අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි – සෝවියට් යථාර්ථවාදය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 26, 2017

1850 ගණන්වල ප්‍රංශයෙන් පටන් ගත් යථාර්ථවාදය (Realism) කලා ව්‍යාපාරයක් විය. 18 සියවසේ පැවති රොමැන්තිකවාදය ප්‍රතික්ෂේප කළ මේ කලාකරුවන් සිය නිර්මාණ තුලින් එවක සමාජයේ සත්‍ය වූ පිළිබිඹු ඉදිරිපත් කළහ. 1857 දී Jean-François Millet අඳින ලද The Gleaners නම් චිත්‍රය අස්වැන්න නෙළාගත් පසු එහි ඉතිරි ධාන්‍ය බිඳිති ඇහිඳින ගම්බද දුෂ්කර ජීවිත ගෙවන කාන්තාවන් නිරූපනය වේ. එය මෙම කලා ව්‍යාපාරයේ සුප්‍රසිද්ධ උදාහරණයකි.

යථාර්ථවාදී කලාකරුවන් අසරණයන්ගේ තත්වයන් ලොවට පෙන්වද්දී ප්‍රංශ ජාතික ෆෙඩරික් බැස්ටියාට් මිනිසා ඒ අසරණ තත්වයට පත්වන්නේ මන්දැයි පෙන්වා දුන්නේය. නමුත් චිත්‍ර දැකීමෙන් හා ප්‍රබන්ධ කියැවීමෙන් පන්නරයක් ලබන අය පෙනෙන දේ පමණක් මිසෙක නොපෙනෙන දේ ගැන විමසන්නට වෙහෙසක් නොගනිති. සමාජයක් සැබැවින්ම යහපත් වෙන්නේ කෙසේදැයි විමසීම සිත් වෙහෙසන්නකි. කිසිදා සාක්ෂාත් කළ නොහැකි උත්කෘෂ්ටයන්ට පෙම්බැඳීම විචාරයෙන් තොරව කළ හැකියි.

ප්‍රංශයෙන් හටගත්ත යථාර්ථවාදී කලා රැල්ල රුසියාවට රිංගන්නේ 1917 ඔක්තෝබරයේ දී බොල්ෂෙවික් කල්ලිය රටේ පාලන බලය අල්ලා ගැනීමත් සමඟයි. ට්සාර් විසින් දමා තිබූ නිසිබලධාරීන්ගේ කපා හැරීම් වෙනුවට වැඩිකල් නොයද්දී සෝවියට් වැසියන් කොමියුනිස්ට් පරමාදර්ශයේ ජයග්‍රහණයන් දක්වන ‘යථාර්ථවාදී’ කලා කෘතීන් පමණක් පරිහරණයට කොටු වූහ. වැඩකරන ජනතාවට වටහාගත හැකි කලා නිර්මාණ පමණක් ද, මිනිසුන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතය නිරූපනය වෙන කලා නිර්මාණ පමණක් ද, ගොඩනඟන කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යයේ සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ අරමුණු වලට සහාය දෙන මතවාදය පමණක් ද, මේ සෝවියට් යථාර්ථවාදී නිර්මාණ වලින් පිළිබිඹු කළ යුතු යැයි තීන්දු විය.

“දරුවන්ට උගන්වන්න මට වසර හතරක් දෙන්න, ඔවුන් තුල මා රෝපණය කරන බීජය කිසිදා මුලිනුපුටා දමන්නට නොහැකිවනු ඇත,” -ව්ලැඩිමියර් ලෙනින්

යුරෝපීය කතන්දර රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් සෝවියට් යථාර්ථවාදයෙන් හැඩගැසී සමාජයට නිකුත් කෙරිණ. ලංකාවේ බහුතරයක් තවමත් ළමා කාලයේ දී කියවන්නේ මේවායි. ඒවා සිත් ආකර්ශනය කරගන්නා ලෙසින් ලියා ලස්සන රූප වලින් පිටු පුරවා ඇත. යටින් දිවෙන නොපෙනෙන පණිවිඩය ගැන හිතන්නට උත්සාහයක් ගන්නේ එහෙමත් අයෙකි.

මිනිස් සංහතිය වෙනුවෙන් සතුට සොයා අරගලයක යෙදුනු නව මිනිසාගේ උප්පත්තිය දිග හැරෙන ‘වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි’ අදත් ලාංකික ජන හදවත් පිනවන ප්‍රබන්ධයකි. දුප්පත් පවුලූෂා දඩබ්බර කොලු ගැටයන් වෙතින් පීඩා විඳිමින් බාල වයසේ දී හිමිදිරියේ නැඟිට යන මුළුතැන්ගෙයි රස්සාව ගැන, තේ කෝප්පයක් තොල ගාමින් සුව පහසු පුටුවක් රත්කරමින් කියවන අයගේ සිත් කම්පා කරවයි. මෙහි කතා නායකයා වන පවෙල් කොර්චාගින්ගේ කතාව එහි කතුවරයා වන නිකලායි ඔස්ත්‍රොවෙස්කිගේ ජීවිත කතාව ද වෙයි. හිතවතුන් නොව, පවුලේ ඥාතීන් නොව, ඔහු ලෙඩ දුකින් පෙළෙද්දී වෙරළබඩ සනීපාරක්ෂක නිකේතනයකට යවන පක්ෂය සහ සෝවියට් බලඅධිකාරිය කොතරම් ආදර්ශාත්මක ලෙසින් කටයුතු කරනවා දැයි දකින කියවන්නා ඉතා සතුටු වෙයි. බලන්න වැඩකරන ජනතාව වෙනුවෙන් කැප වූ අනගි ලේඛකයා රෝගී බවෙන් සිටිය දී ද සිය මෙහෙයුම අත්නොහැරි හැටි. ඒ මිනිසා කොතරම් අගය කළ යුත්තෙක් ද?

සෝවියට් යථාර්ථවාදයේ චිත්‍ර කලා නිර්මාණ තුලින් අපි වැඩියෙන් දකින්නේ රෝස පැහැති මුහුණු ඇති, ශක්තිමත් බාහු ඇති කෘෂිකාර්මික හෝ ඉංජිනේරු මෙවලමක් උස්සා ගත් ගැහැණු සහ පිරිමි වෙති. සෝවියට් උත්කෘෂ්ටය වෙනුවෙන් වෙඩි තබා මරා දැමූ අයව හෝ සාගතයෙන් මිය ගිය මිලියන ගණනක සංඛ්‍යාව නිරූපනය වෙන චිත්‍ර කලා නිර්මාණ කිසිවක් දකින්නට නොලැබුණි. වර්තමාන වෙනිසියුලාව ගැන සමාජ සාධාරණත්වය කතා කරනවුන් කොතරම් නිහඬ දැයි කිව්වොත් එහි අසරණ ජනතාව ගැන කලා කෘති දකින්නට ලැබේවිදැයි කියාත් සැකයි.

වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි චරිතපදානයක් නොව ප්‍රබන්ධයක් හැටියට ඉදිරිපත් කරන නිසා, නිකලායි ලෙනින්වාදී තරුණ කොමියුනිස්ට් එක්සත් වෘත්තීය සමිතිය (කොම්සොමොල්) සිටි බව පමණක් ලියැවෙයි. සැබෑ ජීවිතයේ දී රතු හමුදාවේ සේවය කළ කාලය ගැන නිහඬව සිටියි. මන්ද රතු හමුදාව යනු එවක දී මිලියන පහකින් යුතු භට හමුදාවකි. පා ගමන් කරමින් උත්කෘෂ්ටයන්ට එකඟ නොවූ අය අත්අඩංගුවට ගනිමින්, සිරගත කරමින්, දූෂණය කරමින්, රටෙන් පිටුවහල් කරමින් යනාදී ඔවුන් කළ මෙහෙයුම් වූහ. රතු හමුදාව රටේ ජනගහණයෙන් 30% ක් වෙඩි තබා මරා දමා ‘ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය’ මෙහෙය වූ අයයි.

1917 ජූලි කලබලයන්හි වීරයන් 1921 මාර්තු මාසයේ දී ක්‍රොන්ස්ටාඩ් නාවුක බේස් හි දී බොල්ෂෙවික් පාලකයන් සමඟ විරසක වූහ. බොල්ෂෙවික් කොමිස්සාර්වරුන් හිතුමතයේ කරන පාලනය හෙළා දුටුවහ. වැඩකරන ජනතාවට හා ගම්බද ජනතාවට බලයේ සිටිය හැකි සැබෑ සෝවියට් ජනරජයක් ඉල්ලා සිටියහ. එය සිද්ධ වූයේ 10 වැනි පක්ෂ සම්මේලනය පැවැත්වෙද්දී ය. රතු හමුදාවත් චෙකා බල ඇණියත් එය මර්ධනයට සම්මේලනය මැද දී පිටත්ව ගියහ. එය, ගුප්ත (mysterious) සුදු හමුදාවේ ජනරාල්වරයෙක් සහ සංක්‍රමණිකයන් (émigrés) විසින් මෙහෙයවූ කැරැල්ලක් (revolt) යැයි කටකතාවක් පතුරුවා හැරිණ. එහෙත් බොල්ෂෙවික් පක්ෂය සහ වැඩකරන ජනතාව සැබැවින්ම වෙන්වූයේ මෙහි දී ය. සෝවියට් පාලනය ප්‍රථම වතාවට සිය අරගලයට එක් වූ වැඩකරන ජනතාව වෙතම තුවක්කු එල්ල කළහ.

වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි වෙතින් අපට ලැබෙන්නේ සෝවියට් යථාර්ථය වන පක්ෂයේ දෘශ්ටියයි. එකෝඩියන් එකක් වාදනය කරමින්
“ඒයි පුංචි ඇපල් ගෙඩිය
කොහාට ද ඔබ පෙරළෙන්නේ?
චෙකා අතින් චොප්ප වෙලා
එතැන තමයි ඔබ නවතින්නේ!”
යැයි පවෙල් කොර්චාගින් ජන ගීයක් වෙනස්කර ගයයි. මම සිංහල පරිවර්තනය කියවා නැත්තෙමි. ඒ නිසා දැදිගම වී. රුද්‍රිගූ මේ කවිය කෙසේ පරිවර්තනය කළාදැයි නොදනිමි.

ඒයි පුංචි ඇපල් ගෙඩිය කොහාට ද ඔබ පෙරළෙන්නේ? යන රුසියන් ජනකවිය එකතු කරමින් ‘අපි ජීවත්වන්නෝ’ නමින් සිය චරිතපදානය ප්‍රබන්ධයක් හැටියට ලියන ලද්දේ අයින් රෑන්ඩ් විසිනි. අනිත් පැත්ත දැනගන්නට කැමති නම් ඔබට ඒ ප්‍රබන්ධය මෙතැනින් සිංහලෙන් කියවන්න හැකියි.

යුනයිටඩ් අවනඩුව සහ පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනත

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 24, 2017

පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනතක් තුලින් පාරිභෝගිකයාට සැබෑ ආරක්ෂාවක් ලැබෙනවා ද? නැත්නම් එයින් ආරක්ෂාවක් ලැබෙනවා යැයි රැවටීමකට පාරිභෝගිකයා හසුවෙනවා ද?

චිකාගෝ නගරයෙන් ලුවිවිල් කෙන්ටකි බලා ගිය යුනයිටඩ් එයාලයින් ගුවන්යානයෙන් මගියෙක්ව බලහත්කාරයෙන් පිටමං කිරීම පසුගියදා සමාජ මාධ්‍ය ජාලා තුලින් ක්ෂණයෙන් ලොව වටා බෙදා හැරිණ.

පෞද්ගලික සමාගමක් වූ යුනයිටඩ් ගුවන් සේවය කොටස් වෙළඳපොලේ ඩොලර් මිලියන 750 ක පාඩුවකට මුහුණ දුන්හ.

ඇමෙරිකාවේ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව ගුවන් මගීන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා 2009 දී ගෙනෙන සංශෝධන වලින් කියා සිටියේ ‘අද අපි හඳුන්වා දෙන මේ අමතර මගීන් ආරක්ෂාවන් වලින් ගුවන් මගීන්ට ලැබිය යුතු ගෞරවය අනුව ඔවුන්ට සැලකේවි,” කියායි.

ගුවන් යානයේ ඇති ආසන වලට වැඩියෙන් ටිකට් විකුණා ඇත්නම්, ඒ යානයේ ඔබ මිලක් ගෙවූ ආසනය ඔබට අහිමි විය හැකි බව ටිකට් ගනිද්දී ඔබට දැනුම් දෙන කොන්දේසියකි. ඊට එකඟ නොවී ටිකට් පතක් මිල දී ගැනීමට හැකියාවක් කිසිවෙකුට නැත. එකඟත්වය පළ කරද්දී සියළු කොන්දේසි නොකියවන බොහෝ අය තමන් ඊට එකඟ වූ බව පවා නොදනිති. ඉහත 2009 රෙගුලාසියෙන් ගුවන් යානයෙන් ගමන යා නොහැකි ලෙසින් ඉවත් කරන මගීන්ට දිය යුතු වන්දි මුදල් දෙගුණයක් යැයි නියම කෙරිණ.

යුනයිටඩ් 3411 යානයේ ගමන් කරන්නට එදා මගීන් 80 ක් පමණ සිටි අතර ආසන වලට වඩා වැඩියෙන් ටිකට් පත් විකුණා තිබිණ. ඔවුන් කිසිවෙක් සිය ආසන අත්හැර ඒ වෙනුවට ටිකට්පතේ මිල දෙගුණයකින් ගෙවන වන්දි මුදල් බාරගන්නට ඉදිරිපත් නොවූහ. එහි දී ගුවන් සේවාව නීතිය අනුව කළ යුත්තේ කුමන අයව යානාවෙන් අයින් කරනවා ද යන්න ඔවුන් විසින් තීරණය කිරීමයි. ඔවුන් එසේ තීරණය කළහ.

අයින් විය යුතු අය හතරදෙනෙකුගේ නම් නිවේදනය වෙද්දී තිදෙනෙක් යානයෙන් ඉවත් වූහ. හතරවැන්නා ඔවුන් පිට වී යද්දී නිහඬව සිටියේය. එසේ පිට වී ගිය තිදෙනා වෙනුවෙන් ගුවන් සේවාවට විරෝධය පාන්නට ඔහු හෝ එහි සිටි වෙන කිසිවෙක් ඉදිරිපත් නොවූහ. කිහිප වතාවක් සේවකයන් කිහිප දෙනෙක් පැමිණ අනෙක් අයට ගමන යන්නට හැකි පරිදි යානයෙන් ඉවත් වෙන්නට යැයි හතරවැන්නා වූ වෛද්‍යවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටිය ද, වෛද්‍යවරයා යානයෙන් ඉවත් නොවීය. බලහත්කාරයෙන් වෛද්‍යවරයාව ගුවන් යානයෙන් එළියට ඇදගෙන යද්දී ඡායාරූප හා විඩියෝ කළ කිසිවෙකු හෝ තම ආසනය ඔහු වෙනුවෙන් ලබාදෙන්නට ඉදිරිපත් වූයේ ද නැත.

පොලිස් නිලධාරීන්ට මෙන්ම ආරක්ෂක සේවකයන්ට බලාත්කාරයට බලය පවරන්නේ කුමන අරමුණක් අරබයා ද යන්න සිතා බැලීම අමතක කර දමන අයම ඒ අය බලාත්කාර බලය යොදා ගනිද්දී ඒ ගැන කම්පා වෙති.

ටිකට් ගනිද්දී තමන් එකඟ වූ කොන්දේසියට අනුව කටයුතු කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ තැනැත්තාට වාසිවෙන ආකාරයෙන්, එදා අසුන්ගෙන සිටි මගීන් අතරින් සාමකාමීව හැසිරෙන ලද වෙනත් අයෙක් තෝරා එයාව ගුවන් යානයෙන් පිටට දැම්මා නම්, ගුවන් සේවාව ආරම්භ කරන පෙරගියාව කුමක් දැයි සිතා බලන්නට ද බොහෝ දෙනෙක් අසමත් වෙති.

නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නට බලාත්කාරය බලය පැවරූ අයට විරෝධය දක්වමින්, තමන් එකඟ වී සිටි නීතියට ද විරෝධය පාන අයට වෙනස් විදියකටත්, නිහඬව හා සාමකාමීව නීතිය අනුගමනය කරන අයට වෙනස් විදියකටත් සැලකීම අනුමත කරන්නේ කවුද?

එකඟතාවය කඩකරමින් කැමැත්තෙන් සාමකාමීව අයින් වෙන්නට ඉදිරිපත් නොවූ අයෙක්ව බලහත්කාරයෙන් ඉවත් නොකර, ඉතිරි මගීන් අසූවටම ගමන යා නොහැකිවන සේ එදා එම යානයේ ගුවන්ගමන අවලංගු කිරීම අනුමත කරන්නේ කවුද?

නීතියෙන් නියම වූ දෙගුණයකට වඩා වැඩියෙන් වන්දි මුදලක් ඒ අවස්ථාවේ ඉදිරිපත් කිරීම ගුවන් සේවාවට කළ හැකි වූවකි. එහෙත් නීතියෙන් දෙගුණයක් වන්දි ගෙවන්නට නියම වී තිබිය දී එවැන්නක් කළහොත්, එය පෙරගියාවක් වීමෙන්, සීමාවක් නැති වන්දි මුදලක් සඳහා කේවල් කිරීම පූර්ව කොන්දේසියක් බවට පත්වේ. සැබෑ නිර්බාධ වෙළඳපොල එයයි. එහෙත් එවැන්නකට ඉඩදෙන්නට ද සමාජ සාධාරණත්වය හොයන අය අකමැති වෙති. වන්දි මුදල් මෙපමණක් පමණක් ලැබිය යුතු යැයි නීර්ණය කරන්නට දන්නා දැනුමැත්තන් සිටිති යැයි සැලසුම් හදනවුන් විශ්වාස කරති.

ගුවන් සේවාවට කළ හැකි වූ තවත් දෙයක් තිබිණ. එනම් ගමන කොපමණ පරක්කු වුනත් ගෙන යන මගීන් කවුරුන්දැයි තීරණය කරන තෙක් කිසිවෙකුට යානයේ අසුන් ගන්නට ඉඩ නොදීමයි. මෙය ඉදිරියේ දී අත්විඳින්නට ලැබෙන ගමන කල් යන කරදරයක් වෙනු ඇත.

මාස හයකට කළින් ආසනයක් මිල දී ගෙන තිබුණ ද, එම සේවය නොලැබී වෙනත් යානයකින් වෙනත් නගර හරහා ගමනාන්තයට ගිහින් ඇත්තෙමි. ඉකොනොමි පංතියේ ආසන පිරී ඇති අවස්ථාවක, දිගු ගමනක ආරම්භයේ දී හෝ අවසානයේ දී පළමු පංතියේ ආසනයක් හිමි වූ අවස්ථා භුක්ති විඳ ඇත්තෙමි. සුහද සේවක සේවිකාවන් මෙන්ම සේවය යන වචනයේ අර්ථය නොදන්නා ලෙස හැසිරෙන අය ද අත්විඳ ඇත්තෙමි. ඒ සාමාන්‍යයෙන් ගුවන් ගමන් හි නිතර යෙදෙන සියල්ලන්ගේම අත්දැකීම් වෙති.

රෙගුලාසිකරණයෙන් මිනිස් සත්වයන් සියල්ලන්වම නීති අනුගමනය කරන, සුහද සාමකාමී සහ බුද්ධිමත් පුද්ගලයන් කරත නොහැකියි.

බලාත්කාර බලය ලැබූ අය ශාරීරික හානි නොමැතිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කරාවි යැයි රෙගුලාසිකරණයෙන් බලාපොරොත්තු විය නොහැකියි.

ගුවන් මගියෙක් වේවා, වෙනත් භාණ්ඩයක් මිල දී ගන්නා පාරිභෝගිකයෙක් වේවා, පාරිභෝගිකයාට ලැබිය යුතු නිසි ගෞරවය අනුව ඔවුන්ට ලැබිය යුතු සැලකිල්ල ලැබෙන්නේ, සියල්ලන්ගේම අයිතිය කුමක්දැයි වටහා ගන්නට තරම් බුද්ධියක් ඇති අයගෙන් පමණකි. අනිත් සියල්ලන්ම අනුගමනය කළ යුතු වුවද ඒ නීතිය තමනට පමණක් බලපාන්නේ නැතැයි සිතන අයගෙන් නීති අනුගමනයක් (රෙගුලාසිකරණය පිළිපැදීමක්) හෝ යහපත් හැදියාවක් බලාපොරොත්තු විය නොහැකියි.

එහෙත් රෙගුලාසිකරණයෙන් කරන්නට නොහැකි වූවක් ඉටුකරන්නට වර්තමානයේ තාක්ෂණය සමත් වී ඇත. විඩියෝ හා ඡායාරූප පැතිර යාමත් සමඟ එදා යුනයිටඩ් සේවයේ ගිය මගීන් සියල්ලන්ටම සිය ටිකට්පත් මුදල් ආපහු ලැබිණ. ඉන්පසු සිද්ධ වූ ඇමෙරිකන් එයාර් ලයින් සේවයේ ස්ට්‍රෝලර් සිද්ධියේ විඩියෝ දර්ශනය පැතිර යාමත් සමඟ ඒ අයගේ සේවය තහනම ද, පාරිභෝගික පවුලටම ඒ ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමනේ ඉතිරි කොටස පළමු පංතියේ ගමන් කරන්නට ද හනිකට පිළියම් යෙදිණ.

බඩු මිල වැඩිවෙන, පාරිභෝගිකයා රවටන ආරක්ෂණ නීති වැඩිකරනවා ද නැත්නම් සමාගම් වගකිව යුත්තන් කරන්නට තමන් වැඩි අවධානයෙන් කටයුතු කරනවා ද?

කවුරු දිනුවත් වෙනසක් නොවන ප්‍රංශ මැතිවරණය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 23, 2017

අද ප්‍රංශයේ මැතිවරණයෙන් දිනූ ජයග්‍රාහයකන් දෙදෙනා අතර ජනාධිපතිවරණය තව සති දෙකකින්, එනම් මැයි 7 වැනිදා පැවැත්වේ. මරීන් ල පෙන් පරදවා ජනාධිපති තනතුර ලබාගන්නට එමැනුඑල් මැක්‍රෝන් සමත්වෙනු ඇති බව දැනට පෙනී යන්නයි.

මැක්‍රෝන් 2006 සිට 2009 දක්වා සමාජවාදී පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකු විය. 2009 සිට 2016 දක්වා කාලය තුල තමන් ස්වාධීන යැයි මැක්‍රෝන් කියා සිටියේය. මෙවර ජනාධිපතිවරණයට එකතු වෙද්දී හේ, ඉදිරියට! යන අර්ථය ගෙනෙන En Marche! නමින් අලුත් දේශපාලන පක්ෂයක් හැදීය. එහි වම හා දකුණ දෙපැත්තම අඩංගු වෙනවා යැයි හේ කීය.

මැක්‍රෝන් යුරෝපීය යුනියනය පවත්වාගෙන යන්නට දැඩි ලෙසින් පෙනී සිටින්නෙකි. මායිම් හරහා දිවෙන සංක්‍රමණය ජාතික මට්ටමෙන් පාලනය විය යුතු නැතැයි හේ කියා සිටියි. එසේම, ප්‍රංශයේ ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්ති වලින් මුස්ලිම් අයට වෙනස් ලෙසින් සැලකෙන බව ද හේ කියා සිටියි. මෙහි දී පමණක් හේ මරීන් ල පෙන් හා ඍජුවම වෙනස් මගක ගමන් කරයි.

රොත්ස්චයිල්ඩ් බැංකුවල සේවය කරන ලද මැක්‍රෝන් ආයෝජන බැංකුකරුවෙකි. ජනාධිපති අලාන්ඩේගේ ආර්ථික උපදේශක මෙන්ම ඇමතිවරයෙක් ද වූවත් අද ජයග්‍රහණය තෙක් චන්දයකින් තේරීපත් නොවූවෙකි. වයස 39 කින් යුතු අතර ඔහුට වඩා වයස 25 කින් වැඩිමහල් වූ සිය පාසැල් ගුරුවරිය සමඟ විවාහ වී සිටියි. දැනට ඇති 33% න් 25% දක්වා සමාගම් බදු අඩු කරමින් ව්‍යාපාර වලට හිතවාදී පරිසරයක් ප්‍රංශයේ ඇති කරනවා යැයි හේ කියයි.

මැක්‍රෝන්ගේ යෝජනා අනුව සමහර අඩු වේතන ලබන අය සමහර සුබ සාධන ලබන්නට තව දුරටත් සුදුසු නොවෙනු ඇත. එසේම, ආරක්ෂාව සඳහා දළ ජාතික නිෂ්පාදතියෙන් දැනට වෙන්කර ඇති 1.8%, 2% ක් දක්වා ඉහළ දමන්නට හේ යෝජනා කරයි. සිරියාවේ ජනාධිපති බෂාර් අල්-අසාඩ් විසින් රසායන අවි යොදාගත්තේ යැයි හෙළිවුවහොත් ජාත්‍යන්තර හමුදා මැදිහත්වීමකට මැක්‍රෝන් සහාය පළකර සිටියේය. එය එක්සත් ජාතීන් යටතේ සිද්ධ විය යුතු යැයි ද හේ කියා සිටියේය.

අලුතින් සිරගෙවල් පහළොස්දාහක් ද, අලුතින් පොලිස් නිලධාරීන් දහදාහක් ද බඳවා ගැනීමට මැක්‍රෝන් යෝජනා කරයි.

මැක්‍රෝන් නිර්බාධ වෙළඳපොලක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවක් හඟවමින් එසේම විසල් රජයක ප්‍රතිපත්ති වෙනුවෙන් ද පෙනී සිටින්නෙකි. දෙකම එකවර කරන්නට බැරි බව නොදකින්නෙකි.

දෙවරක් දික්කසාද වූ, ප්‍රියාදරයෙක් සමඟ සහවාසයේ සිටින මරීන් ල පෙන් තමාගේ නායකත්වය තාත්තාගේ නායකත්වයෙන් වෙනස් යැයි හඟවන්නට දැඩි උත්සාහයක් ගත්ත ද, ප්‍රංශ වැසියන් බහුතරය එය විශ්වාස නොකළ බව චන්ද ප්‍රතිඵල වලින් පෙනී යයි. ඇයට ප්‍රංශයෙන් මුස්ලිම් අයව නෙරපන්නට වුවමනායි. නේටෝ වලින් සහ යුරෝපීය යුනියනයෙන් ද ප්‍රංශය අයින් කරගන්නට අවශ්‍යයයි. එසේම යුරෝව අත්හැර පරණ ෆ්‍රෑන්ක් මුදල් වෙතට යන්නට ද කැමතියි.

මරීන් ල පෙන් ද පොලිස් බලය වැඩි කරන්නට පෙනී සිටියි. පොලිස් ප්‍රචණ්ඩත්වය හෙළා දකින උද්ඝෝෂණ සියල්ලම තහනම් කරන්න යැයි ඇය රජයෙන් ඉල්ලා සිටියාය. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ සිඳන ලද හිස උස්සා ගත් කැප්ටන් ඇමෙරිකා චරිතය රඟ පෑ ක්‍රිස් එවන්ස් නිරුවත්ව සිටින චිත්‍රය වැන්නකින් ඇයව නිරූපනය වුවහොත් එය ප්‍රංශ විශ්ව විද්‍යාලයක දී ප්‍රදර්ශනයේ තියන්නට ජනාධිපතිනිය වූවහොත් ඇයගෙන් ඉඩක් ලැබේවි යැයි සිතිය නොහැකියි.

මුස්ලිම් හිස් ආවරණ සහ යුදෙව් හිස් ආවරණ වැනි ආගමික සංකේත නිරූපනය ද තහනම් කළ යුතු යැයි ල පෙන් කියයි. රජය ආගමක පැත්තක් ගැනීමට වඩා එහා ගිය පුරවැසියා නිරාගමික කිරීමක් කරා යෑමට ඇය කැමැත්ත දක්වයි.

ආරක්ෂණවාදය ‘ස්මාට්’ විදියට කළ හැකි යැයි ඇය තරයේම විශ්වාස කරයි. පිටරටෙන් එන භාණ්ඩ වලට තීරු බදු ගැසීමෙන් ප්‍රංශ රස්සාවල් ආරක්ෂා කරගත හැකි ඇය කියන්නේ ප්‍රංශ අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයෙක් වූ එය එසේ නොවන බව 1850 දී ලොවට පෙන්වා දුන් ප්‍රංශ ජාතික ෆෙඩ්රික් බැස්ටියාට් අමතක කර දමමිනි.

ල පෙන්ට විසල් රජය වෙනස් කරන්නට කිසිම උවමනාවක් නැත. රටට දරාගත නොහැකි රාජ්‍ය අංශයේ වේතන තව වැඩි කරන්නට, තව වැඩියෙන් රජයේ රස්සා හදන්නට සහ කුඩා පරිමාණයේ ප්‍රංශ ව්‍යාපාර වලට ණය දෙන්නට ඇයට අවශ්‍යයයි.

ඉතින්, රටට යහපතක් සිද්ධ වෙන ප්‍රතිපත්ති අතින් ඔවුන් දෙදෙනා අතර වැඩි වෙනස්කම් නැති හෙයින් මැයි 7 වැනිදා කවුරු දිනුවත් ප්‍රංශයේ ලොකු වෙනසක් සිද්ධ වේ යැයි අපේක්ෂා කළ නොහැකියි.

අර්බූදයක් ගැන කතා කළ හැකියාව ඇත්තේ කාට ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 20, 2017

ඒ ඒ අර්බූදයන් ගැන කතා කළ යුත්තේ ඒ ඒ ක්ෂේත්‍රයේ දැනුමැතියන් පමණක් ද?

තමන් දැනුමැතියෙක් යැයි කියන්නේ පිළිගත් අධ්‍යාපනික ආයතනයකින් අර්බූදයට අදාල ක්ෂේත්‍රය සඳහා සහතිකයක් ලබාගෙන ඇත්නම් පමණක් ද?

දිවයින පත්‍රයේ විද්වත් හමුවට සහභාගී වෙමින් ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයේ ව්‍යවහාරික විද්‍යා පීඨයේ පීඨාධිපති මහාචාර්ය සුදන්ත ලියනගේ කලකට පෙර මෙසේ කියන ලදි: “අපේ රටේ පාරිසරික අර්බූද ගැන අද වැඩිපුරම කතා කරන්නෙ සාමාන්‍ය ජනතාව සහ නොයෙක් සංවිධාන. මේවා පිළිබඳ දැනුමක් තියෙන විද්‍යාඥයන්, ඉංජිනේරුවන්, තාක්ෂණවේදීන් වැඩිදෙනා නිහඬව ඉන්නවා. ඇයි එහෙම වෙලා තියෙන්නෙ?

ඊට හේතු හැටියට යුද්ධය අවසන්වීමෙන් පසු නිදහස හරිහැටි කළමනාකරණයට නොහැකි වීම, රටේ ජනතාවෙන් විද්‍යාව ඉගෙන ගත් පිරිස 20% ක් වීමෙන් විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය දියුණුවක් නැතිකම, විද්‍යුත් මාධ්‍ය ඔස්සේ ලබාගන්නා තොරතුරු කළමනාකරණ කර ගැනීමට නොදන්නාකම, යනාදිය ඔහු විසින් පෙන්වා දී ඇත.

මහාචාර්ය සුදන්ත ලියනගේ අහන ඇයි මේ විද්‍යාඥයන්, ඉංජිනේරුවන් හා තාක්ෂණවේදීන් වැඩිදෙනා නිහඬව ඉන්නේ යන්නට තවත් උත්තරයක් මම දකිමි. එය නම් බලඅධිකාරියට එරෙහි වෙනත් මතයක් මහජනතාවට කියන්නට ගියොත් ඒ අය කොන් වී, හාස්‍යයට ලක් වී, ඒ පුද්ගලයාගේ ජීවිකාවට ද බාධක වැටීමයි. එය මහාචාර්යවරයාට අමතක වුනේ කෙසේදැයි මට හිතාගත නොහැකියි.

බලයේ ඉන්නේ කොයි ආණ්ඩුව ද යන්න මෙසේ අයෙක් ගොදුරුවීමට හේතුවන සාධකයක් නොවේ. රජය මගින් සමාජ සැලසුම් සියල්ලක්ම සිද්ධ විය යුතු යැයි තරයේ පෙනී සිටින නා නා තරාතිරම් හා තනතුරුවල සිටින සියල්ලන්ම එකා මෙන් මෙවැන්නෙකුට විරෝධය පාන්නට හා හාස්‍යයට ලක්කරන්නට පෙළ ගැහෙති.

ඔවුන් සියල්ලන්ම අමතක කරන ඉතා වැදගත්ම කාරණය, මිනිසා මුහුණ දුන් බොහෝ අර්බූදයන්ට පිළියම් ගෙනෙන ලද්දේ දැනුමැත්තන් පිරිසක් මූලික වූ බලඅධිකාරියක් නොවන බවයි. ලෝකයේ තාක්ෂණය ඉපදුනේ කෙසේදැයි විමසා බලන්නෙකුට එයට ප්‍රස්ථාව ලැබුනේ සහ අළුත් තාක්ෂණික නිර්මාණයන් නිතිපතා බිහිවෙන්නේ කෙසේදැයි වටහා ගැනීමට ඉතා පහසුයි.

නැව් මාර්ග දියුණු කළ කොරනේලියස් වැන්ඩබිල්ට්, දුම්රිය මාර්ග තැනූ ජේම්ස් ජේ. හිල් යනාදීන් දිහා බලද්දී ඕනෑම අයෙකුට ඕනෑම අංශයක දැනුමැතියෙක් වීමට නම් ඊට ඉඩකඩක් දෙන ආර්ථික ක්‍රමයක් පැවතිය යුතු බව ද අවබෝධ වෙනු ඇත. මෑත කාලීන ස්ටීව් ජොබ්ස් ගේ ස්වෝත්සාහයන් නිසා ලොව පුරා තාක්ෂණය දියුණු වූයේ ඔහු පිළිගත් අධ්‍යාපනික ආයතන වලින් ලබාගත් සහතික ඉදිරිපත් කළ නිසා නොව වැඩ කරන තාක්ෂණය ලොවට පිරිනැමූ නිසයි.

එවැනි ආර්ථික ක්‍රමයක් හාස්‍යයට ලක් කරමින් රටේ අර්බූද විසඳන්නට හැකියාව ඇතැයි කියන අයගේ පරමාර්ථය කුමක්දැයි විමසිය යුතුයි. ජනතාව වෙනුවෙන් ඔවුන් සත්‍යයෙන්ම පෙනී සිටිනවාදැයි විමසීම අවශ්‍යයයි.

අධ්‍යාපන ආයතනයකින් පමණක් දැනුම ලැබෙන්නේ යැයි පිළිගැනීම වැඩවසම් යුගයට යාමකි. කාර්මික විප්ලවයෙන් පසු ලොව දියුණුවට පා තබන්නේ වැඩ කරන තාක්ෂණය කවුරු ඉදිරිපත් කළත් එය භාවිතයට ගැනීමෙන් ඵලදායීත්වය වැඩි කරගත හැකි අවබෝධ වූ මිනිස්සු ඒවා පරිභෝජනයට ගැනීම නිසයි.

එවිට, ඇමෙරිකාවේ ටයිලර් විල්සන් විසින් වයස 18 දී nuclear fusion reactor නිපැදවූ ලොව ළාබාලතමයා වීමට වැනි ඉඩකඩ පෑදේ. තමනට කිසිත් දැනුමක් නොමැති වූ ක්ෂේත්‍රයකින් ජීවිත රකින උපකරණයක් ලොවට බිහිකළ රොබට් ගෝල්ඩ්මන් වැනි අය බිහි වේ.

ලංකාව තුල යම් අර්බූදයක් විසඳන අලුත් ක්‍රමයක් සොයාගත් අයෙකුට එය වෙළඳපොලට ගෙන යන්නට බාධා කොතරම් ඇත්දැයි සොයා බලන්නට සෑම පුරවැසියෙක්ම උත්සාහයක් ගත යුතුයි. නැතිනම් වැඩිකලක් නොගිහින් පාරිභෝගිකයන්ට සිද්ධ වෙන්නේ බඩු නැතැයි හා තියෙන බඩු ගන්නට මුදල් නැතැයි කියමින් පෙළපාලි යන්නටයි. මේ අද වෙනිසියුලාවේ දකින පෙළපාලි.

“විද්වත්ඥානය නොහොත් intelligence යනු හැකියාවෙන් පිටත වූ යමක් ඉක්මණින් තේරුම් ගැනීමට සහ ඒ තේරුම් ගැනීම අනුව බුද්ධිමත්ව ක්‍රියාකාරී වීමට පුළුවන්කමක් තිබීමය,” ලෙසින් කියා ඇත්තේ ඇල්ෆ්‍රඩ් නෝර්ත් වයිට්හෙඩ් විසිනි. අද පවතිනවාට වඩා දියුණුවක් කරා හෙට යන්නට අවශ්‍ය නම් ගුරුවරයන් කියා දෙන දේ ලියා විභාග පාස් කර දැනුම ලැබුවා යැයි සහතික ලබාගැනීමෙන් නොහැකියි.

මහජනතාවකට තම උන්නතිය සඳහා උපකාර කරගත හැකියාව ලැබෙන්නේ මොන තොරතුරු වලින් පමණක්දැයි තෝරා බේරා කියන්නට ජගතෙක් කිසිම රටක නැත. අපි දැනට දන්නේ අළුත් අදහස් සහ නව තාක්ෂණය බිහිවෙන්නේ නිදහස් ලෙසින් තොරතුරු පවතින වාතාවරණයක බව පමණකි. නිදහස් ලෙසින් තොරතුරු පවතින වාතාවරණයක් සෑදෙන්නේ නොමිලේ බෙදනවා යැයි කියමින් සියල්ලන්ගේම බදු බර වැඩි කරමින් බලය සතු පිරිසක් විසින් තෝරාගන්න තවත් සුළු පිරිසකට විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය පාදා දීමෙන් නොවේ.

අර්බූදයකට පෙනී සිටින පුද්ගලයාට විසඳුමක් ගෙනෙන්නට හැකි යමෙක් ඉන්නවා ද, එවැන්නාට ඉඩක් ලබා දීමෙනි. එනම් අළුත් අදහස් සහ නව තාක්ෂණය ඉල්ලන අයට ඒවා සපයන්නට හැකි අයට ඇති බාධක අයින් කිරීමෙනි. නමුත් ඒ විසඳුමට පක්ෂපාතී වෙන්නට බොහෝ අය අකමැති වෙති. මන්ද, අර්බූදයක් ඉදිරියේ විසඳුමක් ගෙනෙන අයෙකුට තාවකාලික ධන උල්පතක් පෑදෙන නිසයි. අර්බූදය විසඳී යෑමත්, එසේම තවත් අනේක පිරිසක් එම කර්මාන්තයට ප්‍රවේශය ලබන බවත්, වැඩි කල් නොගිහින් ඒකාධිකාරය නැතිවී යන බවත් නොසලකා හරිති. ඒ වෙනුවට මෙතෙක් කාලයක් සෑම වෑයමක්ම අසාර්ථක වූවත්, අර්බූදයට පිළියම් හොයන බලය බලඅධිකාරියටම පවරති.

වැරදි තොරතුරු, අසත්‍ය ප්‍රවෘත්ති, හානිකර ක්‍රමවේද රජයක් ගෙනෙන තහනම් මගින් ලොවෙන් තුරන් කරන්නට හැකි වූ දේශයක් ලොව කිසිම තැනක නැත. ඉතින් ඒ නිසා අප කළ යුත්තේ ඕනෑම මාතෘකාවක් ගැන ඕනෑම අයෙකුට අදහස් දක්වන්නට ඉඩක් ලබා දී තමනට වැදගත් වූ ද, තම ජීවිතයට ඵලදායක ලෙසින් උපකාර වන්නා වූ ද තොරතුරු මොනවා දැයි අසත්‍යයෙන් සත්‍යය තෝරා බේරා ගැනීමට තරම් හැකියාවක් ඇති දැනුම මට්ටමකට ජනතාව ගෙන ආ යුතු නොවේ ද? එසේම තමන්ට හා පරිසරයට හානිකර භාණ්ඩ මොනවාදැයි තෝරාගන්නට ජනතාව ඉඩ දීම නොවේ ද?

ලෙනාඩ් වුල්ෆ්, පංති පහ සහ අනාගත් බ්‍රෙෂ්ට් දැක්ම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 17, 2017

බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ සිවිල් සේවයට පැමිණි ලෙනාඩ් වුල්ෆ් ලියූ බැද්දේගම නවකතාව, ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයේ ප්‍රථම වරට යටත්විජිත වැසියෙකුගේ පැත්තෙන් කියැවෙන පරිදි ඉදිරිපත් වන්නයි. ඒ නිසා එය විශේෂ කීර්තියට පාත්‍ර විය. 19 වැනි සියවස මුල් කාලයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය සිවිල් සේවය සැකසී තිබුණේ සමාජයේ යහපත සඳහා ආණ්ඩුව ප්‍රධාන භූමිකාවක් ගත යුතුයි කියන අදහස අනුවයි. එනම්, තවමත් ලංකාවේ පුරවැසියන් විශ්වාස කරන ආකාරයටමයි.

හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ 1908 සිට 1911 දක්වා සහාය ආණ්ඩුකාර ඒජන්තවරයා වූ වුල්ෆ්ට, අනෙක් එවක බ්‍රිතාන්‍ය සිවිල් සේවකයන්ට ලෙසින්ම දිනපොතක් ලියන්නට නියම වී තිබිණ. එය 1808 දී සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ් මහා ආණ්ඩුකාරයා විසින් පනවන ලද නියෝගයකි. 1941 දී මේ දිනපොත් සටහන් තැබීම නවතා දැමෙන තෙක්, රජයේ දෙපාර්තමේන්තුවල සේවය කළ, පළාත් ආණ්ඩුකාරයන්, සහායක ආණ්ඩුකාරයන් සහ අංශ ප්‍රධානී සියළු දෙනා විසින් දිනපතා සිය සේවය ගැන වාර්තා තැබිය යුතු විය. විටින් විට ඒවා කොළඹ ගෙනැවිත් රජයේ ලේකම් විසින් ද, සමහර විට ආණ්ඩුකාරයා විසින් ද, කියවා බලන ලදි. 1962 දී වුල්ෆ්ගේ හම්බන්තොට දිනපොත තව කෙටිකතා 3 කුත් සමඟ මුද්‍රණය විය.

එහි විස්තර අතර රාජ්‍ය සේවයේ යෙදෙන ඒකීයපුද්ගලයාගේ හැකියාවන් කෙසේ වුවත් ඔහුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨත්වය අනුව ඉහළ වේතන ලැබීම ගැන කියැවේ. වේතන කොතරම් ඉහළ මට්ටමක වූවාදැයි කිවහොත් මුදල් ගැටළු නොමැතිව තම සම්පූර්ණ අවධානය රස්සාවට යොමු කරත හැකියාව සිවිල් සේවකයන්ට ලැබුණා යැයි එහි සඳහන් වේ. එසේම, ඒ පුද්ගලයාට ඔහු සතු සුදුසුකම් වලට අනුව බ්‍රිතාන්‍යයේ දී උපයා ගත නොහැකි තරම් ඉහළ ආදායමක්, විශ්‍රාම පඩියක්, හදිසියේ මිය ගියගොත් භාර්යාවට හා දරුවන්ට විශ්‍රාම වැටුප් ද සහිත විය.

ඉතින්, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ සිවිල් සේවා තනතුරු සඳහා අයැදුම්කරුවන් තේරීමට තරඟ විභාග පැවතිණ. අනතුරුව බ්‍රිතාන්‍ය විශ්ව විද්‍යාල උපධිධාරීන්ට පමණක් ඒවාට ලියන වරම් ලැබිණ. 1854 ගණන් වල දී පුරප්පාඩු සඳහා නාම යෝජනා ගෙන එන බලය ආණ්ඩුකාරයා ද සතුව පැවතිණ. 1870 දී ආණ්ඩුකාරයාගේ නාම යෝජනා ලත් අයටත් තරඟ විභාගයන්ට මුහුණ දෙන්නට සිදු විණ. තවත් විදියකින් කිව්වොත් බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ සිවිල් සේවය ආණ්ඩුවේ හොඳ රස්සාවකි.

ඒත්, ඉහළ පඩි ලද, තරඟ විභාග දිනත හැකි අධ්‍යාපන සුදුසුකම් වලින් යුතු ආණ්ඩුවේ සිවිල් සේවකයන්ට ලංකාවේ තිරසාර ආර්ථික දියුණුවක් සලසන රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති ස්ථාපිතයට නොහැකි වූයේ මන්ද?

ලංකාවේ සිවිල් සේවකයන් හැටියට සිංගප්පූරුවේ ස්ටැම්ෆෝර්ඩ් රැෆලස් වැන්නෙක් පැමිණියේ නැත. ජාතීන්ගේ ධනය වැඩිවෙන සත්‍ය ක්‍රමය දන්නා සිවිල් සේවකයන් වෙනුවට ලංකාවට ආවේ ලෙනාඩ් වුල්ෆ් වැනි අයයි.

ඇඩම් ස්මිත් කියා දුන් සහජීවන දෘශ්ටිය අපේ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියට දායාද නොවීය. එනම්, “කන්න බොන්න ඇඳුම් ලැබෙන්නේ මිනිසුන්ගේ හිත හොඳකම නිසා නොවේ, ඔවුන් ඔවුන්ගේ ස්වාර්ථය සොයා යන විටයි,” යන සත්‍යය බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ වැසියන්ට දායාද නොවීය. “සියළු බාධක වලින් වානිජ්‍ය නිදහස් කිරීමේ ප්‍රඥාව” වෙනුවට වුල්ෆ් වැනි තමන්ගේ රටේ උපයාගත හැකිවාටත් වඩා ඉහළ පඩි සහ ප්‍රතිලාභ භුක්ති විඳිමින් රට ආණ්ඩුකළ රාජ්‍ය සේවකයන් වෙතින් “එක් එක් පුද්ගලයාගේ පෞද්ගලික අරමුණු තහවුරු කරගැනීමට උත්සාහ කිරීමෙන් සිදුවන්නේ අනපේක්ෂිත විනාශයන්ට මුහුණ දීමට ය,” යන විරුද්ධ මතය අපේ ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිපත්තියට දායාද විය.

1840 දී පිහිටුවන Crown Land Encroachment Ordinance බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ගැමි ජීවිත වියවුල් කරන්නට සමත් වූ ආකාරය ගැමි ජීවිත පැත්තෙන් කියැවෙන්නේ සුමුදු නිරාගී සෙනෙවිරත්න ලියූ දූල්වල අලංකාරේ නම් නූතන ප්‍රබන්ධයෙනි.

බ්‍රෙෂ්ට්ගේ හුණුවටයේ කතාව නරඹද්දී බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව අල්ලාගත් සුද්දා ඒ මුඩුබිම් පනත් වලින් තීන්දු කළේ ද අස්ඩක්ගේ කෛරාටික විනිශ්චය වැන්නක්ම බව, දූල්වල අලංකාරේ කියවද්දී කී දෙනෙකුට සිහිවූවා ද?

1802 සිට 1812 දක්වා යුරෝපීයයන්ට කෘෂිකාර්මික ඉඩම් සඳහා ලංකාවේ අයිතියක් කියන්නට නොහැකි විය. ඒ තහනම ඉවත් වූ පසු අක්කර හාර දහසක් දක්වා අයිතිය කියන්නට ඉඩ ලැබුණි. 1820 වෙද්දී රජයට කැමති පරිදි ඉඩම් ප්‍රදානය කරන්නට බලය ලැබිණ. 1833 වෙද්දී අක්කර පනස්දාහකට වඩා ඉඩම් පෞද්ගලික හිමියන් අතට පත් වී තිබිණ.

රජයේ බලය යොදාගෙන ඔවුන් කැමති අයට ඉඩම් අයිතිය තීන්දු කරදීම නිර්බාධ වෙළඳපොලක් යැයි පොට පටලවා ගන්න එපා. ඒත් එහෙම පටලවා ගත් අයෙක් විප්ලවයක් ඇරඹීය. 70 ගණන් වල දී පංති පහක් පවත්වමින් රටේ ආර්ථික අර්බූදයක් ගැන දේශන පැවැත්වූ රෝහණ විජේවීර සුද්දාගේ ඉඩම් පවරාගැනීම සිහිකළේය.

බැද්දේගම සිළිඳුලා, සහ දූල්වල අලංකාරේ දන්තුවාලාට වඩා තේ වතු වැවිලියායන් හදා, ඒවා ප්‍රවාහනයට රේල් මාර්ග හදා, භූමියෙන් වැඩි ඵලදාවක් නෙළාගන්නට බ්‍රිතාන්‍ය සුද්දන් දත් බැව් එවක දී ඔවුන් ඔප්පු කළා නේද? ඉතින් ගම් බිම් අයිති විය යුත්තේ ද වැඩියෙන් ඵලදාව ගෙනෙන්නට දන්නා ගොවියාට වීම වැරදි ඔවුන් සුද්දන් වූ නිසා ද?

ඉඩම් අයිතිය ගැන ස්වභාවික නීතිය පැත්තෙන් පිරිනැමෙන නීතියේ දර්ශනය, ලංකාවේ සිංහලෙන් කියවන අයට ලැබී ඇත්දැයි සැක සහිතයි. රටක භූමියේ අයිතිය සතු රජයට යැයි පිළිගනිද්දී තම දේපල දිහා පුරවැසියා බලන්නේ ඕනෑම අවස්ථාවක රජයට උදුරාගන්නට අයිතියක් ඇති යමක් හැටියටයි. 1972 ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් ද 1975 ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් ද එසේ රජයට පෞද්ගලික දේපල අයිති කරගන්නට ඒ නිසා ඉඩ පෑදුණි. අද ලංකාවේ රජයේ දේපල කියාගන්නා ඉඩම් විදේශ රටවලට හෝ විදේශිකයන්ට විකුණන බලය ඇත්තේ පුරවැසියන් වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කරනවා කියාගන්නා රාජ්‍ය නියෝජිතයන්ටයි. එයට ඉඩ පෑදුනේ බ්‍රෙෂ්ට් ගෙනෙන සමාජයට වැඩියෙන් අගයක් එකතු කරන්නට දන්නා අයව තෝරාගන්නා බලය ඇත්තේ විශේෂඥයන්ට, විනිසුරුවන්ට හා දේශපාලකයන්ට යැයි සිතන චින්තනයෙනි.

විශේෂඥයෙක්ට/විනිසුරුවෙක්ට/පාලකයෙක්ට නීතියක් වෙනස් කරත හැකි බලය පදනම් වනුයේ සමස්ත සමාජයේ යහපත කෙසේ වෙනවාදැයි ඔවුන් විග්‍රහ කරන ආකාරය මත යැයි සමාජවාදියා කියයි. ඉතින් එන එන ආණ්ඩුකාරයා, ඉදිරිපත් වෙන විශේෂඥයා, පත්වෙන දේශපාලනඥයා ගෙනෙන විග්‍රහයට අනුව කොතරම් කාලයක් රට දියුණු කරමින් සිටිනවා දැයි තීරණය වේ. අසාර්ථක වෙද්දී ඒ අස්ඩක්ව පළවා හැර වෙන අස්ඩක් කෙනෙක් පත්කර ගනිති.

රැෆල්ස් වෙනුවට වුල්ෆ් ලැබුණු ලංකාවට ඉඩම් අයිතිය ගැන පැහැදිලි කරන ආර්මන් ඇල්චියන් වැන්නෙක් ලැබෙන්නේ කවදා ද?

පාසැල් අධ්‍යාපනයේ දී වුල්ෆ්ගේ බැද්දේගම කියවනවා වෙනුවට ස්මිත්, රැෆල්ස්, ඇල්චියන් යනාදීන් ගැන කියවන්නට ලැබෙන්නේ කවදා ද එදාට “ආණ්ඩුවේ හොඳ රස්සාවක්” හොයන අය වෙනුවට රටේ තිරසාර දියුණුව සලසන්නට දන්නා පුරවැසියන් බිහිවේවි.

බර්ටෝල්ට් බ්‍රෙෂ්ට් ලියූ හුණුවටයේ කතාව

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 16, 2017

බර්ටෝල්ට් බ්‍රෙෂ්ට් විසින් රචිත ‘ද කොකේසියන් සර්කල්’ හෙවත් සිංහලෙන් ලියා, හෙන්රි ජයසේන දායද කරනු ලැබූ ‘හුණුවටයේ කතාව’ නමින් හඳුනන නාට්‍යය ගැනයි මේ සටහන.

නාට්‍යයේ ප්‍රස්තාවනාව ඉඩම් අයිතිය ගැන සංවාදයකි.

බ්‍රෙෂ්ට් නාට්‍යය ලියන්නේ ඇමෙරිකාවේ සිටිය දී ය. 1944 දී ලියන එය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය වී මුලින්ම ශිෂ්‍ය නිෂ්පාදනයක් හැටියට රඟ දැක්වෙන්නේ මිනෙසෝටා ප්‍රාන්තයේ කාල්ටන් කොලෙජ් හි ය. නමුත් 1965 ගණන් තෙක් ප්‍රස්තාවනාව ඇමෙරිකාවේ පෙන්වූ නාට්‍යයන්ට එකතු නොවීය.

පාසැල් සමයේ මා ලංකාවේ දී නැරඹූ ජයසේනයන්ගේ නිර්මාණයේ මේ ප්‍රස්තානාව රඟ දැක්වීම සිද්ධ වූවේ නැතැයි යන්න මගේ මතකයයි. එය වැරදි විය හැකියි.

නාට්‍යයේ වැදගත් කොටසක් වන මෙම ප්‍රස්තාවනාව හැමවිටම සෑම මුද්‍රිත ප්‍රකාශනයකම දකින්නට ලැබේ. නාට්‍යය ප්‍රථම වතාවට බටහිර ජර්මනියේ ෆ්‍රැන්ක්ෆර්ට් නගරයේ ප්‍රදර්ශනය වූ පසු ද මාධ්‍ය විසින් ප්‍රස්තාවනාව රහිතව එය නැවත පෙන්වන්න යැයි ඒකමතිකව යෝජනා කරන ලදි.

ප්‍රස්තාවනාවෙන් දැක්වෙන්නේ සෝවියට් ජෝර්ජියාවේ මිටියාවතක ඉඩම් කුට්ටියක් සඳහා කොල්චොසස් ගම්වැසි දෙපිරිසක් අයිතිය කීමයි. මිටියාවතේ දේපල අයිතිය එක සාමූහික පිරිසක් සතු වී තිබිණ. එහෙත් දැන් අනෙක් ගොවිතැන් කටයුතු කරන සාමූහිකය කියා සිටිනුයේ ඔවුන් එහි වාරිමාර්ග කටයුතු දියුණු කර වඩා හොඳින් වගා කරන්නට දන්නා බැවින්, එනම් එයින් වැඩි ප්‍රයෝජනයක් ගත හැකියාව ඇති නිසා ඔවුන්ගේ සාමූහිකත්වයට මිටියාවත අයිති විය යුතු බවයි.

හිට්ලර්ගේ හමුදා මඟ එන බව අසා, එළුවන් ඇතිදැඩි කරන ගම්වැසියන් රජයේ නීතියකින් එම මිටියාවතෙන් ඉවත් කරනු ලැබීය. නාට්සීන්ව පළවා හැරිය පසු ඒ ගම්වැසියන් ආපහු එම මිටියාවතට එන්නට පටන් ගනිති. තමන්ගේ ගම්බිම් වූවා සේ ම, එළුවන් ඒ මිටියාවතේ තණකොළ වැඩියෙන් ප්‍රිය කරනවා යැයි ඔවුන් කියා සිටිති.

පළතුරු වවන අනෙත් ගම්වැසියන් කියා සිටින්නේ කඳුකරයෙන් ගරිල්ලා සටන්කරුවන් පළවා හැරියේ ඔවුන් බවයි. හතුරා නවත්වන්නට සටන් කරද්දී තම නිවාසවලට හානි පමුණුවන්නට සිද්ධ වූ බවයි. නැවත ගෙවල් දොරවල් ඉදිකරන ආදායම් උපයාගන්නට නම් පළතුරු වතුයායන්ට වතුර සපයන්නට වාර්මාර්ග කටයුතු සඳහා මිටියාවත ද යොදාගන්නට අවශ්‍ය බවයි.

ඉඩමක් යනු ඵලදායී වූවක් නිෂ්පාදනයට යොදාගත වූවක් යැයි නගරයෙන් පැමිණ ඉඩම් පළහිලව්වට මැදිහත්වන විශේෂඥයන් කියා සිටිති. ඉඩමෙන් වැඩි ප්‍රයෝජනයක් ලබාගන්නට හැකියාව ඇතැයි කියන පළතුරු වවන ගම්වැසියන්ට ඒ සඳහා අවශ්‍ය වාරිමාර්ග සඳහා මිටියාවත පාවිච්චියට ඉඩ දීමෙන්, සහ එළුවන් ඇතිදැඩි කළ අයට අශ්වයන් ඇතිදැඩි කරනු සඳහා රජයේ සහනාධාර ලබාදෙන්නට තීන්දු කිරීමෙන් ඉඩම් නඩුව විසඳේ.

මේ නිවැරදි තීන්දුව ගැන ප්‍රීතියට පත්වන ජනතාව සිය සංවාදය දැක්වෙන සුප්‍රසිද්ධ කතාන්දරය වූ හුණු වටය රඟ දක්වන්නට තීරණය කරති. ප්‍රස්තාවනාව එතැනින් අවසන් වෙයි.

ඒත් ප්‍රස්තාවනාව ගැන නොදන්නා අයට දකින්නට ලැබෙන්නේ “අප්පා උඹේ හොර දෙටුවා අම්මා හරිම කුණකටුවා” වූ නිසා කැරැල්ල හටගත් විට කලබලයේ නොසලකා හැර දමා ගිය දරුවා රැකගන්නට ගෘෂා නම් මෙහෙකාරිය විසින් ගන්නා අප්‍රතිහත ධෛර්යයි. ගෘෂා මුහුණ දෙන අවදානම් සහ ඇය සිය අනාගතය ද කැප කිරීමයි.

අස්ඩක්ගේ චරිතය ගොඩනඟන්නට බ්‍රෙෂ්ට් විසින් සම්පූර්ණ ජවනිකාවක් යොදා ගනු ලබයි. එය නාට්‍යය ඇතුලේ දිගහැරෙන තවත් නාට්‍යයක් වැනිය. අස්ඩක් එසේ මෙසේ විනිසුරුවෙක් නොවේ. සම්මත නීති විපර්යාස කරන්නට යුහුසුළු බව පෙන්වන අස්ඩක් නීති පොත උඩ හිඳගන්නෙකි. හොරදෙටුවක් වුවත් එක බල ලෝභී පාලකයෙක්ගේ උවමනාවට දුප්පතුන්ගේ විනිසුරුවා ලෙසින් පෙනී සිටිමින් පිස්සු නටන අස්ඩක් තරබාරු කුමාරයාගේ ගෙල ගසා දමන තීන්දුව දී නරඹන සියල්ලන්ගේම ප්‍රසාදය දිනාගන්නට සමත් වෙයි.

නීතිය විපර්යාස කරන ලද කළ, හොර දෙටුවක්ට ද නඩුකාරයෙක් විය හැකියි. හොර දෙටුවා වූ නඩුකාරයා ලවා නීතිය තවත් විපර්යාස කළ හැකියි.

බ්‍රෙෂ්ට් පාදක කරගන්නා චීන ප්‍රවාදයේ දරුවා යළි ලැබෙන්නේ වැදූ මවටයි. ඇයට ඉහළ සමාජ තත්වයක් ද තිබිණ. නමුත් ඒ සාම්ප්‍රදායික කොටස වෙනස් කරන්නට බ්‍රෙෂ්ට් සමත්වෙන්නේ ප්‍රස්තාවනාවෙන් ඉදිරිපත් කරන තේමාව අනුවයි. එනම් අලුත් ආකාරයක සත්‍යයක් ගෙන ඒමෙනි.

If he went in golden shoes
He would cruel be;
Evil then would be his life.
He could laugh at me.
Too heavy is a heart of stone
For human breast to bear!
Bad and powerful to be
Is too great a care.
Hunger he will have to fear,
But no hungry one!
Darkness he will have to fear,
But not the sun!

ඇතිමුත් මිණි මුතු අබරණ
දිනුමුත් සම්පත් අපමණ
උව හොත් රජ නපුරු ලෙස
රුදු වග වලසුන් විලසේ
උඹ මිනිහෙක් වෙයන් පුතේ
කුසිගිනි වෙයි එකම සතුරු
අඳුරට බිය වෙයන් පුතේ
හිරු එළියට බිය නොමවී

දරුවාගේ වගකීම බාරගත්තා පමණක් නොව දරුවාට ආදරය දක්වනවා යැයි පෙන්වන්නට ද සමත් වූ මෙහෙකාරියට -ගෘෂාට දරුවා දීමට ගන්නා තීන්දුව ඒ නිසා සියල්ලන්ගේම ප්‍රසාදයට ලක්වේ.

ප්‍රේක්ෂකයන් අතර වාඩිගෙන සිටින මව්වරු සියල්ලන් මෙහි දී තමන්ව සමාන කරගන්නේ ගෘෂාටයි. දරුවා කාට අයිතිවේදැයි කියා විශේෂඥයෙක්ට/විනිසුරුවෙක්ට කැමති ආකාරයකට තීන්දු කරන්නට බලය පවරා දුන්නා නේදැයි ඒ අම්මලාගේ සිහියට එන්නේ නැත.

සමාජයට වැඩියෙන් අගයක් එකතු කරන්නට හැකි වෙන්නා යැයි විශේෂඥයෙක්/විනිසුරුවෙක් විසින් තීන්දු කරන අයට -වැඩියෙන් සුදුස්සාට අයිතිය හිමිවේ. හොඳ රියැදුරාට අශ්ව රථය, හොඳින් බලාගන්නට දන්නා අයට දරුවා, එසේම ගම් බිම් අයිති විය යුත්තේ ද වැඩියෙන් ඵලදාව ගෙනෙන්නට දන්නා ගොවියාටයි.

බ්‍රෙෂ්ට් විසින් 1956 වෙද්දී The Dispute Over the Valley නමින් නාට්‍යයේ නම වෙනස් කරමින් බර්ලින් ප්‍රේක්ෂකයන්ට එය ඉදිරිපත් කරයි. එහි ආරම්භයේ දී ගැලින්ස්ක් හි කාන්තාවක් “නීතියෙන් අපිට මිටියාවතේ අයිතිය ලැබී තියෙනවා,” යැයි ප්‍රකාශ කර සිටියි. එවිට රෝසා ලක්සම්බර්ග් හි අයෙක්, “හැම නඩුවක දී ම, නීතිය පිරික්සා කරලා බලන්න ඕන ඒ නීති තාමත් ගැලපෙනවා ද කියලා,” යැයි පිළිතුරු දෙයි.

යුද වාතාවරණයක් හේතුවෙන් රජය විසින් වෙනතක යවන ලද යම් ඉඩම් අයිතිකරුවන් කොට්ඨාශයක්, යළිත් තමන්ට හිමි ඉඩකඩම් වලට එද්දී, “නීතිමය” ආකාරයකින් එම ඉඩම් හිමිවිය යුතු අයිතිකරුවන් කවුදැයි තීන්දු කරන්නට පොටක් පාදාගත් සමාජවාදය කොතරම් අපූරු ද?

ඉඩම් අයිතිය අලුත් විග්‍රහයකින් ජන හදවත් වලට රිංගවන්නට සමත් වූ මාක්ස්වාදී බ්‍රෙෂ්ට් නාට්‍යකරුවාට ස්තූති කරන්නට වර්තමානයේ දී බලලෝභී පාලකයන්/විශේෂඥයන්/විනිසුරුවන් කොතරම් සංඛ්‍යාවක් ලොව හැම තැනකින්ම එකතු වී ඇත්දැයි කියා ඔබ සිතනවා ද?

හුණුවටය සිංහල නාට්‍යයේ ගායනා ගත්තේ නූර්ති සහ වේදිකා නාට්‍ය ගී සටහන් තබන මෙතැනින්.

උමං හැදීම, ඒවා පුපුරා දැමීම, අපොයි මගෙ බදු සල්ලි!

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 14, 2017

ජනාධිපති අපේක්ෂක ට්‍රම්ප් චන්දය ඉල්ලා සිටිය දී ජනතාවට කියා සිටියේ පිටරට යුද්ධ වලට නොයන බවයි. ඒත් පුටුව රත් කරන්නට පටන් ගෙන වැඩි කල් නොගිහින් ඔහු ද නොබෙල් සාම තෑග්ග දිනූ බරක් ඔබාමාගේ අඩි පාරේම ගමන් කරන්නට පටන් ගෙන තිබේ.

ඇමෙරිකන් ජනතාවගෙන් උදුරාගත් බදු මුදල් වලින් ඇෆගනිස්තානයේ තැනූ උමග, ඇමෙරිකන් ජනතාවගෙන් උදුරාගත් බදු මුදල් වලින්ම හෙලූ බෝම්බයකින් නොබෝදා සුණු විසුණු කර දමන ලදි.

පහුගිය වසරේ උපයන ලද ආදායම් සඳහා රජය කියා සිටින ප්‍රමාණය සාමාන්‍යයෙන් මේ වසරේ අප්‍රේල් 15 වැනිදා හෙවත් බදු දිනය ලෙසින් හැඳින්වෙන දවසට කළින් ගෙවිය යුතු වූවකි.

බොහෝ අයගේ පඩි පැකට් එකෙන් සෑම පඩි වාරයක දී ම බදු අහක් කරගත් පසු ඉතිරිය අතට ලැබේ. ඉතින් ඒ නිසා මේ දිනයට කළින් ඔවුන් කළ යුත්තේ පෝරම පුරවා ලැබුණු ගණන් ඇත්ත යැයි අත්සන් කර දන්වා යැවීම පමණකි. ඔබාමා රජයෙන් සම්මත වූ සෞඛ්‍ය පනත අනුව දැන් සෞඛ්‍ය රක්ෂණයක් නැති සෑම අයෙක්ම මේ පෝරමය පුරවද්දී රජයට දඩයක් ද ගෙවිය යුතුයි.

පඩියෙන් ඍජුවම කැපෙන්නේ නැති ආදායම් උපයන්නට සමත් ව්‍යාපාරිකයන්, ආයෝජකයන් හා සමාගම් බදු ගෙවන අය හැකි තරම් අඩුවෙන් බදු ගෙවමින් උපයා ගත් ධනය ළඟ තබාගන්නට හැකි අනේක ක්‍රම සොයන්නේ නම් මේ කාලයේ දී පමණක් නොවේ.

ඒත් රටේ ජනාධිපතිවරයා කොතරම් බදු ගෙව්වාදැයි කියා දැනගන්නට ද ලැබෙන්නේ ද මේ කාලයේ දී ය. ඒ සාමාන්‍ය සිරිතක් මිසෙක රටේ නීතියෙන් ඉල්ලා සිටින්නක් නොවේ. ජනාධිපති පමණක් නොව උප ජනාධිපති අපේක්ෂකයන් පවා තමන් ගෙවන ලද බදු තොරතුරු ජනතාව හමුවේ තැබීම සිරිතක් වූවත්, සියළු තොරතුරු ඉදිරිපත් නොකළ අවස්ථා බොහොමයකි. ජෙරල්ඩ් ෆෝඩ් තමන් ගෙවූ බදු ගැන සංක්ෂේපයන් පමණක් ජනතාව හමුවේ තැබීය. ජෝර්ජ් බුෂ් පුතා ද ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ සාරංශයක් පමණි. ෆ්‍රෑන්ක්ලින් රූසවෙල්ට් ජනාධිපතිව සිටිය දී බදු වාර්තා ඉදිරිපත් නොකළේය. ඒත් පසු කාලයක දී ඒවා ඔහුගේ ජනාධිපති පුස්තකාලයට දෙන ලදි. ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සිය බදු තොරතුරු ඉදිරිපත් නොකරන බව කියා සිටියි.

සාමාන්‍යයෙන් බදු දිනය සෑම වසරකම අප්‍රේල් 15 වැනිදා යැයි තීරණය වූවත්, 2017 වසරේ බදු දිනය අප්‍රේල් 18 වැනිදා යැයි අභ්‍යන්තර ආදායම් සේවාව (IRS) තීරණය කර ඇත. ඒ, පිටදේශයන්ට බෝම්බ හෙලද්දී රටේ ජනතාවට මෙය තමන්ට සපයන සේවාවක් දැයි අහන්නට හිතෙන නිසා නම් නොවේ. සෙනසුරාදා, ඉරිදා හෝ නීතීමය නිවාඩු දවසක් බදු දිනය විය නොයුතු බව IRS විසින් තීරණය කරන ලද්දකි.

වහල් සේවය අහෝසි කළ 1862 පනත සම්මත වූ දිනය සැමරෙන්නේ අප්‍රේල් මස 16 වෙනිදා ය. ඒ දිනය සෙනසුරාදා දිනයකට වැටුනහොත් එය සිකුරාදා සැමරීමත්, එය ඉරිදා දිනයකට වැටුනහොත් එය සඳුදා සැමරීමත් සාමාන්‍ය සිරිතයි. මෙවර එය ඉරිදාට වැටීම නිසා සඳුදා දී සැමරෙන නිසා, 2017 වසරේ බදු දිනය අප්‍රේල් 18 වී ඇත.

මේ වෙද්දී බොහෝ අඩු ආදායම් උපයන මාස් පඩිකාරයන්ගේ පඩි පැකට් වලින් බදු කපාගෙන ඇති නිසා, දිනය කල් ගියා කියා සිද්ධ වෙන වැඩි යහපතක් නැත. බදු පෝරම පුරවා යැවූ අයට නම් දැනටමත් වැඩියෙන් කපාගත් සල්ලි ආපසු ලැබී ඇත.

මිනිසාගේ වෙහෙසෙන් උපයන ආදායමෙන් කොටසක් උදුරා ගනිමින් එය ඔහුගේම යහපත පිණිස වැය කරන්නට දන්නවා කියාගත් පාලකයන් වෙනස් වුවද ඔවුන්ගේ ක්‍රියා කලාපය වෙනස් වී නැත. ධනවාදය කඩා වැටී ඇතැයි කියන්නට හදන අයට අමතක වෙන්නට පෙර මතක් කරදිය යුත්තක් ඇත. වෙහෙසෙන මිනිසා උපයන ආදායමෙන් කොටසක් උදුරාගන්නට හැකි නීතියක් සම්මත කරගැනීම ධනවාදය නොවේ. තම වෙහෙසේ ඵලදාව තමන් කැමති ආකාරයකින් භුක්ති විඳින්නට නොහැකි වෙද්දී ඊට ධනවාදය යැයි කියන්නට නොහැකියි.

අනිත් රටවල් වලට බෝම්බ දමද්දී ඒ ජනාධිපතිවරයාට නම් බලය ඇතැයි ලෝකයාට පෙන්වන්නට පුළුවන්. බදු මුදල් උදුරාගෙන වරෙක උමං හදමින් ද, වරෙක ඒවා පුපරුවා හරිමින් ද එසේ පාලකයන් ඔවුන් සතු බලය පෙන්වද්දී, වෙහෙසන ජනතාව සුසුම් හෙළමින් හෙටත් නැඟිට වෙහෙස වී ඒ ආදායමෙන් කොටසක් රජයට යැවිය යුතුයි.

මා හට ආර්ථික නිදහස බලපාන්නේ කෙසේද? – තෑගි දිනත හැකි රචනා තරඟයක්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 12, 2017

සෑම සියළු වැසියෙකුටම තිරසාර සමෘද්ධිමත් ජීවිතයක් සාක්ෂාත් කරගැනීම සඳහා ලැබිය යුතු ආර්ථික නිදහස උදෙසා කැපවී සිටින, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටුවන ලද ඇඩ්වකාටා ආයතනය විසින් ඉදිරිපත් කරන රචනා තරඟය ගැන ඔබට දැනුම් දීමට මෙම සටහන ලියමි.

මේ රචනා තරගය වයස 16-24 ත් අතර වූ, පාසැල් සහ විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ට විවෘත වූවකි. සිංහල, දමිළ හා ඉංග්‍රීසි යන භාෂා තුනෙන්ම මීට සහභාගී විය හැකියි.

රචනා බාරගැනීම අප්‍රේල් 15 වැනිදා විවෘත වෙයි. ඇඩ්වකාටා ආයතනයේ තරඟය ගැන විස්තර සහිත වෙබ් අඩවියට පිවිස එහි කියා ඇති පරිද්දෙන් ඔවුන් වෙත රචනා යැවිය යුතුයි.

ජූනි මස 15 වැනි දිනය ඔවුන් වෙත රචනා යැවිය හැකි අවසන් දිනයයි.

ජූනි මස 25 වැනි දා අවසන් වටය සඳහා තෝරාගත් රචනා විනිශ්චය පටන් ගැනේ.

ජූලි මස 15 වැනිදා ජයග්‍රහාකයන්/ජයග්‍රාහිකාවන් කවුදැයි කියා දැනුම් දෙනු ලැබේ.

මාතෘකාව: “මා හට ආර්ථික නිදහස බලපාන්නේ කෙසේද?”

පාසැල් සිසුන් සඳහා ප්‍රදානය කරනු ලබන ත්‍යාග:
පළමු ස්ථානයට රුපියල් 50,000
දෙවැනි ස්ථානයට රුපියල් 30,000
තෙවැනි ස්ථානයට රුපියල් 15,000 සහ
සහභාගීත්වය සඳහා සහතික ප්‍රදානය කරනු ලබයි.

විශ්ව විද්‍යාල සිසුන් සඳහා ප්‍රදානය කරනු ලබන ත්‍යාග:
පළමු ස්ථානයට රුපියල් 100,000
දෙවැනි ස්ථානයට රුපියල් 50,000
කුසලතා සම්මාන දෙකක් රුපියල් 20,000 බැගින් සහ
සහභාගීත්වය සඳහා සහතික ප්‍රදානය කරනු ලබයි.

(more…)

ඇලේට හදන ඇල්ටෙයා බිල්ඩිම සහ නවීන සෝපාන

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 10, 2017

යම් වැඩපිළිවෙලකට අවශ්‍ය වූ සහාය ලබාගැනීම සඳහා සෝපානයේ ගමන නවතින්න කළින් තම සැලසුම ඉදිරිපත් කිරීමට තමයි “එලිවේටර් පිච්” කියල කියන්නෙ. ලෝකයේ මුල්ම එලිවේටර් පිච් එක ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා කියන්නේ සෝපානයක් වැඩි දියුණු කළ එලීෂා ඕටිස්.

මේ ඇමෙරිකන් නවෝත්පාදකයා 1853 දී නිව් යෝර්ක් ලෝක වෙළඳ ප්‍රදර්ශනයේ දී නරඹන්නන් ඉදිරියේ සෝපානයේ කඹය කපා දැම්මත් බිමට නොවැටෙන විදියට බ්‍රේක් තියනවා කියල ඔප්පු කරල පෙන්වන්නට සමත් වූණා.

ඉහළට පහළට මිනිස්සු ගෙනියන්න ආරක්ෂිත ක්‍රමයක් ලැබුණ නිසා උස ගොඩනැඟිලි ඉදිකිරීම ලෝකෙ හැම තැනම පැතිරිලා යනව.

ලෝකය පුරා ගොඩනැඟිලි අහස් කුස සිඹිමින් ඉහළ ගියත් තවමත් පාවිච්චි වෙන්නේ ඕටිස් සොයාගත් මේ ක්‍රමයට හැදෙන සෝපාන.

2003 දී එක සෝපානයක් වෙනුවට සෝපාන දෙකක් එකම මාර්ගයේ ඉහළට පහළට යැවීම පටන් ගෙන තියනව. ඒත් කේබල් යොදා ගැනීම තව දුරටත් සිද්ධ වෙනව.

මේ වසරේ දී ජර්මනියේ රොට්වේල් හි පිහිටි ටෙස්ට් ටවර් එකක මල්ටි කියල සෝපානයක් අත්හදා බලන්නට යනව. මේක ජර්මන් සෝපාන කොම්පැණියක් වූ තිසන්කෘප් කළ නවෝත්පාදනයක්. මෙතෙක් උඩට හා පහළට පමණක් ගමන් කළ සෝපාන හරහට ද යවන අත්හදා බැලීමක්. කේබල් නැතිව විතරක් නෙමෙයි, එකම මාර්ගයක සෝපාන ගණනාවක් එකවර ක්‍රියාකරන විදියට.

ඇලේට හදන ඇල්ටෙයා ගොඩනැඟිල්ලට දාන්නේ නම් ඕටිස් සෝපාන කියල ලංකාවේ පුවත්පත් වලින් කියෙව්ව. වෙළඳපොලට මල්ටි ආවම ගොඩනැඟිලි තවත් උසට හැදේවි ද, නැත්නම් හරහට යන සෝපාන නිසා අමුතු හැඩ වලින් ගොඩනැඟිලි වැඩියෙන් ඉදිවේවි ද?

සාධාරණ හුවමාරුවට ඉඩදෙන්නේ රජය නොවේ

Posted in Uncategorized by arunishapiro on අප්‍රේල් 8, 2017

“බල්ලෙක් සාධාරණව සහ උවමනාවෙන්ම තව බල්ලෙක් එක්ක තමන්ගෙ මස් කටුව වෙනුවට වෙන මස් කටුවක් හුවමාරු කරගන්නවා කිසිවෙක් කවදාවත් දැකලා නැහැ,” ඇඩම් ස්මිත්, ජාතීන්ගේ ධනය

තම වර්ගයා අතර, තමන් නොදන්න සාමාජිකයන් සමඟ පවා උවමනාවකින් හුවමාරු කරගත හැකියාව පිහිටා ඇත්තේ මිනිසාට පමණයි. මිනිසා ස්වභාවයෙන්ම මී මැස්සො විදියට වැඩ කරන්නෙ නැතිවා වගේම බල්ලො විදියට වැඩ කරන්නෙත් නැහැ! බලාත්කාරයෙන් ස්වභාවික තත්වයන් විකෘති කළාම මංකොල්ලය එළිබහිනව. එතකොට බලයේ සිටින පක්ෂයේ අය තමයි පාන් ගෙඩිය කාට ද බෙදන්නෙ කියල තීරණය කරන්නේ. හරියට අද වෙනිසියුලාව වගේ. වෙළඳපොල සහ වෙළඳපොලක් නොමැති තත්වයක දී මිනිස් හුවමාරු සබඳතා ගැන අවධානයක් යොමු කිරීමෙන් අපට බොහෝ දේවල් ඉගෙන ගත හැකියි.

දියුණු කාර්මික සමාජයක් පදනම් වෙලා තියන සන්නිවේදන ක්‍රමය කුමන ආකාරයකින් වැඩකරනවා දැයි වටහාගන්නට අපි දැන් තමයි පටන්ගෙන තියෙන්නේ -අපි වෙළඳපොල යැයි හඳුන්වන සන්නිවේදන ක්‍රමය, කිසිම මිනිසෙක් උවමනාවෙන්ම තොරුතරු බෙදා හරින්නට නිර්මාණය කරන ලද කිසිදු යාන්ත්‍රණයකට වඩා වැඩියෙන් කාර්යක්ෂමයි. ෆ්‍රෙඩරික් ඒ. හයෙක්, නොබෙල් ත්‍යාග දේශනය, 1974

නූතන වෙළඳපොල ආර්ථිකය කොතරම් සංකීර්ණත්වයකින් යුතු වූවත් අපිට එහි ඉතා බහුල හා එකිනෙකාට යහපත ලැබෙන හුවමාරු සිද්ධ වෙන ආකාරය දකින්නට පුළුවන්. හුවමාරුව තුලින් නව මිතුරන් ද ඇතිවෙන හැටි දකින්නට පුළුවන්. මේ ප්‍රපංචය හඳුන්වන්න පුළුවන් ග්‍රීක වචනයක් වූ katallattein වලින් එන catallaxy යන ඉංග්‍රීසි වචනයෙන්. වෙළඳපොල ක්‍රමයේ දකින කැටැලැක්සි අධ්‍යයනය කරන විද්‍යාවේ අංශය නම් වෙන්නේ කැටලැක්ටික්ස් නමින්.

වෙළඳපොල තුලින් මතුවෙන හුවමාරු සබඳතා ගැන, හුවමාරු ක්‍රියාවලිය තුල දකින්නට ලැබෙන කේවල් කිරීම් ආකාර, සහ හුවමාරුව සිද්ධ වෙන ආයතන ගැනත් අවධානය මේ අංශයේ දී යොමු කරනව. කඩදාසියක ඇඳලා තියෙන ඉල්ලුම් චක්‍රය සහ සැපයුම් චක්‍රය දක්වන රූප සටහනකින් දකින්නට ලැබෙන්නේ හුවමාරුවෙන් ලැබෙන ඵලය. ඒත් ඒ දිහා බලනවට වඩා මේ හුවමාරුව සිද්ධ වෙන ක්‍රියාවලිය දිහා බැලීමෙන්, මිල ගණන් ක්‍රමය සහ වෙළඳපොල ආර්ථිකය වැඩියෙන්ම හොඳින් අවබෝධ කරගන්නට ලැබෙනවා කියලයි මේ අංශය අධ්‍යයනය කරන අය පෙන්වා දෙන්නෙ.

සමාජ විද්‍යාවල දී මිනිස්සු විශ්වාස කරන දේ සහ ඔවුන් හිතන දේ “පරිසිද්ධි” හැටියට අධ්‍යයනයට ඇතුලත් වෙනව. භෞතික විද්‍යාඥයන් අලුත් දැනුම එකතු කරගන්නේ විශ්වය වැඩ කරන ආකාරය ගවේෂණයෙන්. හඳ හෝ හිරු වැනි අචේතනික වස්තූන් වල සැලසුම් හෝ අරමුණු අනුව දැනගන්නට උත්සාහ කිරීමෙන් නොවේ. ඒත් භෞතික විද්‍යාවන් ගෙන් වෙනස් විදියකටයි මිනිසා ගැන හදාරන විද්‍යාව පටන්ගන්නෙම. ඒකීයපුද්ගලයන්ගේ සැලසුම් සහ අරමුණු සලකා බැලීම තුලින් තමයි අධ්‍යයනය ආරම්භ වෙන්නෙ.

මිනිස්සු යම් භෞතික දේවල් ගැන, හැදියාවන් ගැන, ස්ථාන ගැන, සහ අනෙකුත් අය ගැන හිතන ආකාරයෙන් ඔවුන් තෝරාගැනීම් කරන්නේ කෙසේද යන්න පදනම් වෙනව. මේ දැනුම යම් ප්‍රමාණයකට ලබාගත හැකිවෙන්නෙත් අපි මිනිස්සු නිසාමයි. අපි ඉගෙන ගන්න දේවල් වලින් තමයි අපි හැදෙන්නෙ. අනෙක් මිනිසුන්ගේ සැලසුම් සහ අරමුණු ගැන අවබෝධයක් ලබාගන්න අපිට හැකි අපිත් එවැනි සැලසුම් හදන සහ අරමුණු තියන මිනිස්සු නිසයි.

සතියේ දිනයක උදේ 8-9 ත් අතර දී කොළඹ කොටුවේ දුම්රිය නැවතුම්පොළට පිටසක්වල වැසියෙක් ආවොත්, කුමක් දකීවි ද? උදේ වැඩට එන මිනිස්සු යැයි නොදන්නා අයෙකුට ඒ දකින තොරතුරු විද්‍යාත්මකව වටහා ගැනීමට හැකියාවක් නැහැ.

සෑම ආර්ථික ප්‍රපංචයක්ම මිනිස් මනස තුලින් පෙරහන් වී ලැබෙන්නක්.

භාණ්ඩයක අගය පුද්ගල නිශ්‍රිත යැයි 1870 ගණන් සිට අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයන් එකඟ වී සිටියහ. ඇල්ෆ්‍රඩ් මාෂල් නම් බ්‍රිතාන්‍ය අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයා පෙන්වා දුන් පසු භාණ්ඩයක විෂය න්‍රිශිත පැත්තෙන් ද මිල තීරණය වේ යන්න සලකා බලන්නට පටන් ගැනිණ. කඩදාසියක් කපන්නට කතුරක දෙපැත්තම අවශ්‍ය ආකාරයෙන් මිල ගණන් තීරණයට පුද්ගල න්‍රිශිත අගය සහ විෂය න්‍රිශිත වැය යන දෙකම ගැන සලකා බැලිය යුතු යැයි සැලකිණ. එහෙත්, අගයන් සේ ම, වියදම් යනු ද පුද්ගල නිශ්‍රිත වූවන් බව දකින්නට මාෂල් අපොහොසත් වූයේය.

හිඟ සම්පත්වල විකල්ප භාවිතයන් සඳහා ඒකීයපුද්ගලයන් විසින් තීන්දු කරන ලද අගයන් වලින් තමයි මිල ගණන් තීරණය වෙන්නේ. කතුරක දෙපැත්තම කපන්න සහාය වෙන බව හැබෑව. ඒත්, ඉල්ලුමේ පැත්ත, සහ සැපයුමේ පැත්ත, යන දෙකම තීරණය කරන ලද්දේ ඒකීයපුද්ගලයන්ගේ පුද්ගල නිශ්‍රිත වූ අගැයුම් වලින්.

පුද්ගලයා යම් ක්‍රියාවක නියැළෙන්නට තීරණයක් ගනිද්දී විකල්ප මාර්ග ගණනාවක් අත්හැර දමනු ලබයි. මේ විකල්ප දිහා බැලීම අර්ථ ශාස්ත්‍රයේ දී, ආවස්ථික පිරිවැය නමින් හැඳින්වේ. ඕනෑම ක්‍රියාවක් සඳහා යන වියදම යනු ඒ ක්‍රියාවෙහි නියැළීම සඳහා අත්හැර දැමීමට සිද්ධවෙන අනෙක් ඉහළම අගයෙන් යුතු විකල්පයේ අගයයි. අත්හැර දැමූ ක්‍රියාව යනු නොකරන්නට තීරණය කරන ලද්දයි. අයෙක් තෝරාගැනීමක දී වාසි අවාසි මැන බලන්නේ ඒ කරන්නට තෝරාගත්ත එකේ වාසි අවාසි සහ අත්හරින විකල්ප වලින් ලැබෙන වාසි අවාසි අතරයි.

වෙළඳපොලක හුවමාරුවේ පද වහර මිල ගණන් වලින් සාරාංශයක් හැටියට ඉදිරිපත් කරන්නකි. වෙළඳපොලට සහභාගී වෙන්නාගේ සැලසුමට සහාය වෙන (අනිත් අයගේ ආවස්ථික පිරිවැය සහ පුද්ගල නිශ්‍රිත අගැයුම් ද ඇතුළුව) අදාල තොරතුරු අඟවන්නේ මිල ගණන් ක්‍රමයයි.

මිල ගණන් ක්‍රමයෙන් මිලියන ගණනක ස්වාධීන ජනතාවකට “තමන්ගේ සැලසුම් අනිත් අයගේ සැලසුම් හා සම්බන්ධ කරගන්නට” ඉඩ පාදා දෙයි. එයට කිසිත් ප්‍රධාන සම්බන්ධීකරණ අධිකාරියක් හෝ බලාත්කාරයක් අවශ්‍ය නොවේ. මෙය හයෙක් විසින් ඔහුගේ “සමාජයක දැනුම භාවිතය” නම් රචනාවෙන් පහදා දෙනු ලැබීය.

මිල ගණන් වලට මේ කාර්යය ඉටු කළ හැකි නිසා, ඒ යාන්ත්‍රණයෙන්, (කවුරුත් හැදුව එකක් නොව, සියල්ලන් විසින් කරන ගණුදෙනු වලින් එන ඵලය) හුවමාරුව තුලින් දෙපැත්තටම වාසි ලබාගන්නට සහාය දෙයි.

හයෙක් මෙය පැහැදිලි කළ උදාහරණය සුප්‍රසිද්ධ වූවකි. ටින් වල මිල ඉහළ ගිහින් යැයි මිනිස්සු දකිද්දී, ඔවුන්ට ඊට හේතුව ඉල්ලුම වැඩිවෙලාද නැත්නම් සැපයුම අඩුවෙලාදැයි කියා දැනගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැත. ටින් මිල ඉහළ යෑම නිසා පාරිභෝගිකයන්ට දැන් අරපිරිමැස්මෙන් කටයුතු කරන්නටත්, විකල්ප සොයා යන්නටත්, පාරිභෝගිකයන්ගේ කැමැත්ත තෘප්තිමත් කරන ඊට වඩා අඩු වැයෙන් යුතු ක්‍රම සොයා යන්නටත් සිද්ධ වේ.

මිල ගණන් හැදෙන කොන්දේසි වෙනස් වීම නිසා වෙළඳපොල මිල ගණන් ඉතා ඉක්මණින් වෙනස් වේ, එයින් මිනිසුන් ද ඊට ඉක්මණින් හැඩගැසෙන්නට ද යොමු වෙති.

මිල ගණන් ක්‍රමයට ඉඩ නොදුන් විට කුමක් සිද්ධ වේ ද? ඉක්මණින් හැඩගැසෙන්නට හැකියාවක් ලැබෙන තොරතුරු නොලැබීම නිසා බඩු හිඟයක් පැතිර යයි.

මිල ගණන් ක්‍රමය මැද්දට පැමිණ සහතික මිල පනවද්දී කුමක් සිද්ධ වේ ද? කෘතීම අඩු මිල ගණන් ‘නැවතෙනු’ වැනි සංඥාවක් නිෂ්පාදකයන්ට දන්වන නිසා එවිට ද බඩු හිඟයක් ඇතිවේ. කෘතීම අඩු මිල අඩුපාරිභෝගිකයන්ට යවන්නේ ‘යනු’ කියන සංඥාවයි. එයින් දිරිගැන්වීමක් ලැබෙන නිසා ඔවුන් වැඩියෙන් භාණ්ඩය පරිභෝජනය කරති. බඩු හිඟය වැඩිවේ. දිගින් දිගට එහෙම ගියාම හැම භාණ්ඩයකම හිඟයක් හට ගනී. හරියට අද වෙනිසියුලාව වගේ!!! ඡායාරූප ගූගල් නිව්ස් වලින්.