අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

ආර්ටෙමීසියාගේ ලාලසාව

Posted in Uncategorized by arunishapiro on සැප්තැම්බර් 10, 2018

තේමාව ගැන හැඟීමක් නොදැනෙන හදවතකින් රස විඳිය හැකි කලා නිර්මාණයක් නිමැවේදැයි අහන්නේ “ආර්ටෙමීසියාගේ ලාලසාව” නමින් සූසන් ව්‍රීලන්ඩ් ලියූ ප්‍රබන්ධයේය.

කලාව තුල බලයක් ඇත. අරමුණු කරගත් සේ ම, අරමුණු කර නොගත්තා වූ ද අදහස් කන්දරාවක්, ඒ ඒ ඒකීය පුද්ගල සිතට දැනෙන ලෙසින් බෙදාහරින බලයක් අනගි කලා කෘතියක අඩංගුයි. බොහෝ දෙනෙක් අගයන කෘතියක ගැබ්වී ඇත්තේ ඔවුන් එකා මෙන් පිළිගත් අදහසක් හෝ අදහස් ගණනාවක් යැයි මතයක් සමාජගත වී තිබුණත්, සැබැවින්ම ඇත්තේ ඒ ඒ පුද්ගලයන් එහි යම් යම් කොටස් තමන්ගේම වූ අගැයුමකට භාජනය කරගෙන තිබෙන බවයි. තවත් විදියකින් කිව්වොත් සමස්ත සමාජයක් එකම කලාකෘතිය එකම ආකාරයෙන් අගයමින් රසවින්ඳනය නොකරති. අයෙක් එහි යම් කොටසකට දැඩි සේ ආශා කරද්දී තවත් අයෙකු එහි වෙනත් කොටසක් දැඩි සේ අගයයි. බොහෝ දෙනෙක් විවිධාකාරයෙන් අගැයුම් කරද්දී එය බලයක් සහිත වූ කලා නිර්මාණයක් බවට පත්වේ.

කලා නිර්මාණයක් ඉදිරිපත් කරන්නා මෙන්ම එය රසවිඳින්නා ද ඒ තුලින් තම තමන් සතු බලයක් නිදහසේ හුවමාරු කරගනිති. එය එකම ආකාරයේ බලයක් යැයි වරදවා වටහා ගන්නා අය බොහෝය. මෙසේ වරදවා වටහාගත්තවුන් අනුන් සඳහා ඉදිරිපත් කළ යුතු කලා නිර්මාණ මේ මේ ආකාරයෙන් වූ ඒවා යැයි නිර්දේශ කරන්නට තමන් දන්නවා යැයි උපකල්පනයක හිර වී සිටිති. ඒ සඳහා රජයේ මැදිහත්වීම (නොහොත් රාජ්‍ය බලය) යොදාගන්නට නිති පෙළඹෙති.

“ආර්ටෙමීසියාගේ ලාලසාව” නම් වූ කලාවේ බලය විමර්ශනය කරන ප්‍රබන්ධය, ඉතාලියේ ෆ්ලොරන්ස් හි චිත්‍ර ශිල්පීන්ගේ ඇකඩමියේ සාමාජිකත්වය ලබන්නට සමත් ප්‍රථම කාන්තාව වූ ද, එවක නිපුණ චිත්‍ර ශිල්පීන් අතරේ මූලික තැනක් හොබවන්නට සමත් වෙන, බැරොක් යුගයේ චිත්‍ර ශිල්පිණියක් ලෙස සැලකෙන ආර්ටෙමීසියා ජෙන්ටිලේෂ්කි (1593-1653) නමැති චරිතය ආශ්‍රයෙනි.

ඇය දාහත්වැනි සියවසේ දී චිත්‍ර ශිල්පිණියක් ලෙසින් ජීවිකාව ඉපැයූ කාන්තාවක් වීම සැබෑ හාස්කමකි. ඊටත් වැඩියෙන් ඇයගේ සැබෑ චරිතය ගැන අහන අයෙක්ව පුදුමයට පත්කරන කාරණාවක් ඇත. යෞවන ආර්ටෙමීසියා ලිංගිකව දූෂණය වීමත් ඒ හා ඇදී ගිය නඩු විභාගයත් නිසා ඇයගේ දස්කම් පිළිගැනීමට පාත්‍ර වන්නට දීර්ඝ කාලයක් ගතවුණි. ඒත් ඒ කාලය තුල ඇය කුසලතාවයේ යෙදීම අත්හරින්නේ නැතිව අභියෝග ජයගත් චරිතයක් බවට පත්වීම ඇයගේ මිනිස් සිතේ හාස්කමකි.

ආර්ටෙමීසියා ගැන ලියැවුණ ප්‍රබන්ධ සහ නිමවූ සිනමා කෘති බොහොමයකි.

ලිංගික දූෂණයට ලක්වූ අයෙක් සැබෑ ආර්ටෙමීසියාගේ චිත්‍ර දැක ඇයගෙ චරිතයෙන් සිය හැකියාවන් උරගා බලන්නට සහ සමාජයට මුහුණ දෙන්නට යම් ධෛර්යයක් උපදවා ගන්නට ඉඩක් ඇත. ලිංගික දූෂණයට පත් නොවූ අයෙකු, ඇයගේ උත්සාහවන්ත ශක්තිය සහ නොපසුබසින වෑයමේ ප්‍රතිඵල දැක තමන් ඉදිරියේ ඇති බාධක කොතරම් සුළු ඒවාදැයි සිතන්නට පුළුවනි. අනුන්ගේ අවාසනාවක්, අභාග්‍යයක් ගැන හැඟීම් අවදිවන්නට ඒවා තමන් එලෙසින්ම අත්විඳිය යුතු නැත. එලෙසින්ම අනෙකෙකු ලද ජයග්‍රහණයක්, ආදරයක් හෝ වික්‍රමාවින්ත අත්දැකීමක් ගැන සිත පිරී යන්නට එවැන්නක් තමන් එලෙසින්ම අත්විඳින්නට අවශ්‍ය නොවේ.

මිනිස් සිත යනු නිමිත්තක් නිසා අපූරු හා විවිධාකාරයෙන් වෙනස් වූ හැඟීම් නිතැතයෙන්ම හටගන්නා අවයවයකි. ඒවා බෙදාහදා ගන්නට අවශ්‍ය තරම් වචන, රූප හෝ වෙනත් මාධ්‍යයක් අප බොහෝ දෙනෙකුට නැත.

කලා නිර්මාණයක් හදන්නට මෙන්ම එයින් රසයක් විඳින්නටත් සිතුවිලි, ආවේග, ප්‍රතිභානය (intuition), සහ අභිලාෂය දැනෙන හදවතක් අවශ්‍යයයි. කලා නිර්මාණය (සාහිත්‍ය ද ඇතුළුව) යනු ඒවායේ පිළිබිඹුවකි. මිනිස් හැඟීම් අවබෝධ කරනොගත් අයෙකුට ඒවා කලා නිර්මාණ තුලින් එළිදක්වන්නට නොහැකියි. එසේම රසවින්ඳනයට ද නොහැකියි. සාහිත්‍ය, චිත්‍ර, රංගන, නර්තන, සංගීතය යනාදී වශයෙන් විවිධ ක්‍රමවේද වලින් තමන් තුල නළියන අදහස් අනුන් හා බෙදාගන්නට අඩු වැඩි වශයෙන් සිත් ඇදී යන්නක් බිහිකරන්නට ඊට ගැලපෙන සිතුවිලි නළියන හදවතක් උවමනායි.

කලා නිර්මාණයක් තුලින් අයෙක් ලෝකය අත්දකින ආකාරය බෙදා ගැනීමක් සිද්ධ වේ. ඒ නිසා අයෙක් ඉදිරිපත් කරන කලා නිර්මාණය යනු ඒ නිර්මාණකරුවාගේ පෞරුෂයේ දිගුවක් ලෙස සැලකීමට පුළුවනි. ප්‍රබන්ධය ගොතන්නාගේ සැබෑ ජීවිතය ගැන ඒ අය ඉදිරිපත් කරන කලා නිර්මාණයෙන් කියැවේ යැයි මෙහි දී වැරදියට වටහා නොගන්න. එහි දී සිද්ධ වෙන්නේ නිර්මාණය කරන්නාගේ අදහස්, දරන සංකල්ප, දැනෙන සිතුවිලි, විඳින හැඟීම් යනාදී මානසික වූ නිපැයුම් මහත් රාශියක් එයාගේ කලා නිර්මාණයට එකතු වීමයි.

කලා නිර්මාණයක ඇති සෞන්දර්යය යනු එහි ලස්සන පෙනුම ගැන පමණක් නොවූවකි. අපි ලස්සනයි කියන බොහෝ දේවල් ඇත. නමුත් කලා නිර්මාණයක් සිතට ඇල්ලීම නිසා දැනෙන හැඟීම් තුලින් අගැයෙන සෞන්දර්යය ඊට වෙනස්ය. මෙහි දී ‘මාර ලස්සනයි’ යැයි කියද්දී ඒ කලාවේ නිර්මාණකරුවා සහ එහි රසවිඳින්නා අතර සාර්ථක සංනිවේදනයක්, එනම් යම් ප්‍රමාණයකට මැනීමට හැකි වූ ආවේගයක හුවමාරු වීමක් සිද්ධ වී ඇත. ඒත් නිර්මාණකරුවා අරමුණු කරගත් ආවේගය හෝ සංකල්පය ඒ ආකාරයෙන්ම රසවිඳින්නාට ලබා දීමක් සිද්ධ වූවා යැයි කියන්නට නොහැකියි.

ඉතින්, කලා නිර්මාණයකින් විඳින රසය පුද්ගල නිහ්ශ්‍රිත වූවකි.

නමුත්, රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් බහුලව පවතින සමාජයක කලා නිර්මාණ ඒකාකාරී බවකින් යුක්ත වේ. වෙනස් යැයි හඟවන ඒත් වෙනස් නොවන නිර්මාණ කාලයෙන් කාලයට රැල්ලක් මෙන් ඇවිත් යති. ඒවායෙන් පාඨකයන්, ප්‍රෙක්ෂකයන් විසින් කලාව යැයි කියමින් රසවින්ඳනය ලබන දැය සීමිත රාමුවකට හිර කර තැබීමක් සිදුවේ.

පොලීස් පරීක්ෂකයෙක් ඇවිත්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on සැප්තැම්බර් 4, 2018

කලාව (සාහිත්‍ය ද ඇතුළුව) යනු සංස්කෘතියේ බැරෝමීටරය නොහොත් පීඩනමානයයි. කලාව යනු නිතිපතා හුවා දක්වන අදහස් සහ මහා හඬින් ඝෝෂා නඟන සටන් පාඨ නොවේ. එම සමාජයේ වාසය කරන මිනිසාගේ සත්‍ය දැක්ම සහ පැවැත්ම ගැන පතුලටම කිඳා බැස තිබෙන දාර්ශනික අගැයුම්වල එකතුව එම සමාජයේ කලාව තුලින් කැඩපතක් ලෙස දැක්වෙයි.

ඉහත අදහස, සාහිත්‍යයේ දර්ශනය ගැන රොමැන්තික මැනිෆෙස්ටෝව නමින් ලියූ අයින් රෑන්ඩ් වෙතින්.

විද්‍යාර්ථීන් සහ නිල වශයෙන් පත් කරගත් විවේචකයන් කලා කෘතියක් ලෙසින් පිළිගන්නේ නම් එය කලා කෘතියක් යැයි සැලකීම සෑම යුගයකම සහ සෑම සමාජයකම පවතින ලද්දකි. දැනමුත්තන්ගේ පිළිගැනීම නිසා පමණක් රජුගේ හෝ රජයේ ආධාර සහ සහනාධාර ලැබීම හෝ නොලැබීම තීන්දු වීම තවමත් එසේම සිද්ධ වේ.

කලා වෘත්තියක නියැළෙන්නට නොහැකි වූවත්, ආදායමයක් උපයා නොගත්තා වූවත්, හදවතේ තෙරපෙන කලාත්මක කුසලතාවය මහජනතාවට ඉදිරිපත් කරන්නට ගත් වෑයම් ඉතිහාසයේ පටන් අද දක්වා නොමඳව ලොව ඇති බව පෙනී යයි. එදා සීගිරියේ කුරුටු ගී සහ මෙදා ඉන්ටනෙට් කල්ලි ඊට කදිම උදාහරණයකි.

පාරම්පරික උරුමයක් හැටියට වගේම ශිල්ප සංගමයක (ගිල්ඩ්) අවසරය පමණින් ආදායමක් උපයාගත හැකි ආකාරයෙන් කලා නිර්මාණයක යෙදෙන්නට පුද්ගලයෙකුට අවසරය ලැබීම කොතරම් දරුණු ක්‍රියාකලාපයක් වූවාදැයි අවබෝධය අද ජීවත්වෙන්නකුට පුදුමයක් වේවි. අපිට ඒ පසුබිම ගැන රසවත් කතාවකින් හෙළිදරව් කරන්නෙ Dominic Smith ලියූ The Last Painting of Sara De Vos පොතෙන්.

17 වැනි සියවසේ ඕලන්ද කලා ශිල්ප ශාස්ත්‍ර සංගමය (ගිල්ඩ්) වෘත්තීය කලාකරුවගේ ජීවිතයේ සෑම අංගයක්ම පාලනය කරනව. සුප්‍රසිද්ධ රෙම්බ්‍රෑන්ඩ්, වර්මීයර් වැන්නන් සාමාජිකයන් වූ ඒ ගිල්ඩ් එක තමයි තීන්දු කරන්නෙ චිත්‍රයක් ඇන්ඳම එහි අත්සන ගහන්න කාට ද අවසර දෙන්නෙ කියන එක. ඕලන්ද කාන්තාවන්ට ගිල්ඩ් එක හරහා චිත්‍ර ශිල්පී වෘත්තියට ඇතුල් වෙන්න අවසර ලැබෙන්නෙ 17 වැනි සියවසේ දී. මුල්ම වරට කාන්තාවන් 25 දෙනෙක් එහි සාමාජිකත්වය ලබාගන්න තරමට දක්ෂතා අතින් සමත් වෙනව.

ශිල්ප ශ්‍රේණි බලමණ්ඩලයක අනුමැතිය නොමැතිව කලා නිර්මාණයක නියැළීමට සහ එය අලෙවියට හැකියාව බටහිර රටවල මුල්වරට ලැබෙන්නේ කාර්මික විප්ලවයෙන් පසුව රටවල් අතර ඕපපාතිකව නැඟ ආ නිර්බාධ වෙළඳාම නිසයි. ජේන් ඔස්ටින්, චාල්ස් ඩිකන්ස්, බ්‍රොන්ටෙ සහෝදරියන්, එයින් මනා ඵල නෙලා ගත්තවුන් වූහ. කලාවේ දියුණුව සලසන නාමයෙන් එය අතලොස්සකට සීමාකර තබාගන්නට යොදාගත් විවිධ ක්‍රමවේද එහි දී බිඳ වැටුණි. නිදහසේ හුවමාරුව ලොව නන් දෙසින් හට ගනිද්දී, අනෙක් සෑම මිනිස් වෑයමක් සේ ම, කලා කුසලතාවයෙන් යුතු වූවන් ද තම නිර්මාණ මහජනතාවට ඉදිරිපත්කර එයින් ආදායමක් උපයාගන්නට මාර්ගයක් සොයා ගත්හ.

යම් අයෙක් තමන්ගේ ඉදිරිපත් කිරීම කලා නිර්මාණයක් යැයි කියන්නේ ද, එය කලා නිර්මාණයක් වේ යැයි අදහස එහි දී බිහි විය. අද පවතින්නේ එයයි.

කලා කෘතියක් අගැයුමකට ලක්කරන ආකාරය අද දෙයාකාරයි. ඈත අතීතයේ පටන් එන හුරුවට තවමත් විද්‍යාර්ථීන් සහ නිල වශයෙන් පත් කරගත් විවේචකයන් වෙතින් හැදෙන බලමණ්ඩලයක් විසින් අගය කළ යුතු යැයි තීන්දු කරන නිර්මාණ එක ආකාරයක්. මහජනතාව විසින් කලාකරුවාගේ නිර්මාණ මිල දී ගැනීම තුලින් ඒ අයගේ වෑයම අගයන එක අනෙක් ආකාරයයි.

වැඩියෙන්ම ආචාර ධාර්මික වූ ද, බහුතරයට වැඩියෙන්ම අවස්ථා පාදාන්නා වූ ද, වැඩියෙන්ම සමාජයට හිතකර වූ ද තත්වයක් පෑදෙන්නේ නිර්බාධ වෙළඳපොල ක්‍රමය නිසා යැයි මේ බ්ලොග් සටහන් කියවන්න එන අය දැන් අවබෝධ කරගෙන සිටිය යුතු කාරණයක්! තාමත් අවබෝධ වෙලා නැත්නම් අද වෙනිසියුලාව ගැන ඩිංගක් හොයල බලන්න!!!

මුදල් හොයාගැනීම සඳහා යමෙක් කලා කටයුතුවල නියැළෙනවා යැයි හෑල්ලු කරන අය සත්‍යයෙන්ම අකමැති විවිධාකාර කලා වෑයම් වෙළඳපොලේ තියෙනවා දැකීමට ද? නැත්නම් තමන්ගෙ අදහස් උදහස් වලට එරෙහි කලා නිර්මාණ තියෙනවා දැකීමට ද? එහෙමත් නැත්නම් කලා නිර්මාණවල ප්‍රමිතියක් ආරක්ෂා කරගන්නට බලමණ්ඩලයකට හැකි යැයි තවමත් සිතීම නිසා ද?

“පොලිස් පරීක්ෂකයෙක් ඇවිත්” නාට්‍ය ලියන්නෙ ජේ. බී. ප්‍රීස්ට්ලි නමැති බ්‍රිතාන්‍ය නාට්‍යකරුවා විසින්. ඉංග්‍රීසි නාට්‍ය කලාවේ සම්භව්‍ය නාට්‍යයක් හැටියට පත්වෙනවා සේ ම, ප්‍රීස්ට්ලි ලියූ හොඳම කෘතිය හැටියට සැලකෙන ඒක මුල් වතාවට රඟ දැක්වෙන්නෙ 1945 සෝවියට් යුනියනයේ. එය සතියකින් ලියූ නාට්‍යයක්. ඒ නිසා එය රඟ දක්වන්නට ඒ නාට්‍ය සමයේ එංගලන්තයේ රඟහලක් කුලියට ගන්නට නොහැකි වෙලා තියෙනව.

නමුත් ඇයි ඉංග්‍රීසි නාට්‍යයක්, ඉංග්‍රීසි කතාකරන රටවල් තියෙද්දී සෝවියට් යුනියනට යන්නෙ?!

කතාවට පාදක වෙන්නෙ 1912 වසර. එය දිගහැරෙන්නෙ රෙදි වියන මෝලක් අයිති ධනවත් ආතර් බර්ලින්ගේ නිවහනේ. රාත්‍රී ආහාර සාදයක දී. ගූල් යැයි කියාගත් පොලිස් පරීක්ෂකවරයා ඇවිත් එහි සිටින සියල්ලන්ගේම හදවත් බිය ගන්වන, කකියන, කම්පා කරවන ලෙසින් කරන තතු හෙළිදරව්වෙන්.

කතා වස්තුව (ප්ලොට්) එක, දෙබස් සහ ජවනිකා ගලායන ආකාරය අති විශිෂ්ටයි. පාඨක, ප්‍රේක්ෂක හදවතට “දැනෙන විදියට” රචකයා එහි දී උදහසට ලක්විය යුතු චරිත වලින් අනුකම්පාවට ලක්විය යුතු චරිතයට “වික්ටෝරියන්” ආකල්ප වලින් සැලෙකන ආකාරය මනාවට දිග හරිනව.

එවැන්නක් රස වින්ඳනයෙන් පසුව අපි අහන්න ඕන ප්‍රශ්න ගොඩක් තියනව.

එංගලන්තයේ නොවූවා නම්, එවැනි ධනවතෙකුගේ නිවහනක රාත්‍රී ආහාර සාදයකට කිසිවෙකුත් නොදන්නා පොලිස් පරීක්ෂකයෙකුට ඇතුල්වෙන්නට ඉඩ ලැබේවිද (සෝවියට් යුනියනයේ වුවත්)?!!

එක වැරදි තෝරාගැනීමක් පසුපස තවත් වැරදි තෝරාගැනීම් ගණනාවක් හඹා එනවා ද?

සමාජ සුබසාධනය සඳහා “දුප්පත් නීති” ගෙනැවිත් ඒ සඳහා පත් කරගත් බලමණ්ඩල විසින් පවත්වාගෙන ගිය ක්‍රමවේදය අසරණයන්ට සහනයක් වෙනුවට දැඩි අසාධාරණයක් සිදු වූ බව 1945 වෙද්දී එංගලන්ත සමාජයට අමතක වී ගිහින් ද?

කලා නිර්මාණයක් විචාරය කරද්දී, අපි කළ යුත්තේ එහි කලාත්මක පැත්ත ගැන සැලකීම පමණක් ද?

කැඩපත තුලින් අපි බලන්නේ සම්පූර්ණ පිළිබිඹුව දිහා ද? නැත්නම් යම් අංගයක් දිහා පමණක් ද?

මේ ඒ කාලේ ඇමෙරිකාවේ කලාකරුවෙක් ගැන මම කළින් ලියූ සටහනක්.

මගෙන් අද වෙන මොනවද කෙරෙන්න ඕන?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 23, 2018

විකුණන භාණ්ඩ සහ සේවා අතර පවතින තරඟය නිසා පාරිභෝගිකයාට තෘප්තිය වැඩිකරගන්නට අවස්ථාව එන්න එන්නම ලොව වැඩි වෙමින් යයි. හැමදාම දියුණු වෙමින් පවතින රටවල බහුතර ජනතාව වෙළඳ දැන්වීම් තුලින් පමණක් බඩු විකුණත හැකි යැයි යල්පැන ගිය ආකල්පයක් අල්ලාගෙන සිටිය දී පාරිභෝගික අපේක්ෂා මොනවාදැයි සොයා බලන්නට විවිධාකාර වූ ක්‍රමවේද ගෙනෙන්නට දියුණු රටවල දක්ෂයන් සමර්ථ වී සිටිති.

බයිසිකලයක්, පරිගණකයක්, නැවුම් මල් පොකුරක්, තෝප්පියක් හෝ යට ඇඳුම් කට්ටලයක් පමණක් නොව එදිනෙදා භාවිතයට අවශ්‍ය ආහාර පාන පවා ඉන්ටනෙට් වලින් ඇණවුම් කර මිලට ගෙන ගෙදරටම ගෙනැවිත් දෙන සේවා අද වැඩිවෙමින් පවතී. කඩේ යෑම වෙනුවට ඒ වේලාව යොදවා ඊට වැඩියෙන් ඵලදායක වූවක් කරගන්නට රිසි නම් ඒ සඳහා පහසු මෙන්ම අනගි සේවය ද එන්න එන්නම දියුණු වෙමින් පවතී. එනමුත්, අතින් අල්ලා හොලවා නැහැයට ළංකර සුවඳ බලා බඩු ගන්නට හැකියාව අහිමි වී නැත.

ඉන්ටෙනට් බඩු ගනිද්දී, තමන්ට ගැලපෙන ලෙස හොයාගැනීම සඳහා උදව්වට එන චැට් නොමඳ වෙති. දක්ෂ ව්‍යවසායකයා යනු එවැනි මාර්ගයකින් වැඩි මිල බඩුවක් පාරිභෝගිකයාගේ ඇඟේ ගහන්නට මාන බලන්නෙක් නොවේ. වැඩි ලාබ සොයන්නට සමත්වෙන දක්ෂයා නියැළෙන්නේ මිල දී ගන්නට ඉදිරිපත් වූවාගේ අභිමතය අනුව තිතටම හරියන භාණ්ඩය හෝ සේවාව සපයන්නටයි.

වැඩි ලාබ සොයන්නට සමත් වූ දක්ෂ ව්‍යවසායකයා තමන් සමඟ ගණුදෙනු කරන අයගේ පාරිභෝගික තෘප්තිය දැන ගැනීම පිණිස වෙහෙසෙන්නෙකි. ඒ සඳහා එම ව්‍යවසායකයන්ට මෙවලම් හදා දෙන්නට සමත් වූවන් ද ලාබ සොයන්නට සමත් වෙති.

ෆින්ලන්තයේ කිරි ගොවිපලක හැදුණ වැඩුණ Heikki Väänänen වයස 14-15 දී පමණ පාරිභෝගික තෘප්තියේ වැදගත්කම හඳුනාගත් අයෙකි. ලොකු කඩයකට යන ඔහුට අවශ්‍ය දේ හොයාගන්නට උදව් කරන්නට කිසිවෙක් නොවීය. එහෙනම් එය ඉටුකරන වෙන කඩයක් වෙන කොහේ හරි ඇතැයි ඔහු කල්පනා කළේය.

ෆින්ලන්තයේ දෙවැනි විශාලතම නගරයේ වාසය කරන ඔහු, (දෙවැනි විශාලතම නගරයේ ගුවන් තොටුපල යනු ගුවන්යානයේ සිටිය දී රථගාලේ තමාගේ රථය හඳුනාගත හැකි තරම් වූවකි), පාරිභෝගික තෘප්තිය මනින මෙවලමක් අත්හදා බලන්නේ එහි කුඩා ග්‍රොසරි කඩයක දී ය. HappyOrNot නමින් එය 2009 දෙසැම්බර් මාසයේ දී එළිබැස්සේ ය.

ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූයේ දහ දෙනෙක් හෝ විසි දෙනෙක් ප්‍රතිචාර දක්වනු ඇතැයි කියායි. ඒත් එදින 120 කට වැඩි පිරිසක් ඒ මෙවලම මාර්ගයෙන් ප්‍රතිචාර දක්වා තිබිණ. Heikki Väänänen ඉදිරිපත් කළේ සතුටුදනැද්ද බොත්තමක් ඔබල පෙන්වන්න අවස්ථාවකි. වැඩිකලක් නොගිහින් එය ඩිස්නි වැනි ආයතන මෙන්ම හීත්රෝ ගුවන්තොටුපොළ ද භාවිතයට ගත්හ.

ඔබ කළ ගණුදෙනුව පිළිබඳ ප්‍රතිචාරයක් දක්වන්නේ නම් ඒ සඳහා ඊ ළඟ ගමනේ දී භාවිතා කළ හැකි වට්ටමක් හෝ තිළිණයක් සපයන ආයතන ඇත. ඉන්ටනෙට් පිවිස, තම ඊමේල් ලිපිනය සපයා, තමා බඩු ගත් රිසිට් පතේ සඳහන් අංකයක් ඇතුල් කර (තමන් සැබැවින්ම බඩුව මිල දී ගත් අයෙක් බව පෙන්වීම සඳහා) ගණුදෙනුව ගැන ප්‍රශ්න කිහිපයකට උත්තර දෙන්නට කාලයක් හෝ උනන්දුවක් අද බොහෝ අයට නැති බව හඳුනාගත් Heikki Väänänen ඒ සඳහා සාර්ථක පිළියමක් ගෙනැවිත් ලාබ සොයන්නෙක් විය.

තම නිෂ්පාදනය ගැන වැඩියෙන් පාරිභෝගික ප්‍රතිචාර දැනගත හැකියාව ලැබෙන්නේ එය ලබාදීම පාරිභෝගිකයාට වැඩියෙන් පහසු කරවීමෙනි.

පෑනක් පැන්සලක් සාක්කුවේ නැති, ඉන්ටනෙට් යා හැකි උපකරණයක් බොහෝ අයෙකු අතේ තිබෙන යුගයක, පාරිභෝගික තෘප්තිය ගැන කොළයක ලියන්නට ඉදිරිපත් කර ඇති යල්පැන ගිය ක්‍රමවේද සමහර තැන්වල තවමත් දකින්නට ලැබේ.

ලොව මුල්ම පාරිභෝගික පැමිණිල්ල වසර හාරදහසක් පමණ පැරණි යැයි වාර්තා වේ. බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයක අංක 131236 නමින් පවතින පුරාණ වස්තුවේ කියැවෙන පරිදි එය, තමනට නියමිත තඹ සරණීය වෙනුවට බාල එකක් එවා ඇතැයි බැබිලෝනියන් යුගයේ Nanni නමින් වූවෙක් Ea-nasir නැමැත්තාට යවන ලද පැමිණිල්ලයි.

පාරිභෝගිකයා රවටා මහා ධනයක් රැස් කරන්නට සමත් වූවන් සිටියේ සහ තවමත් සිටිනුයේ රජය මැදිහත්වීමෙන් ඔවුන් හා අත්වැල් බැඳගත් නිසා විශේෂ වරප්‍රසාද ලබන එද්දලයන්ට පමණක් ව්‍යවසායක වෑයමට ඉඩදෙන සමාජවාදය පවතින තැන්වලයි.

භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් සඳහා මිල ගෙවන්නට පෙර එය විකුණන අය පාරිභෝගික තෘප්තිය සඳහා කුමන අවධානයක් යොමු කරනවා දැයි අද ඉතා පහසුවෙන් විමසා බැලිය හැකියි. පාරිභෝගික ප්‍රසාදය දක්වන්නට හැකි ක්‍රමවේදයක් ගණුදෙනුව අවසානයේ සපයන්නට බිය නැතිවා සේ ම, වෙබ්, බ්ලොග්, ෆේස්බුක් යනාදී හැකි සෑම වෑයමකින්ම පාරිභෝගිකයා සමඟ නිරතුරු වෑයමක් නොගන්නේ නම් එවැනි ව්‍යවසායක වෑයමක් හෙට වෙද්දී පැවතීම සැක සහිතයි.

ඉතින්, මගෙන් අද වෙන මොනවද කෙරෙන්න ඕන? යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුර සෑම ව්‍යවසායකයෙකුම තමන් ඉලක්ක කරගන්නා පාරිභෝගිකයා වෙතින් සොයා බලා දැනගත යුත්තකි. ආචාර ධාර්මික ලෙස ඉහළ ලාබ සොයන්නට නම් වෙළඳපොල තරඟය හමුවේ පාරිභෝගික තෘප්තිය වැඩිකරත යුතුමයි. ඔව්, අනගි දැයක් සිය වෙහෙසේ ඵලදාවෙන් ලබාගැනීම සඳහා සොයන්නෙකුට එය සැපයීම අර රජයේ මැදිහත්වීමෙන් ජනතා බදු මුදලින් යැපෙනවාට වඩා අතිශයෙන්ම ඉහළ සදාචාරාත්මක මට්ටමක පවතී.

Heikki Väänänen ගැන තව විස්තර ඉංග්‍රීසියෙන් මෙතැනින් කියවන්නට පුළුවන්.

මුල්ම පාරිභෝගික පැමිණිල්ල ගැන මෙතැනින් තව විස්තර ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්නට පුළුවන්.

කා සික්, සී සික් සහ ෆිල්ම් සික්?!

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 20, 2018

පුංචි කාලේ මාත් එක්ක වාහනේක දුර ගමනක් යද්දි වැඩිහිටි අය මං වෙනුවෙන් එක එක පිළියම් අත්හදා බැලුව. ඒ කාලේ තඹ වලින් තිබිච්ච සතේ කාසියක් දිවේ තියාගෙන යෑම, හිස් බඩින් දෙහි බෑයක යුෂ පමණක් පානයෙන් පසු ගමන යෑම වැනි විවිධාකාර අත්හදා බැලීම්.

කෝච්චියක නැඟ්ගම කෝච්චිය ගමන් කරන්නෙ කොයි පැත්තට ද හොයාගෙන ඒ පැත්තට මුහුණලා ඇති සීට් එකක අසුන්‍ ගැනීම.

බෝට්ටුවක යද්දී ක්ෂිතිජය දිහා ඇස් යොමු කරගෙන යෑම.

ප්ලේන් එකට නැඟල ආසනේ වාඩිවුනාම මුලින්ම හොයල බලන්නෙ ගුවන්යානා හදිසි අවස්ථාවක අනුගමනය කළ යුතු පිළිවෙත් සඳහන් පත්‍රිකාව නෙමෙයි, “අර බෑග්” එක තියෙනවද කියල.

වාහනයක ඉදිරිපස ආසනයක යද්දී ටිකක් විතර හරි බව දැනගන්නෙ ටිකක් විතර ලොකුවෙද්දී.

වාහනේ පදවනවා නම් කරදරයෙන් සහමුලින් ගැලවෙන්න හැකි යැයි දැනගන්නෙ ඒකට අවසර ලැබුනම!

විවාහයෙන් පසු මධුසමය ගෙවන සම්පූර්ණ චාරිකාවේ රියැදුරු මමයි. කළින් දැනුම් දීමක් නැතිව හමුවෙන වටවංගු සහ කඳු පල්ලම් සෑහෙන්න තිබුණ වැන්කුවර් අයිලන්ඩ් හැම තැනම සතුටින් ගියා.

ඒත් ඉතින් අනුන්ගෙ වාහන, බස්, කෝච්චි, ප්ලේන් සහ බෝට්‍ටු වල යද්දී මේ ගැන කරන්න හරියන දෙයක් තිබුනේම නැහැ.

ගුවන්ගමනක් යද්දී සුදු අප්පුහාමි යෝජනා කරපු ඩ්‍රැමමින් පෙත්ත නිසා ගමන අවසන්වෙලත් සැත්කමක් කරන තරම් නිද්‍රාවකට පත්වුනා මිසෙක ගමන පහසු වුනේ නෑ.

ඒ මදිවට මේ මෑත කාලෙක හැදෙන කැමරා හොලවන ෆිල්ම්! මං වගේ අය ගැන කිසිම අනුකම්පාවක් නැතිව, රාමුවට අල්ලගත්ත සීන් එක ඩිංගකට නැවතිලා ආයෙත් ඩිංගක් හෙලවෙනව! හිසේ ඇම්ම පටන් ගනිද්දී දන්නව ඊට පස්සෙ එන්නෙ මොකක්ද කියල.

නිතර යන රුවල් නැව නිසා ද, වාහනේ රියැදුරු බවට පත්වෙලා නිසා ද, නැත්තම් දැන් වයසට ගිහින් නිසා ද මන්ද එන්න එන්න කරදරය පුංචි කාලේ තරම් දරුණු නෑ. ඒත් තාම අර කැමරාකරණයට හදන ෆිල්ම්ස් බලන්න නම් බෑ.

සුදු අප්පුහාමිට එන සඟරාවක ලිපියක් දැක්කෙ ඒ අස්සෙ. Eva Hill 2018 මාත් අත්හදා බැලුව.

කරච්චල් කැමරාකරණයෙන් හදපු නෙට්ෆ්ලික්ස් චිත්‍රපටියක් ආරම්භයේ දී ම දැනුන මේක මට හරියන්නෙ නෑ කියල. කන්වලට ගහන ear plugs අරන්, වම් කනට විතරක් දාගත්ත. පුදුමයෙන් පුදුමයයි, වැඩේ සාර්ථකයි!!

පිළියම මෙහෙමයි: තමන් ලියන කියන අතට විරුද්ධ පැත්තෙ කනට ඇබය දැමීම නිසා චලනය නිසා ඇතිවන හිස රුදාව සහ වමනය නැතිවීම.

හැමෝටම හරියන පිළියමක් නොවුනත්, මට වගේම හරියන අයෙක් ඉන්න පුළුවන් නිසා බෙදාගන්න හිතුව.

චලනය නිසා ඇතිවන වමනය ගැන මම කළින් ලියූ සටහනන් මෙතැනින්.

සෙවිය යුත්තේ කවුරුන්ගේ දියුණුව ගැන ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 15, 2018

ලංකාවේ දී තම නිවහනේ දී ආප්ප, ඉඳිආප්ප වැනි ආහාර උයාගෙන නිවහන අවට පාරවල් දිගේ ගෙනිහින් විකුණන අය මම කුඩා කාලයේ පටන් සිටියහ. එසේම පාසැල් ගේට්ටු අසල වට්ටියකින් රස අච්චාරු විකුණන අය කවුරුන්දැයි මෙන්ම උපන්දිනයකට කේක් ගෙඩියක් හදාගන්නේ හෝ පුංචි පහේ සාදයකට පැටිස් කට්ලට් ඇණවුමක් දෙන්නේ කාටදැයි අපි දැන සිටියෙමු. ඒ අය බොහොමයකට ලියාපදිංචි කරන ලද ව්‍යාපාරයක් නොතිබුණි. මෙවැනි ආහාර පිළියෙල කිරීම ඒ අය බොහොමයකගේ මූලික ආදායම් මාර්ගය ද නොවිණ.

මගේ බාල කාලය ගෙවුනේ ලංකාවේ දැඩි සේ ආහාර හිඟ වූ සමයක දී ය. ගුල්ලෝ පිරි පාන්, ගස්ලබු ඇට සහිත ගම්මිරිස්, ගඩොල් කුඩු සමඟ එක් වූ මිරිස් කුඩු එදිනෙදා ජීවිතයේ ප්‍රශ්න වූ කාලයයි ඒ. රටේ පාලකයන්ගේ ජාතිකවාදී සමාජවාදය නිසා දුප්පත්ව සහ දුකට පත්ව සිටි ජනතාව පසුව යාන්තමකට විවෘත වූ ආර්ථික පිළිවෙත් තුලින් ඉතාමත් වේගයෙන් මෙවැනි ප්‍රශ්න වලින් ගැලවූනහ.

අද ගෙදර පාන් බනිස් හදාගන්නට හැකි විදුලි බලයෙන් ක්‍රියාකරන උදුන් මිල දී ගන්නට හැකියාව ලංකාවේ ජනතාවට ලැබී ඇත. ගෙදර දී ම තුනපහ පහසුවෙන් කුඩුකරගත හැකි කුඩා යාන්ත්‍රික ආම්පන්න ඇති අය බොහෝ වෙති. මහජනතාවගේ වෙහෙසේ ඵලදාව පාලකයන් මැදිහත්වී තීරු බදු වලින් සොරකම් කළත්, සාමාන්‍ය රටවැසියාට ගෙදර වැඩ පහසු කරන යන්ත්‍රයක් දෙකක් මිල දී ගන්නට හැකියාව පෑදී ඇත.

රෙසිපිය තමන් ඉදිරියෙන් තියාගෙන පවා කෑමක් නිසි සේ හදන්නට බැරි අය සිටිති. එසේම හැදූ කෑම ගිලින්නට සමත් වූවාට කෑම හදන්නට කිසිම ආශාවක් නැති අය බොහොමයකි. අනෙක් පැත්තෙන් රෙසිපියක් දිහා බලා මේක හරියන්නේ නැතැයි කියන්නට වෘත්තියෙන් කෝකියන් නොවන දක්ෂයන් සිටිති. ඕනෑම රෙසිපියක් එහෙන් මෙහෙන් වෙනස් කරගෙන තමන්ගේම කරගන්නට සමත් අය ද බොහෝ වෙති.

මේ දෙකොට්ඨාශය එකිනෙකා සමඟ හුවමාරුවෙන් සිය අපේක්ෂාවන් සපුරාගැනීමට හැකි ඉඩකඩ මෑත කාලයේ දී ඉතාමත් පහසු වී ඇත. කෑම හැදීමේ වෑයම් සඳහා, නොයෙකුත් කුළුබඩු සහ උපකරණ සොයා ගැනීමට මෙන්ම ඒවා විකුණාගන්නට ද එකිනෙකාට සහයෝගය දෙන කණ්ඩායම් ඉන්ටනෙට් මාර්ගයෙන් ඔවුනොවුන් සොයාගන්නට සමත් වෙති.

දරීද්‍රතාවය නැතිවී යද්දී, ආර්ථික මට්ටම් ඉහළ යද්දී, තමන්ගේ නිවහනේ දී රස ආහාර හදාගැනීමටත් සේ ම අනුන්ගේ නිවහන් තුල හදන කෑම මිල දී ගන්නට ඉදිරිපත්වන අයත් ලංකාවේ වැඩිවෙමින් පවතින බව පෙනී යයි.

ලංකාවේ පාලකයන් එය අතිශය දුෂ්කර ක්‍රියාවක් බවට හරවා ඇති බැවින්, ලියාපදිංචි කරන ලද ව්‍යාපාරයක් නොමැතිව, අනුන් වෙනුවෙන් සිය නිවහනේ ආහාර පිළියෙල කිරීම අමතර ආදායම් මාර්ග කරගත් අය බොහෝ සිටිති.

තම නිවහනේ සිට පිළියෙල කරන ආහාර තම අසල්වැසියන්ට විකුණන අය ගැන අපූරු වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ ජෙනිෆර් මැක්ඩොනල්ඩ් විසිනි. ඒ වාර්තාව ඇමෙරිකාවේ විවිධ ප්‍රාන්තවල නිවහනේ සිට ආහාර නිෂ්පාදනයේ යෙදෙන අය ගැනයි. එය ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්නට කැමති අයට මෙතැනින් පුළුවනි.

එම වාර්තාව විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇත්තේ මේ ආහාර පිළියෙල කරන අය කවුරුන්දැයි සෙවීමටයි. මේ අය වැඩියෙන්ම කාන්තාවන් බවත්, බොහෝ විට ඔවුන්ගේ වාසය දුර බැහැර පළාත්වල බවත්, ඔවුන්ගේ ආදායම ජාතික සාමාන්‍යයට වඩා අඩුවෙන් වූවක් බවත් සොයාගෙන ඇත. මෙසේ ආහාර පිළියෙල කර විකිණීම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය හෝ විනෝදයට කරන ප්‍රධාන කටයුත්ත ද නොවීමත් එහි නියැළෙන බොහොමය වෙනත් රැකියාවල නියුතු බවත් සොයා ගැනිණ.

ඒ වෑයම්වල අයිතිකරුවන්ට එමඟින් උපයන ආදායම තමනට වැදගත් බවත්, කිසිවෙක් යටතේ වැඩ කරන්නට සිද්ධ නොවීම අගයන අය වීමත්, තමනට රිසි සේ සිය කුසලතාවයන් තුලින් නිර්මාණශීලීවීමේ හැකියාවෙන් ඔවුන් දැඩි සේ ආශ්වාදයක් ලබන බවත් දැනගන්නට හැකිවී තිබේ.

ඇමෙරිකාවේ දැඩි නීති ඇති සහ ලිහිල් නීති ඇති ප්‍රාන්ත සලකා බැලීමේ දී පාලකයන් මහජනතාවගේ ආරක්ෂාව පිණිස යැයි කියා මෙවැනි වෑයම් සඳහා පනවන බොහෝ නීති රෙගුලාසි වලින් හානියක් මිසෙක වාසියක් නැතැයි ඔප්පු කරයි.

තමන්ගේ ආහාර එන්නේ කොහෙන්දැයි සහ එය පිළියෙල වෙන්නේ කෙසේදැයි සොයා බලන්නට වැඩියෙන්ම උවමනාවක් ඇත්තේ එය මිල දී ගෙන අනුභව කරන පාරිභෝගිකයාටයි. ගෙදර පිළියෙල කරන ආහාර විකුණත හැකියාව පහසු කරන ලෙසින් පළාතේ නීති වෙනස් වෙද්දී මිල දී ගන්නා අයව සහ නිපදවන්නා යන දෙගොල්ලන්ම අනගිත්වය සොයන නිසා ඒ ක්ෂේත්‍රයේ දියුණුවක් ද ඇතිවේ. ප්‍රගතිය දැකීම නිසා බොහෝ ඇමෙරිකන් ප්‍රාන්ත තුල නීති රෙගුලාසි වෙනස් කරගැනීමේ ප්‍රවණතාවයක් දකින්නට ඇතැයි මේ වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.

මෙවැනි වෑයම් ගැන සොයා බලා ඒවායේ යෙදෙන අයගේ ජීවිත පහසු කරන්නට ඇප කැප වූ රජයේ නොවන Institute for Justice වැනි ආයතන ඇමෙරිකාවේ ඇත. ලංකාවේ කවුරු හරි මෙවැනි වාර්තාවක් හැදුවොත් මේ සමාජයට අගයක් එකතු කරන රටවැසියන්ගේ වෑයම් පහසු කරන එක කෙසේ වෙතත්, ඒවාට මැදිහත්වෙන නීති තවත් රාශියක් දකින්නට ලැබේවි යැයි එය කියවද්දී මට සිතුණි.

රටක් දියුණුවෙන්නේ එහි ජනතාවට ඔවුන්ගේ අපේක්ෂාවන් හඹා යන්නට පහසු ඉඩකඩක් පෑදෙන විටයි. රටක් පරිහානියට යන්නේ එහි ජනතාවට හොඳ කුමක්දැයි කියා රජය කියන විටයි.

ඔබ පුරෝගාමියෙක් ද? එහෙනම් මෙන්න කදිම අවස්ථාවක්!

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 10, 2018

කුසලතා සතු වූ ද, දියුණුවට දැඩි ආශාවකින් නළියන්නා වූ ද සහ ඊට මුහුණ දිය හැකියාවෙන් යුතු වූ ද තරුණ වයසේ අනගි පුද්ගලයන් ලොව නන් දෙසින් සොයා ගැනීමේ වෑයමක් Pioneer නොහොත් පුරෝගාමීන් නමින් එළිබැස ඇත.

ඔබ දියුණුවට දැඩි ආශාවකින් නළියන අයෙක් වේ නම් ක්ෂේත්‍රය කුමක් වුවත් එහි දී ඔබ කරගෙන යන ව්‍යාපෘතිය ඉදිරිපත් කරමින් ඔවුන් පවත්වන තරඟයට සහභාගී විය යුතුයි. ඔබ වෙහෙසෙන වෑයම තෝරාගැනුනොත් එම ව්‍යාපෘතියට නොව එය කරන පුද්ගලයා හෙවත් ඔබ වෙනුවෙන් ආයෝජනය කිරීම මෙම සංවිධානයේ අරමුණයි. එනම් මෙම ව්‍යාපෘතිය වෙනස් වූවත් ඔවුන්ගේ සහාය නැවතෙන්නේ නැත.

මූලික වශයෙන් තරඟය දිනන පුරෝගාමීන්ට ඇමෙරිකන් ඩොලර් පන්දාහක් සමඟ කැලිෆෝර්නියාවේ සිලිකොන් මිටියාවතට ගිහින් එන්නට ගුවන්ගමන් ටිකට්පතක් ද ලැබේ. අයැදුම්පත් බාරගන්නා අවසන් දිනය අගෝස්තු 19 වැනිදා පැසිෆික් වේලාවෙන් රාත්‍රි දොළහටයි.

එම වෙබ් අඩවියේ සඳහන් අන්දමට ඕනෑම ක්ෂේත්‍රයකින් සිදුවන වෑයමක් සඳහා තරඟයට සහභාගී විය හැකියි. එම වෑයම වැදගත් යැයි අනෙක් අයැදුම්කරුවන්ට හඟිස්සවීමට අවශ්‍යයයි. සෑම සතියක දී ම සහභාගීවන අයෙක් අය විසින් තරඟකරුවාගේ ජයග්‍රහණය සඳහා කළ යුතු දේ සහ උවදෙස් ලබා දීමත් සිද්ධ වේ. වෑයම අපූරු තරමට තරඟකරුවාගේ ලකුණු ද ඉහළ යයි. සෑම මාසයක දී ම ඉහළින්ම සිටින අයැදුම්කරුවන් නව පුරෝගාමීන් බවට පත්වේ.

සෑම මාසයක දී ම දිනුම් ලබන පුරෝගාමීන් අතරින් කිහිපදෙනෙක් පමණක් අලුත් කොම්පැණි ආරම්භ කරාවි යැයි අපේක්ෂා කරන සංවිධානය එසේ ආරම්භ කළහොත් ඊ ළඟ වසර 8 තුල පටන් ගන්නා ඕනෑම කොම්පැණියකින් 3% ක් ඔවුන්ගේ අයිතියට තබාගන්නා බව කියා සිටියි. එසේම ඔවුන් විසින් තවත් ඩොලර් විසිදාහක් සමඟ එම කොම්පැණිවල 5% ක අයිතියක් ද පවරාගැනීමේ අවස්ථාවක් ද ඉදිරිපත් කරයි.

පුරෝගාමියෙක් හැටියට තරඟයෙන් දිනන අයට විවිධ අංශවලින් සාර්ථකත්වයක් අත්කරගත් ලෝකයේ විශේෂඥයන් වෙතින් උපදෙස් ලබාගත හැකියාව ද ලැබේ.

පයනියර් සංවිධානයේ වෙබ් අඩවියේ විශේෂඥයෙක් හැටියට සඳහන් සකු(න්තලා) පණ්ඩිතරත්න ට්විටර් පණිවිඩයකින් මෙසේ සුබ පතන්නීය, “වෘත්තීය සඳහා දෙන සෑම මුදල් ආධාරයක්ම විද්‍යාව වේගවත් කරන මාර්ගයට සහාය වේ -@pioneerfdotapp හි එළිබැසීමට සුබ පැතුම්.”

මෙම පුරෝගාමී වෑයම් විද්‍යා සහ නව තාක්ෂණයට සීමා වූවක් නොවේ. කලා අංශයන් වෙතින් ඉදිරිපත් විය හැකියි. සුද්දන්ට තරු පෙන්වන අරමුණින් (සිංහල පුවත්පත් වාර්තාවල සේ) වෑයම් නොකර තමන් තරු සේ බැබළෙන්නට වෑයම් කරන ලංකාවේ අයත් මේ පුරෝගාමීන් අතරට එකතුවන්නට සිය කුසලතා ඉදිරිපත් කරනු ඇතැයි පතමි.

බංගලාදේශයේ වියවුල් තුලින් ලාංකිකයාට ඉගෙන ගත හැකි පාඩමක් ඇත්ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අගෝස්තු 5, 2018

අල්ලස් දූෂණ නිසා ප්‍රචණ්ඩත්වය හට ගනියි. වසංගත සේ අල්ලස් දූෂණ පැතිර යන අපිරිසිදු වාතාවරණය හැදෙන්නේ කෙසේදැයි අවබෝධය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ද, පිළියම වෙනුවට පැලැස්තර සෙවීම දිගින් දිගටම සිද්ධ වේ.

බංගලාදේශයේ ධකා නගරය එරට අගනුවරයි. මිලියන 18 කට මඳක් වැඩි ජනගහණයක් එහි මහ ධකා නගර සීමාවේ වාසය කරති. සමාජවාදී වූ ද, ජාතිකවාදී වූ ද, රාජ්‍ය ආගමක් ප්‍රධාන කර නොගත් රට පාලන ක්‍රමයක් මූලාරම්භයේ පටන් එරට පවතී.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙන් පත්වූ සමාජවාදී ආණ්ඩු ක්‍රමයේ නිලතල හොබවන රට පාලනය කරනවුන් අතර අල්ලස් දූෂණ එන්න එන්නම වැඩි වූවා මිසෙක කිසිදු අඩුවක් දකින්නට නැත. ඒත් හරි නොයන ක්‍රමය වෙනස් කරනවා වෙනුවට බංගලාදේශයේ වැසියන් අදත් වර්ජන තර්ජන හා පෙළපාලි කරන්නේ වැරදි ක්‍රමයෙන් නිවැරදි ප්‍රතිඵල ලබාගන්නට පුළුවන් නායකත්වයක් ඉල්ලමිනි.

රටට වාහන ගෙන්වීමට මෙන්ම රට තුල වාහන ප්‍රවාහනයට ද පනවා ඇති නීති රෙගුලාසි ද, ඒවා පිළිපදිනවාදැයි සෙවීමට යොදා ඇති නීති රෙගුලාසි හා රජයේ සේවකයන් ද එන්න එන්නම වැඩි වූවා මිසෙක අඩුවී නැත. ඒත් පොදු ප්‍රවාහන පහසුකම්වල තත්වය ඉහළ දමන්නට සහ මහා මාර්ග රිය අනතුරු අඩු කරන්නට ඔවුන් අසමත්ව සිටිති.

සමාජවාදී ක්‍රමයේ පොරොන්දුව දේශපාලන මැදිහත්වීමෙන් ජනතාවගේ සුබ සාධනය වැඩි කිරීමට හැකි බවයි. එවැනි ක්‍රමයක දේශපාලනඥයන්ගේ අල්ල පුරවන්නේ නැතිව පෞද්ගලික ව්‍යවසායකත්වයට කිසිදු නිෂ්පාදනයක් බිහිකරන්නට නොහැකියි. එහි දී භාණ්ඩ හා සේවා නිපැදවෙන්නේ සමාජයේ හිඟ වූ ඉල්ලුම යාන්තමින් පියවන්නට පමණි. අනගි භාණ්ඩයක් හෝ ඉහළ සේවාවක් සඳහා පෞද්ගලික ව්‍යවසායකයන් අතර තරඟයක් දකින්නට නැත. නවෝත්පාදන බිහි නොවේ.

ජූලි 29 වැනිදා ධකා ගුවන්තොටුපල පාරේ ධාවනය වූ ජබාල්-ඊ-නූර් පරිබාහාන් පෞද්ගලික බස් රථය රැඩිසන් හෝටලය අසල සිසුන් දෙදෙනක් යටකරගෙන ගියේ ඔවුන් මරුමුවට සහ තවත් කිහිපදෙනෙකුට තුවාල කරමිනි.

පසුගිය වසර තුල ධකා නගරයේ පදිකවේදිකාවේ ගමන් කළ 4,200 කට වඩා පිරිසක් රිය අනතුරු නිසා මරණයට ලක්වූවා යැයි වාර්තා වේ. මේ සිද්ධිය සමඟින් පාරට බහින සිසුන් යුක්තිය ඉටු කරන්නට යැයි ද, ගමනාගමනයේ දී ආරක්ෂාව ද ඉල්ලා සාමකාමී උද්ඝෝෂණයක් පටන් ගත්හ.

බංගලාදේශ් මහා මාර්ග ප්‍රවාහන සේවකයන්ගේ ෆෙඩරේෂන් හි විධායක සභාපති වූ ද, නැව් ඇමතිවරයා වූ ද, ෂාජහන් ඛාන්, ඉන්දියාවේ 33 දෙනෙක් මිය ගිය බස්රථ අනතුරක් දක්වමින් ඒ ගැන උද්ඝෝෂණයට පාසැල් ළමුන් පෙරට ආවේ නැත්තේ මන්දැයි විමසීමෙන් තත්වය තවත් වියවුල් කරන්නට සමත් වූයේය. ඔහු පසුව ඒ කතාව ගැන සමාව අයදන ලදි.

බංගලාදේශ් අවමි ලීග් යනු රටේ ආණ්ඩු පක්ෂයයි. බංග්ලාදේශ් චත්‍රා ලීග් යනු අවමි ලීග් යටතේ පවතින ශිෂ්‍ය දේශපාලන සංවිධානයයි.

අවමි ලීග් නිල කාර්යාලය ඉදිරිපිට උද්ඝෝෂණ පැවැත්වෙද්දී ආණ්ඩු පක්ෂයේ දේශපාලන ක්‍රියාකරුවන් සිසුන්ට පහර දෙන්නට පටන් ගත් බව එරට මාධ්‍ය වාර්තා කරන්නට පටන් ගත්හ. හෙල්මට් දමාගත්, මුගුරු සහ යකඩ පොළු රැගත්, හඳුනාගත නොහැකි මිනිසුන් ඒ සිසුන්ට පමණක් නොව කැමරා රැගත් වාර්තාකරුවන්ට ද පහර දී ඔවුන්ගේ ආම්පන්න කඩා බිඳ දමන ලදි.

අවමි ලීගයේ මහ ලේකම් වාර්තාකරුවන්ට කියා සිටියේ පක්ෂ ක්‍රියාකරුවන් ස්වයං ආරක්ෂාව සඳහා මුලින් පහර දුන්නේ සිසුන් නිසා ඔවුන් ආපහු පහර දුන් බවයි. සිසුන්ට උද්ඝෝෂණ නවත්වන්න යැයි රජය කියද්දී, මේ ආරංචි පැතිර යාම නිසා ඔවුන් නගරයේ නොයෙක් පැතිවලින් පාරට බහින්නට පටන් ගත්හ. එක පැත්තක වලි නවතිද්දී තවත් පැත්තකින් පටන් ගැනීම දිගින් දිගටම ඇදී යන්නට විය.

චත්‍රා ලීග් සහ උද්ඝෝෂණකරුවන් අතර ද සටන් හට ගති. චත්‍රා ලීගයේ මිනිසුන් 60 ක් පමණ පිරිසක් තමනට පහර දුන්නා යැයි University of Liberal Arts Bangladesh සිසුන් කියා ඇත. ඒ ඡායාරූප ඉන්ටනෙට් මාර්ගයෙන් බෙදා හරින්නට සිසුන් සමත් වූහ. ගැටුම් උණුසුම් වෙද්දී සිසුන් චත්‍රා ලීග් සාමාජිකයෙකුගේ මොටර් බයිසිකලයක් ගිනිබත් කරන ලදි.

සතියක් යද්දී වයස 13 දරුවන් පවා පාරේ වාහන බලහත්කාරයෙන් නවත්වා ඒවායේ අයිතිකරුවන්ගේ ලයිසැන් ඉල්ලා ඔවුන්ට රථ පදවන්නට අවසර ඇතිදැයි සොයන කලබලකාරී තත්වයකට නගරය පත්විණ.

තමන්ව කැම්පස් වලින් නෙරපන්නට හැකි යැයි සිතන සිසුන් ධකා ගුවන්තොටුපල පැත්තේ කිසිවෙකුට උද්ඝෝෂණ වල විඩියෝ ගැනීමට ඉඩ නොදෙන්නට ද පටන් ගත්හ.

ආණ්ඩු ප්‍රවාහන සේවා යුනියන් සේවකයන් ද කලබලවලට එකතු වූයේ සිසුන්ට එකතුවෙන්නට ඉඩ නොදෙමින් කණ්ඩායම් විසුරුවා හරින්නට පහර දෙන්නට පටන් ගනිමිනි.

සිකුරාදා වෙද්දී ධකා නගරයේ සහ රටේ සෙසු ප්‍රදේශ වලින් ධකා බලා එන මහජන ප්‍රවාහන සේවා ඇණ හිටියේය. පෞද්ගලික බස් රථ 500 කට වඩා ප්‍රමාණයකට හානි සිදු වී ඇතැයි මහා මාර්ග ප්‍රවාහන අයිතිකරුවන්ගේ සංවිධානයේ ලේකම්වරයෙක් පවසා ඇත. තමනට ආරක්ෂාව සපයන තෙක් ප්‍රවාහන සේවා පටන් ගන්නේ නැතැයි ඔවුන් කියා සිටිති.

ඇමෙරිකන් තානාපතිනියගේ නිල වාහන රථ පෙළට ද පහර වැදිණ. වාහන දෙකකට හානි වුවත් කිසිවෙකුට හානියක් නොවිණ.

ඉරිදා වෙද්දී ආණ්ඩුව පැය 24 ක කාලයකට මොබයිල් දුරකතන සඳහා ඉන්ටනෙට් සේවා නවතා දමන ලදි. ඒ සිසුන් උද්ඝෝෂණ වලට එකතු වෙන්නේ ඒ හරහා යැයි කියායි.

මේ වෙද්දී තවත් පුද්ගලයන් බස් රථ වලට යටවී මිය ගොස් ඇත. එසේම උද්ඝෝෂණය පටන් ගැනීමට පාදක වූ සිසුන් දෙදෙනා යටකරගෙන ගිය බස් රියැදුරා අත් අඩංගුවට ගෙන තිබේ. බස් කොම්පැණියේ අයිතිකරුවා ද දින හතක රිමාන්ඩ් භාරයට පත්වී ඇත.

රටේ අගමැතිවරිය විසින් සිසු නියෝජිතයන් හමුවීමෙන් සහ රියැදුරු අවසරපත් සඳහා තවත් නීති තද කිරීමෙන් මෙන්ම මහා මාර්ග ආරක්ෂාව සඳහා තවත් කමිටු පත් කිරීමෙන් ද පසුව තත්වය තවත් යම් කාලයක් යන තුරු සාමකාමී වනු ඇත.

අල්ලස් දූෂණ ඇතිවන ක්‍රමය නම් රජයේ නියෝජිතයෙක් මාර්ගයෙන් සහතිකයක්, අවසරයක් නොලැබ එදිනෙදා ජීවිතයේ කිසිත් කටයුත්තක් කරගෙන යාමට නොහැකි වීමයි.

බංගලාදේශයේ සිසුන් මෙන්ම ලංකාවේ බහුතරය ද වරද ඇත්තේ කොතැනදැයි ඇසුවොත් වංචනික ලෙස බස් රියැදුරු බලපත්‍රයක් හෝ පොදු ප්‍රවාහන සේවා බලපත්‍රයක් ගැනීමේ හැකියාව යැයි කියනු ඇත. තවත් විදියකින් කිව්වොත් සුදුස්සෙක් නොවන්නෙකුට වංචනික ලෙස අවසරයක් ලබාගත හැකි වීමයි.

රජයේ මැදිහත්වීම් වැඩිවෙද්දී නුසුදුස්සන් බංකොළොත් වී වෙළඳපොලෙන් ඉවත් වෙන්නේ නැත. අනගිත්වය හෝ ඉහළ සේවාවක් සඳහා තරඟ කරන ව්‍යවසායකත්වයක් බිහිවෙන්නේ නැත. රජයේ මැදිහත්වීම් වැඩිවෙද්දී ඉතිරි වෙන්නේ රාජ්‍ය නියෝජිතයන්ගේ අල්ලස් හා දූෂණ පෝෂණය කරන ගැත්තන් පමණකි. ඒත් අද බංගලාදේශ් සිසුන් මෙන්ම ලංකාවේ බහුතරය ද ඉල්ලා සිටින්නේ රජය මැදිහත්වී තවත් තද නීති රෙගුලාසි පනවන්න යැයි කියායි.

පෞද්ගලික ව්‍යවසායකය රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් මෙල්ල කරගෙන යා හැකි වූවක් විදියට දකින්නා, පෞද්ගලික ව්‍යවසායකත්වයේ මූලික වාසිය වූ පාරිභෝජිකයා අනගිත්වයෙන් සහ ඉහළ සේවාවෙන් තෘප්තිමත් කරන තරඟය එහි දී නැවතෙන බව නොදකියි.

සුපර් සයිස් බොරුව

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 24, 2018

පසුගිය දා කිරිකෝපි මිශ්‍ර අයිස් කැට බ්ලෙන්ඩ්කර දමා හදන පානයක් වන කැෆේ ෆ්‍රපුචීනෝ රහ කෙසේදැයි සොයන්නට මැක්ඩොනල්ඩ්’ස් කඩයක වාහනයේ සිටිය දී ම ආහාරපාන මිල දී ගත හැකි තැනට ගියෙමි. ඊට කළින් මැක්ඩොනල්ඩ්’ස් කඩයක් ඇතුලට ගියේ 2004 දී ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවේ දී ය.

2004 දී ‘සුපර් සයිස් මී’ නමින් වාර්තාකරණ චිත්‍රපටියක් නිෂ්පාදනයෙන්, හොඳම වාර්තාකරණ ඇකඩමි සම්මානයකට නාම යෝජනා ලබන්නටත්, එසේම 2004 සන්ඩාන්ස් සිනමා උළෙලේ දී අධ්‍යක්ෂණය සඳහා වූ මහා තෑග්ග දිනාගන්නත් සමත් වූයේ මෝගන් ස්පර්ලොක් නැමැත්තාය.

මේ චිත්‍රපටිය මම නරඹා නැත්තෙමි. සමහර විට ඒ මම නිරතුරු මැක්ඩොනල්ඩ්’ස් නොයන අයෙක් නිසා වෙන්නැති!!

චිත්‍රපටියේ ආරම්භයේ දී ශාරීරික වශයෙන් නිරෝගී අයෙක් හැටියට තමන්ව හුවා දක්වමින්, දවස් 30 කාලයක දී එම කඩයෙන් පමණක් තුන් වේලටම ආහාර ගනිමින් ‘මැක් ඩයට්’ වලින් සිදුවන අහිතකර විපාක සොයා ජනතාව දැනුවත් කිරීම නිෂ්පාදකයාගේ අරමුණ විය.

මිල දී ගන්නා ආහාර වේල ‘සුපර් සයිස්’ කරන්නදැයි මැක්ඩොනල්ඩ්’ස් සේවකයෙක් ඇහුවොත් පමණක් ඔහු එසේ මිල දී ගත්තේය. කඩයේ ඉදිරිපත් කරන ආහාර වර්ග හැම එකක්ම එක වරක් හෝ කෑම මෙන්ම වතුර බෝතලය පවා එතැනින් ලබාගත්තක් විය යුතු යැයි ඔහු තීරණය කර තිබුණි. එමෙන්ම, සාමාන්‍යයෙන් කැලරි පන්දාහක් දිනපතා ගිල දැමූ ඔහු සාමාන්‍ය ඇමෙරිකන් වැසියෙක් මෙන් ඇවිදින ව්‍යායාමයක් හෝ කළ යුතුව තිබුණ ද එය නොකළේය.

දවස් පහක් යද්දී ඔහුගේ බර වැඩි වී, හිස රුදාව මෙන්ම විෂාදය දැනෙන්නට ද පටන් ගෙන තිබුණි. මේ කාලයේ දී ඔහුගේ එවක ආදරවන්තිය පවසා සිටි අන්දමට ඔහුට ලිංගික ආශ්වාදයට ඇති කැමැත්ත ද අඩු වී යන ලදි. හෘදය ස්පන්දනය වැඩි වී අක්මාවේ ආසාදනයක් ද හටගති. ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ පරිත්‍යාගශීලි අරමුණින් අත්හදා බැලීම අවසන් කරන තුරු ඔහු ඒ සඳහා වෛද්‍ය උපදෙස් හෝ බෙහෙත් නොගත්තේය.

ඇමෙරිකන් ඩොලර් 65,000 ක් යටකර හැදූ වාර්තාකරණයෙන් ඔහු මිලියන 22.2 ක් උපයන්නට සමත් විය.

වාර්තාකරණය බෙදාහරින්නේ වැදගත් පණිවුඩයක් යැයි කියූ අය බොහෝ වූහ. ඇමෙරිකන් ජනතාවගේ බර වැඩිවීම ‘පැතිරෙන වසංගතයක්’ හැටියට උලුප්පමින් ඒ සඳහා රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් අවශ්‍ය යැයි කියන අය බහුල වූ කාලයකි ඒ.

මැක්ඩොනල්ඩ්’ස් වලින් කෑම නිසා බර විශාල ලෙසින් වැඩි වූවා යැයි කියූ කෙල්ලන් දෙදෙනෙක් අවන්හලට එරෙහිව නඩුවක් ද ගොනු කළහ. ඔවුන් එය දිනුවේ නැතත් බොහෝ ක්ෂණික ආහාර සපයන කඩවල් ‘සුපර් සයිස්’ කරන්නදැයි ඇසීම නැවතා දැමූහ. මුළු ඇමෙරිකාවටම බලපාන නීති ගෙනෙන්නට නොහැකි වූවත්, ප්‍රාන්ත හා නාගරික වශයෙන් ක්ෂණික ආහාර සපයන ව්‍යාපාරවලට විවිධාකාරයෙන් බලපෑම් කරන්නට හැකියාව පෑදිණ.

එයින් ලද ජනප්‍රියත්වයෙන් තවත් එවැනි වැඩ සටහන් ගෙනෙන්නට ස්පර්ලොක් සමත් විය. 2017 දී ‘සුපර් සයිස් මී 2: හෝලි චිකන්!” යැයි වාර්තාකරණයක් ගෙනෙන්නට ද හේ සමත් විය. ඇමෙරිකන් ඩොලර් මිලියන 3-5 කට එහි බෙදාහැරීමේ අයිතිය මිල දී ගත්තා යැයි යූටියුබ් දැනුම් දුන්නහ.

ඒත් මේ දෙවැනි වාර්තාකරණය තිරගත කිරීම 2018 සන්ඩාන්ස් සිනමා උළෙල ප්‍රතික්ෂේප කළහ. යූටියුබ් ද එය අත්හැරියහ. ඒ ස්පර්ලොක්ට කාන්තා අපහරණය සහ දූෂණය ගැන චෝදනා එල්ලවීම නිසයි.

ජීවිත කාලය පුරාම තමා ලිංගික බලාත්කාරකම් වලට හුරුවූ සිටි බව කියමින් තමනට සිටි සියළු භාර්යාවන්ට සහ ආදරවන්තියන්ට තමන් ද්‍රෝහී වූවා යැයි ස්පර්ලොක් පාපෝච්චාරණය කරන ලදි.

මෙම ලිංගික බලාත්කාරකම් ගැන පාපෝච්චාරණයේ දී ස්පර්ලොක් අතින් ඔහුගේ සුපර් සයිස් බොරුව හෙළි වුණි. වයස 13 දී පටන් මතට ලොල්ව සිටි ඔහු වසර 30 ක කාලයක දී එක සතියකට වඩා sober හෙවත් මතෙන් පිරි නොවුන කාලයක් ගත කර නැතැයි හෙළිදරව් කළේය.

ඔව්, මේ දවස් 30 ක් පුරා තුන්වේලට මැක්ඩොනල්ඩ්’ස් ක්ෂණික ආහාර කාපු නිසා තමන්ගේ අක්මාව නරක් වූවා යැයි කියූ පුද්ගලයාම තමයි.

අලුගෝසුවා -මොරීස් ඔග්ඩන් (1902-1971)

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 14, 2018

අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

අපේ ගමට අලුගෝසුවා ආවේය
රත්තරන්, ලේ හා ගිනිදැල් පුසුඹින්
ඔහු ගඩොල් ගොඩනැඟිලි අතරින්
අප්‍රගල්භ ලෙසින් එහා මෙහා ගියේය
උසාවිය අසලින් එල්ලුම් ගහ ඉදිකළේය
මැස්ස වූයේ උසාවියේ පසෙකය
එහි පළල, උසාවි දොරේ පළල හා සමාන විය
රාමුව, උසාවියේ දොරට, සමහර විට ඊටත් වඩා
උසාවි දොරේ උලුවස්ස තරම් උස් විය
අපිට ඉස්පාසු ඇති විටෙක අපි හිතුවෙමු
කවුද ඒ අපරාධකාරයා
මොකක් ද එයා කළ අපරාධය
අලුගෝසුවා කොහොම ද විනිශ්චය කරන්නේ
සිය නොඉවසිලි අතේ දැවටුන කහ කඹය සමඟින්.
අහිංසක අපි, බියෙන් තැතිගෙන
ඒ බියකුරු ඇස් පසුකරගෙන ගියෙමු
අයෙක් කෑ ගසනා තෙක්
“අලුගෝසුවා, කා වෙනුවෙන් ද ඔබ මේක ඉදි කළේ?”
බියකුරු ඇස්වල සිනාවක් නළියන්නට විය
උත්තරයක් වෙනුවට ප්‍රහේලිකාවක් ලැබුණි
“මගේ අභිප්‍රායට වැඩියෙන් ම සේවයක් කරන්නාට
අන්න එයාටයි මේක ඉදිකළේ.”
ඔහු වධක රාමුවෙන් බැස අප අතරට ආවේය
ඔහු අත තැබුවේ විදේශිකයෙකුට
අපි නැවතත් හුස්ම ගත්තෙමු
අලුගෝසුවා අතින් නැඟෙන
තවෙකෙකුගේ දුක
අපේ සැනසුම විය
උසාවියේ තණ පිල්ලේ ඉදි වූ
අලුගෝසුවාගේ එල්ලුම් ගහ
හෙට හිරු පායද්දී
ගලවා දමා…

View original post 532 more words

ජපන් ජනතාව සහ තායි ජනතාව

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 11, 2018

ජූලි 10 වැනිදා, දින 18 ක් තුල “නිදා සිටින ආර්යාවගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ගුහාව” ඇතුලේ අතරමං වූ පිරිමි ළමුන් 12 ක් සහ ඔවුන්ගේ 25 වියැති සහාය ෆුට්බෝල් පුහුණුකරුව ගලවාගන්නට ලොව නන් දෙසින් පැමිණි දහසකට අධික පිරිසක් සමත් වූහ.

අනාථ ළමුන් සහ ඉතා දුප්පත් පවුල් වලින් එන පිරිමි ළමුන්ට ෆුට්බෝල් ක්‍රීඩා පුහුණු කඳවුරු පැවැත්වීමේ දී ඔවුන් අතර සහයෝගය වැඩි කිරීම මේ සංචාරයේ අරමුණ විය. ඔවුන් ගුහාවට පිවිස ඇත්තේ පා ගමනින්. හදිසියේ පාත් වූ මහ වැසි නිසා ඔවුන් ඇතුල් වූ මාර්ගය වතුරෙන් යට වෙද්දී ඔවුන් උස් බිමක් සොයා තවත් ගුහාවේ ඇතුලට ගියහ. අවසානයේ දී ආපසු යා නොහැකි තරමට වතුරෙන් වට වූ තැනකට ඔවුන් හිර වී සිටියහ.

පැය කිහිපයක දී ඔවුන් ආ ගිය තැන් ගැන හෝඩුවාවක් නැතැයි දැනගත්ත ද, සතියක් යන තුරු ඔවුන් සිටින තැන සොයාගන්නට කිසිවෙක් සමත් වූයේ නැත. ලෝකයේ නන් දෙසින් පැමිණි කිමිඳුම්කරුවන්, හමුදා භටයන් සහ තාක්ෂණික ශිල්පීන් මෙන්ම සෝදිසියේ මූලිකත්වය ගත් තායි නාවුක මුහුදු-ගුවන්-භූමි විශේෂ සටන් කණ්ඩායම සමඟ එක්ව කටයුතු කළහ.

බ්‍රිතාන්‍ය කිමිඳුම්කරුවන් දෙදෙනා ඔවුන්ව මුලින්ම සොයා ගනිද්දී, ඔවුන් ආවේ කොහෙන්දැයි දරුවන් විමසද්දී, ඔවුන් එංගලන්තයෙන් බව කියද්දී දරුවන් එකා මෙන් පුදුමය පළ කරන හැටි නරඹන්නට විඩියෝවකින් පුළුවනි. සමහර විට ඒ දරුවන් සිතුවේ ඔවුන් එංගලන්තයේ සිට පීනා ආවාදැයි කියාද කියා කවදා හෝ දවසක කවුරු හෝ ඔවුන් වෙතින් අසාවි ද?

කොමියුනිස්ට් ක්‍රමයට හසුවේවි යැයි කියා දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තායිලන්තයට ඇමෙරිකන් ආර්ථික සහනාධාර ගලා ගියේය. ජපන් සහ යුරෝපීය කර්මාන්තකරුවන් වාහන සහ තාක්ෂණික නිර්මාණ සඳහා තායි සේවකයන්ට අවස්ථාව පාදා දීමත් සමඟ එරට ආර්ථිකය ශක්තිමත් විය. අද තායිලන්තය නූතන තාක්ෂණයෙන් යුතු කම්හල් සහිත, සංචාරකයන් බහුලව යන, දිනෙන් දිනම ජනතාවගේ ආදායම් වැඩිවෙමින් පවතින රටකි. ඒත් එහි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකට බැබලෙන්නට ඉඩක් ලැබී නැත.

1932 දී ශතක 7 ක් පුරා රජවරුන් රට පාලනය කිරීමෙන් අනතුරුව ව්‍යවස්ථාදයක රාජාණ්ඩුවක් ලේ හැලීමකින් තොරව පිහිටුවා ගන්නට තායිලන්තය සමත් වූහ. ඒත් එතැන් පටන් බලයට පත් වූවන්ට බලයේ ඉන්නට ඉඩ නොදීමට කුමන්ත්‍රණකරුවන් සමත් වී සිටිති. ජනතාවගේ චන්දයෙන් පත්වෙන රජයට පාලනයට ඉඩක් නොලැබී යාම 12 වතාවක් පමණ සිද්ධ විය. ඒ කුමන්ත්‍රණ වැඩියෙන්ම දකින්නට ලැබුණු පසුගිය දශක 8 ක කාලයට “කූ සීසන්” (coup season) හැටියට නම් වැටී ඇත.

හමුදාවේ අණසකට යට වී සිටින රජයකට පමණක් ඉඩ ඇති තායිලන්තයේ උතුරු පළාත් ඉතාමත්ම දුප්පත් ජනතාව වාසය කරන පැත්ත වේ. හමුදාවෙන් ඉවත් කළ තක්සින් ශිනවාත්‍රා සහ ඔහුගේ මිත්‍ර පක්ෂයන් 2001 සිට සෑම චන්දයක්ම ජයගෙන ඇත්තේ ඒ උතුරු පළාත්වල ජනතාවගේ වැඩි චන්ද වලිනි.

තායිලන්ත හමුදාව ප්‍රමුඛත්වය ගත් ගුහාවේ අතරමං වූ පිරිමි ළමුන් බේරා ගැනීමේ මෙහෙයුම සාර්ථක ලෙසින් අවසන්වීම නිසා එරට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට ඉඩකඩක් නොදෙන දේශපාලන වාතාවරණය තව දීර්ඝ කාලයක් යනතුරු වෙනස් නොවීමට දායක විය හැකියි.

රජය වනාහි ස්වභාවයෙන්ම කුරිරු වූ සංස්ථාවක් යැයි මා සලකන බව මෙහි එන පාඨකයන්ට දැන් හොඳට හුරු පුරුදු වූවකි. කුරිරු වූ ස්වභාවය අවබෝධ කරගත් පසු රජයට විසල් වෙන්නට ඉඩ නොදී, එහි කුරිරු බව පැතිර යන්නට ඉඩ නොදී, එය මෙල්ල කරගන්නට හැකි සෑම උත්සාහයකම නියැළීමේ වගකීම මෙන්ම බලය ද ඇත්තේ රටවැසියන් අතයි.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඉටු කරන එකම වැදගත් කාර්යය එයයි.

දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බෝම්බ වැටීමෙන් කම්හල් විනාශයට පත්ව, ප්‍රවාහන පද්ධතිය සහ සංනිවේදනය ඇතුළු සියළු යටිතල පහසුකම් සුන්නත් දූලි වී ගිය දේශයකට හිමිකම් කියන්නට ජපානයේ වැසියන්ට සිද්ධ වූහ. ඔවුන්ගේ සීඝ්‍ර ආර්ථික සංවර්ධනයට හේතු වූ මූලික කරුණ වූයේ, තමනට රිසි සේ සංවර්ධනයට පිවිසීමට හැකි වූ වාතාවරණයක් ජපන් ජනතාවට ලැබීම යැයි කිව්වොත් කී දෙනෙක් එය පිළිගනීවි ද?

සුන්නත් දූලි වී ගිය රටක්, එහි ජනතාව අතර කැමැත්තෙන් සිද්ධ වෙන ගණුදෙනු වලට නිර්බාධ ඉඩකඩක් ලැබීම නිසා ආර්ථිකව ශක්තිමත් රටක් බවට පත්වීම කිසි සේත්ම “හාස්කමක්” නොවේ.

මධ්‍යම රජයකින් මෙහෙයවන ලද නීති රෙගුලාසි යුද්ධයෙන් පසුව ඇණ හිටිය දී, ඉතා සුළු කාලයකින් ජපනුන් සංවර්ධිත බටහිර රටවල් තරම් ආර්ථික සමෘද්ධියක් පාදා ගන්නට සමත් වූහ.

රටවැසියන්ට නිර්බාධ වෙළඳාමට ඉඩ ලැබෙද්දී ඒ දේශයේ ධනවස්තු වැඩිවෙන බව ඇඩම් ස්මිත් 1776 තරම් ඈත අතීතයක දී පැහැදිලි කරන ලදි. ඉතිහාසය එම සත්‍යය කොතරම් වතාවක් ඔප්පු කළ ද එය අවබෝධයට ‘මහජනතාව’ අසමත්වීම ඔවුන්ගේම ඛේදවාචකයයි.

ජපානයේ වැසියන්ට සිය සමෘද්ධිය පෑදුනේ කෙසේදැයි කියා අවබෝධයට ඉඩකඩක් නොලැබිණ. ඒකීය පුද්ගලයන්ගේ වෑයම් නිසා හටගත් දියුණුවත් සමඟ බැංකු සහ ආණ්ඩු සැලසුම් හදන්නට අවශ්‍ය යැයි කියාගත් දේශපාලකයන් කරලියට ආහ. “නව ලිබරල්වාදය” රටේ ආර්ථිකය හසුරුවන්නට යොදා ගැනිණ.

විදේශයන් හා තරඟ කරන්නට දේශීය වශයෙන් පහසු වාතාවරණයක් හදා දෙන්නට මූලිකත්වය ගත් දේශපාලකයන්ට හේත්තු වූ කර්මාන්ත අංශය දිනෙන් දින ඉහළ යන බදු මෙන්ම එන්න එන්නම දැඩි වූ නීති රෙගුලාසි ද කරපින්නා ගත්හ.

විසල් සමාගම් අල්ලා ගන්නට සමත් වූ වෙළඳපොල තුලට පහසුවෙන් පිවිසෙන්නට කුඩාවට පටන් ගන්නා ව්‍යවසායකයන්ට කිසිම හැකියාවක් නොලැබෙන තැනකට ජපන් ආර්ථිකය හැඩ ගැසුණි.

විදේශයන් වෙතින් ගෙන්වන භාණ්ඩ වලට තීරු බදු වැටීම හා ඒ තීරු බදු දිනෙන් දිනම ඉහළ යාම සේ ම, පිටරටට බඩු පටවන දේශීය නිෂ්පාදකයන්ට විශේෂ දීමනා ලැබීමත් පටන් ගැනුණි.

බොහෝ අයෙක් වරදවා අල්ලාගෙන සිටින්නේ, ජපානයේ ආර්ථික දියුණුව පෑදුනේ ජපන් බැංකුව (Bank of Japan) සහ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම සහ කර්මාන්ත පිණිස ඇති අමාත්‍යාංශය (MITI) නිසා කියායි. අධ්‍යාපන පද්ධති සහ ජනමාධ්‍ය තුලින් එසේ සිදු වූවා යැයි උලුප්පා දක්වන ලද නිසා ජනතාවට රටේ මූලික සීඝ්‍ර දියුණුව සිද්ධ වූ ආකාරය අවබෝධය මඟ හැරිණ.

ජපානයේ විසල් සමාගම් අයිති නිෂ්පාදකයන් ජපන් රජයේ දේශපාලකයන් හා ඍජුව ගණුදෙනු කරන අය බවට පත් වී සිටිති. පහසු ණය, තරඟයෙන් ගැලවිය හැකි රෙගුලාසි, සහතික කළ ලාබ, බංකොළොත් වෙද්දී මහජන මුදලින් ගලවා ගැනීම වැනි වැඩසටහන් වෙනුවෙන් ඔවුන් තමන්ගේ ස්වාධීනත්වය හිලව් කර ඇත.

අනෙක් පැත්තෙන් විසල් වූ රජයේ වියහියදම් පියවනු පිණිස මුල් කාලයේ දී ලාබ උපයන්නට සමත් වූ නිෂ්පාදන අංශයන් දැන් බදු බරින් පිරී සිටිති. ඔස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, සිංගප්පූරුව සහ හොංකොං යන රටවල ඇති කොම්පැණි හා තරඟ කරන්නට නොහැකි තත්වයකට අද ජපන් කොම්පැණි වැටී ඇත. ජපානයේ ආර්ථිකය එන්න එන්නම හැකිළෙයි. අහිමි වූ දශකය නමින් හැඳින්වෙන ආර්ථික නිහ්චලනය මේ වෙද්දී දශක තුනකට වඩා පවතින බවත් එය අවසන් වෙන කාලයක් ගැන හිතාගන්නටවත් බැරි තැනකට වැටී ඇත.

ගංවතුර, සුනාමි සහ සුළි සුළං වැනි ස්වභාවික ව්‍යසන නිතර පැමිණෙන
රටවල් අතරට වැටෙන ජපානය සහ තායිලන්තය වෙනත් දියුණු වෙමින් පවතින රටවලට වඩා හොඳින් ඒ ව්‍යසන වලින් ගොඩ එන්නට සමත් වෙති. ඒත් ඔවුන් ඒවායේ දී මුහුණ දෙන මිනිස් සහ ආර්ථික අලාභ වල දී දියුණු රටවල් මට්ටමේ නැත. දෙරටේම වැසියන්ට සිය රජය ගැන ඇත්තේ බිඳ වැටුණු විශ්වාසයකි. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය කප්පාදුව සහ විසල් සමාගම් හා අත්වැල් බැඳගත් රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති යන කුරිරු උවදුරු දෙකෙන්ම ගැලවෙන්නට නිර්බාධ වෙළඳ ප්‍රතිපත්ති සඳහා ඉඩදීමෙන් හැකියි යන්න කවදා වැටහේවි ද?