අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

ඇරෙන වැහෙන මොළයේ සෛල

Posted in Uncategorized by arunishapiro on මැයි 12, 2010

අපේ ශරීරය එක් එක් අවස්ථාවන්හි වෙනස් වෙනස් වූ උවමනාවන් සපුරාලන්නට හැඩගැසී ඇත. උදාහරණයක් වශයෙන් පිපාසිතයෙකුට වතුර උගුරක් තරම් වෙන කිසිත් වැදගත් නැත. මහත් විඩාව ඇති කල නින්ද තරම් වැදගත් කිසිත් නැත. එසේම උපන් දා සිට අපගේ නිරෝගි මොළයේ වැඩීමට නළියන සෛලයන්ට ඒ ඒ කාලයේ දී අත් උදව්වක් ලබා දෙන්නේ නම් ඒ පුද්ගලයාගේ මොළය තීක්ෂණ බුද්ධියෙන් පිරී යයි. නොසැලකිල්ල නිසා හෝ නොදන්නාකම නිසා අත්හරින ලද මොළයේ සෛල දුර්වල වී, වියළී හැකිළී යයි.

එක් එක් වයස්වල දී අපට පහසුවෙන් ඉගෙනගත හැකි කුසලතාවන් වෙති. උපන් වයසේ සිට අවුරුදු හතර දක්වා කාලයේ දී නොයෙකුත් හැඩ, පාට, දුර ප්‍රමාණයන් හා චලනයන් දකින දරුවා දකින තොරතුරු හඳුනා ගැනීමත් තොරතුරු සංවිධානටත් ඇති මොළයේ සෛල වඩවා ගනියි. මේ වයසේ දරුවාගේ මොළය වැඩිහිටියෙකුගේ මොළයට වඩා දෙගුණයකින් ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩිය. බොහෝ ගුරුවර ගුරුවරියන්ගේ දරුවෝ මොළයේ වඩාත් සෛල ප්‍රමාණයක් ඇර ගන්නේ ළදරු වයසේ දීම තම දෙමව්පියන්ගේ ගුරු බලපෑමෙන් ලබන ප්‍රතිඵල හේතුවෙනි.

උප්පත්තියේ සිට අවුරුදු දහය දක්වා භාෂාව ප්‍රගුණ කරන කාලයයි. ඕනෑම භාෂාවක් හෝ භාෂා කිහිපයක් එකවර කතා කිරීමේ හැකියාව දරුවාට ඇත. මෙම කාලයේ දරුවාට ඇහෙන්න හැකිතරම් කියවන්න, ගයන්න හා දරුවාටත් කැමති තරමට ඒවායෙහි නියැළෙන්නට ඉඩ ලබා දීමෙන් ඒ සඳහා ඇති සෛල වඩවා ගත හැකිය. භාෂා කිහිපයක් එකවර කතා කිරීමෙන් ඒ භාෂා සියල්ල කතා කරන්න දරුවා පුහුණු වෙයි.

උප්පත්තියේ සිට මාස 18 දක්වා වැඩෙන්නේ චිත්ත ආවේගාත්මක මොළයයි. පුද්ගලයා සතු IQ මඟින් 20% ක් එම තැනැත්තාගේ දක්ෂතාවයන් තීරණය කරද්දී පුද්ගලයාගේ චිත්ත අවේගාත්මක බුද්ධිය ඉතිරි 80% දක්ෂතාවය සපුරාලයි. මොළයේ ඇති amygdala නම් කොටස වැඩෙන මේ යුගයේ දරුවෝ අවට අයගෙන් ලබන සුහදත්වය නිසා යහපත් පුරවැසියෝ වෙති. කෲරත්වය නිසා අයහපත් දුෂ්ටයෝ වෙති. මේ කාලයේ දී දරුවන්ට හැකිතරම් සුහදත්වය, සෙනෙහස පෙන්වීම වැදගත්ය. නිවසේ සෞම්‍ය පරිසරයක් තිබීම ද වැදගත්ය.

වයස අවුරුදු 21 ක් පමණ වනතුරු ‍තරුණ මොළයක dorsal lateral prefrontal cortex කොටස සම්පූර්ණයෙන්ම වැඩී නොමැත. එමනිසා හරි තීරණ ගැනීමටත්, නිසි ලෙස ප්‍රශ්න විසඳීමටත්, අද කරන කටයුත්තක අනාගත ඵල විපාක වටහා ගැනීමටත් හැකියාවක් එම වයසේ මොළයකට නැත. ඒ නිසා මෙම කාලය තුල දී අනාගත ජිවිතයට බලපාන වෙනස් නොකළ හැකි දැඩි තීරණ ගැනීමෙන් වැළකී සිටීම සුදුසුය. නමුත් ඒ නිසාම තනි තීරණ ගැනීමේ හැකියාව යටපත් කිරීම සුදුසු නොවේ. වර්ධනය කරගත යුතු හැකියාව ගැන සැලකිල්ලෙන් සිටීම කළ යුත්ත වන්නේය.

මොළයේ සංගීතය ඇසෙන පැත්තම ගණිතයට ද දක්ෂකම් දක්වන පැත්ත වෙයි. ගර්භාෂයේ සිටින මාස පහක් වූ කළලයටත් සංගීතය ඇසෙන්නට සලස්වා කරන ලද පර්යේෂණ වලින් පෙනී ගියේ ගර්භාෂයේ සිටිය දීම දරුවා ඊට ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරයයි. තවම ඇයිදැයි පැහැදිලිව තේරුම් කරගැනීමට නොහැකි වුවත් ශාස්ත්‍රීය සංගීතය (පොප් සංගීතය නොව) මොළයේ වැඩීමට උපකාර වන බව පෙනී ගොස් ඇත. සම්භව්‍ය සංගිතයේ ඇති සංකීර්ණත්වය ගණිත ගැටළු විසඳීම සඳහා උදව් වන spatial reasoning කරන සෛල අරියි. දරුවා වැඩෙත්ම වයස අවුරුදු 10 ට කළින් සංගීත භාණ්ඩ වාදනය ඉගෙන ගැනීමෙන් ද ගණිතයට දක්ෂකම් ඇති මොළයේ සෛල අවදි කර ගනියි.

මොළයේ සෛල වර්ධනය කුඩා කාලයේ දී වේගවත් වුවත් වයසට යද්දී අඩු වේගයකින් සිද්ධ වූවත් එය පුද්ගලයාගේ මරණය දක්වා ඇරෙන වැහෙන ක්‍රියාවලියකි. මනසට වැඩක් බාර දුන්විට මනස ක්‍රියාත්මක වන අතර වැඩක් නොමැති මනස මළකඩ බැඳි මොට ආම්පන්නයක් වෙයි.

අප ව්‍යායාම දෙන ප්‍රමාණය අනුව අපේ මාංශ පේශීන් වැඩේ. දුවන අයගේ කකුල්වල මාංශ පේශී ශක්තිමත්ය. බර උසුලන අයගේ අත් ශක්තිමත්ය. එලෙ‍සම මොළයට ද ව්‍යායාම අවශ්‍යයය. වැඩිය කතාබහ නොකරන අයකුගේ කතාබහට ඇති මොළයේ සෛල ක්‍රමයෙන් හැකිළී යන්නේය. එසේම ‍නිතර නිතර ලියන්න, හෝ කතා පවත්වන්න වෙර දරන අයකුගේ ඒ සඳහා ඇති සෛල වර්ධනය වී දියුණු වන්නේය. ඔබට වඩවා ගන්නට අවශ්‍ය කුමන දක්ෂතාවය ද? ඒ ගැන නිරන්තර උත්සාහයක් ගන්නා විට ක්‍රමයෙන් ඊට වෙන් වූ මොළයේ සෛල ඇරී දියුණු තියුණු වෙයි. එමඟින් ඔබට එයට දක්ෂයෙක් වන්නේය.

ශරීරයට පෝෂණය ලබා දෙන විට ශරීරය ශක්තිමත් වන්නා සේම මොළයට පෝෂණය ලබා දිය යුත්තේ දැනුම, කුතුහලය වඩවන තොරතුරු වලිනි. හැමදාම එකම දේ කියවන, එකම අය හා එකම ඕපාදූප කතාබහ කරන, එකම දේ අහන, මොළයට අළුත් යමක් ඇතුල් වන්නේ කොහින් ද? මනසට තොරතුරු මඟින් දෙන පෝෂණය සේම ආහාර මඟින් ද පෝෂණයක් ලැබෙයි. එනම් අප අනුභව කරන සමහර ආහාර පාන ද මොළය වර්ධනයට උපකාර කරයි. බත් හෝ මස් පිරි අහරට වඩා ඒ සමඟ පලා වර්ග, අල, ධාන්‍ය හා පළතුරු පිරි සමබර ආහාර වේලක් කෑම වඩාත්ම සුදුසුය.

වැසී ගිය හෝ අනතුරක් නිසා නැති වී මොළයේ සෛල නැවත අරිනු හැකිදැයි පර්යේෂණ අද පැවැත්වේ. සමහර අයගේ ප්‍රගතිය වෛද්‍ය පර්යේෂකයෝ පවා පුදුමයට පත් කරති. ඒ වැඩි දියුණු වීම් සියල්ලටම මූලික වන එකම සාධකය නම් පුද්ගලයාගේ දැඩි උවමනාවයි. නිතරම එකම ලෙසින් කරන කාර්යයක් වෙනත් ලෙසකින් කරත හැකිදැයි සොයා බලන්නාට මොළයේ නව සෛල ඇරගත හැකිය. හැමදාම දකුණතින් කොම්පියුටරය පොයින්ට් ක්ලික් කරන්නා එය වමතින් පාවිච්චිය පටන්ගත් දාට අළුතින් සෛල ඇරේ. හැමදාම දකුණතින් හිස පීරන්නාට වමතින් හිස පීරා මොළයේ සෛල ඇරගත හැකිය.

ඇරෙන හැම සෛලයක් නිසාම මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය තියුණු වන්නේය. ලෝකය පුරා දිවෙන කේබල් වයර් සංඛ්‍යාව ලෝකයේ ජනගහණයට තොරතුරු දැන ගැනීමටත් එයින් ප්‍රයෝජන ගැනීමටත් උදව් උපකාර වන්නා මෙන් අළුත් තොරතුරු ඇසින්, නැහැයෙන්, කනින්, ස්පර්ශයෙන් ලබන මොළයේ ද නියුරෝන සංධිතාවයන් අළුතින් පටන්ගෙන ඒ ඒ කාර්යයන් සඳහා වන සෛල ඇරී දියුණුව සලසන සම්බන්ධතාවයන් ඇති කරන සංකීර්ණ නෙට්වර්කින් පටන් ගනියි.

මොළයේ වර්ධනය එක මොහොතින්, එක දවසින් හෝ එක සතියෙන් ප්‍රතිඵල ලබනු හැකි එක ජයක් නොව එක් එක් පුද්ගලයාගේ කැපවීම අනුව, ඒ අයගේ මොළයේ සෛල වැඩීම අනුව ඒ ඒ පුද්ගලයාටම අවේණික වූ වේගයකින් සිද්ධවන ජයග්‍රහණයක් අනේක සංඛ්‍යාවකි. එසේම මොළයට පෝෂණය දීම නතර නොකරන්නාට එය උපන් දා සිට මරණය දක්වාම නොනැවතී දියුණු කරගත හැකිය.

2 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. Pasindu said, on මැයි 12, 2010 at 10:43 පෙ.ව.

    දනුම අප සමග බෙදා ගැනේම ගැන ඔබට තුති. ඔන්න මම දැන් වමතින් පොයින්ට් ක්ලික් කරන්න මූසිකයේ සැකසුම් වෙනස් කරා. 😉

  2. Sudara Madushan said, on මැයි 13, 2010 at 7:03 පෙ.ව.

    wow! thanks, lassanai, hungak dewal igena gaththa


ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න /  වෙනස් කරන්න )

%d bloggers like this: