නම චන්ද පත්‍රයේ අපේක්ෂකයෙක් හැටියට චන්දය දිනයේ දී ලියන්නට හැකියාව ලබාගැනීම සඳහා අවශ්‍ය තරමින් චන්ද දිනාගන්නට සමත් වීම නිසා ඉන්දියා වෝල්ටන් පරදවා නැවතත් බලයේ ඉන්නට ඔහුට හැකියාව ලැබිණ.

සමාජවාදයට ආවඩන අය සැබැවින් සිටින්නේ අල්පයකි. එවැනි අයගේ පවා ජීවන රටාව සොයා බැලුවොත්, ඔවුන් සියල්ලන්ම පාහේ ධනවාදයේ සැප සම්පත් භුක්ති විඳිමින් සිටින බව පෙනී යයි. එසේ ධනවාදයේ සැප සම්පත් විඳිමින් ඔවුන් ඒත් ධනවාදයට එරෙහි අරගලයක යෙදී සිටින බව රඟ දක්වති. වසර 55 ක් පුරා කියුබාවේ වැසියන්ගේ ආදායම් සියල්ල තීන්දු කළ ෆිඩෙල් කැස්ත්‍රෝ මෙන් අරගලයක යෙදී සිටින බව මවා පාති. යළි යළිත් අසාර්ථක වූ ක්‍රමයක් සඳහා වෙහෙසෙනවා වෙනුවට මේ අය ධනවාදය කුමක්දැයි කියා අවබෝධයට සැබෑ වෑයමක් ගන්නේ නම් ලෝකය කොතරම් සමෘද්ධිමත් සහ සාමකාමී වනු ඇත්ද!

නූතන ලෝකය පැහැදිලි කරන්නට අර්ථශාස්ත්‍රයට නොහැකි ඇයි?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 20, 2021

වේතනයක් ලබන රැකියාවෙන් අනුන්ට යහපතක් සිදුවේ

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 14, 2021

වෙළඳපොළ කාර්යක්ෂම ලෙසින් වැඩ කරන්නේ ලාබය නිසයි. ඕනෑම මිනිසෙක් ශ්‍රමයක් වෙහෙසන්නේ ලාබයක් අරමුණු කරගෙනයි. වේතන මාර්ගයෙන් ලබන මුදල් තමන්ගේ ලාබය සරල ලෙසින් පෙන්වන්නකි.

මිනිසා යනු විවිධ විෂම වූ ආශාවලින් යුතු වූවෙකි. ඍජු හුවමාරුවෙන් පමණක් ඒ විවිධ මිනිසුන්ගේ විවිධ ආශා සපුරාලීම අසීරු වූවකි. සිප්පි කටු වැනි ද්‍රව්‍යයක් මුදල් ලෙසින් භාවිතය පටන් ගැනෙනුයේ වැඩි පිරිසක් අතර හුවමාරුව පහසු කිරීම සඳහා ය. විවිධ විෂම ආශාවන් ඉටුකරන්නට නම් විවිධ විෂම පුද්ගලයන් විවිධ විෂම රැකියා කිරීම අවශ්‍ය වේ. තවත් විදියකින් කිව්වොත් විවිධාකාර දේවල් විවිධාකාර වූ මිනිසුන් විසින් නිෂ්පාදනය කළ යුතුයි. වෙළඳපොළක් හසුරුවන කර්තව්‍යයට රජයක් නුසුදුසු වනුයේ මේ නිසා ය.

විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ටෙලිනාට්‍යයක් ලෙසින් ඉදිරිපත් කළ ස්ටාර් ට්‍රෙක් හි එන එන්ටර්ප්‍රයිසස් යානාවේ පළමු කපිතාන්වරයා කැප්ටන් ජේම්ස් ටයිබීරියස් කර්ක් හැටියට මුලින්ම රඟපෑවේ විලියම් ෂැට්නර් නැමති නළුවාය. 90 වියැති වයසේ පසුවන නළුවා අද සැබැවින්ම අජටාකාශයට ගිහින් එන්නට සමත් වූයේය.

නිවැරදි දේවල් (The Right Stuff, 1979) නමින් ටොම් වුල්ෆ් ලියූ පොත මර්කරි ව්‍යාපෘතියේ ගුවන් නියමුවන්ගේ අත්දැකීම් ඇසුරින් තොරතුරුවලින් පිරී ගිය අපූරු පොතකි. ඒ නමින්ම 1983 දී සිනමා වෑයමක් ද එළිදකින ලද්දේය. ඇමෙරිකාවේ ගගනගාමීන් බිහිවෙන්නට මාර්ගය පාදන්නට ගුවන් නියමුවන් ලෙසින් කළ ඔවුන්ගේ විස්මය ජනක උත්සාහයන් හා පුහුණුව පමණක් නොව කායික සවිමත් බවද හේතු වූහ. ඇස් පෙනීමේ ඇබිත්තන් අඩුපාඩුවක් තිබීම වැනි යම් කායික අඩුපාඩුවක් හේතුවෙන් අයෙකුට එදා අජටාකාශයට යෑම අහිමි විය. අජටාකාශ ගමන් ආරම්භයෙන් පසුව ඇඟේ බර හෝ ඇස් පෙනීම හෝ වයස යන අඩුපාඩු නොසලකා සංචාරකයන් හැටියට අජටාකාශයට ගිහින් එන්නට දොරවල් විවෘත වූයේ ඉතාමත්ම කෙටි කාලයක් ඇතුළතයි.

මා හා කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සිටි මිතුරෙකුගේ පුතෙක් දැන් ඉලාන් මස්ක්ගේ ස්පේස් එක්ස් හි රැකියාව අරඹා ඇත. ලාබයක් උපයන හැකියාව බහුතර ජනතාවක් අතර වැඩිවෙද්දී ඒ සමාජයේ වැසියන්ගේ විවිධාකාර ආශාවන් සපුරාගැනීමේ හැකියාවත් වැඩිවෙයි. ලාබයක් උපයන හැකියාව රට පාලනයේ යෙදෙන අතලොස්සක් අතර පමණක් රැඳී පැවතිය දී ඒ සමාජයේ වැසියන්ට එදිනෙදා අවශ්‍යතා සපුරාගන්නට පවා පෝලිම්වල කාලය නාස්ති කරන්නට සිද්ධ වේ.

මගේ වෙහෙසෙන් මම උපයන මුදලක් මගේ කැමත්ත පිණිස වියදම් කරන ආකාරයට බාධා පමුණවන්නට ඉදිරිපත්වන බහුතරය ඔවුන්ගේ වියහියදම් ගැන එයාකාරයෙන්ම සලකන්නේ නැත. තමන්ගේ වියහියදම් පමණක් ආචාර ධර්මීය යැයි ඔවුන් සිතති.

අයෙකුට වාහන කිහිපයක් තිබෙන්නට පුළුවන. තවත් අයෙකුට ඇඳුම් මහා රාශියක් තිබෙන්නට පුළුවන. තවත් අයෙක් කඳු නැඟීමට ප්‍රියකරනවා විය හැකියි. වේදිකා නාට්‍ය හෝ සිනමා නිර්මාණ හදන්නට තවත් කෙනෙක් ප්‍රිය කරනවා විය හැකියි. තමන් ප්‍රිය කරන දේවල් සඳහා ඉඩකඩක් අවහිර වෙද්දී මිනිසා යන සත්වයා කම්මැලියෙක් වෙයි. ඔහු වෙහෙසෙන්නේ මුදල් ගොඩගහන්නට නොවේ. ඔහු වෙහෙසෙන්නේ මුදල්වලින් ගත හැකි දේවල් අත්විඳින්නටයි.

ආහාර, වස්ත්‍ර සහ ඉඳුම් හිටුම් සඳහා තමන් උපයන ආදායම මුළුමනින්ම වැය නොවෙද්දී, එසේම අවුරුදු අනූවකට වඩා කාලයක් ජීවත්වන්නට හැකි ලෙසින් ආයුෂ කාලය දීර්ඝ වෙද්දී, මේ තමන් ප්‍රියකරන අනෙකුත් දේවල් තමන්ගේ මුදල් වලින් මිල දී ගෙන පරිභෝජනයෙන් සතුටුවීම නිසා සමාජයක උන්නතිය සිද්ධ වෙනවා මිසෙක පරිහානියක් සිද්ධ නොවේ.

නමුත් සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට මෙය දැකීමට හැකියාවක් නැතැයි කියා මහාචාර්ය ඩීඩ්‍ර මැක්ක්ලොස්කි ඇයගේ බුර්ඡුවා උදාරත්වය පොතෙන් පෙන්වයි. තම රැකියාව අනුන්ට යහපතක් කරන බව සාමාන්‍ය පුද්ගලයා සැබැවින්ම විශ්වාස නොකරන බව ඇය කියයි. එය එවැන්නෙකුට රස්සාවක් පමණි. මම රැකියාවක් කරන විදියට රඟනවා, ඒ සඳහා මට වේතන ගෙවනවා කියා එවැන්නෙක් සිතයි. ස්වේච්ඡා සේවය නැත්නම් දුප්පතුන් වෙනුවෙන් වෙහෙසීම යනාදිය පමණක් “සමාජයට ආපහු යමක් දීම” හැටියට එවැනි සාමාන්‍ය පුද්ගලයා සිතන බව ඇයගේ මතයයි.

අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයෙක් එය වෙනස් විදියකට දකියි. වෙළඳපොළ, නවොත්පාදන, සංචාරකයන් අජටාකාශයට ගෙන යා හැකි පෞද්ගලික අජටාකාශ යානා බිහිවීම පරාර්ථකාමී වූ ක්‍රියා හැටියට දකියි. අපි සමාජයට යහපත් කරන්නේ අපි හොඳින් යමක් කිරීමෙනි. අප නියැළෙන රැකියාවල දී, නැත්නම් මහා දැවැන්ත අජටාකාශ ගමන් ව්‍යාපාරවල දී යන දෙකේ දී ම, සිද්ධ වෙන්නේ පාරිභෝගිකයාට අලුත් විදියකට යමක් කරන්නට සහාය වීමයි.

“සෑම ඒකීය පුද්ගලයෙක්ම, ඒ නිසා තමනට හැකි පමණින් තමන්ගේ ප්‍රාග්ධනය යොදවන්නට වෙහෙසක් ගනියි…වැඩියෙන්ම ඉහළ අගයක් එයින් ලබාගන්නට; සෑම පුද්ගලයෙක්ම ඒ නිසා සමාජයේ වාර්ෂික ආදායමට එකතු කරන්නට අනිවාර්යෙන්ම තම ශ්‍රමය යොදවන්නෙකි. ඇත්තෙන්ම ඔහු මහජන සුභසිද්ධිය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට අදහස් කරන්නෙක් නොවේ, එසේම එය කොපමණ දුරකට ප්‍රවර්ධනය කරනවාදැයි කියා හෝ ඔහු දන්නේ නැත…ඔහුගේ අරමුණ ඔහුගේ සතුට වැඩිකරගැනීමයි. එහි දී, අනෙක් අවස්ථාවල දී මෙන්ම, ඔහුගේ නොවූ අරමුණක කොටසක් ඉටු කිරීම සඳහා ඔහුව හසුරුවන්නේ අදිසි හස්තයකිනි. එය ඔහුගේ අරමුණක කොටසක් නොවූවා කියා එයින් සමාජයට අහිතකර තත්වයක් සිදු නොවේ. ඔහුගේම වූ අරමුණු හඹා යද්දී ඔහු නිතරම සමාජයේ සුභසිද්ධිය ප්‍රවර්ධනය කරනු ලබන්නේ එය ඔහු සැබැවින්ම අරමුණු කරනවාටත් වඩා කාර්යක්ෂම ලෙසකිනි. මහජන සුභසිද්ධිය වෙනුවෙන් යැයි කියා වෙළඳාමේ යෙදුණ අය විසින් කරන ලද වැඩි හොඳක් ගැන මම කිසිදා අසා නැත්තෙමි.” ඇඩම් ස්මිත්, ජාතීන්ගේ ධනය 1776.

සබැඳි සියල්ලම මා කලින් ලියන ලද සටහන් වෙති.

දුප්පතුන් ජයගැනීම බුර්ජුවාසියේ ජයග්‍රහණයෙන් සිද්ධවෙයි

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 10, 2021

මහාචාර්ය ඩීඩ්‍ර නැන්සන් මැක්ක්ලොස්කි ලියූ පොත් සහ ලිපි අල්පයක් කියවා සහ ඉන්ටනෙට්වලින් ඇයගේ දේශන කිහිපයක් අසා තිබූ මට ඇයගේ සජීවි දේශනයක් අහන්නට මෑතක දී අවස්ථාවක් පෑදුණි. ඒ සවුත් ඩකෝටා ප්‍රාන්තයේ රැපිඩ් සිටී නගරයේ පසුගිය ජූලි මාසයේ පැවති නිදහස් උත්සවයේ (Freedom Festival) දී ය. අදහස් සහ තොරතුරු මහත් රාශියක් ඇය රසවත් ලෙසින් ඉදිරිපත් කළේ ප්‍රේක්ෂක අවධානය මනාව පවත්වා ගනිමිනි.

බුර්ඡුවා උදාරත්වය නමැති පොතේ මහාචාර්ය ඩීඩ්‍ර මැක්ක්ලොස්කි විසින් විදුලි බල්බය යනු ආලෝකය සඳහා ඉටිපන්දමට වඩා ගොඩක් වැඩියෙන් සුදුසු පරිභෝජන භාණ්ඩයක් බවට පත්වූයේ කෙසේදැයි යන්න විස්තර කරයි. රජයේ ප්‍රතිපත්තියක් නිසා නොව කාර්යක්ෂම ලෙසින් ආලෝකය ලබාගැනීම සඳහා වෙහෙසෙන ලද මිනිස්සු නිසා ලෝකයට ඒ පරිභෝජන භාණ්ඩය ලැබිණ.

ලංකාවේ ගම් පළාත්වල රාත්‍රී කාලයේ දී පොතක් පතක් කියැවීමට නම් බොහෝ දෙනෙකුට භූමිතෙල් දැමූ කුප්පි ලාම්පු එළියෙ පිහිට පැතීමට සිදුවීම 1980 ගණන් දක්වා පැවතෙන ලද්දකි. කොළඹ ජීවත් වූ අපිට ගමකට ගිය විට එහි දී රෑ බෝ වෙද්දී පළාතම අඳුරේ ගිලී යන බවක් දැනුණි. හිරු බැස ගිය පසු සවස 8 පමණ වෙද්දී නිදි යහන් වෙත යෑම එවක ගමේ අයගේ සිරිත විය. කොළඹ දී මෙන් රෑ නමයට කෑමෙන් පසුව තවත් පැයක් හමාරක් තනිවම පොතක් කියවන්නට විදුලි ආලෝකයක් ලබාගැනීම යනු ගමක ජීවත්වූ අයෙකුට අතිශය සුඛෝපභෝගී පරිභෝජනයක් විය. 1990 ගණන්වල දී ඇමෙරිකාවේ සිට කොළඹට යද්දී මුළු අගනගරයම අඳුරේ යැයි සිතිණ.

විදුලි බලය ගමට ගියේ රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් හෝ විදේශ ආධාර නිසා නොවේ. 60 ගණන්වල සාමාන්‍ය ජනතාවට වැසුණු දොරවල් විවෘත වීමෙන් 1980 ගණන්වල දී පිටරට අධ්‍යාපනය සහ රැකියා සඳහා රටෙන් පිටව යෑමට යළි නිදහස ලැබුණි. ඒ නිදහස නිසා ඔවුන් අලුත් ආදායම් මාර්ග සොයාගෙන වත්කම් වැඩිකරගන්නටත් එතෙක් නොලැබු පරිභෝජනයට හිමිකම් කියන්නටත් සමත් වූහ. එසේ පිටරට රැකියා සඳහා යෑමට හැකියාව ලැබීමත් සමඟ ඒ රැකියා සොයාගිය අයගේ දරුවන් එතෙක් තම දෙමව්පියන්ට ඉඩක් නොලැබුණ අධ්‍යාපනය ද ඒ නිසාම ඉහළ ආර්ථික තත්ත්වයන් ලබාගන්නට සමත් වූහ. අද ඒ දරුවන්ගේ දරුවන් අධ්‍යාපන සහ ආර්ථික ජයග්‍රහණ ලබා සිටිති. දරුවන් 669 ක් බේරාගත් වීරයාගේ වෑයම නිසා ඒ දරුවන් පසුකාලයක දී කොතරම් අධ්‍යාපනික සහ ආර්ථික ජයග්‍රහණ අත්පත් කරගත්තාදැයි මතකද? අපිට එවැනි උදාහරණ පෙන්වන්නට නැතත්, (දුප්පත්කම නිසාම ලංකාවේ මිය යන සංඛ්‍යාව ගණනය අසීරු නිසා) රටේ වත්කම් සහ අධ්‍යාපන මට්ටම් යම් කාල වකවාණුවල දී ඉහළ ගිය හැටි දකින්නට හැකියි. නමුත් ලංකාවේ ආණ්ඩු පිළිවෙත වූයේ විදේශ රැකියාවල නියැළෙන ලද්දන් ගෙනෙන වත්කම්වලින් කොටසක් රජයට ලබාගන්නටත්, ඒ විදේශ මුදල් එලෙසින්ම තමන් සතුව තබා නොගැනීමට හැකිවන මුල්‍ය ප්‍රතිපත්ති ගෙන ඒමත් ය.

ඉතින් ලංකාවේ අය තම ආදායමෙන් ආහාර, ඇඳුම් සහ ඉඳුම් හිටුම් සඳහා ගෙවන ප්‍රතිශතය අඩුවී ගියේ නැත. රට යන්න අවසර දුන්නත්, ඒ ගියවුන් උපයාගත් වත්කම් ආපහු රටට ගෙනාවත්, පරිභෝජනය සඳහා පනවා ඇති රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් කිසිසේත්ම නිදහස් නොවීය.

රොබට් ෆොජෙල් (Fogel) උපුටා දක්වන මහාචාර්ය මැක්ක්ලොස්කි තම බුර්ඡුවා උදාරත්වය පොතේ රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් අඩු දේශයක පරිභෝජන වැය අඩුවී ගිය ආකාරය මෙසේ පෙන්වයි. 1875 දී ඇමෙරිකාවේ සාමාන්‍ය පවුලක් තම ආදායමෙන් සියයට 74 ක් ආහාර, ඇඳුම් සහ ඉඳුම් හිටුම් සඳහා ගෙවා ඇත. 1995 දී එය සියයට 13 ක් පමණකි. එන්න එන්නම ඇමෙරිකාවේ විවිධ ආණ්ඩු තම මැදිහත්වීම් වැඩි කළා වුවත්, ඉඳහිටෙක පත්වෙන ආණ්ඩුවක් මැදිහත්වීම් අඩුකරන නිසාත්, එසේම ඇමෙරිකාවේ ආරම්භය මැදිහත්වීම් ඉතාමත් අවම වූ රාජ්‍යයක් වීමේ ඵල තවමත් භුක්ති විඳිය හැකියාව රටේ ජනතාවට ඇත. නමුත් ලංකාව වැනි රටවල රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් ආණ්ඩුවක් වෙනස්වීම නිසා තව තවත් ඉහළ යනවා මිසෙක කවදාවත් පහළ යන බවක් දකින්නට නැත.

මම පූර්ණ වෙළඳපොල නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම ගැන ප්‍රශ්න කරන අයට කියන්නට ඇත්තේ වෙනසේ ආරම්භය එසේ විය යුතුයි කියායි. නැත්නම් ලංකාව වැනි රටක වෙනසක් කියා දෙයක් සිද්ධ නොවේ. අනෙක් හැම අවස්ථාවක දී ම, ඔබේ වෙහෙස මහන්සියට අනෙකෙකුට අයිතියක් කියන්නට හැකියි. අපි පෙනී සිටිය යුතු වනුයේ වෙහෙසේ ඵලදාව තමන් රිසි සේ භාවිතයට ඉඩදෙන වාතාවරණයටයි. කෙටි හෝ කාලයක් එවැනි නිදහසක් ලැබෙනවා නම් පමණක් ලංකාවේ වැසියන්ට දුප්පත්කමින් ගොඩ එන්නට හැකියාව පෑදේ.

බුර්ඡුවා ජනතාවට නිදහස ලැබෙන රටවල භාණ්ඩවල සැබෑ වැය සියවස් ගණනාවක දී පහත බැසීම ආලෝකය යන උදාහරණයෙන් පෙන්විය හැකි යැයි ඇය කියයි. ක්‍රි. පූ. 9000 පමණ දී පැය දහසක ආලෝකය (thousand lumen hours of lighting) සඳහා පැය හැටක ශ්‍රමයක් (දර කෝටු අහුලාගන්නට) යොදවන්නට සිද්ධ විය. 1800 දී ඉටිපන්දම් වලින් එපමණ ආලෝකයක් ලබාගැනීම සඳහා පැය පහක් යොදවන්නට සිද්ධ විය. 1900 දී භූමිතෙල් සහ විදුලි බලය නිසා (ඒවා එතරම් දියුණු තත්ත්වයක නොපැවතියද) ශ්‍රමය වැය වූයේ මිනිත්තු 22 කි. 1992 වෙද්දී එම ප්‍රමාණය ලබාගැනීමට පැයකින් 0.00012 ක ශ්‍රමයක් වැය වන බව ගණන් බලා ඇත.

ඉටිපන්දම්වලින් ආලෝකය සපයන ලද යුගයේ යුරෝපයේ සාමාන්‍ය වැඩිහිටියෙක් සීත කාලයේ දී දිනකට පැය දහයක කාලයක් නින්දෙන් ගෙවා ඇත.

නවෝත්පාදනය (එනම් අලුත් සහ දියුණු කරන ලද්ද) කාර්මික විප්ලවයේ දී දකින්නට ලැබෙන්නයි. කාර්මික විප්ලවය ඇතිවෙන්නට හේතු වූ නවෝත්පාදන බිහිවූයේ රජයක් පෙරමුණ ගත් නිසා නොවේ. පුංචි මෙවලම් ඇති අය මෙන්ම ලොකු උපකරණ ඇති අය ද නවෝත්පාදන ගෙන ඒම සඳහා විවිධ වෑයම් යෙදවූහ. ඔවුන් නවෝත්පාදන හැදුවේ කර්මාන්තශාලා සඳහා පමණක් නොවේ. මහා පරිමාණයෙන් අලෙවිය සඳහාම නොවේ. පවතින පරිභෝජන භාණ්ඩයක් සඳහා වැඩියෙන් කාර්යක්ෂම වූවක් වෙළඳපොළට ගෙන අරමුණ ඇතිව කටයුතු කළේ නම් එයින් ආදායම් වැඩිකරගන්නට බුර්ඡුවා ජනතාවට හැකියාව ලැබුණි. ඒ වෘත්තීන්වල යෙදීම සමාජයේ පහත් තත්ත්වයක් යැයි සැලකීම නැවතී යාම ඒ වෑයම් සියල්ලටම හේතු වූහ.

මෙහි දී ඩවුන්ටන් ඇබී නරඹා ඇති අයට සිහිකරන්නට සිද්ධියක් මතක් විය. බදු ගෙවන්නට පවා නොහැකි තරමට අතමිට මුදල් හිඟව යද්දී රොබට් ක්‍රෝලි සිය නිවහන නරඹන්නට එන අයට එය විවෘත කරමින් ටිකට් නිකුත් කර මුදල් එකතු කරගන්නට පටන් ගනියි. නිවහන නරඹන්නට පැමිණි බුර්ඡුවා කොළු පැංචෙක් රොබට්ගේ නිදනකාමරයට ඇතුල්ව ඔවුන් මෙහි ජීවත්වන්නේ ඇයි? මීට වඩා සුවපහසු නිවසක් මිල දී නොගන්නේ මන්දැයි කියා විමසයි. ඒ 1925 වසර පිළිබිඹුවකි. සමහර රදළයන්ටත් වඩා සුවපහසු ජීවිත ගෙවන්නට බුර්ඡුවා ජනතාව පටන් ගත් කාලයයි.

මෙහි දී නවෝත්පාදනයක් ඉදිරිපත් කරන්නෙකුට වෙළඳපොළ තරඟය සඳහා ඉඩක් ලැබීමේ ආරම්භය සිද්ධ වූයේ එතෙක් පහළ සමාජ තත්ත්වයකින් සලකන ලද අය වෙතින් ඔවුන්ගේ සමාජ තත්ත්වයේ අවනම්බුව අයින් වී ගිය නිසා යැයි ඩීඩ්‍ර මැක්ක්ලොක්ස්කි පෙන්වා දෙයි. එය රජයක් හෝ ප්‍රභූ පංතියක් විසින් නව ප්‍රතිපත්ති ගෙනැවිත් කරන ලද්දක් නොවේ. තම පරිභෝජන භාණ්ඩ කාර්යක්ෂම වීමත් ඒ නිසා තම ජීවිත යහපත් වීමේ ප්‍රතිඵල දකින ජනතාවගේ අදහස් වෙනස්වීමක් සිද්ධ වීමයි. මොකක්ද මේ වෙනස් වූ අදහස? බිස්නස්කාරයා නැතිනම් වෙළෙන්ඳා පහත් සමාජ මට්ටමක සිටින්නෙක් යැයි කියන අදහස වෙනස්වීමයි.

ලංකාවේ වාසය කරන අයත් ලොව අනෙකුත් රටවල අය සේ ම කාර්යක්ෂම පරිභෝජන භාණ්ඩ සඳහා දැඩි කැමැත්තක් දක්වති. ඒවායෙන් තම ජීවිත යහපත් වීමේ ප්‍රතිඵල භුක්ති විඳිති. එහෙත් ලංකාවේ අයට නිදහස් වෙළඳපොළ රටාවකින් දායාද වූ දේශීය පරිභෝජන භාණ්ඩ භුක්ති විඳින්නට ලැබී ඇත්නම් ඒ ඉතාමත් ඉතා අල්පයක් නිසා ඔවුනට බුර්ඡුවාසියට දිය යුතු නිදහස ගැන එතරම් දැනුමක් නැතිබව මගේ මතයයි. එවැනි අත්දැකීම් ලැබෙන වාතාවරණයක් තිබුණා නම් තමන්ට අවශ්‍ය හැම දෙයක්ම සංවර්ධනයට හා ප්‍රවර්ධනයට හැම අවස්ථාවක දී ම රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් ඉල්ලීම ලංකාවේ ජනතාවත් අත්හරිනු ඇත.

බුර්ඡුවාසිය ජයග්‍රහණය කරද්දී දුප්පත්කම අඩුවී ගිහින් ඇත්තේ මෙසේය: වසර 200 කට පෙර ලෝකයේ 85% ක් ජනතාව ජීවත්වූයේ දැඩි දරීද්‍රතාවයෙනි. අද ලෝකයේ දැඩි දරීද්‍රතාවයෙන් සිටිනුයේ 9% ක පිරිසකි. එනම් බුර්ජුවාසියට ජයගන්නට නොහැකි ලෙස රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් වැඩි රටවල ජනතාවයි.

මෙයට එකතු කර ඇති සබැඳියන් මා කලින් ලියන ලද සටහන් වෙත ඔබව ගෙන යනු ඇත.

බුර්ඡුවා උදාරත්වය-ඩීඩ්‍ර මැක්ක්ලොස්කි

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 9, 2021

චීනය 1978 දී ත්, ඉන්දියාව 1991 දී ත්, අත්පත් කරගන්නට ඉඩදුන්නේ මහත් දීර්ඝ කාලාන්තරයක් පුරා ඔවුන්ගේ බුර්ඡුවාසියට අහිමි කරන ලද උදාරත්වය සහ නිදහස යැයි මහාචාර්ය ඩීඩ්‍ර එන්. මැක්ක්ලොස්කි තම “බුර්ඡුවා උදාරත්වය” (2010) නම් වූ පරිසිද්ධි සහ අදහස් පිරුණ පොතෙහි ලියන ලද්දා ය.

බුර්ඡුවාසී යන වචනය ප්‍රංශ භාෂාවේ bourgeoisie යන්නේ පුළුල් අර්ථයෙන් ඇය භාවිතා කරන්නීය. එනම්, වෘත්තීමය පුහුණුව ලද නැතහොත් අධ්‍යාපනයක් නිමා කරන ලද නැතහොත් කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයේ මුලිකත්වය ගන්නා ලද මැද පංතියයි. බුර්ඡුවා යන්න එහි විශේෂණ පදයයි.

ඇය කියන්නේ වෙළඳපොළ සහ නවොත්පාදන ගැන පොදු මතයේ හටගත්තා වූ වෙනසක් නිසා කාර්මික විප්ලවයත් අනතුරුව නූතන ලෝකයත් හැඩගැසුණ බවයි. වයඹ දිග යුරෝපා රටවල 17 වැනි සහ 18 වැනි සියවස් හි දී මේ අලුත් වෙනස මුලින්ම දකින්නට ලැබුණි. ඒ වෙනස නම් හදිසියෙන්ම වාගේ ඕලන්ද සහ බ්‍රිතාන්‍ය දේශයන්හි ප්‍රථමයෙන් ද, පසුව ඇමෙරිකාවේ සහ ප්‍රංශයේ ද, ඉහළ හෝ පහළ මැද පංතිය යනු උදාරත්වයකින් යුතු සහ නිදහස් අය හැටියට කතාබහට ලක්වෙන්නට පටන් ගැනීමයි. එය නූතන ආර්ථික වර්ධනයේ ප්‍රතිඵලය හැටියට ඇය දක්වයි.

සියවස් දෙකකට පෙර ලෝකයේ දකින්නට ලැබුනේ වර්තමාන බංගලාදේශයේ පවතින ආර්ථික වාතාවරණයකි. සාක්ෂරතාවයට හිමිකම් කියන්නට හැකි වූයේ එවැනි සමාජයක ජීවත් වූවා නම් සහ වාසනාවන්තයෙකු වූවා නම් පමණි. තමන් පීඩා විඳින රෝගාබාධ මොනවාදැයි කියා නොදැනම මිය යෑමත්, කාලයෙන් කාලයට හාමතයේ ඉන්නට සිද්ධ වීමත් සුලබ වූහ.

සියවස් දෙකක් ඉක්ම යද්දී හයාමාර ගුණයකින් වැඩි වූ ජනතාවක් පෝෂණය කරන්නට ලෝකය සමත්ව ඇත. 1800 වසරේ දී අයෙක් ආදායම් උපයන්නට සහ පරිභෝජනය කරන්නට සමත් වූවාට වඩා දහ ගුණයකින් ඒවායෙහි නියැළෙන්නට වර්තමානයේ සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකුට හැකියාව පෑදී ඇත. හාමතයෙන් මිය යෑම ලෝකයේ අවම මට්ටමකට පත්ව ඇති අතර සාක්ෂරතාවය සහ ජීවිත කාලය ලෝක ඉතිහාසයේ ඉහළම මට්ටමකට පත්ව තවත් ඉහළ යන අන්දම දකින්නට ලැබේ.

හොකී පිත්තක උපමාවක් ආශ්‍රයෙන් ඇය තම පැහැදිලි කිරීම ඉදිරිපත් කරයි. 1800 ගණන් දක්වා දිනකට උපයන ලද ආදායම එකම මට්ටමක ලැග එයාකාරයෙන්ම පැවතීම හොකී පිත්ත ලෙසත්, 1800 න් පසුව වේගයෙන් ඉහළ යන්නට පටන් ගත් ආකාරය හොකී පිත්තේ තලය ලෙසත් ඇය දක්වයි. හොකී පිත්තේ තලය (blade), එනම් දියුණුව හටගත් ආකාරය සහ දියුණුව ඉහළට වර්ධනය වීම පැහැදිලි කරන්නට අර්ථ ශාස්ත්‍රය අසමත් බව ඇයගේ මතයයි.

ලෝකය වෙනස් වූයේ කෙසේදැයි කියා දත්ත දක්වමින් ගවේෂණය කරන ඇය ආදායම් ඉහළ ගියේ සාමාන්‍යයෙන් දකින අර්ථ ශාස්ත්‍රය නිසා නොවන බව ගෙනහැර පායි. එනම් ඇය පෙන්වා දෙන්නේ එසේ සිද්ධ වූයේ යුරෝපීයන්ගේ වෙළඳාම හෝ ඕලන්ද ආයෝජන හෝ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදය හෝ නොර්වේජියානු නැව්වල නැවියන්ගේ ශ්‍රමය සූරාකෑම තුළින් නොවන බවයි.

අනෙකුත් බොහෝ ඉතිහාසඥයන් සහ අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයන් ලෙසින්ම ඩීඩ්‍ර මැක්ක්ලොස්කි ද දක්වන්නේ ආයෝජන සහ සූරාකෑම විසින් නොව නවොත්පාදනය නිසා කාර්මික විප්ලවය හටගත් බවයි. එහෙත් එම නවෝත්පාදන හටගත්තේ කතාබහ, ආචාර ධර්ම සහ අදහස් නිසා බව යැයි කීමෙන් ඇය ඉහත දැක්වූ අනෙකුත් අයගෙන් වෙනස් වන්නීය.

සියවස් තුනකට පෙර ඕලන්දය සහ එංගලන්තය වැනි ස්ථානවල මැද පංතිය ගැන කතාබහ සහ චින්තනය වෙනසකට ලක්විය. නවෝත්පාදන සහ වෙළඳපොල ගැන සාමාන්‍ය කතාබහට ප්‍රසාදයක් ලැබිණ. එනමුත් චීනයේ, ඉන්දියාවේ සහ අප්‍රිකාව යන රටවල එවැනි චින්තන වෙනසක් මෑතක් වනතුරු දකින්නට නොලැබුණ බව ඇය දක්වයි.

වයඹ දිග යුරෝපයේ මැද පංතිය විසින් නියැළෙන අලෙවිකරණය සහ නවෝත්පාදන සඳහා ලැබුණ යහපත් ප්‍රතිචාරය 1700 ගණන්වල දී දකින්නට ලැබිණ. ඒ රටවල් සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ආදායම් උපයන රටවල් බවට හැරුනේ ඒ නිසා යැයි ඇය දත්ත හා තොරතුරු සහිතව මෙම පොතෙන් පහදා දෙයි.

ඔක්තෝබර් 18 වැනිදා ලංකාවේ සවස 6:30 ට ඔබට ඇයගේ කතාවකට සවන් දී ප්‍රශ්න උත්තර සැසියකට ද සහභාගී විය හැකියාව ගැන වැඩි විස්තර පහත දැක්වේ. මට ඉඩකඩ ලැබෙන අවස්ථාවල දී ඇයගේ බුර්ඡුවා උදාරත්වය පොතෙන් බිඳක් මම මෙහි සටහන් තබන්නම්.

පොහොසත් අයට වාසි වෙන්නට දුප්පතුන් සූරා කෑම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 3, 2021

ස්වීඩනය යනු වෙළඳපොළ ක්‍රමයට නිදහස් ඉඩකඩක් සපයන ධනවාදී රටකි. කෝවිඩ්-19 වසංගතය පැතිර යද්දී අනෙක් රටවල් මෙන් බියට පත්ව සියල්ල වසා නොදමන ලද රටකි. 2020 දී ආර්ථිකය අඩපණව ගියත් 2021 ජූලි මාසය වෙද්දී ස්වීඩනය වසංගතයට පෙර පැවති තත්ත්වයට එන්නට සමත්ව සිටින බව වාර්තා වේ. ජනතාව අතර රැකියාවට යන අවසරය ලැබෙන්නේ කාටද, විවාහ මංගල උත්සව කී දෙනෙකුට සහභාගි විය හැකි ද, නිරෝධානය සඳහා විවෘත කාගේ හෝටලය ද යනාදිය රජය විසින් තීරණය කළ රටක් නොවේ. වෙළඳපොලට නිදහසක් නැති ක්‍රමවේද දියත් කරන ආකාරය දක්වමින් ධනවාදයේ ක්‍රමය අසාර්ථක යැයි කියන අයට ස්වීඩනය කදිම උදාහරණයකි. ඇමෙරිකාවේ ප්‍රාන්ත කිහිපයක් ද මෙම නිදහස් වෙළඳපොල ක්‍රමය අනුව වසංගතය හමුවේ කටයුතු කළ අතලොස්සට ඇතුළත් බව කිව යුතුයි.

දැන් රජයේ මැදිහත්වීම් නිසාම (සමාජවාදී, කොමියුනිස්ට්වාදී ක්‍රම අනුව) අසරණ වූ ජනතාව සඳහා ආධාර සැපයීමට රජය ඉදිරිපත්ව සිටියි. මේ සටහන ලියන්නේ විවිධ ආණ්ඩු විසින් තම රටවල මුදල් ප්‍රසාරණය විසඳුමක් හැටියට ක්‍රියාත්මක කිරීම නිසා (එය ධනවාදී ක්‍රමය නොවේ) උද්ධමනය ඉහළ යාම සිද්ධ වෙමින් පවතින වාතාවරණයක දී ය.

ජනතාව බේරා ගන්නට සිද්ධ වෙන උවදුරු වැඩියෙන් ගෙනෙන්නේ ආණ්ඩුවයි. දුප්පත් පොහොසත් පරතරය වැඩිවෙනවා යැයි අනතුරු අඟවන දේශපාලකයන්ගේ බලයෙන් පිරි ආණ්ඩුව විසින් දුප්පතුන් නඟාලීම උදෙසා යැයි කියමින් ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනයේ යෙදෙයි. ඒත් ඒ ප්‍රතිපත්ති නිසාම දුප්පතුන්ට ඉහළට නඟින්නට නොහැකි බවත්, ඔවුන් හා පොහොසතුන් අතර ඇති පරතරය තවත් වැඩිවෙන බවත් ආණ්ඩුවක් සිය ජනතාව වෙතින් වසන් කරයි.

නිදහස් සමාජයක, එනම් කැමැත්තෙන් නිර්මාණය කරන්නක් කැමැත්තෙන් මිල දී ගන්නෙකුට ඉඩක් ලැබෙන සමාජයක, ඒ නිදහස් ගණුදෙනුවට ඇති ඉඩකඩ නිසාම මුදල් නිෂ්පාදනය බිහිවේ. ඕනෑම අයෙකුට ඕනෑම නිෂ්පාදනයකට බහින්නට අවසර ඇත්නම්, කිසිවෙකුගේ භාණ්ඩ හෝ සේවා තවකෙකුට මිල දී ගන්නට නියමයක් නැත්නම්, එවිට පුද්ගලයෙකුගේ දේපල අයිතිය උල්ලංඝණය වෙන්නේ සියල්ලන්ටම හඳුනාගත හැකි මංකොල්ලකාරයන් වෙතින් පමණකි.

අද ලොව මුදල් නිෂ්පාදනය බහුතර වශයෙන්* ආණ්ඩුව අතට පත් වී තිබෙන්නකි. නිදහස් මිනිසුන්ගේ ගණුදෙනු අතර මැද්දට පැන සිටින භාගික සංචිත මහා බැංකු ක්‍රමය (fractional reserve banking) සහ ෆියැට් මුදල් (fiat money) යන පද්ධති දෙක නිදහස් ගණුදෙනු මූල ධර්මය උල්ලංඝණය කරන ලද්දකි. එයින් ෆියැට් මුදල් සහ මුදල් හිමිකම් ඔප්පු (money titles) නිෂ්පාදනය කරන ආණ්ඩුවේ බලධාරීන්ට අනෙකුත් අයගේ දේපල අයිතිය උල්ලංඝණයට හැකියාව පාදා දෙයි.

මහ බැංකුව අනෙක් බැංකු වලට වඩා දැඩි බලතල වලින් යුතු වෙයි. එහි ප්‍රතිපත්තිය ෆියැට් මුදල් නිෂ්පාදනය කිරීමෙන් එය ඔවුන්ගේම වාසියට නැවත බෙදාහරින සැලසුම්කරණයේ නියැළීමයි. අලුත් මුදල් සහ මුදල් හිමිකම් ඔප්පු මුලින්ම ලැබෙන අයට වාසි වෙන ආකාරයෙන් ආදායම් නැවත බෙදන සැලසුම්කරණය සිද්ධ වෙන්නේ මහ බැංකුවෙනි. එහි දී ඔවුන් සමඟ කුළුපග සබඳතා පවත්වන පිරිස් වලට වාසි වෙන්නේ සෙසු මුළු මහත් මහජනතාවගේ වියදමෙනි.

පොහොසත් අයට වාසි වෙන්නට දුප්පතුන් සූරා කෑම ආණ්ඩුව විසින් කරන්නේ උද්ධමනය ඇති කරන ෆියැට් මුල්‍ය ප්‍රතිපත්ති වලිනි. සෙසු පුරවැසියන් සමඟ මුදල් ගණුදෙනු කරන්නට සිද්ධ වූවා නම් පොහොසතුන්ට අහිමි වී යන බලය මෙහි දී පෝසත් අයට තව තවත් වැඩියෙන් හිමි වේ. එහි දී පෝසත් අයව ආරක්ෂා කෙරෙයි. ඔවුන් තවත් දීර්ඝ කාලයක් පොහොසතුන් සේ සිටීමටත් දුප්පතුන්ට තවත් දීර්ඝ කාලයක් දුප්පත් බවින් මිරිකෙන්නටත් සිද්ධ වේ. එහෙත් මුදල් නිෂ්පාදනය සහ ගණුදෙනු සඳහා නිදහස් ඉඩකඩ ඇති වාතාරවණයක දී එහෙම වාසියක් කිසිවෙකුට නොලැබේ.

මුදල් නිෂ්පාදනය ආණ්ඩුව යටතේ පවතින ක්‍රමය තවත් පවත්වා ගෙන යෑම නිසා, බලයේ ඉන්නා ආණ්ඩුව සමඟ දේශපාලනිකව සබඳකම් පවත්වන සුළු කොටසකට වාසිදායක ලෙසට රටේ ප්‍රතිපත්ති සැකසේ. දේශපාලන බලය සමඟ අතිනත ගෙන එවිට නෝට්ටු මුදල් නිෂ්පාදන මොනොපොලියෙන් බැංකු පවත්වාගෙන යෑමට අවසර ලැබෙන්නේ වරප්‍රසාද ලත් අයට පමණකි.

රටවැසියන් සියල්ලන් පාහේ මහ බැංකුව වැනි මුදල් අධිකාරියකට යට වී ආර්ථික කටයුතු කරන්නට සිද්ධ වීමෙන් ණයබර වැඩිවීම තවත් උත්සන්න වෙයි. එවිට සමාජයේ සදාචාර උවදුර වැඩියෙන් පැතිර යයි.

දේශපාලනයට යට නොවන, ආණ්ඩුවක මූල්‍ය මොනොපොලියකට යට නොවන, ආණ්ඩුවේ වැරදි නිසා පාඩු විඳින්නට සිද්ධ නොවෙන, ඉල්ලුම සහ සැපයුම අනුවම රඳා පවතින *බිට්කොයින් වැනි ගෝපිත මුදල් (crypto currency) භාවිතයකට නීතිමය අවසර ලාංකිකයනට කොතරම් නුදුරු කාලයක දී ලැබේදැයි සැක සහිතය.

Jörg Guido Hülsmann ලියූ How Inflation Helps Keep the Rich Up and the Poor Down ලිපිය ඇසුරිනි.

කැලෑ බළල් බැංකු ක්‍රමය ධනවාදය නොවේ

Posted in Uncategorized by arunishapiro on සැප්තැම්බර් 30, 2021

Frank Hollenbeck ලියූ Confusing Capitalism with Fractional Reserve Bank හි පරිවර්තනයකි.

වර්තමාන ලෝකයේ පවතින විනාශකාරී වූ මුල්‍ය සහ ආර්ථික තත්වය ගැනත් නොනවැතී ඇතිවෙන බුබ්බුල හා අවපාත ඉතිහාසයටත් වරදකරුවා යැයි ධනවාදයට අවලාදය එල්ල වේ. ධනවාදයට ඇති සහාය ලෝකය පුරා අඩු වී යමින් පවතී.

මෑතක දී පැවැත්වුන ගෝලීය මත විමසුමක දී පිළිතුරු දුන් අයගෙන් 25% ක් (2009 ට වඩා 2% ක වැඩි වීමක්) දකින්නේ නිදහස් ව්‍යවසායකත්වය යනු “අසාධ්‍ය දෝෂ වලින් පිරි නිසා වෙනස් කළ යුතු” වූවක් හැටියටය. 2009 දී මෙය පිළිගත් ස්පාඤ්ඤයන් 29% සිට 42% දක්වා ඉහළ ගිහින් ඇත්තේ, මත විමසුවේ වැඩියෙන්ම එසේ සිතන කොට්ඨාශය බවට පත්වීමෙනි. ඉන්දුනීසියාවේ එසේ සිතන අයගේ ප්‍රතිශතය 17% සිට 32% දක්වා ඉහළ ගියේය.

සියල්ලම යැයි කිව හැකි වුවත්, වැඩි වශයෙන්ම, බුබ්බුල සහ අවපාත පටන් ගැනෙන්නේ මුල්‍ය අංශයෙන් පමණට වඩා ණය නිර්මාණය වීම නිසයි. ඉහත මත විමසුමට සහභාගී වූවන්, වැරදියට අල්ලා ගෙන සිටින්නේ, භාගික සංචිත බැංකු ක්‍රමය මත පදනම් කරන ලද මූල්‍ය පද්ධතිය යනු ධනවාදයට නැතිවම බැරි වූවක් ලෙසයි. එය එසේ නොවේ. එය ප්‍රෝඩාවකි. දේපල අයිතිය උල්ලංඝණයකි. එලෙසින් එයට සැලකිය යුතු වූවකි.

අතීතයේ දී අපිට තැන්පතු බැංකු හා ණය දෙන බැංකු තිබිණ. තැන්පතු බැංකුවකට ඔබේ මුදල් දැම්මාම ඒ මුදල් ඔබේ කුලී ගෙවන්නටත් ආහාර වියදම් සඳහා ගෙවන්නටත් එතැන තිබුණි. එය සුරක්ෂිත විය. ණය දෙන බැංකු ක්‍රමය අවදානම් වූවකි. ඔබ ණය දෙන බැංකුවකට මුදල් දමද්දී, යම් කාල සීමාවකට ඒ මුදල් ආපසු ගත නොහැකි බැව් ඔබ දනියි. එසේම ඒ මුදල් නැවත කිසිදා දකින්නට නොලැබී යාවි කියන අවදානම ද ඔබ ගනියි. මෙම හේතුව නිසා ඔබට අවදානමට ගැලපෙන සහ ඔබ තෝරාගන්නා කාල පරිච්ඡේදයට සරිලන අගයක් අනුව ඔබට පොලියක් ලැබිණ. ඒ කාලයේ දී, තැන්පතු ලබාගත් බැංකු කරුවන් ඒවායෙන් ණය නිකුත් කරන ලද හොත් ඔවුන් නගරයේ එල්ලා මරා දැමෙන දඬුවම ලැබීමේ අවදානමට මුහුණ පෑහ.

19 වැනි සියවස මුල් කාලයේ දී තැන්පතු ක්‍රියාව සහ ණය දීමේ ක්‍රියාව ඒකාබද්ධ වී අලුත් පද්ධතියක් වානිජ (කොමර්ෂල්) බැංකු නමින් එළිබැස්සේය. ඉතා ඉක්මණින් මේ නව වානිජ බැංකු අවබෝධ කරගත්තේ, ණය නිකුත් කරන අරමුදල් ප්‍රභවයක් හැටියට ඔවුන්ට තැන්පතු වලට ඇඟිලි දමන්නට හැකියාව ඇති බවයි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් ඔවුන් කරන ලද ප්‍රෝඩාවකි. එය ආණ්ඩු ඉක්මණින් අවබෝධ කරගන්නේ මෙම ප්‍රෝඩාව ආණ්ඩුවේ මුල්‍ය වැය සපුරා ගතහැකි කදිම පිළිවෙතක් බවයි. ඉතින් ආණ්ඩු විසින් ඒ ප්‍රෝඩාව තව දුරටත් වැරැද්දක් නොවන්නේය කියා නීති සම්මත කරගත්හ.

එක්සත් ජනපදය මේ නීතිය පිළිබඳව වැදගත් අර්ථකතනයක් දෙමින් Foley v. Hill නඩුවේ දී මෙසේ මුල්‍ය ලෝකයේ බැංකු ක්‍රමයන්ට අනුගමනය පිණිස පූර්වාදර්ශයක් පිහිටුවිය:
ෆෝලි එරෙහිව හිල් සහ අනිත් අය, 1948:
“මුදල්, බැංකුවට ගෙව්වාම, වියෝජකයේ (principal) මුදල් හැටියට පැවතීම නැවතේ; එතැන් පටන් එය බැංකුකරුගේ මුදල් වෙයි. ඔහු බැඳී සිටින්නේ ඔහුගෙන් එය ඉල්ලද්දී දෙන්නට හැකි පරිදි තමන් වෙතට ලැබුණු තැන්පතුවට සමාන කොටසක් ළඟ තබා ගැනීමටයි … බැංකුකරුවා බාරයේ තබන මුදල් යනු, සියළු අරමුණු සහ අදියස අනුව, ඔහුට කැමති ආකාරයට කටයුතු කළ හැකි වූ බැංකුකරුවාගේ මුදල් වෙයි. එයින් වැඩ ගැනීමට ඒ මුදල් යෙදවීම නිසා ඔහු විශ්වාසය කඩකරන චෝදනාවට වැරදිකරු නොවේ. ඔහු ගන්නා උපද්‍රව පිරි සමපේක්ෂණය (speculation) තුලින් වියෝජකය අනතුරට භාජනය කිරීම ගැන ඔහු උත්තර දීමට අවශ්‍ය නොවේ. ඔහුගේ වියෝජකයේ දේපල ලෙසින් සැලකීමට හෝ ළඟ තබා ගැනීමට ඔහු බැඳී නැත. නමුත්, ඔහු ආපසු ඉල්ලා සිටින විටෙක දී, වියෝජකයට ආපසු ගෙවන්නට කියා මුදල් බාරගත් ගිවිසුමකට එළඹි නිසා, ඔහුගේ අතට ලැබුණු ප්‍රමාණයට සරිලන ප්‍රමාණයක් ගෙවන්නට වගකිව යුතුයි.

ඉතින් තවත් විදියකින් කිවහොත්, ඔබ බැංකුවට දමන මුදල් තව දුරටත් ඔබේ මුදල් නොවෙයි. බැංකුකරුවාට ඒ මුදල් වලින් ඔහුට කැමති දෙයක් කරන්නට පුළුවනි. බැංකුවට එය රැගෙන කැසිනෝවකට ගිහින් රූලෙට් සෙල්ලම් කරන්න පුළුවනි. නීතියෙන් එය ප්‍රෝඩාවක් නොවේ. ඔබ ආපසු ඉල්ලද්දී ඔබේ මුදල් ඔවුන් අතින් නැතිකරගෙන නම් වෙන අයකුගේ මුදල් ඔබට දීමට හැකියාව ලැබෙන පරිදි මෙහි දී බැංකු නිරත විය යුත්තේ පොන්සි කූටෝපායකයි.

2008 බැංකු අර්බූදයෙන් පසුව කිසිවෙක් සිරගත නොවීමට ප්‍රධාන හේතුව ඔවුන් ප්‍රෝඩාව මෙසේ නීත්‍යානුකූල කරගෙන තිබීම නිසයි.

19 වැනි සියවසේ මුල්‍ය අර්බූද වල මූලික හේතුව මේ භාගික සංචිත බැංකු ක්‍රමයේ ඇති වංචාකාරී ස්වභාවයයි. බුබ්බුල හා අවපාත කරා දිවෙන ආකාරයට, ප්‍රමාණයට නොසරිලන සේ වැඩියෙන් ණය සපයන හැකියාවේ වර්ධනයක් නිර්මාණය කරගන්නට බැංකු වලට එයින් අවස්ථාව ලැබිණ. සෙමෙන් සංචරණය වෙන තැන්පතු වේගයටම ණය වර්ධනය වෙන්නේ ද, එවිට බුබ්බුල හා අවපාත යනු අතීතයේ සිද්ධ වූ දේවල් බවට පත්වෙනු ඇත.

රන් මිනුම විවේචනය කරන අය අතර (නම් වශයෙන් කිව්වොත් පෝල් කෘග්මන් සහ පිරිස) සාමාන්‍යයෙන් බුබ්බුල සහ අවපාත පෙන්වන්නේ හරියට ඒ නිසා මුල්‍ය ක්‍රමය බිඳ වැටුණා කියන්නටයි. ඔවුන් හේතුව (causation) හැටියට සමාගම (association) පටලවා ගෙන සිටිති. රන් මිනුම මේ මුල්‍ය භීති ඇති කළේ නැත. සත්‍ය හේතුව වූයේ රන් මිනුමට භාගික සංචිත බැංකු ක්‍රමය අනුබද්ධ කරගෙන තිබීමයි. මුදල් ප්‍රමාණය වැඩිකිරීමේ හැකියාව සීමා කරමින්, මේ අර්බූදයන් දැඩි විනාශකාරී ලෙසට පැතිර යාම සීමා කරන්නට රන් මිනුම උපකාරී විය.

ඇමෙරිකන් බැංකු ඉතිහාසයේ මුල් කාලීන කැලෑ බළල් බැංකුකරුවන්* කිසිවෙකුටත් පහසුවෙන් යන්නට නොහැකි ස්ථානයන්හි තම බැංකු පිහිටුවා ගත්තේ මේ කාරණය නිසයි. තම හිමිකම් පත් ඇත්තෙන්ම රත්තරන් වලට හරවා ගැනීමට එන පිරිස අඩු කරගන්නට එසේ බැංකු කටයුතු කළේ ඔවුන් බැංකු වෝල්ට් වල තියෙනවාට වඩා වැඩියෙන් ප්‍රමාණයක් රත්තරන් ඇතැයි කියමින් හිමිකම් පත් නිකුත් කළ නිසයි. යම් තැන්පතුකරුවෙක් අහම්බෙන් පැමිණ තම හිමිකම් ආපහු රත්තරන් වලට හරවන්න යැයි ඉල්ලුවොත් එවිට බැංකුකරුවන් ඔවුන්ව සැලකුවේ හොරුන් හැටියට. ඔවුන් ඔවුන්ගේම රත්තරන් ඉල්ලද්දී බැංකුවේ දේපල හොරකම් කරන අය හැටියට ඔවුන්ව කැලෑ බළල් බැංකුකරුවන් සැලකූහ.

1903 සහ 1907 මුල්‍ය භීති වලින් අනතුරුව භාගික සංචිත ක්‍රමය නිර්මාණය කරන ලද්දේ භාගික සංචිත ක්‍රමයේ ඍනාත්මක බලපෑම සමබර කරන්නට කියායි. එය පිහිටුවා ශතකයක් ගෙවී යද්දී, මහ බැංකුවට දිය හැක්කේ අසාර්ථක ලකුණු පමණකි. මුදල් යනු තව දුරටත් ගබඩා කිරීමේ අගයක් නැති වූවකි. ලෝකය එහි දරුණුතම මුල්‍ය අර්බූද දෙකකට මුහුණ පා ඇත. සමබර කරනවා වෙනුවට මහ බැංකුවට ආහාර සපයා මෘගයාගේ ප්‍රමාණය වර්ධනය කර ඇත. එය අපේක්ෂිත වූවයි.

ධනවාදය පිළිබඳ ඉහත සඳහන් මත විමසුමේ දී, එහි බාගයකට ආසන්න පිරිසක් (48%) කියා සිටියේ ධනවාදයේ ගැටළු විසඳාගන්නට තවත් රෙගුලාසි සහ ප්‍රතිසංස්කරණ ගෙන ආ යුතු බවයි. ජැනට් යෙලන් ද මේ දැක්මෙන් යුතුයි. ගෝලීය මුල්‍ය ක්‍රමයේ තවත් විනාශකාරී බුබ්බුල සහ අවපාත ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම සඳහා ප්‍රධාන උපකරණය නම් පොලී අනුපාත නොව රෙගුලාසි විය යුතු යැයි ඔවුන් සිතති. මෙය ඉතාමත් බොළඳ හැදියාවකි. ණය නිකුත් කරන නිලධාරීන්ට (loan officers) වඩා නීති වලට අනුකූලතාවය දක්වන්නේ දැයි සොයාබලන නිලධාරීන් (compliance) දැනටමත් අපිට වැඩියෙන් සිටිති. මෑත කාලීන බැංකු නීති අනුව, ඩොඩ්-ෆ්‍රෑන්ක්, විකර්ස්, ලීකනෙන් යනාදී වාර්තා වලින් තත්වය තවත් තීව්‍ර කරන බව නිසැකය. සැමදාම රෙගුලාසිකරුවන්ට වඩා පියවරක් ඉදිරියෙන් ඉන්නට බැංකු වලට නව තාක්ෂණය සහ නව මුල්‍ය උපකරණ භාවිතා කරන්නට හැකියාව ඇත. අරටුව කුණු වී ගිය ක්‍රමයකට වෙළුම් පටි බඳිමින් අපි සිටින්නෙමු. වර්තමාන බැංකු ක්‍රමය යනු ධනවාදය නොවේ. එය ප්‍රෝඩාවකි. එද්දලවාදයකි. තම බලාපොරොත්තු සුන්වී යන බව දකින මැදිහත්වීම් ප්‍රිය කරන ආණ්ඩු ගිලෙන්නට යා නොදී තබාගන්නට ගන්නා උත්සාහයකි. එය ගලවා දැමිය යුතුයි. සියයට සියයක් සංචිත පවතින, ණය දෙන බැංකු (සියයට සියයක් වත්කම් වලින් මුල්‍ය සපයා ඇති ආයෝජන ආයතන = equity-financed investment trusts) යනු වෙනත් ව්‍යාපාර ලෙසින්ම පැවතෙන්නකි. අල පෙති හදන අයට හදනවාට වඩා වැඩියෙන් බැංකුකරුවන්ට කියා රෙගුලාසි හදන්නට එවිට අවශ්‍ය නොවේ.

*කැලෑ බළල් බැංකු ක්‍රමය යැයි හැඳින්වෙන්නේ 1816 සිට 1863 දක්වා බැංකු විසින් ෆෙඩරල් නොවූ ප්‍රාන්ත රෙගුලාසි පමණක් පිළිපැදි යුගයයි. අවදානම් ව්‍යාපාරික වෑයම් වලට තතු නොවිමසා හදිසි සමපේක්ෂයෙන් මුදල් නිකුත් කරන බැංකුකරුවා කැලෑ බළල් බැංකුකරුවා සේ හැඳින්විණ.

උණබට කූඩුවේ කුරුල්ලා

Posted in Uncategorized by arunishapiro on සැප්තැම්බර් 22, 2021

හේසල් ගේනර් නමැති අයර්ලන්ත ජාතික කතුවරිය මට මුණගැසුනේ අහම්බෙන්. ඒ අපේ මුහුදුබඩ ගම්පළාතේ පිහිටා ඇති කුඩා පොත් කඩයක දී. ඇයගේ නවතම කෘතිය නිකුත් කරන ලද බව කියන්නට යන පොත් චාරිකාවේ එක් නැවතුම්පලක් වූ මේ කුඩා පොත්හල මමත් නිතර ගොඩවැදෙන තැනකි. ඒ වනවිටත් කියවා තිබූ ඇයගේ ඒ නවතම පොත අතැතිව මා පොත්හලට ඇතුල් වූයේ අත්සන ලබාගැනීම කෙසේ වෙතත් ඇයව මුණගැසී දැන හඳුනා ගැනීමේ කැමැත්ත තිබූ නිසයි. වැසි සහිත සැන්දෑවක් වූ බැවින් පොත්කඩේ වැඩි පිරිසක් නොසිටි නිසා අපිට රිසි සේ කතාබහට කාලයක් ලැබුණි.

හේසල් ගේනර්ගේ කුසලතාවය ඵෙතිහාසික සිද්ධීන් පසුබිම් කරගෙන රසවත් ප්‍රබන්ධ ගෙතීමයි. සැබෑ සිද්ධීන් පසුබිම් කරගෙන ඇය ලියන ලද පොත් සියල්ල තුළ ඇය ගොඩනඟන කාන්තා චරිත ඉතාමත් ධෛර්යයවන්ත ඒවා වීම සමහර විට මගේ සිත ඇයගේ පොත්වලට ඇදී යාමට හේතුවක් වූවා විය හැකියි.

ඇයගේ පොතක් පරිවර්තනය කරන්නට මා තුළ කිසිදු අදහසක් නොවීය. ඒත් 2020 ඔක්තෝබර් මාසයේ දී හාපර් කොලින්ස් ප්‍රකාශකයන් වෙතින් When We Were Young & Brave නමින් නිකුත් වූ පොත කියවා අවසන් කළ පසුව Facebook හි සටහනක් දමමින් මා එය පරිවර්තනය වෙනවා නම් හොඳයි කීවෙමි. ඔයාම පරිවර්තනය කරන්න යැයි මගේ පැරණි මිතුරෙක් කියා සිටියේ ය. ඒත් ප්‍රකාශකයෙක් සොයාගැනීමේ කම්මැලිකම කියද්දී ආශීර්වාද ප්‍රකාශන ආයතනයේ මෙලනි මහත්මිය අපි කරන්නම් යැයි සඳහනක් කළා ය. සටහන දමා මිනිත්තු පහක් යන්නටත් මත්තෙන් පොතේ පරිවර්තනය මම බාරගෙන තිබිණ.

2020 වසරේ දී ඔස්ට්‍රේලියාවේ සහ ආසියාතික රටවල එම පොත ප්‍රකාශනය වූයේ The Bird in the Bamboo Cage නමින්. අද ආශීර්වාද ප්‍රකාශනයක් හැටියට උණබට කූඩුවේ කුරුල්ලා සිංහලෙන් කියවන අයට මිල දී ගත හැකියි.

කතන්දරය ඔබව 1941 වසරේ චීනයට කැඳවාගෙන යයි. හරියටම කිව්වොත් ඔබ යන්නේ මිත්‍ර පාර්ශවයන්ට එරෙහි යුද ප්‍රකාශ කරන ජපන් අධිරාජයාගේ සොල්දාදුවන් කඩා පනින චීනයේ පිහිටන බ්‍රිතාන්‍ය මිෂනාරී පාසැලකටයි.

බාල කාලයේ දී දෙමව්පියන් වෙතින් වෙන්වී පාසැලක නවාතැන්ගෙන අධ්‍යාපනය ලැබීම යනු බ්‍රිතාන්‍යයන්ට ආවේනික වූ පාරම්පරික සිරිතක්. ෂාලට් බ්‍රොන්ටේ ලියූ ජේන් අයර් පටන් ඉනිඩ් බ්ලයිටන් ලියන කෝනිෂ් මුහුදුබඩ පිහිටන බෙනෙඩින් පාසැල පසුබිම් කරගත් මැලොරි ටවර්ස් දක්වා අපිට බ්‍රිතාන්‍යයේ බෝඩින් ස්කූල් ජීවිතය ගැන තොරතුරු දැනගත හැකියාව ඇත. දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේ මෙතෙක් කියවන්නට නොලැබෙන ලද පැතිකඩක් උණබට කූඩුවේ කුරුල්ලා අපිට ගෙනහැර දක්වයි. එනම්, චීනයේ පිහිටන මිෂනාරී පාසැලක හැදෙන බ්‍රිතාන්‍ය දරුවන් සහ ගුරුවරුන් ජපන් අධිරාජයාගේ සොල්දාදුවන් යටතේ සිරකරුවන්ව සිටීම ගැන කතන්දරයක්.

හදිසියේ දිගහැරෙන යුද්ධය නිසා හටගන්නා අසීරු තත්ත්වයන්ට ඔවුන් මුහුණ දෙන ආකාරයෙන් අපිට එවක බ්‍රිතාන්‍ය ගතිපැවතුම් ගැන දැනුමක් වර්ධනය කරගන්නට අවස්ථාව පෑදේ. ඛේදවාචකයක් හමුවේ දී අපේ ඉරණම එසේ වේවි කියා සියළු වෑයම් අත්හැර දමා හෝ හඬා වැලෙපෙමින් හෝ නොසිට ඔවුන් තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙන්නට මහත් සේ වෙහෙසන ලද ආකාරය අතිශයෙන් ආදර්ශමත් වූවකි.

බාලදක්ෂ ව්‍යාපාරය චීෆූ මිෂනාරී පාසැලේ අතිරේක ක්‍රියාකාරකම්වල විශේෂ තැනක් ගන්නකි. දෙමව්පියන් වෙතින් දින නියමයක් නොදැන වෙන්ව සිටින්නට වූ දරුවන්ට මෙන්ම ගුරුවරුන්ට ද එය කොතරම් වැදගත් වූවා ද යන්න කතාව තුළින් ගේනර් දිග හරින්නේ ඉතා සූක්ෂම ලෙසකිනි.

රටවල් වසා දමන ලද අභියෝගාත්මක වූ කාලයක් මැද්දේ දී පවා, 2020 දී ප්‍රකාශිත වූ ඉංග්‍රීසි නවකතාවක් 2021 දී සිංහලෙන් ඉදිරිපත් කරන්නට සමත් වූ ආශීර්වාද ප්‍රකාශකයන්ට මගේ ස්තූතිය සහ ප්‍රශංසාව මෙසේ පුද කරමි.

නිෂ්පාදනය අඩාල කරන ආණ්ඩුවෙන් බෙදන ණය සහනාධාර

Posted in Uncategorized by arunishapiro on සැප්තැම්බර් 4, 2021

ආණ්ඩුවෙන් කරන එදිරිවාදිකම් ගැන සේ ම ව්‍යවසායකයා ආණ්ඩුව කරන දිරි ගැන්වීම් වල දී ද බිය විය යුතුයි. පුද්ගලික ණය සහතික කිරීම හෝ ආණ්ඩුවෙන් කෙළින් ම යම් ක්ෂේත්‍රයන් නංවාලන්නට දෙන ණය සහනාධාර ආණ්ඩුවක් කරන දිරි ගැන්වීම් වලට අයිති වෙයි.

කාට හරි මුදල් ණයට දෙන අයෙක් යනු දැන් වියදම් කිරීමේ හැකියාව තිබුන ද එසේ කිරීම අත්හරින්නෙකි. එහි දී මුදල් ණයට දෙන්නා බලාපොරොත්තු වෙන්නේ තමන් දැන් වියදම් නොකළ නිසා අනාගතයේ වියදම් කරන්නට වැඩියෙන් ප්‍රතිලාභයක් ලැබේ යැයි කියාය. මුදල් ඉල්ලා ගන්නා අයෙක් එසේ ඉල්ලා ගන්නේ එය ආයෝජනයෙන් තමනට ලාබයක් තබාගෙන, තමන් ගත් ණය ආපසු ගෙවා දැමිය හැකි යැයි අපේක්ෂාවෙනි.

පුද්ගලික ණයක් දෙන අයෙක් හෝ (රජය විසින් වගකීම දරන්නේ නැති) බැංකුවක් ණයක් නිකුත් කිරීම ඒ අය විසින් ගන්නා අවදානමකි. එහි දී ණය දෙන්නාට වැඩියෙන් වැදගත් වෙන්නේ ණය ගන්නා විසින් ලබාගත් ණය ආයෝජනය කරන්නේ කුමන ක්ෂේත්‍රයක දැයි කියා නොවේ. ණය දෙන්නාට වඩා වැදගත් වූව නම් ණය භාවිතා කර ණයගත්තා විසින් ලාබයක් උපයා ගත්තා ද නැද්ද යන්නයි. ණය ලබාගත් අය අතර ණය ආපසු ගෙවන්නට නොහැකි අයත් සිටින නිසා ගත් ණයට වැඩියෙන් ආපසු ගෙවීමක් සිදු නොවන්නේ ද බැංකුවක් හෝ පුද්ගලික ණය දෙන අයෙක් බංකොළොත් වෙයි.

ආයෝජනයෙන් පසු ලාබ උපයා ආපසු ගෙවිය හැකි ණය ලබාගත් අය වැඩියෙන් ණය ලබන්නට සුදුස්සෝ වෙති. ඉතින් යම් අයෙක් ලබාගත් ණය කලට වේලාවට ගෙවා දමන්නේ ද එයා නැවත නැවතත් ණය පහසුවෙන් ලබා ගනියි. එවැනි අයට ණය දෙන ආයතන තව තවත් ණය දෙන්නට හැකියාව ද ලබති. ණය ගෙවන්නේ නැති අයට ණය දෙන යම් පුද්ගලයෙක් වේ ද, යම් බැංකුවක් වේ ද, ඒ අය, දුන් ණය එකතු කර ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා බංකොළොත් වෙති.

ස්වභාවික වරණයකින් ඒ නිසා ණය දෙන්නට සුදුසු අය හා ණය ගන්නට සුදුසු අය නිදහස් වෙළඳපොලක දී දිගින් දිගටම ගණුදෙනු කරනවා දකින්නට ලැබෙයි.

එහෙත් මැදිහත් වීම් වලින් වෙළඳපොල මෙහෙයවන්න දන්නවා යැයි සිතන ආණ්ඩුවක් එසේ ස්වභාවික වරණයෙන් ඒ ක්‍රියාවලිය සිද්ධ වන්නට ඉඩ නොදෙයි. රස්සාවල් ඇති කරන්නට හෝ යම් ක්ෂේත්‍රයක් නංවාලීම තම අතට ගත් නිසා ආණ්ඩුව විසින් එක් කොටසක් තෝරාගෙන අනික් කොටසට වඩා තෝරාගත් කොටසට විශේෂ සැලකිලි දක්වති.

ආණ්ඩුවක් ණය සහනාධාර බෙදන වගකීම රජය යටතේ කරද්දී අසාර්ථක වෙන ආකාර කිහිපයකි.

1. ආණ්ඩුවක් විසින් ණය බෙදන්න යද්දී එක්කෝ පුද්ගලික ණය දෙන අයගේ ඉපැයුම් බදු මගින් භාවිතා කරති. නැත්නම් විදේශ ණය ආධාර මඟින් ලබා ගනිති. රස්සාවල් වැඩි කරන්නට හෝ ක්ෂේත්‍රයක් නංවාලන්නට මිසෙක ආණ්ඩුවක් විසින් ලාබයක් උපයන්නට ණය දෙන්නට ඉදිරිපත් වෙන්නේ නැති නිසා, ණය ගෙවිය හැකි සුදුස්සන් සෙවීම ආණ්ඩුව අතින් මඟ හැරේ. ආණ්ඩුව අසාධාරණයක් සිදු කරන්නේ ණය ගෙවිය හැකි අයව නොසලකා හැර නිෂ්පාදනයෙන් අඩු ප්‍රතිඵල ගෙනෙන අයට ණය සැපයීමෙනි.

2. ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් ණය නිකුත් කරන්නේ තමන් විසින් පුද්ගලික අවදානමක් නොගෙන ය. ඒ නිසා පොලී අනුපාතය අවදානම් අනුපාතය හා ගලපන්නේ ඔවුන්ට පරිබාහිරව හදන ලද දත්ත ලැයිස්තුවක් විමසා බැලීමෙන් පමණකි. පුද්ගලික ණයක් දෙන අයෙක් හෝ පුද්ගලික බැංකුවක් ණය ආපසු නොගෙවීම නිසා බංකොළොත් වූවත් ආණ්ඩුවක ඉන්නා පාලකයන් හෝ ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් ආණ්ඩුව විසින් බෙදා හරින ලද ණය ආපසු නොලැබීම නිසා පුද්ගලික බංකොළොත් බවක් අත් විඳින්නේ නැත.

3. කිසිම බංකොළොත් බවින් ඉන්නා ක්ෂේත්‍රයකට ණය දීම පුද්ගලික ණය දෙන්නෙකුට හෝ පුද්ගලික බැංකුවකට කළ නොහැකියි. අසාර්ථක ආයෝජන සහ අසාර්ථක ණය දෙන්නන් එහි දී වෙළඳපොලෙන් අයින් වී සාර්ථක ආයෝජකයන් සහ සාර්ථක ආයෝජකයන් සොයාගන්නට දන්නා ණය දෙන අය පමණක් වෙළඳපොලේ ඉතිරි වේ. බංකොළොත් බවින් ඉන්නා ක්ෂේත්‍රයන් රටට අත්‍යාවශ්‍ය සේවා යැයි කියමින් ආණ්ඩුවක් පමණක් ඒවා ණය සහනාධාර වලින් රැක ගනියි. ඒවා සාර්ථක ලෙසින් පුද්ගලික අංශයෙන් සිද්ධ කළ හැකි දැයි කියා බලන්නට කිසිත් ඉඩක් නොදේ.

ආණ්ඩුවක් ණය සහනාධාර බෙදා හැරීමේ යෙදෙන විට, සමාජයේ සීමිත වූ දේපල ප්‍රමාණයක් සුදුස්සන් අතට පත්ව වැඩි දියුණුවීම නැවතී ඒවා නුසුදුස්සන් අතට බෙදා දී බංකොළොත් වීම දකින්නට ලැබේ. රජයක් මැදිහත් නොවන පුද්ගලික අංශයේ ස්වභාවය ඊට ඉඩක් නොදෙයි. නුසුදුස්සා වනුයේ ණය දෙන්නා හෝ ණය ගන්නා යන අයෙන් කවුරුන් හෝ වුවත් එයාව බංකොළොත් කරන බැවිනි.

ණය ලබා ගැනීමට සුදුස්සා කවුද යන්න තීරණය කරන්නේ එවැන්නා ඉතිරි කිරීම් හා කළින් කරන ලද ගණුදෙනු වලින් තම සාර්ථකත්වය පෙන්වා ඇත්නම් පමණි. මෙහි දී වෙළඳපොල ඉතා දරදඬු හා අමානුෂික යැයි කියන්නට අයෙක් ඉදිරිපත් වෙනු ඇත. එහෙත් ඒ දරදඬු බව හා අමානුෂික බව යනු සුදුස්සන් වෙතට සම්පත් බාර දී නුසුදුස්සන් වෙතින් සම්පත් බංකොළොත් වීමේ හැකියාව ආරක්ෂා කරන බව දකින්නට නම් ළඟ නොබලා දුර බලන්නට උත්සාහ කළ යුතුයි. එයම සමාජයේ උන්නතියට ද එයම සමාජයේ සාධාරණත්වයට ද එයම සමාජයේ ආචාර ධර්මයන් ද ආරක්ෂා කරයි.

හෙන්රි හැස්ලිට් ලියූ “අර්ථ ශාස්ත්‍රය එක පාඩමකින්” (Economics in One Lesson, 1946) පොතේ “නිෂ්පාදනය වෙනතක යවන ණය” (Taxes discourage Production) යන පරිච්ඡේදයෙනි.

ප්‍රශ්නය තමන්ගේ වූ කල එය අතිශයෙන් දාර්ශනික වේ

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 29, 2021

වැරදි පිළිතුර සොයාගැනීම වෙනුවෙන් කියා වෙහෙසෙන අයෙක්ව ඔබ දැක ඇත්ද? නැත්නම්, ඔබ දැක ඇත්තේ ප්‍රශ්නයකට නිවැරදි පිළිතුර සොයාගන්නට වෙහෙසෙන අයව ද? ප්‍රශ්නයක් යනු නිවැරදි පිළිතුරක් සොයන්නකි. සමහර අවස්ථාවල දී නිවැරදි පිළිතුර වහාම සොයාගත යුතුයි. එවැනි අවස්ථාවක, එනම් පිළිතුර වහාම සොයාගත යුතු ප්‍රශ්නය නිරාකරණයට තොරතුරු දැනගැනීමට නොහැකි වෙද්දී අයෙකු කරන්නේ තමන් වඩාත්ම නිවැරදි යැයි දකින තොරතුරුවලින් ඒ සඳහා ආසන්නම වූ නිවැරදි පිළිතුරක් සපයා ගැනීමයි.

සමහර ප්‍රශ්න සඳහා වහාම පිළිතුරු සොයාගැනීමට ඉක්මන් විය යුතු නැත. එහි දී තවත් තොරතුරු එකතු කරගැනීමට කාලයක් ඇත.

දැන් විසඳා ගත්ත ද, පසු කාලයක දී විසඳා ගත්ත ද, දාර්ශනික නොවන ලෙසකින් එළඹෙන පිළිතුරක් නිවැරදි විය නොහැකියි. ඒ ඔබ සොයාගත් නිවැරදි පිළිතුර දාර්ශනික ප්‍රවේශයකින් එළඹෙන ලද පිළිතුරක් බව සමහර විට ඔබ නොදන්නවා විය හැකියි. ඒ මිනිස් සිත යනු මිනිසාට දායාද වූ අපූරු මෙවලමක් නිසයි. තර්කානුකූල විචාරයක්, එකිනෙකට පටහැනි වූ දේවල් හඳුනාගත හැකියාවක්, හෘදය සාක්ෂියක් සහ යථාර්ථය කුමක්දැයි කියා වටහාගත හැකියාවක් මිනිසාට ස්වභාවයෙන්ම පිහිටා ඇත.

මිනිසාට ස්වභාවයෙන්ම විවිධාකාර ප්‍රශ්න සිහියට නැඟේ. ඒවා මහත් සේ සිතා බලා අහන ප්‍රශ්න පමණක්ම නොවේ. කුඩා දරුවන් පවා අපූරු ප්‍රශ්න නඟති. ඒවාට පිළිතුරු සොයති.

දර්ශනය යනු පිළිතුරු ගැන නොව ප්‍රශ්න ගැන වැඩියෙන් අවධානයක් යොමු කරන ක්ෂේත්‍රයක් හැටියට සැලකේ. එයාකාර සැලකිල්ලක් සමාජයේ පැතිර පවතින බවක් දකින්නට ලැබෙන්නේ සරල සහ පහසුවෙන් වටහා ගත නොහැකි ප්‍රශ්න ගැන වැඩි දුරට විමසා බලන පිරිස දාර්ශනිකයන් වූ නිසයි.

ඒත් දාර්ශනික ප්‍රවේශය යනු කිසිදු හැඟීමක් නොමැතිව, පැත්තක සිට ප්‍රශ්නයක් දිහා බැලීමක් නොවේ. දාර්ශනිකයා සිතන ආකාරය ගැන සිතන්නෙකි. ලෝකය ගැන සිතන විදිය ගැන සිතන්නෙකි. අප ගැන අපි වටහාගන්නේ කෙසේදැයි කියා සිතන්නෙකි. හරි වැරදි ගැන අප දැනගන්නේ කෙසේදැයි කියා සිතන්නෙකි.

පුරාතන ග්‍රීසියෙන් පටන්ගත් බටහිර දර්ශනය විශේෂයෙන්ම තමන්ගේ වූ දුෂ්කරතම ගැටළු සඳහා පිළිතුරු සොයාගැනීමට නිවැරදි මඟ පෙන්වන්නකි.

“ජොගින්” යන වචනය ජනප්‍රිය මේ දිනවල එයින් උදාහරණයක් ගෙන මෙය පැහැදිලි කරන්නට වෑයම් කරන්නම්. අප බොහෝ විට මිනිසුන් කරන දේ පැහැදිලි කරන්නේ ඔවුන්ගේ අවසන් ඉලක්කය අනුවයි. අහවලා ඇයගේ නිරෝගීබව වෙනුවෙන් ජොගින් කරනවා යැයි ඔබට අහන්නට ලැබී ඇත්ද? ජොගින් වලින් නිරෝගීබව ලැබෙනවා යැයි සහතික කරන්නට පුලුවන් ද? එනම් අනාගතයේ බලාපොරොත්තුවන නිරෝගීබව දැන් කරන ජොගින් වලින් ඇතිවෙන්නේ කෙසේද? සමහර විට ඇයට ඒ අනාගත නිරෝගීබව කිසිසේත්ම සාක්ෂාත් කරගන්නට ඉඩක් නොලැබීමට ඉඩ ඇත. ජොගින් කිරීම නිසා ඇය විඩාවට පත්ව ඇදවැටීම නිසා ඇයගේ අනාගත නිරෝගීබව කිසිදාක සාක්ෂාත් නොවන්නට ද ඉඩ ඇත.

අප සිතන ආකාරයේ ඇති දෝෂ අවබෝධ කරගන්නට දර්ශනයෙන් අපිට මඟපෙන්වයි. එබැවින් ප්‍රශ්නය තමන්ගේ වූ කල එය අතිශයෙන් දාර්ශනික වේ.

“ප්‍රශ්නය තමන්ගේ නොවන තාක් කල් පිළිතුර දාර්ශනිකය” යන ෆේස්බුක් හි මහත් සෙයින් දකින්නට ලැබෙන කියමන, දර්ශනය ගැන (විශේෂයෙන්ම බටහිර දර්ශනය) එතරම් අවබෝධයක් නැති අයෙකු විසින් ලියන ලද්දක් බව පෙනී යයි.

සමාජය ගැන අතිමහත් කැක්කුමක් ඇතැයි පෙන්වන්නට දැඩි සේ වෙහෙසෙන අය පවා ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික ජීවිතවල දී පැන නඟින ප්‍රශ්න සඳහා සොයාගත් පිළිතුරු පැහැදිලිවම දාර්ශනික වෙති.

ප්‍රශ්නයක් හැකි තරම් පැහැදිලි කරගන්නට සහාය වෙන්නේ දර්ශනයයි. විසංවාදී හෝ පරස්පර විරෝධී (එකිනෙකට පටහැනි) වූවක් හඳුනාගන්නට සහාය වෙන්නේ දර්ශනයයි. එවැන්නක් කිසිසෙත්ම සත්‍යයක් විය නොහැකියි. උදාහරණයක් හැටියට “මේ වාක්‍යය ලියා ඇත්තේ සිංහලෙන් සහ සිංහලෙන් නොවේ” යන්න සත්‍යය වාක්‍යයක් නොවේ.

පිළිතුරු සොයන පුද්ගලයා විසංවාදයෙන් අයින් විය යුතුයි. විසංවාදී විශ්වාසයන්හි එල්බ ගත් පුද්ගලයාට ලැබෙන්නේ වැරදි විශ්වාසයන් වෙති.

තමන් සොයා යන පිළිතුර සඳහා තමන් විසින්ම කරන තර්කයන්හි ඇති අඩුපාඩු දැනගන්නට ලැබෙන්නේ දර්ශනයෙනි.

අනුන්ගේ ප්‍රශ්න ගැන කෙසේ වෙතත්, තමන්ගේ ප්‍රශ්න ගැන වැඩියෙන් දාර්ශනික ලෙසින් සිතන්නට වෑයමක් ගන්නේ නම් බොහෝ ප්‍රශ්න සඳහා නිවැරදි පිළිතුරු පහසුවෙන් සොයාගත හැකියාව වර්ධනය කරගන්නට කෙනෙකුට පුළුවනි. තර්කානුකූලව සිතන්නට, හරි වැරදි ගැන කොඳුරන හෘදය සාක්ෂියට සවන් දෙන්නට, යථාර්ථයේ ස්වභාවය පිළිගන්නට හැකි මනසක් ස්වභාවයෙන්ම දායද වී තිබෙන මිනිසා ප්‍රශ්නය තමන්ගේ වූ කල එයට නිවැරදි පිළිතුර සොයාගන්නට නම් දාර්ශනික ප්‍රවේශයකටම පිවිසිය යුතුයි.