අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

රසාස්වාදයෙන් පිරුණු වොෂිංටන් අගනුවර

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 18, 2017

Massie and Brakey

කෙන්ටකි ප්‍රාන්තයෙන් කොංග්‍රසයේ නියෝජිත සභාවට පැමිණ සිටින තෝමස් මැසී අධ්‍යාපනයෙන් ලබන්නේ ඉලෙක්ට්‍රිකල් ඉංජිනේරු උපාධියකි. MIT වෙතින් මෙකැනිකල් ඉංජිනේරු පශ්චාත් උපාධියක් ලබමින් සිටිය දී ඔහු සිය බිරිඳ සමඟ කොම්පැණියක් අරඹා ශිෂ්‍ය නවෝත්පාදනයෙක් හැටියට ඩොලර් තිස්දාහක තෑග්ගක් දිනාගන්නට සමත් වේ. පේටන්ට් 24 කුත්, සේවකයන් 70 කුත්, ඩොලර් මිලියන 32 ක ව්‍යාපාරික ප්‍රාග්ධනයකුත් සොයාගත් පසු හේ කොම්පැණිය විකුණා දමා සූර්ය තාපයෙන් විදුලි බලය සපයන්නට තමන් විසින්ම නිවහනක් හදාගෙන හරක් ගොවිපොලක ජීවත්වන්නට ගියේය.

සිය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ජීවිතයේ දී මුහුණ දෙන්නට සිද්ධ වූ අපුලම වූ සිද්ධිය කුමක්දැයි ඇසූ විට තෝමස් මැසී කියා සිටියේ මෙසේය: මට දවසක් කොංග්‍රසයේ පහළ මාලයේ අඳුරු ශාලාවකට යන්න සිද්ධ වුණා. එතැන තමයි අලුතින් එන නියෝජිතයන්ව කුමන කමිටුවලට දානව ද කියල තීරණය වෙන තැන. එතැන දී ආණ්ඩුවට හේත්තු වෙන්න හදන පිටස්තරයන්ගේ මුදල් වලට විවිධ කමිටුවල තනතුරු විකිණෙන හැටි පැහැදිලි වුනාම අවශ්‍ය වුනේ වහාම ගිහින් හොඳට ඇඟපත හෝදගන්නයි.

මහජන සේවයට එකතු වීම ගැන ආපසු හැරී බලද්දී මොකක් හිතෙන්නේදැයි ඇසූ විට මැසී උත්තර දුන්නේ මෙසේය: ආපහු ‘මේට්‍රික්ස්’ එකට යන්න පුළුවන් පාට පෙත්ත තෝරාගන්න දෙනවා නම් ඔන්න මටත් ආපහු හිටපු ජීවිතයටම යන්න පුළුවන්. නැත්නම් ‘මෙන් ඉන් බ්ලැක්’ හි අර වෙච්ච සිද්ධිය අමතක කරන ගැජට් එක අල්ලන්න පුළුවන් නම්. ඒත් කොංග්‍රසයට ඇවිත් ලබාගත්ත මේ අවබෝධයෙන් පස්සේ මට හැකියාවක් නැහැ හැකි මගේ උපරිමයෙන් උත්සාහයක් නොගෙන මේ පටන් ගත්තු මහජන සේවයෙන් අයින් වෙන්න.

එරික් බ්‍රැකි දේශපාලනයට පිවිසෙන්නේ රොන් පෝල් ජනාධිපති කරවන්නට 2012 දී ගත් වෑයමෙන්. මේන් ප්‍රාන්තයේ චන්ද කටයුතු වල අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් ලෙසින් කටයුතු කළ ඔහු මැතිවරණයෙන් පසුව නිදහස් මිනිසුන් සහ නිදහස් වෙළඳපොල ප්‍රවර්ධනය සඳහා වූ සංවිධානයක සම-නිර්මාතෘ වේ. සිය ප්‍රාන්තයේ සෙනෙට් මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වන්නට කෙනෙකු නොවූ බැවින් ඊට තමන් ඉදිරිපත් වූ බව හේ කියා සිටියේය. එහි දී ඔහුව පරදවන්නට වැඩියෙන්ම උත්සාහයක් ගෙන තිබුණේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයයි.

තෝමස් මැසී මහත් චන්ද ජයකින් තේරී පත්වෙන්නේ ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ කොංග්‍රසයේ නියෝජිත සභිකයෙක් හැටියටයි. එරික් බ්‍රැකි ද එසේම වැඩි චන්ද පරතරයකින් තේරී පත්වෙන්නේ මේන් ප්‍රාන්තයේ සෙනෙට් සභිකයෙක් හැටියටයි. ප්‍රාන්ත සභිකයන් සතු බලතල ප්‍රාන්තයට පමණක් සීමා වූ ඒවායි.

රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් වන්නට අවශ්‍ය සුදුසුකම් මොනවාදැයි ඇසු විට මැසී කියා සිටියේ දේශපාලන විද්‍යාව ඉගෙන ගෙන පමණක් අද ඵලක් නැහැ කියායි. අද ඉගෙන ගන්න ඕන රංගනයයි, හැකිනම් දේශපාලන රංගනය ඉගෙන ගත යුතු යැයි ඔහු කීවේය. එවිට සභාව සිනහ ගන්වමින් එරික් බ්‍රැකි තමා අධ්‍යයනය කළේ රංගනය බව කියා සිටියේය. නිව් යෝර්ක් නුවර රංගනයේ යෙදුනා පමණක් නොව ඔහු මුහුණ දුන් මැතිවරණයට වසර කිහිපයකට කළින් ඔහු ‘විටා කොකො’ නමින් ඇමෙරිකාවේ ජනප්‍රිය කුරුම්බා වතුර පානය ප්‍රවර්ධනය කරන්නට බ්‍රසීල පන්නයේ නාන ඇඳුමකින් සැරසී ගත් පිරිමි කණ්ඩායමක් නටන ඉතා ජනප්‍රිය වූ දැන්වීමකට ද පෙනී සිට ඇත.

ඔවුන් හා දේශපාලන පොරපිටියකට අද්දවා ගන්නා වෑයම් කිසිත් නොකර, තම තමන්ගේ ජීවිතයේ සෑම අවස්ථාවක දී ම විනීත ලෙසින් අසල්වැසියන් සහ හිතමිතුරන්ට නිදහස් මිනිසුන්ගේ අගය කියාදෙන හැටි ගැන බොහෝ දුරට කතාබහ කළ මේ තරුණ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් දෙදෙනා දකිද්දී ඇමෙරිකාවේ අනාගතය ගැන පුදුම සතුටක් දැනිණ.

දහසක් ඉක්මවන තරුණ පිරිසක් සහභාගීත්වයෙන් මේ සති අන්තයේ පැවැත්වෙන සම්මන්ත්‍රණය ආරම්භ කරමින් මේ තරුණ මහජන නියෝජිතයන් ගෙනහැර පෑ අදහස් දේශ සීමාවකට පමණක් අදාළ වූ අදහස් නොවෙති. ඒවා දේශපාලකයන් නොව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් අවශ්‍ය මන්දැයි පැහැදිලි කරන අදහස් වෙති.

දේශපාලකයන් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 16, 2017

දේශපාලකයෙක් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් අතර වෙනස කුමක්දැයි දකින්නට පුළුවන් ඔවුන්ගේ චරිතයෙන්. රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා පුද්ගලික අවධානය දිනාගන්නට හෝ පුද්ගලික වාසි ලබන්නට මහජන තනතුරක් සොයා යන්නේ නැත. ඔව්හු බොහෝවිට ඵලදායී වෘත්තීයක් අත්හැර කෙටිකාලීනව මහජන සේවයක් සඳහා යන අය වෙති. ඔවුන් රජයේ රැකියාවක නියැළෙන්නේ, රැකියාවක් හැටියට කරන්නට දන්නේ එය පමණක්ම නිසා නොවෙති. ඔව්හු මිනිස්සු රවටාගත හැකි යැයි සිතන දෙයට නොව ප්‍රතිපත්තිමය දැක්මක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිති. රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් තේරී පත්වෙද්දී, නිල තනතුර සඳහා තෝරාපත් කර යැවූ මහජන හිතකාමී පුරවැසියන්ව ඔහු අමතක නොකරයි. මැතිවරණයට මුදල් හදල් සැපයූ විශේෂ කල්ලියකගේ වාසියට නැත්නම් ස්ථිරකාලීන රාජ්‍ය නිලධාරි අධිකාරිය වෙනුවෙන් ඔහු කතා නොකරයි.

සත්‍යය සොයා යන බැවින්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා ඒ වෙලාවට දේශපාලනිකව ජනප්‍රිය දැය නොව බොහෝ විට නිවැරදි දේ කරන්නට පෙළඹේ. ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය කුමක්දැයි ඔබ දනියි. මන්ද, හිතන දැය ඔවුන් කියති. කියන දැය ඔවුන් හිතති. පංති අතර යුද්ධ කරන්නට නොයා, වර්ගවාදය අවුළුවන්නේ නැතිව, ජනතාව බෙදන පාක්ෂික උපක්‍රමයන්හි ඔවුන් නියැළෙන්නේ නැත. මුදල් වලට චන්ද මිල දී නොගනිති. ඉටු කරන්නට බැරි නැත්නම් කැඩෙන පොරොන්දු දෙන්නේ නැත. ඔවුන්ගේ ක්‍රියා කලාපය ගැන වගකීම බාරගනිති. වෙනකෙක් පහතට ඇද දමමින් තමන්ව ඉහළට නඟ්ගා ගන්නට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් කටයුතු නොකරයි. තමන් ගැලවුම්කාරයා හැටියට දක්වා ගන්නට, ඔවුන් උපහටයන් යැයි ජනතාවට හඟිස්සවන්නට ඔහු කටයුතු නොකරයි.

මහජන මුදල් කළමනාකරණයේ දී, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයා ක්ෂණිකව කළ යුතු දේ මොනවා දැයි සොයා ගැනීමට නිති වෙහෙසෙයි. අනුන්ගේ සල්ලි වලින් වැඩි කොටස නොනවත්වාම ලැබිය යුතු ලෙසකින් ඔවුන් කටයුතු නොකරති. වැඩියෙන් අවශ්‍ය දේවල් සඳහා මාර්ග විවෘත කරගැනීම සඳහා ඔවුන් වැඩි වැදගත්කමක් නැති දේවල් නවතා දමන නිර්භීතකම ප්‍රදර්ශනය කරති. ඔවුන් අධිරාජ්‍ය හදන්නට උත්සාහ නොකරති. ඒ වෙනුවට, ආණ්ඩුව නිසි සීමාවේ තබා ගනිමින්, නිදහස් හා ව්‍යවසායකත්ව ජනතාවට සාක්ෂාත් කරගත හැකි දේ ගැන විශ්වාසය තබා ගනිති. දේශපාලකයන් හිතන්නේ අනුන්ගේ ජීවිත සැලසුම් කරන්නට ඔවුන් දක්ෂ යැයි කියායි. එවැනි උද්ධච්ච ආකල්පයන් සත්‍යයෙන්ම කොතරම් මෝඩ යැයි ද අවබෝධ කරගත හැකි තරමට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් බුද්ධිමත් වෙති. තවත් විදියකින් කියතොත්, සාමාන්‍ය දේශපාලකයෙකුට ලබාගත හැකි නොහැකි මට්ටමක චරිතයක් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකුට තිබේ.

ඕනෑම මිනුමකින් ගත්තොත්, පුරවැසියන් හැටියට අපි පවත්වාගන්නා ප්‍රමිතිය, අපි තෝරාපත් කරගන්නා අය වෙතින් අපි බලාපොරොත්තු වෙන ප්‍රමිතිය මෑත කාලයේ දී ඉතාමත් පහළට වැටී ඇත. පරිතෝෂණය සඳහා ඉදිරිපත්වෙන දේශපාලකයන් ගැන හැමෝම මැසිවිලි කිව්වත්, සමහර විට ඔවුන් එසේ කරනුයේ අපි ජනතාවක් හැටියට පරිතෝෂණය බලාපොරොත්තු වෙන නිසා විය හැකියි. අපිට පුද්ගලිකව අවශ්‍ය දේවල් දෙනවා නම් හෝ අපි නිවැරදි යැයි හිතන පක්ෂයේ වෙත්නම්, දේශපාලකයෙක් අනිසි ලෙසින් හැසිරෙද්දී අහක බලා ගෙන ඉන්නට සූදානම් අය වැඩියි.

Lawrence W. Reed ලියූ Character, Liberty, and Economics යන සටහනෙන් ඉහත කොටස ගත්තෙමි. සම්පූර්ණ ලිපිය ඉංග්‍රීසියෙන් කියැවීමට මෙතැනින් පුළුවනි.

මෙරට දේශපාලකයන් බහුතරය සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයන් සුලුතරයක් සිටින වොෂිංටන් ඩීසී යන්නට සූදානම් වෙද්දී මේ සටහන දැමුවෙමි. ඉඩකඩ ලැබෙන විදියට ඒ සුලුතරයගේ අදහස් ඔබ හා බෙදා ගන්නම්.

පුන්‍යාධාරයෙන් යැපෙන වෛද්‍ය විද්‍යාල වෙළඳපොලට අහිතකර ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 13, 2017

නැත, පුන්‍යාධාරයෙන් යැපෙන සංවිධාන නිසා වෙළඳපොල සහ නිවහල් බව යන දෙකම වැඩි දියුණු වේ. ඒ ස්වේච්ඡාව පෙරදැරි කරගත්, පුන්‍යාධාරයෙන් යැපෙන, ලාබ උපයන්නේ නැති සංවිධාන නිදහස් වෙළඳපොල ආර්ථිකයක වැදගත් කාර්ය භාරයක් ඉටුකරන බැවිනි.

පුන්‍යාධාර හැටියට අපි මෙහි දී සලකන්නේ රජයක් බලහත්කාරයෙන් උදුරාගත් බදු මුදල් ලබාගන්නා සංවිධාන නොව, මිනිසුන් ස්වේච්ඡාවෙන් පරිත්‍යාග පිරිනමන සංවිධාන බව මුලින්ම කිව යුතුයි. සංස්කෘතික, ආගමික, කලා, ඵෛතිහාසික වස්තූ ආරක්ෂා කරගෙන යෑම වැනි අනේක මිනිස් සබැඳියාවන් වෙනුවෙන් ස්වෙච්ඡාවෙන් ශ්‍රමය, මුදල් හා භෞතික වස්තු පරිත්‍යාග කරන්නට පරිත්‍යාගශීලී මිනිසුන් ඉදිරිපත් වීම නිසා සමස්ත සමාජයේම වැඩි දියුණුව සාධනය වේ.

නිර්බාධ වෙළඳපොලක දී, ලාබ සොයන ව්‍යාපාර සහ සමාගම් ඒවායේ අයිතිකරුවන් හා ආයෝජකයන්ට ලැබෙන ලාබ උදෙසා වැඩියෙන් කාර්යක්ෂමව වැඩියෙන් හොඳ භාණ්ඩ සපයන්නට උනන්දුවක් ඇති කරගනිති. ලාබ නොසොයන සංවිධාන තම ස්වේච්ඡා සාමාජිකත්වය තුලින් උත්සාහ කරන්නේ ඔවුන් පෙනී සිටින පරමාර්ථ ඉටු කරගැනීම සඳහා ඔවුන්ගේ අරමුදල් කාර්යක්ෂමව යෙදවීමටයි. ලාබ නොසොයන සංවිධානයක පරමාර්ථ සාධනය වෙන්නේ ලාබ නැතිව මෙන්ම පාඩු ද නැතිව පරමාර්ථ ඉටු කරන්නට ලැබෙද්දී පමණකි.

සමාජයක සියළු අවශ්‍යතා ලාබ නොසොයන සංවිධාන තුලින් සපුරාගත නොහැකියි. ඒ මන්ද, පරිත්‍යාග කරන්නට නම් ඊට කළින් ලාබ උපයා තිබිය යුතු නිසයි. අයෙකුට තමනට අවශ්‍ය යමකට වියදම් කිරීමෙන් වැළකෙමින් දානමය කටයුත්තක යෙදෙන්නට පුළුවන. එහෙත් සමාජයක සියල්ලන්ටම තම තමන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමෙන් වැළකෙමින් අනුන්ට උදව් කරන්නට යා නොහැකියි. ලාබ උපයන අය වැඩියෙන් ඉන්නා සමාජයක අනිවාර්යෙන්ම වැඩි දානපතියන් දකින්නට ලැබෙන්නේ මේ නිසයි.

නිර්බාධ වෙළඳපොල අගයන අපි, එවැනිම ආකාරයක් පුන්‍යාධාර වලින් යැපෙන සංවිධාන තුලින් ද දකින්නෙමු. එනම් ස්වේච්ඡාවෙන් ගොඩනඟා ගත් සබඳතාවයන් තුලින්, හවුල් වැඩ තුලින්, ඒකීය පුද්ගලයන් විසින් අරමුණු කරගත් යම් ප්‍රශංසනීය කටයුත්තකට සහාය වෙන ආකාරයයි.

ස්වේච්ඡාවෙන් කටයුතු කරන නිර්බාධ වෙළඳපොලක ව්‍යවසායකයන් සපයන්නට ඉදිරිපත් නොවූ භාණ්ඩ සහ සේවා මෙන්ම, නවෝත්පාදනයන් ද ලොවට බිහිකරන්නට මේ පුන්‍යාධාර වලින් යැපෙන සංවිධාන සමත් වන ආකාරය ලංකාව ඇතුළු ලෝක ඉතිහාසයෙන් මනා ලෙසින් දකින්නට හැකියි.

එවැනි සංවිධාන වෙනුවට රාජ්‍ය සහනාධාර සහ සුබසාධන වැඩ පිළිවෙත් දියත් වෙද්දී පුද්ගලයාගේ ස්වාධීනත්වය නැති වී යයි. පුන්‍යාධාර වලින් යැපෙන සංවිධාන ගණනාවක් අතරින් එකක් තෝරාගැනීමේ හැකියාව නැති වී ගොස් රජය නියම කරන එකක් තෝරාගැනීමට සිද්ධ වීමේ පාඩුව කාට ද? වැඩියෙන්ම පාඩු විඳින්නේ සමාජයේ පුන්‍යාධාර සහාය වැඩියෙන්ම අවශ්‍ය වූ පුද්ගලයා නොවේ ද?

නිර්බාධ වෙළඳපොලක ලාබ සොයන වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් පවත්වාගෙන යන්නේ වියදමක් දරා වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයක් ලබාගත හැකි වූ අය වෙනුවෙනි. එහි දී නිෂ්පාදනය කළ යුත්තේ කුමක්දැයි සහ කුමන මිලකට දැයි තීරණය කරන්නේ පාරිභෝගිකයන් හෙවත් වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය සොයා එන සිසු සිසුවියන් හෙවත් පාරිභෝගිකයන් කරන තෝරාගැනීම් අනුව සේවා සපයමින් ලාබ උපයන ආයෝජකයන් වෙති.

පුන්‍යාධාරයෙන් යැපෙන වෛද්‍ය විද්‍යාලයක් ඇතැයි අපි සිතමු. එය පැවතෙන්නේ තම වියදමෙන් වෛද්‍ය අධ්‍යාපනයක් ලබාගත නොහැකි වූ අය වෙනුවෙනි. ඒ අය පුන්‍යාධාරයෙන් යැපෙන වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ පාරිභෝගිකයන් හැටියට සැලකෙන්නේ නැත. එහි පාරිභෝගිකයන් වෙන්නේ ඊට පුන්‍යාධාර සපයන අයයි.

ඔවුන් සිය අවශ්‍යතාවය දැනුම් දෙන්නේ භාණ්ඩයක් මිල දී ගැනීමෙන් නොවේ.

දුප්පතුන්ට පරිත්‍යාග සපයන පුන්‍යාධාර සංවිධානයක් යනු දුප්පතුන්ගේ යහපත සලසන අරමුණෙන් පිහිටුවා ගන්නා ලද්දකි. නමුත් එහි පාරිභෝගිකයන් යනු කවුද? පුන්‍යාධාර සංවිධානය සේවය කරන්නේ එයට පරිත්‍යාග සපයන අයගේ කැමැත්තන් ඉටු කරන්නටයි. එමඟින් එයින් යහපතක් සලසාගන්නා අයගේ කැමැත්තන් ද ඉටු වේ. නමුත් මෙහි දී වරදවා පටලවා ගත නොයුත්තක් ඇත. එනම්, එහි පාරිභෝගිකයන් වනුයේ දුප්පතුන් නොව, පරිත්‍යාගශීලීන් බවයි.

පුන්‍යාධාර සංවිධානයකින් සපයන සේවයක පරිභෝජනය සිද්ධ වෙන්නේ ඒ සංවිධානයේ පරමාර්ථ කරා යන්නට සහාය දීමෙනි. පුන්‍යාධාරයෙන් යැපෙන සංවිධානයකට පරිත්‍යාග කරන සාමාජිකයන් යනු එහි පරිභෝගිකයන් සහ ආයෝජකයන් යන දෙකොට්ඨාශයම වෙති. නිෂ්පාදනය කළ යුත්තේ මොනවා දැයි තීරණ කරන අය ඔවුන්ය.

සිය මුදල් නිකරුණේ නාස්ති වෙනවාට කිසිවෙක් කැමති නැත. පුන්‍යාධාරයෙන් යැපෙන සංවිධානයට පරිත්‍යාග කරන්නට තමන්ව පොළඹවන ලද්දා වූ කාරණය, එනම් එම සංවිධානය පෙනී සිටින පරමාර්ථය කරා ළංවෙන පාටක් නැත්නම් පුන්‍යාධාර එතැනට දීම නැවතී වෙනත් තැනකට යා හැකියි. ඉතින් පරිත්‍යාගීලීන්ගේ නිෂ්පාදන තීරණ තමයි පුන්‍යාධාර සංවිධානයේ ක්‍රියා කලාපයට මාර්ගෝපදේශයක් සපයන්නේ.

ඉතින්, පුන්‍යාධාර නොකරන අයට උදව් සැපයීම සඳහා වූ ලාබ නොසොයන සංවිධානයක වුව ද, ඒ නිසා අපි වෙළඳපොලක ක්‍රියාවලිය යැයි හඳුන්වන්න, (එනම් පාරිභෝගිකයන් විසින් නිෂ්පාදකයන්ට මාර්ගෝපදේශයක් සපයන්නට සමත් වෙනවාය යන්න) මෙහි දී පරිත්‍යාගශීලීන්ගේ නිෂ්පාදන තීරණ වලට මාර්ගෝපදේශකයක් සපයන්නට සමත් වෙනවා යන්න පැහැදිලිව පෙනී යයි.

ලාබ නොසොයන සංවිධාන ඔවුන්ගේම අධිරාජ්‍යයන් නිසා ඔවුන් සතු මුල්‍ය ප්‍රමාණයේ සීමාව ඇතුලත කටයුතු කරද්දී ඔවුන්ට තම අරමුණු කරා යන්නට රිසි සේ කටයුතු කරන්නට හැකියාව ලැබේ.

ලාබ සොයන හා ලාබ නොසොයන ව්‍යාපාර අතර තරඟයකින් දිනන්නේ මහජනතාවයි. පාරිභෝගිකයා මිල දී ගත යුත්තේ කුමක්දැයි මොනවාදැයි ඔහු වෙනුවෙන් තීරණය ගන්නට රජයක් මැදිහත්වෙන සෑම අවස්ථාවක දී ම පරදින්නේ මහජනතාවයි.

වෛද්‍යවරුන්ගේ ප්‍රමිතිය මනින්නේ කවුද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 8, 2017

only a tool not the solution

“ෆෙඩරල් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව 2018 දෙසැම්බර් 31 වැනිදා අවලංගු කෙරෙනු ඇත” යන එක වාක්‍යය පමණකින් යුතු පනත නියෝජිත සභික තෝමස් මැසී විසින් ඊයේ ඇමෙරිකන් කොංග්‍රසයේ නියෝජිත සභාවට ඉදිරිපත් කරන ලදි. “කොංග්‍රසයට හෝ ජනාධිපතිවරයාට, ඔහු කරන පත්වීම් තුලින්, අපේ දරුවන් ඉගෙන ගත යුත්තේ කෙසේද සහ මොනවාද යන්න නියම කරත හැකි ව්‍යවස්ථාදායක අධිකාරියක් ලැබී නැතැයි,” මැසී ඇමෙරිකන් ජනතාවට මතක් කර දුන්නේය.

ෆෙඩරල් හෙවත් මුළු රටට බලපාන අයුරින් ඇමෙරිකාවේ පාසැල් අධ්‍යාපනය ගැන නීති සම්පාදනයට හා බදු මුදල් යෙදවීම සඳහා දෙපාර්තමේන්තුවක් පිහිටා ගැනුනේ 1980 දී ය. රජයක් කළ අනෙක් ඕනෑම කටයුත්තක් ලෙසින්ම මෙහි දී ද වෑයම් සියල්ල ව්‍යර්ථ බව පෙන්වමින් එතැන් පටන් ගත් ඇමෙරිකන් පාසැල් අධ්‍යාපනයේ ප්‍රමිතිය පහළ බහින්නට පටන් ගති. ආණ්ඩු නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කරන්නට තව තවත් අරමුදල් යට කෙරිණ. තව තවත් ප්‍රතිසංස්කරණ ගෙනෙන ලදි. ඒවායේ නියැළුන අය තමන්ගේ දරුවන් යවන ලද්දේ ආණ්ඩු බාරයේ වූ හොඳ පාසැල් වලට හෝ පුද්ගලික පාසැල්වලටයි.

තවත් විදියකින් කිව්වොත් ලංකාව 1836 දී කෝල්බෲක් කොමිසමේ නිර්දේශයෙන් පිහිටුවා ගත් රජයේ පාසැල් ප්‍රමිතිකරණ ක්‍රමයට සමීපවෙන ක්‍රමයක් හදන්නට ඇමෙරිකාව 1980 වසරේ දී පටන් ගත්හ!!! නමුත්, පහසුවෙන් වෙනස් කළ නොහැකි විදියට සැකසුණු මෙරටේ ව්‍යවස්ථාව නිසා පුද්ගල අයිතීන් සහ ප්‍රාන්ත අයිතීන් උල්ලංඝණයට ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවට බලය අල්ලා ගන්නට නොලැබිණ. තවමත් රටේ සෑම පාසැලකම සහ ගෙදර පාසැලක දී ඉගෙන ගන්නා දරුවෙකුගේ දැනුම මනින එක ක්‍රමයක් හදන්නට බලයක් අමාත්‍යාංශයකට/දෙපාර්තමේන්තුවකට ලැබී නැත. පාසැල් හෝ උසස් අධ්‍යාපනයේ ප්‍රමිතිකරණයට දෙපාර්තමේන්තුවක් නැත. නිවහල් මිනිසුන් ඉගෙන ගත යුත්තේ කෙසේද සහ කුමක් ද යන්න නියම කරන අධිකාරියක් නැත. ඒ නිසා මෙහි පැමිණෙන සංක්‍රමණිකයන් නොබෙල් තෑගි දිනන්නට පවා සමත් වෙති.

“මිනිසුන් එකිනෙකා වෙතින් පැහැදිලිවම වෙනස් වූ අයයි. එම පරිසිද්ධිය අපිට පෙන්වන්නේ, ඔවුන්ට එක හා සමාන ලෙසින් සලකන්නේ ද එවිට ප්‍රතිඵලය වනුයේ ඔවුන්ගේ සත්‍යය තත්වයේ අසමානතා පැවතීම බවයි. එහෙනම් ඔවුන්ව සමාන තත්වයකට දමන්නට කළ යුතු එකම ක්‍රියාව ද ඔවුන්ට වෙනස් ආකාරයෙන් සැලකීම බවයි. නීතිය ඉදිරියේ සමානාත්මතාවය සහ භෞතික සමානාත්මතාවය යනු එවිට එකිනෙකට වෙනස් වූවක් පමණක් නොව එකිනෙකට පටහැනි වූවකි. අපිට ඉන් එකක් තෝරාගත හැකියි. එහෙත් ඒ දෙකම තෝරාගන්නට නොහැකියි.” නිවහල් බවේ ව්‍යවස්ථාව, ෆෙඩ්රික් හයෙක්, 1960

බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලනයෙන් ගැලවෙද්දී ලංකාවේ විද්වතුන් නිවැරදි යැයි විශ්වාස කළේ එකිනෙකට පටහැනි වූවක් සාධනය කළ හැකි බවයි. බුද්ධිමය විචාර යුගයේ නිවහල් සිතුවිලි, ඇමෙරිකන් ව්‍යවස්ථාව ලියැවෙන්නට පසුබිම් වූ දාර්ශනික චින්තනය, ලංකාවේ අයට මුළුමනින්ම මඟහැරිණ. කාල් මාක්ස්ගේ චින්තනය විවිධාකාරයෙන් සිංහලට නැඟූ පොත්පත් රාශියක් වුවත්, 1776 දී ඇඩම් ස්මිත් ලියූ ජාතීන්ගේ ධනය 2017 වෙද්දීත් සිංහලෙන් ප්‍රකාශයට පත් වී නැත.

ලංකාවේ අධ්‍යාපනය පිළිබඳව ප්‍රමිතිකරණයට හැකියාව ඇතැයි කියාගත් විද්වතුන් ඒවා සැලසුම් කිරීම 1836 දී පටන් ගන්නා ලදි. 1847 දී ඇමෙරිකාවේ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංවිධානය කිසිදු ප්‍රමිතිකරණයක් ගැන කතා නොකළහ. එදා ඔවුන් ප්‍රසිද්ධියේම කියන ලද්දේ, “රටේ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංඛ්‍යාව අඩු කිරීම පිණිස” වෛද්‍යවරුන්ගේ සංවිධානයක් පිහිටුවා ගන්නා බවයි!!!!

American Medical Association යනු මෙහි වෛද්‍යවරුන් සිය ඒකාධිකාරය තහවුරු කරගනු පිණිස පිහිටුවා ගත් සංවිධානයයි. එහෙත් ඇමෙරිකාවේ මහඟු ව්‍යවස්ථාව නිසා, රජයේ මෙන්ම පුද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාල බිහි වී තිබුණ හෙයින්, මුළු රටටම බලපාන අන්දමින් නීති හදන්නට ඔවුන්ට ද නොහැකි විණ. ඒ ඒ ප්‍රාන්ත ඔවුනොවුන්ගේ වෛද්‍ය සංවිධාන පිහිටුවා ගත්හ.

ඇමෙරිකන් ව්‍යවස්ථාව ආරක්ෂා කරන ලද්දේ ඒකීය පුද්ගලයාගේ අයිතියයි. එහෙම අයිතීන් ආරක්ෂාවක් ලංකාවේ පුරවැසියාට කිසිදා ලැබී නැත. රජුගේ අණසක යටතේ ජීවත් වූ ලංකාවේ වැසියා යටත් විජිත පාලකයන්ගේ අණසකට නතු වී අනතුරුව තමන්ට ලැබිය යුතු ප්‍රමිතිය කුමක්දැයි තීරණය කරන්න දන්නවා කියාගත් රජයේ අණසකට යට වූයේය.

ලංකාවේ වැසියන් අතර බහුතරයට නොමිලේ බෙදූ අධ්‍යාපනයෙන් අකුරු කියවන්නට හා ලියන්නට හැකියාව ලැබුණි. එහෙත් කියවන ලියන හැකියාව ආධාරයෙන් ලැබුණු දැනුම කුමක්දැයි යන්න අනෙක් අය විසින් තීන්දු කළ ප්‍රමිතිකරණයට සීමා විය.

පුද්ගලික වෛද්‍ය අධ්‍යාපන ආයතනයකට ඉඩදිය යුතුද නැද්දැයි කතිකාවේ දී ප්‍රමිතිකරණය ගැන කතාබහ වෙන ලාංකිකයා ඕනෑම භාණ්ඩයකට හෝ සේවාවකට ඉහළ ප්‍රමිතියක් ලැබෙන්නේ කෙසේදැයි කියා නොදනිති. ඉහළ ප්‍රමිතියක් තීන්දු කරන්නට දන්නේ පුද්ගලයෙක්, කමිටුවක් හෝ සංවිධානයක් යන දුර්මතයේ ඔහු තවමත් එල්බ සිටියි.

ඔබ කැමති වුවත්, අකමැති වුවත් වෙළඳපොල යන්න ක්‍රියාකරන ආකාරය වෙනස් නොවේ. පුද්ගලයන්ට, කමිටුවලට හා සංවිධාන වලට එය ක්‍රියාකරන ආකාරය වෙනස් කරන්නට නොහැකියි. වෙළඳපොල හෙවත් සෑම පුද්ගලයෙක්ම මිල දී ගන්නා හා නොගන්නා ක්‍රියාව තුලින් මිල පිළිබඳව සේ ම ප්‍රමිතිය ගැන ද තීන්දුවක් දෙනු ලබයි.

තවත් විදියකින් කිව්වොත් ලෝකයේ වැඩියෙන් උවමනාව ඇති අයට වැඩියෙන් හොඳ පාසැල් අධ්‍යාපනයක් ද, වැඩියෙන් හොඳ විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනයක් ද ලබාගන්නට හැකියි. ලෝකයේ වැඩියෙන් උවමනාව ඇති අයට වැඩියෙන් දක්ෂ වෛද්‍යවරයා වෙත යෑම තෝරාගත හැකියි. වැඩියෙන් සල්ලි නොකියා වැඩියෙන් උවමනාව යැයි ලියා තිබීම නිරීක්ෂණය කරන්න. වැඩියෙන්ම උවමනාව තිබෙන්නාට එය කරන්නට හැකියාවක් සොයාගත නොහැකි වන්නේ එකම එක පසුබිමක දී පමණි. ඒ හයෙක් විසින් පෙන්වා දුන්, නීතිය ඉදිරියේ සමානාත්මතාවය සහ භෞතික සමානාත්මතාවය දෙකම හදනවා යැයි කියමින් නිවහල් මිනිසුන්ව වහලුන් ලෙසින් දක්කන සමාජ පසුබිමක දී පමණි.

දුප්පත් පෝසත් පරතරය අවම කරන්නට කියා සැලසුම් හදන එවැනි සමාජ උත්සාහයන් සියල්ලකම ප්‍රතිඵලය වූයේ සැලසුම් හැදූ අයට වැඩියෙන් හොඳ භාණ්ඩ හා සේවා භුක්ති විඳින්නට ලැබී සමාජයේ බහුතරය ඒවා කිසිත් නොලැබෙන ඉතා දුක්ඛිත තත්වයන්ට පත්වීමයි. අද වෙනිසියුලාවේ තත්වය ගැන සිංහල පාඨකයාට අහන්නට නොලැබෙනවා සේ, ලෝක ඉතිහාසයේ එවැනි සිදුවීම් ගැන සිංහල පාඨකයාට අහන්නට නොලැබේ. ඔහු තවත් කාලයක් ප්‍රමිතිකරණය මනින්නට දන්නා විද්වතුන් සොයමින් වහල් ජීවිතයක් ගෙවනු ඇත.

ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයෙක් වනුයේ කෙසේද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 5, 2017

මහජන අවශ්‍යතා සපුරාලන්නට රජයේ මැදිහත්වීම් නැතිව නොහැකි යැයි සිතන මිනිසුන් ලොව සිටිති. ලෝක ඉතිහාසයේ සෑම අවස්ථාවක දී ම ඕනෑම තරාතිරමක අයෙකුට ලබාගත හැකි ලෙසකින් සහ ඉහළ ප්‍රමිතියකින් මිනිස් අවශ්‍යතා සපුරාලන ලද්දේ රජයේ මැදිහත්වීම් නැති හෝ අවම අවස්ථාවල දී බව නොදකින්නේ සහ එය අවබෝධයට කිසිම උත්සාහයක් නොගන්නේ ඉහත කියූ අයයි. ඒ නිසා තවත් කාලයක් යන තුරු සියල්ලන්ටම සාධාරණ ලෙසින් බෙදන්නට වෙර දරණ නොයෙකුත් උත්සාහයන්ට මොවුන් සැලසුම් හදමින් සිටිති.

සිඟාලෝවාද සූත්‍රයෙන් පමණක් සෑහීමකට පත් නොවී, මාක්ස්වාදය ඇතුළු වාමාංශික මතවාදයෙන් පමණක් සෑහීමකට පත් නොවී, සිංහලෙන් කියවන්නා ලෝකයේ නන් දෙසින් එන අනෙකුත් අදහස් ගැන ද විමසා බලන්නට බිය යුතු නොවේ.

මේ වර්තමානයේ ලිබටේරියන් යැයි කියාගන්නා අයගේ අදහස් වෙති.

සමාජයක සෑම තරාතිරමක වූ අයෙකුගේම ඕනෑම අවශ්‍යතාවයක් සපුරාලන්නට හැකියාව ඇත්තේ ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයන්ට පමණි.

ඉතින්, ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයෙක් වෙන්නට නම්, ඊට අවශ්‍ය ගුණාංග මොනවා ද?

ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයා කොම්පැණියේ දීර්ඝ කාලීන යහපත වෙනුවෙන් කටයුතු කරන්නේ පරිසිද්ධි, යථාර්ථය සහ බුද්ධිමය විචාරය මත පදනම් වූ තීරණ ගැනීමෙනි.

ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයා පාරිභෝගිකයන් සමඟ, සැපයුම්කරුවන් සමඟ දෙපැත්තේම යහපත උදෙසා දෙපැත්තම ජයගන්නා සබඳතාවයන් ගොඩනඟා ගන්නේ වෙළඳපොලේ අගයට අගයක් හුවමාරු කරගනිමිනි.

ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයා සේවකයන්ගේ ඵලදායීත්වය අගයන ආකාරයකින් ඔවුන්ව පරිපාලනය කරයි, වගකිව යුතු සහ වගකීමෙන් කටයුතු කරන ලෙසින් ඔවුන්ට වැඩ පවරයි, ස්වාධීන චින්තනය ධෛර්යමත් කරයි, කණ්ඩායමක් ලෙසින් සේවය සහ එකිනෙකා අතර ගෞරවය සාධනය කරයි.

ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයා ව්‍යාපාර සබඳතා පවත්වන්නේ අවංකත්වය, උදාරත්වය (integrity), මත පදනම් වූ එකඟතා, පොරොන්දු සහ ගිවිසුම් ඉටුකිරීමෙනි.

ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයා වෙළඳපොලේ ඇති අනෙක් ව්‍යාපාරවලට ගෞරව කරමින් තරඟ කරන්නේ පාරිභෝගිකයන්ට ඉහළ අගයක් ඇති දේ අඩු වැයෙන් සපයමිනි.

ප්‍රතිපත්ති ගරුක ව්‍යවසායකයෙක් නොකරන දේවල් මොනවා ද?

තමන්ගේ තරඟකරුවන්ට හානිදායක ලෙසින් වෙළඳපොල තරඟයට බාධා කරන රජයේ ප්‍රතිපත්ති වලට සහාය දීමෙන් හෝ ඒවා යොදාගැනීමෙන් වාසියක් සොයා නොයයි.

ව්‍යාපාරයේ පැවැත්ම හෝ සාර්ථකත්වය උදෙසා රජයේ සහනාධාර හෝ ගලවාගැනීම් හොයන්නේ හෝ ලබාගන්නේ නැත.

තීරණ ගනිද්දී යථාර්ථයේ පරිසිද්ධීන් මඟහරින්නේ නැත.

ව්‍යාපාරයේ දීර්ඝ කාලීන යහපත පරදුවට තබමින් කෙටි කාලීන ලාබ සොයා යමින්, පාරිභෝගිකයන්ට සහ සැපයුම්කරුවන්ට වංකකම් කරමින්, වංචා කරමින් වාසි ගන්නේ නැත.

රාජ්‍ය සහාය නොමැතිව ලංකාවේ ව්‍යාපාර ජය අත්කරගත් ව්‍යවසායකයන් ගැන මෑතක දී ෆේස්බුක් අඩවි අතර යාන්තමෙන් පටන් ගත් සංවාද දැක්කෙමි. හැමදාම දියුණු වෙමින් සිටින තත්වයෙන් මිදෙන්නට නම් තව දුරටත් වැඩ වර්ජන, උද්ඝෝෂණ හා පෙළපාලි යමින් නොසිට මේ අදහස් ගැන සංවාදයක් අපි පටන් ගත යුතුයි.

ලංකාවේ සිසු සිසුවියන් “අර්ථ ශාස්ත්‍රය එක දවසින්” විමසති

Posted in Uncategorized by arunishapiro on පෙබරවාරි 2, 2017

img_6306

ඇමෙරිකාවේ පිහිටන අර්ථ ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපන පදනම විසින් සම්පාදිත “අර්ථ ශාස්ත්‍රය එක දවසින්” වැඩසටහන සිංහල බසට පරිවර්තනය කළේ බොහෝ කලකට පෙරයි. එය මෙහි දකුණත අමුණා තැබුවෙමි. එයින් වැඩක් ගන්නට ලැබුනේ පසුගිය දා ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවේ දී ය.

අකුර නිර්මාතෘ ධනිෂ්ක නවින් මල්ලිගේ ආරාධනයක් පරිදි, තඹරු විජේසේකර මල්ලිත් මමත් මොරවැව පිහිටන මහදිවුල්වැව පාසැලට මෙම වැඩසටහන ගෙන ගියෙමු. එහි දී අපි අත්වින්ඳේ දැනුම බෙදාගැනීමෙන් ලැබූ අතිශය සුන්දර සතුටකි.

නිදහස් වෙළඳපොලේ ආචාර ධාර්මීය සිද්ධාන්ත සහ මානුෂීය අගැයුම් හඳුන්වා දෙන මෙම වැඩ සටහන අපි ඉදිරිපත් කරද්දී, සිසු සිසුවියන් ඊට කොතරම් උනන්දුවක් දැක්වූවා ද කියතොත් පාසැල් විවේක කාලය ගන්නට යැයි ඔවුන්ට බලකරන්නට අපිට සිද්ධ වුණි. මිල දී ගැනීමෙන්, විකිණීමෙන්, එකමුතුව පැන්සල් හදන්නට ඔවුන් ඉතා යුහුසුළු වූහ. ආණ්ඩුවේ අලුත් වැඩසටහන් සඳහා සියල්ලන්ටම බද්දක් ගෙවන්නට සිද්ධ වෙනවා යැයි කියද්දී, මේ දුෂ්කර ගම්මානයේ වීනිත දරු දැරියන් අතරින් එකා මෙන් ඊට අකැමත්ත දක්වන ප්‍රතිචාරයක් ශාලාව පුරා පැතිර ගියේය.

අර්ථ ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපන පදනම සම්පාදනය කරන ලද, ලෙනාර්ඩ් රීඩ්ගේ සම්භාවනීය ඉදිරිපත් කිරීම වන ‘මම, පැන්සල’ හි සිංහල පරිවර්තනයේ කඩදාසි මුද්‍රණය ද මෙහි දී අපි පාසැල් සිසු සිසුවියන් අතර බෙදා දුන්නෙමු. එහි ලංකාව ගැන සඳහන් වී ඇති ආකාරය ඇසීමෙන් අප සියල්ලන්ටම විශේෂ ආඩම්බරයක් දැනුනු බව කිව යුතුමයි. වරින් වර ශාලාවට පැමිණ අපේ වැඩසටහනට සවන් දුන් ගුරුවරුන් ද අපිට ස්තූති කරමින් කියා සිටියේ මෙවැනි සරල ආකාරයකින් නිර්බාධ වෙළඳපොල ක්‍රියාකරන ආකාරය ඔවුන් පවා වටහා ගත්තේ මුල්වරට බවයි.

ඇමෙරිකාවේ පිහිටන බැස්ටියාට් සංගමය මේ වැඩසටහන ස්පාඤ්ඤ බසට ද පරිවර්තනය කර ඇත. දැන් ලතින් ඇමෙරිකාව පුරා මෙවැනි වැඩසටහන් පැවැත්වේ. මේ සරල සංකල්පයක අපූර්ව බලය ගැන එක උදාහරණයක් පමණි: එනම්, නිදහස් සමාජයක ආචාර ධාර්මීය සිද්ධාන්ත සහ මානුෂීය අගැයුම් උත්පාදනය කරනු සඳහා ‘අර්ථ ශාස්ත්‍රය එක දවසින්’ වැනි ප්‍රායෝගික නිෂ්පාදන විවෘතව, ගාස්තුවක් නොමැතිව, සියල්ලන්ටම ලබාගත හැකි ආකරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමයි.

ලංකාවේ අනෙකුත් පාසැල් වලටත් මෙම වැඩ සටහන රැගෙන යන්නට උවමනාවක් ඇත්නම් අපේ සහාය ඊට හැකි ආකාරයකින් ලබාදෙන්නට අපි උත්සාහ කරන්නෙමු. ද්‍රවිඩ බසින් ද ලබාදෙන්න කටයුතු කරන්න යැයි ඉල්ලීමක් ඉන්සටග්‍රෑම් තුලින් දැක්කෙමි. අනාගතයේ දවසක ඒ ඉල්ලීම ඉටුවේවා යැයි මගේ ප්‍රාර්ථනයයි.

මේ ගැන Fee.org හි ඉංග්‍රීසියෙන් පළ වූ සටහන පහත සබැඳියෙන් කියවත හැකියි.

https://fee.org/resources/students-in-sri-lanka-explore-economics-in-one-day/

විධායක නියෝග, පනත් හා සම්මුති

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 31, 2017

ඇමෙරිකන් ජනාධිපතිවරයෙකුට විධායක නියෝගයක් නිකුත් කළ හැකියාව ඇත්තේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුලින් ඊට ඉඩකඩක් ඇත්නම් පමණකි. යම් විදියකින් ව්‍යවස්ථාව උල්ලංඝණය වේ නම් ඒ විධායක නියෝගය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නට ව්‍යවස්ථාදායකයට සහ අධිකරණයට බලය ඇත.

ජෝර්ජ් වොෂිංටන් සිට හැම ජනාධිපතිවරයෙක්ම පාහේ විධායක නියෝග අත්සන් කරන ලද්දහ. වාර්තාගත 3,721 සංඛ්‍යාවකින් දැනට වැඩිම විධායක නියෝග අත්සන් තබා ඇත්තේ ෆ්‍රෑන්ක්ලින් ඩී. රූසවෙල්ට් විසිනි. එකක් බැගින් පමණක් විධායක නියෝග අත්සන් කළේ ජෝන් ඇඩම්ස්, ජේම්ස් මැඩිසන් සහ ජේම්ස් මොන්රෝ වෙති. එහෙත් ඇමෙරිකන් ජනාධිපතිවරයෙක් අත්සන් කළ හැම විධායක නියෝගයක්ම රටේ නීතියක් වූයේ නැත.

අමුද්‍රව්‍ය, නිෂ්පාදනය, නැව් මාර්ග, ණය, වේතන හා බඩුමිල යනාදි සියල්ලම රජයේ මැදිහත්වීමෙන් පාලනය වෙද්දී ඒ කර්මාන්ත තුල ශ්‍රමික අර්බූද වැඩිවෙන බව මෙහි එන පාඨකයන්ට අලුතෙන් කියන්නට අවශ්‍ය නැත. ඒත් මැදිහත්වීම් අවම කරනවා වෙනුවට ශ්‍රමික අර්බූද පිට දමමින් 1945 අප්‍රේල් 17 දා පටන් 1947 අගෝස්තු 27 දා කාලය තුල හැරී ටෲමන් ජනාධිපතිවරයා රේල් මාර්ග, මස් පැකට් කරන ව්‍යාපාර යනාදී සම්පූර්ණ කර්මාන්ත ඇතුළු කාර්මික අංශයේ පෞද්ගලික ව්‍යාපාර 28 ක් රජය යටතට ගත්තේය. ඔහුගේ ජනප්‍රියත්වය පහළ ගියේය. කොංග්‍රසය ද ඔහුට එරෙහි වූහ. යකඩ කර්මාන්තයේ නියැළී සිටි වෘත්තීය සමිති සේවකයන් සහ යකඩ කම්මල් අයිතිකරුවන් අතර ජාතික මට්ටමෙන් පැතිර යන වර්ජනයක් හටගන්නට අර ඇඳෙමින් තිබිණ. කොරියන් යුද්ධය පිට දමා, වෙඩි උණ්ඩ හදනු පිණිස යැයි ද, ජාතික ආරක්ෂාව පිණිස යැයි ද, කියමින් ඔහු 1952 දී රටේ යකඩ කම්හල් සියල්ලම රජයේ බාරයට ගෙන නඩත්තු කිරීම සඳහා විධායක නියෝගයක් අත්සන් කරන ලදි.

දේපල අහිමි වූ යකඩ කම්මල් හිමියන් රජය සතුකරගැනීමට එරෙහිව උසාවියෙන් නිරෝධාඥාවක් ලබාගත්හ. ඒ නිරෝධාඥාවේ ඇපෑල තුලින් සුපිරි උසාවිය ජනාධිපතිගේ ක්‍රියාව ව්‍යවස්ථාදායක නොවන බව තීන්දු කළහ. ටෲමන් ඇතුළු ධවල මන්දිරයේ කාර්ය මණ්ඩලය අපේක්ෂා කළේ යුද වාතාවරණයක දී සුපිරි උසාවිය ජනාධිපතිගේ බලය ප්‍රශ්න නොකරනු ඇතැයි කියායි. මෙසේ තීන්දු කළ සුපිරි උසාවියේ විනිසුරුවන් 9 දෙනාම ටෲමන්ගේම ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයෙන් පත් කරන ලද්දවුන් වූහ. ඒ මදිවාට, විනිසුරුවන් 4 දෙනෙක්ම පත්කර තිබුණේ ටෲමන් විසින්මයි. සුපිරි විනිසුරුවන් විධායක නියෝගය ව්‍යවස්ථාදායක නොවන බව තීන්දු කළේ යුද වාතාවරණයක දී ජනාධිපතිවරයාට ලැබෙන බලතල සැලකිල්ලට නොගෙන, ව්‍යවස්ථාවෙන් පැවරෙන බලය බෙදී යාම ප්‍රමුඛ කරගෙනයි. එයින් යකඩ කම්හල් රජයට පවරා ගැනීමේ විධායක නියෝගය තහනම් කෙරුණි.

විධායකයේ නියෝග අධිකරණය අතින් නැවතුනේ එසේය.

1895 දී කොංග්‍රසය පනතක් සම්මත කරගනිමින් සංක්‍රමණිකයන්ට ව්‍යවස්ථාවේ වාක්‍ය පහක් කියවන හැකියාව තිබිය යුතු යැයි කියමින් සාක්ෂාරතා විභාගයක් හඳුන්වා දෙනු ලැබිණ. 1897 දී ජනාධිපති ග්‍රෝවර් ක්ලීව්ලන්ඩ් සිය නිෂේධන බලය පාවිච්චි කළේය. 1903 දී නැවත කොංග්‍රසය ගෙනා උත්සාහයක් අසාර්ථක විය. 1912 දී එය කොංග්‍රසයේ සම්මත වුණි. විලියම් හවර්ඩ් ටැෆ්ට් ජනාධිපතිවරයා එවර එය නිෂේධනය කළේය. 1915 දී යළිත් කොංග්‍රසය එය සම්මත කරගත්හ. එවර වුඩ්රෝ විල්සන් ජනාධිපතිවරයා එය නිෂේධනය කළේය. ඔහු කියා සිටියේ සාක්ෂාරතා විභාගය නිසා අධ්‍යාපනයක් නොලැබූ අයට එක හා සමාන අවස්ථා නොලැබී යන බවයි.

ව්‍යවස්ථාදායකය සම්මත කරගත් පනත් විධායකය අතින් එදා එසේ නැවතිණ. එහෙත් සංක්‍රමණිකයන් සඳහා තහනම් බාධක සම්මත වීම නැවතුනේ නැත.

අද ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා, සුපිරි විනිසුරු පදවියට 49 වියැති නීල් ගෝර්සිච් නම යෝජනා කළේය. කොංග්‍රසයේ අනුමැතියෙන් එම පත්වීම ස්ථිර වූවාම, ඔහු සිය ජීවිත කාලය පුරාම එම පදවියේ සිටින්නට වරම් ලබයි. ගෝර්සිච් ලියූ පළමු ග්‍රන්ථය “වෙනකෙකුගේ සහායෙන් යුතුව දිවිනසා ගැනීමේ සහ සුඛමෘත්‍යයේ අනාගතය” නමින් පළ වූවකි. ඇමෙරිකාවේ සුඛමෘත්‍ය සඳහා කිසිම ලෙසකින් නීතිමය අවසර ලැබිය නොයුතු බව ඔහු එම පොතෙන් කියා සිටින බව විකිපීඩියාවේ සඳහන්.

විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය අතර බලය බෙදී පවතින ලෙසකින් සම්පාදනය වූ රටේ ව්‍යවස්ථාව, සංක්‍රමණිකයන්ට අකුරු කියවන්නට හැකිදැයි සොයා බැලීමට නොව රටවැසියන්ගේ යහපත උදෙසා ප්‍රයෝජනයට ගත යුත්තකි. එක අංශයක් තම බලය ව්‍යවස්ථාවට පටහැනි ලෙසින් යොදවන්නේ ද, අනික් අංශයන් දෙකේ කාර්ය භාරය එයට ඉඩ නොදීමයි. ක්‍රමවේදය භාවිතයට ගැනීමට වරින් වර අමතක වී ගියාට රටේ ඉතිහාසය පැහැදිලිවම පෙන්වන්නේ මිනිස් අයිතීන්ගේ ආරක්ෂාව වැඩි කරන්නට සියල්ලන්ම කටයුතු කර ඇති බවයි. ඉතින් ඉඳහිට පොඩි ඉක්කාවක් හැදුණාට කලබල විය යුතු නැත.

Tagged with:

කැනඩාවේ සරණාගතයන්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 30, 2017

උතුරු ඇමෙරිකන් දේශයේ ප්‍රථම වරට මුස්ලිම් පල්ලියකට පහර දී මිනිසුන් හයදෙනෙක් ඝාතනය කරන ලදි. ඒ ඊයේ රාත්‍රියේ යාඥාවාරය අවසන් වෙමින් පැවතිය දී ය. පල්ලිය පිහිටා ඇත්තේ ප්‍රංශ භාෂාවට මුල් තැන දෙන කුවෙබෙක් ප්‍රදේශයේ කුවෙබෙක් සිටී නම් වූ නගරයේය. සිද්ධිය වූයේ කැනඩාවේ ජනප්‍රිය ජනාධිපති ජස්ටින් ටෲඩෝ විසින් ඇමෙරිකාව තහනම් කරන සරණාගතයන්ව කැනඩාව ගන්නවා යැයි කළ ආරාධිත නිවේදනයත් සමඟයි.

කැනඩාවට ගිය සරණාගතයන් පිරි බෝට්ටුවක් ගැන 2010 තරම් මෑතක දී අහන්නට ලැබුණි. ද්‍රවිඩ සරණාගතයන් 500 කින් යුතු MV Sun Sea බෝට්ටුව එනවා යැයි දැනගනිද්දී, බ්‍රිටිශ් කොලොම්බියා ප්‍රදේශයේ ෆිස්ගාඩ් ප්‍රදීපාගාරය අසලින් කූඩාරම් ඉදිවිය. බන්ධනාගාර දෙකක් සූදානම් කෙරිණ. ඊට කළින් 2009 ඔක්තෝබර් මාසයේ දී Ocean Lady නමින් වූ බෝට්ටුවකින් සරණාගත ශ්‍රී ලාංකිකයන් 76 ක් එම ප්‍රදේශයේම වැන්කුවර් නගරයට ගොඩ බැස්හ.

1969 දී කැනඩාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සරණාගතයන් සඳහා වූ සම්මුතියට අත්සන් තැබීය. මෙම සම්මුතිය 1951 දී පටන් ගත්, 1967 ක්‍රියාපටිපාටියයි. ලංකාව, ඉන්දියාව ඇතුළු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය ඇති රටවල් හතළිස් ගණනක් තවමත් මේ සරණාගත සම්මුතියට අත්සන් තබා හෝ අපරානුමත කර නැත.

සරණාගත සම්මුතියට එකතුවෙන්නට පෙර, කැනඩාව 1914 දී Komagata Maru නමින් වූ නැව ආපසු හරවා යවන ලදි. නැව පැමිණෙන ලද්දේ හොංකොං සිට. එහි වූ මගීන් 376 දෙනාගෙන් බහුතරය බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ පන්ජාබි වැසියන් වූහ. එහෙත් එවක දී ඉන්දියාවෙන් ඇදී එන සංක්‍රමණිකයන් අඩු කරන්නට පිළිවෙතක් කැනඩාවේ පටන් ගෙන තිබුණි. නැවෙන් බහින්නට අවසර ලැබුනේ ආපහු රට බලා ආ කැනඩාවේ වැසියන්ටත් නැවේ වෛද්‍යවරයාට සහ ඔහුගේ පවුලේ අයටත් පමණි. ආපහු ගිය නැවෙන් ඉන්දියාවේ දී ගොඩ බසිද්දී මගීන් 19 දෙනෙකුව වෙඩි තබා මරණ ලදි. සෙසු පිරිසේ බහුතරය සිරගත වූහ.

1930 ගණන් වල දී පැවති කොමියුනිස්ට් බිය සහ මහා අවපාතයේ පීඩනයත් හේතුවෙන් විරැකියාවෙන් සිටිය අයවළුන් සහ වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාකරුවන්ව කැනඩාවෙන් පිටුවහල් කෙරිණ. එසේ පිටුවහල් කරන්නට හැදූ රැඩිකල් නායකයන් අතර සිටි ඕර්ටොන් වේඩ් කැනඩාවේ පුරවැසියෙක් බව හෙළි වූ විට ඔහුව මුදාහරින ලදි. ඉතිරි 10 දෙනාගෙන් 4 ක් කැනඩාවේ වසර 20 ක් පමණ ජීවත් වූ අයයි. 5 ක් වසර 10 ක් විසූ අයයි. සියල්ලන්ම තමන් කැනඩාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ (CPC) හි සාමාජිකයන් නොවන බවත් ආණ්ඩුව පෙරළන්නට සැලසුම් හැදුවේ නැතිබවත් කියා සිටියහ. සුපිරි උසාවිය දක්වා ගිය ඉල්ලීම් සියල්ලම ප්‍රතික්ෂේප වී දහ දෙනාම පිටුවහල් කරන ලදි. ඔවුන් ඉතාලිය, ෆින්ලන්තය හා ක්‍රොරේෂියාව වැනි රටවල උපන් රැඩිකල් මතධාරීන් වූහ. ජර්මන් සිරකඳවුරක දී වධහිංසනයෙන් මිය ගිය හාන්ස් කිස්ට් එසේ පිටුවහල් කරන ලද රැඩිකල් නායකයෙකි.

සරණාගත සම්මුති ලොව නොමැති වූ යුගයේ දී, ජර්මනියෙන් පළා ආ යුදෙව්වන් 937 ක් පිරි St. Louis නැවේ ඛේදවාචකය දිග හැරුණි. සරණාගතයන්ගේ අසරණ තත්වයෙන් තම මල්ල පුරවා ගත් මැනුඑල් බෙනිටේස් ගොන්සාලේස් වැනි අයවළුන් ද, ප්‍රතිචාරයක් නොදැක්වූ ෆ්‍රෑන්ක්ලින් ඩී. රූසවෙල්ට් වැනි ජනාධිපතිවරු සිටියා මෙන්ම, කැනඩාව ද එදා ඔවුන්ට ඇතුල්වීමට අවසර දුන්නේ නැත.

දුෂ්ට නායකයන් විසින් ගෙනෙන ඛේදවාචකයන් හමුවේ කිසිත් නොකර සිටිනවාට වඩා යම් පිළිවෙතක් ගත යුතු යැයි අවබෝධය හිතන්නට හැකි මිනිසුන් තුල පැතිර ගියේ දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසුවයි. එහි ප්‍රතිඵලය රට රටවල් සරණාගත ආරක්ෂාව සඳහා සම්මුති හදාගැනීමයි.

1956 දී හංගේරියාවේ විප්ලවයෙන් පසුව එහෙන් ආ සරණගතයන් 37,000 ක් බාරගන්නට කැනඩාව සමත් වුණි. එහි දී මිනිත්තුවකට එකක් බැගින් සරණාගත අයැදුම්පත් සලකා බලන ලදි. අද මුස්ලිම් රටවලින් එන පිරිස් ගැන ඇති නොසන්සුන් බිය එදා හංගේරියන් වැසියන් ගැන ද තිබිණ. විප්ලවයේ සටන්කාමීන් යනු පාරේ ඇණකොටාගත් අපරාධකරුවන් යැයි ද, කැනඩා රජයේ ආධාර වලින් යැපෙනන්ට කැමති නිසි රැකියා සොයා නොගන්නා අය යැයි ද, එදත් බහුතර ජනමතය විය. ඒ ගැන පහදනවා වෙනුවට, බොහෝ පුවත්පත් කළේ හංගේරියන් විවාහ මංගල්‍යයන් ගැන ප්‍රචාරයයි. ඒ සරණගාත රැල්ලේ බහුතරය වයස 35 ට අඩු අවිවාහක අයයි. සමහර දවසක පල්ලියක විවාහ 12 ක් එකවර පැවැත්වෙන ලදි. ඔවුන් බහුතරය එසේ විවාහ වූයේ ආදර සම්බන්ධයකට වඩා නුහුරු රටක අත්විඳි තනිකම නිසාදැයි ගැන පුවත්පත් වලින් සැලකිල්ලට ලක්වුනේ නැත.

1978 දී වියට්නාම් සරණගාත රැල්ල හමුවේ එක අයැදුම් පතක් බැගින් සලකා බලන ක්‍රමය වෙනස් කරමින් පුද්ගලික අනුග්‍රහකත්ව සරණාගත ක්‍රමය පටන් ගැනිණ. කැනඩාවේ වැසියෙකුට සරණාගතයෙකුගේ වගකීම බාරගන්නට ඉන් ඉඩකඩ පෑදුණි. වසර 2 ක දී වියට්නාමයෙන් පනස්දාහක් කැනඩාවේ පදිංචියට හැකියාව ලබාගත්හ.

එයාකාරයෙන්ම 1990 ගණන් වල දී සෝවියට් යුනියනය කැඩී යද්දී ඒවායේ වාසය කළ යුදෙව් පවුල් වලට පුද්ගලික අනුග්‍රාහකත්වයෙන් සරණාගත සංක්‍රමණිකයන් වන්නට ඇමෙරිකාවේ ඉඩකඩ පෑදුණි. යුදෙව් ආගමික ආයතන, ලාබ නොසොයන සංවිධාන සහ සුබසාධන සේවා සමිති බොහොමයකට සිය වියදමින් එසේ පැමිණි අයගේ වගකීම බාරගන්නට හැකි ලෙසින් නීති සැකසිණ.

වර්තමාන කැනඩාවේ සිරියන් සරණගාතයන්ට ද එසේ පුද්ගලික අනුග්‍රහකත්වය ලබාගත හැකි ක්‍රමවේදයක් පවතී. පුද්ගලික අනුග්‍රහයෙන් ආ පිරිස වැඩි යැයි රජය කියද්දී, රජය වැය දරන සහ පුද්ගලික අනුග්‍රහකත්වය ලබන සංඛ්‍යා හරිහැටියට දැනගන්නට නොහැකි ලෙසින් රජය විනිවිදතාවයෙන් තොර යැයි කැනඩාවේ රජයට එල්ල වන අවලාදයකි. එසේම රජයේ අනුග්‍රහය ඇතිව ආ අය හෝටල් කාමරවල රැඳී සිටිය දී පුද්ගලික අනුග්‍රහය ලැබූවන් රැකියා, පාසැල් හා සමාජගත වීම පහසුවෙන් හා ඉක්මණින් කරගන්නට සමත් වී සිටින බව කියැවේ. එක්සත් ජාතීන් විසින් අනුමත කරන ලද පසුව සිරියන් සරණාගත අයැදුම් පත්‍රයක් කැනඩාවේ රජය සලකා බලන්නට ගතවන කාලය සාමාන්‍යයෙන් මාස 10 ක් යැයි කියැවේ.

දුෂ්ට නායකත්වය තුලින් හටගත් මිනිස් ඛේදවාචකයන් හමුවේ දී, නිදහස් මිනිස්සු අසරණයන්ට පිහිට වෙන බවට ලෝක ඉතිහාසයේ ඉතා හොඳ සාක්ෂි තිබේ. සිරියන් සරණාගතයන් ගෙන්වා ගන්නට පුද්ගලික අනුග්‍රහය දක්වනවා පමණක් නොව, කැනඩාවේ කුවෙබෙක් ප්‍රදේශයේ ඩැනියෙල් ලෙටුර්නූ විසින් පසුගිය නොවැම්බරයේ තොප්පි ව්‍යාපෘතියක් දියත් කළාය. සිරියාවෙන් පැමිණෙන සරණගාතයන්ට බෙදා දෙනු පිණිස Tuques නමින් කැනඩාවේ වැසියන් හඳුන්වන හේමන්තයේ පළඳින තොප්පි 25,000 ක් ගොතන්නට රටේ ජනතාව එක්කාසු වෙති. ඉතින්, මිනිස් ජීවිත හා දේපල වලට කරන ලද අපරාධයක් ගැන ඇහෙද්දී රටවැසියන් සියල්ලන්වම එකගොඩේ දමා ජාතීවාදීන් යැයි කියන්නට යුහුසුළු නොවන්න.

නිවහල්ව හා නිර්භයව විමසන්න

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 29, 2017

මනස, පරිණත අත්දැකීම් වලින් ව්‍යාප්ත වූ විට දී, නැවතත් කලින් තිබුණු ප්‍රමාණයට හැකිළෙන්නේ නැතැයි කියන ලද්දේ ඔලිවර් වෙන්ඩල් හෝම්ස්, ජූනියර් නම් වූ ඇමෙරිකන් නීතිඥවරයායි. අදහස් ගැන නිවහල්ව හා නිර්භයව විමසා බලද්දී මනසෙන් වැඩ ගැනීමක් සිද්ධ වේ. වැඩ නොගනිද්දී මනස අත්දැකීම් නොලබයි.

රටවල් කිහිපයක් ඉලක්ක කරමින් ඒවායෙන් ඇමෙරිකාවට එන සරණාගතයන් සහ සංක්‍රමණිකයන් පිළිබඳව ට්‍රම්ප් අත්සන් කරන ලද විධායක නියෝගය ගැන අද ලොව බහුතරයක් කැළඹී සිටිති. ලංකාවෙන් ආ සරණාගත බෝට්ටු ඔස්ට්‍රේලියාව ආපසු හරවා යවද්දී, නාට්සීන් කඳවුරු වෙත ගාල් කළ යුදෙව්වන් මතක් නොවූ ලෝක ජනතාවට අද ඔවුන්ව මතක් වී ඇත. පහුගිය වසරේ මේ කාලයේම ඔස්ට්‍රියාව ඉදිරි වසර කිහිපය ඇතුලත සංක්‍රමණිකයන් 50,000 ක් එරටෙන් පිටුවහල් කරන බව කියද්දී පවා ලෝක ජනතාවට යුදෙව්වන් මතක් වුණේ නැත.

මායිම් හරහා යන මිනිසුන්ව නවතා ප්‍රශ්න කිරීම, රඳවා ගැනීම, ඇතුල්වන්නට ඉඩ නොදීම සහ පිටුවහල් කිරීම යනාදිය මිනිසාගේ නිදහසට කරන බාධා වෙති. රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් සුබසාධන බෙදීම නැවතෙනවා නම්, මායිම් හරහා යන මිනිසුන්ට එසේ බාධක දැමීමට අවශ්‍යතාවයක් නැතිවේ. එහෙත් නිදහස් මිනිසුන්ගේ ජීවිත වලට ගෙනෙන මැදිහත්වීම් නවතන්නට අකමැති වූවන් යාමනය/නියාමනය යනුවෙන් කියාගන්නා ප්‍රතිපත්ති තුලින් මෙතෙක් කිසිවෙක් සමත් නොවූවාට තමන්ට යහපත් සමාජයක් සාක්ෂාත් කරන දැනුමක් ඇතැයි විශ්වාස කරති. එතැනින් නොනැවතෙන ඔව්හු තමන් පක්ෂපාතී අයවළුන් කරන මැදිහත්වීම් සුදුසු යැයි ද අනෙක් සියළු මැදිහත්වීම් නුසුදුසු යැයි ද කියති. එසේ කියන්නට තමන්ට දැනුම ඇතැයි කියමින් ඊට අනේක විධ උත්සාහ ගනිති.

ට්‍රම්ප්ට විරෝධය පාමින් අද ඇමෙරිකාවේ උද්ඝෝෂණ කරන පිරිස වගේම ලෝකයේ නන් දෙසින් ට්‍රම්ප්ට විරෝධය දක්වමින් සටහන් ලියන අය, ඔබාමා රජය මෙරටට හොරෙන් පැනගත්තවුන්ව බස් පුරවමින් මෙක්සිකෝවට ආපහු යවද්දී නිහඬව සිටියහ. 2009 සිට 2014 වෙද්දී මිලියන 2.4 ක මිනිසුන්ව රටෙන් පිටුවහල් කර තිබේ. 2013 වසරේ දී පමණක් වාර්තාගත 435,000 ක පිරිසක් රටෙන් පිටුවහල් කරන ලදි.

2011 දී ඇල් කයිඩා ත්‍රස්තවාදීන් සරණගාතයන් හැටියට කෙන්ටකි ප්‍රාන්තයේ වාසය කරන බව සොයාගත් ඔබාමා රජය ඉරාකයෙන් එන සරණාගතයන්ට මාස හයක තහනමක් පැනවීය. එදා කිසිවෙක් උද්ඝෝෂණ නොකළහ. ප්‍රවාහන ආරක්ෂාව සපයන ආයතනයේ නිලධාරීන් එදා ගුවන්යානා ඇතුලට කඩා වැදී නීතිමය ආකාරයෙන් රටට එන ඉරාක වැසියන් එළියට ගත්තේ නැත.

2015 දී ඔබාමා රජය සමහර රටවලින් එන අයගේ වීසා බලපත්‍ර සඳහා කරන විමසා බැලීම් තීව්‍ර කරනු සඳහාත් ත්‍රස්තවාදීන්ගේ ගමනාගමනය වළක්වාලීම සඳහාත් පනතක් සම්මත කරන ලදි. පහුගිය වසරේ මේ කාලයේ දී, ඊට ලිබියාව, සෝමාලියා සහ යෙමෙන් යන රටවල් එකතු කළේ 2011 මාර්තු 1 වැනිදායින් පසුව ඒ රටවලට ගිය අයටත් ඇමෙරිකාවට වීසා ඉල්ලද්දී මුහුණ දිය යුතු වූ බාධක වැඩියෙන් පනවමිනි. 2016 ජනවාරියේ ඉරානය, ඉරාකය, සුඩානය සහ සිරියාව යන රටවල් ද ඊට එකතු කරන ලදි.

අද ට්‍රම්ප්ගේ විධායක නියෝගය හරිහැටියට පැහැදිලි නැතැයි කියන මැදිහත්වීම් රුචි වූවන්, එවැනි විධායක නියෝග දිගින් දිගටම ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවති බව නොදැන සිටින්නේ කෙසේද? බුෂ් පුතා විසින් ආරම්භ කරන ලද දේශභූමි ආරක්ෂාව සඳහා වූ දෙපාර්තමේන්තුව ඔබාමා රජය යටතේ තවත් දැඩි බලතල තමනට පවරා ගනිද්දී රට ඇතුලෙන් හෝ ලොව වටා අද තරම් උද්ඝෝෂණ දකින්නට නොලැබුණි.

ජර්මනිය පහුගිය ජනවාරියේ දී ඇල්ජීරියාව, මොරොක්කෝ සහ ටියුනීසියා යන රටවල් “ආරක්ෂිත ආරම්භක රටවල්” යැයි හඳුන්වන ලදි. ඒ රටවලින් පැමිණ නීතිවිරෝධීව ජර්මනියට පය තැබූවන් ආපහු හරවා යවත හැකියාව එයින් ජර්මනියට ලැබුණි. මෙසේ “ආරක්ෂිත රටවල්” යැයි ලැයිස්තු හැදීමේ අයිතිය තිබීම යනු මානුෂික අයිතීන් සඳහා තර්ජනයක් නොවේදැයි ලිබටේරියානුවන් පමණක් සංවාද කළහ. යාමන/නියාමන කියාගනිමින් මිනිස් නිදහසට කරන මැදිහත්වීම් රුචි වූවන් කතා කළේ කොයි රටවල අයට කුමන රටවල් සඳහා යෑමට කුමන හේතුන් මත පමණක් අවසර දිය යුතුදැයි තීරණය කරන ප්‍රතිපත්ති හදන්නට තමන් සතු දැනුම ගැන පමණකි.

සරණාගතයන් නිපදවන එහෙත් සරණාගතයන් යැයි කියාගෙන ඇතුල්වෙන්නට කිසිත්ම නීතිමය ඉඩක් නොමැති ලංකාව වැනි රටවල වැසියන් පවා මේ ට්‍රම්ප්ගේ විධායක නියෝගය හෙළා දකිනවා යැයි ලියා තිබෙනවා දැකීම නම් සැබැවින්ම සිනා උපදවන්නකි.

45 වැනි ඇමෙරිකන් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජනවාරි 24, 2017

මෑත ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන අන්දමට රට තුල පමණක් නොව ඈත එපිට ලංකාව වැනි රටවල ද පැවත්වූ විරෝධතා සහ උද්ඝෝෂණ මැදින්, පුරාතන රෝමයේ ග්ලැඩියේටර් පොරයක් ගැන කැමැත්ත දක්වන ලෙසින් මහපටැඟිල්ල ඉහළට දක්වමින් වේදිකාවට පිවිස, ඇමෙරිකාවේ 45 වැනි ජනාධිපතිවරයා දිවුරුම් දුන්නේය.

දිවුරුම් දුන් දිනයේ දී, එනම් 2017 ජනවාරි 20 වැනිදා ඔහුගේ වයස අවුරුදු 70 කි. ඇමෙරිකන් ඉතිහාසයේ මෙතෙක් දිවුරුම් දුන් වයස්ගතම ජනාධිපතිවරයා ට්‍රම්ප් වෙයි.

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් යනු ඇමෙරිකන් ජනතාව මෙතෙක් පත් කරගත් ධනවත්ම ජනාධිපතිවරයායි. 2016 ෆෝර්බ්ස් සඟරාව ඔහුගේ ශුද්ධ වත්කම ඇමෙරිකන් ඩොලර් බිලියන 4.5 ක් යැයි දක්වයි.

එද්දලවාදයෙන් තම ධන වස්තුව ගොඩනඟා ගත් බව හේ ප්‍රසිද්ධියේ කියන ලදි. ඔහු ජනමාධ්‍ය තුල වැඩියෙන්ම සුප්‍රකට ව්‍යාපාරිකයාය. සිය දෙමව්පියන් වෙතින් දායාද වූ උරුමය ඔහු ප්‍රවර්ධනය කළේ ‘සංවේදීතාවයෙන් තොර වූ බ්‍රෑන්ඩ් එකක්’ හැටියටයි. එයින් ඔහුට ප්‍රසිද්ධිය සහ ධනවස්තු තවත් වැඩිකරගන්නට හැකියාව ලැබිණ.

ඩෙමොක්‍රැටික් පක්ෂයේ සිටි ට්‍රම්ප් 1987 දී රිපබ්ලිකන් පක්ෂයෙන් ජනාධිපතිවරණයට තරඟ කරන්නට කැමැත්තක් දක්වමින් පක්ෂය මාරු කරන ලදි. එහෙත් එවර ඔහු අදහස අත්හැර දමන ලදි. අනතුරුව රොස් පෙරෝගේ ප්‍රතිසංස්කරණ පක්ෂයෙන් ජනාධිපතිවරණ නාම යෝජනා ඉල්ලනවා යැයි 2000 දී ට්‍රම්ප් නිවේදනය කළේය. සර්ව සෞඛ්‍ය සේවාවක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිනවා යැයි කියූ ඔහු තමන්ගේ උප ජනාධිපති ලෙසින් ඕප්රා වින්ෆ්‍රිව යෝජනා කළේය. එසේම, එවක ගර්ල්ෆ්‍රෙන්ඩ් වූ මෙලානියා සමඟ වහාම විවාහ වී ඇයව පළමු ආර්යාව කරන බවත් හේ පැවසීය. ට්‍රම්ප් බ්‍රෑන්ඩ් එක ශක්තිමත් කරගෙන පොත් හා බඩු විකුණාගන්නට දරණ වෑයමක් යැයි සලකා කිසිවෙක් ඔහුගේ වදන් එදා එතරම් සැලකිල්ලට නොගත්හ. මාධ්‍ය තුල හඬක් නැගුවා විනා එවර ද ඔහු කිසිදු පියවර නොගත් නිසා වෙන්නැති 2016 තරඟයේ දී කිසිවෙක් ඔහුව සැබෑ අපේක්ෂකයෙක් හැටියට නොසැලකුවේ.

ඔහුගේ භාර්යාවන් වූයේ පිළිවෙලින් ඉවානා, මාර්ලා මේපල්ස්, මෙලානියා යන සුරූපී නිරූපිකාවන් තිදෙනායි. ඔවුන් අතරින් ඇමෙරිකාවේ උපත ලැබුවේ මාර්ලා මේපල්ස් පමණි. ඇයට සහ ට්‍රම්ප්ට දාව උපදින දියණියට ටිෆනි යන නම තබනුයේ ටිෆනි කොම්පැණිය උඩින් අහසේ අයිතිය මිල දී ගන්නට ට්‍රම්ප්ට හැකි වූ නිසා යැයි කියැවේ. එම අයිතිය මිල දී ගන්නට නොහැකි වුවා නම් ඔහුට ට්‍රම්ප් ටවර් යන සුපිරි තට්ටු නිවාස ගොඩනැඟිල්ල ඉදි කරන්නට ද නොහැකිවේ. මාර්ලා හා ට්‍රම්ප්ගේ ආදර පළහිලව්ව, විශාල මාධ්‍ය ප්‍රචාරයක් ලැබුණකි. නිව් යෝර්ක් පෝස්ට් පුවත්පතේ මුල් පිටුවේ දින අටක් පුරා ට්‍රම්ප්ගේ ඡායාරූපය පළ වූ අතර, තමන් ජීවිතයේ ලද හොඳම ලිංගික ආශ්වාදය ලැබුනේ ට්‍රම්ප් වෙතින් යැයි මාර්ලා කියූ බව ද සඳහන් විය.

බහ තෝරන වයසේ පටන් රටේ ජනාධිපතිවරයා වෙන්නට ඒකායන මාර්ගයක ගමන් ගත් ඇල් ගෝර්ට හාත්පසෙන්ම වෙනත් ගමනක ගිය ට්‍රම්ප් දේශපාලනඥයන්ගෙන් වැඩ ගෙන ඔවුන්ව හෑල්ලුවට ලක් කළ අයෙකි. මාධ්‍යයෙන් ප්‍රයෝජන ලබාගෙන මාධ්‍යකරුවන් හාස්‍යයට ලක් කරන ලද්දෙකි. විද්වතුන්ගේ අනුමැතිය තමනට අවශ්‍ය නැතැයි කියූවෙකි. මහජන සේවයක් ගැන කතා නොකළ අයෙකි. චන්ද අපේක්ෂකයන් හා සසඳා බලද්දී ඔහු කිසිත් ලෙසකින් වෙනකෙක් හා සමාන වූයෙක් නොවේ.

සියවස් දෙකහමාරකට ආසන්න ඇමෙරිකන් ඉතිහාසයේ, කවදාවත් කිසිදු දේශපාලන නිලතලයක් හොබවා නැති, කවදාවත් කිසිදු හමුදා තනතුරක් හොබවා නැති, පළමු ජනාධිපතිවරයා හැටියට ඔහු දැන් පත්වී සිටියි.

ව්‍යාපාරිකයෙක් රටේ මුල් පුටුව හොබවන නිසා ධනවාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බ්ලොග් අඩවියක් මහත් සතුටට පත්වනු ඇතැයි අයෙක් සිතන්නට පුළුවනි.

එහෙත් මෙහි යන එන පාඨකයන් එද්දලවාදය සහ ධනවාදය අතර වෙනස දන්නා අයයි.

ශ්‍රම වෙළඳපොලට නිදහස අවශ්‍ය යැයි කියද්දී පිටරටෙන් එන ශ්‍රමිකයන්ව සීමා කළ නොහැකි යැයි දන්නා අයයි.

පොලීසියේ බලතල වැඩි කරමින් ආණ්ඩුවේ බලය අවම කරන්නට නොහැකි යැයි දන්නා අයයි.

ව්‍යාපාරික බර අඩු කරන්නට රෙගුලාසි ඉවත් කරද්දී, ආනයන වලට පනවන බදු වැඩිකරන්නට නොහැකි යැයි දන්නා අයයි.

රටෙන් පිටත කරන නිෂ්පාදනයට බදු ගසමින්, ප්‍රාග්ධන ලාභ බද්ද අඩු කිරීමෙන් ඵලක් නැතැයි දන්නා අයයි.

සෞඛ්‍ය රක්ෂණය ලිබරල්කරණය කළ යුතු යැයි කියමින් නීති විරෝධී මත්ද්‍රව්‍යය තහනම් කළ නොහැකි බව දන්නා අයයි.

තේරුමක් නැති යුද්ධ නවත්වනවා කියමින් රැඩිකල් ඉස්ලාමීය අන්තවාදය ‘කෙසේ හෝ තුරන් කරනවා’ යැයි කියත නොහැකි බව දන්නා අයයි.

එහෙම නේද?!!!!!!!! 😀