අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

බිට්කොයින්: ගන්නවා ද? තියාගන්නවා ද? විකුණනවා ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 11, 2017

ලිබටේරියන් යැයි හඳුන්වාගත් පිරිස අතර බිට්කොයින් නිසා ඉක්මණින් ධනවත් වෙන්නට සමත් වූවන් වැඩියෙන්ම සිටිති. ඔව්හු එවැනි පෞද්ගලික වූ මුදල් වර්ගයක් ගැන සිහින මවමින් සිටි කොට්ඨාශයක් වූ නිසා පමණක් නොව එය වෙනත් අය භාවිතයට ගනීවිදැයි නොතැකීමත් ඔවුන් අතර එය ජනප්‍රියත්වයට පත්වීමට හේතු විය. ඔවුනට උවමනා වූයේ ආණ්ඩුව මෙහෙයවන උද්ධමන මුදල් ආධිපත්‍යයෙන් මිදෙන්නටයි.

බිට්කොයින් හුවමාරු කරගත් මුල් කාලයේ දී එය ආයෝජනයක් හැටියට කිසිවෙක් සැලකුවේ නැත. ලිබටේරියන් දැක්ම ඇති අය අතර එය කැනීමෙන් හෝ මිල දී ගැනීමෙන් මේ ආණ්ඩුවේ ඒකාධිපති බලයෙන් ගැලවෙන්නට හැකියාව ලබාදෙන මුදල් වර්ගයට සහාය පළකරන්නට කියා පමණක් එකතු වූ අය බහුලව සිටියහ. ඒවා භාවිතයට ගතහැකි තැන් සොයා යද්දී අනෙකුත් ලිබටේරියන් අදහස් ඇති අයව හමුවන්නට සමත් වීම පමණක්ම එහි වාසියක් හැටියට එවක දී ඔවුන් සැලකූහ. එනම්, ලෝකයේ කිසිම ආණ්ඩුවකට සම්බන්ධයක් නැති මුදල් යන්න අගැයීම සඳහා පමණක් එවක බොහෝ දෙනෙක් බිට්කොයින් ලබාගන්නා ලදහ.

මැයි 22 වැනි දිනය “බිට්කොයින් පීට්සා දිනය” හැටියට සැමරුමට ලක්වෙයි. ඒ පීට්සා දෙකක් සඳහා ඩොලර් 41 අගයකට බිට්කොයින් දහ දාහක් හුවමාරු කරගත් ලැස්ලෝ (Laszlo Hanyecz) සිහිකිරීම පිණිසයි.

එවක දී බිට්කොයින් දහස් ගණනකින් එකතු කරගෙන සිටි අයට එයින් කළ හැකි වූ කාර්යයන් ඉතා ස්වල්පයක් පමණක් වීම එහි වෙළඳපොල හුවමාරු අගය අඩුවෙන් පැවතීම පැහැදිලි කරයි.

උරුමයෙන් ලැබුණ සුළු මුදලක් යටකර නිවාස මිල දී ගෙන අඩුපාඩු හදා යළි විකුණා ධනවත් වූ කැලිෆෝර්නියාවේ ලිබටේරියන් තරුණයෙක් තමන් සතු වත්කමෙන් බාගයක්, එනම් ඇමෙරිකන් ඩොලර් ලක්ෂයක් පමණ, 2011 දී බිට්කොයින් ආයෝජනය සඳහා යොදවන ලදි. අද ඔහු එම ආයෝජනයේ ඵල බුදිමින් ජීවත්වෙයි. එවැනි අය, බිට්කොයින් වෙළඳපොලේ අනාගත තත්වය ගැන ගණන් බලා අවදානම් ගන්නා කොට්ඨාශයට අයිති වේ. උරුමයෙන් ලැබුණු වත්කමක් පරිභෝජනයෙන් අවසන් කරනවා වෙනුවට ආයෝජන අවදානම් ගන්නා අය නිසා සමාජයේ සමෘද්ධිය පාදන ධනවතුන් බිහිවීම වෙළඳපොල ලක්ෂණයයි.

බිට්කොයින් යනු සාම්ප්‍රදායික ආයෝජනයක් නොවේ. එසේම එය වෙළඳපොල කොටස් ද නොවේ. කොයින්බේස් වැනි අතරමැදියෙක් හරහා බිට්කොයින් පමණක් නොව වෙනත් ක්‍රිප්ටො මුදල් ද මිල දී ගත හැකියි. එසේ මිල දී ගනිද්දී, එහි අලුත් අයිතිකරුවා කවුදැයි යන්න අතරමැදි ආයතනය දැන ගනියි. ඒ අයිතිකරුවා සැබෑ ලෝකයේ පෙනී සිටින්නේ කුමන නමින් හා වාසය කරන්නේ කුමන ලිපිනයකදැයි සොයාගන්නට හැකියි. මේ තොරතුරු බිට්කොයින් මිල දී ගැනීම සඳහා ගෙවන වයර් ට්‍රාන්ස්ෆර් හෝ ක්‍රෙඩිට් කාඩ් සඳහා සැපයිය යුතු වෙති.

ඇමෙරිකන් ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව බිට්කොයින් “මුදල් වර්ගයක්” යැයි සලකන්නේ නැත. බදු ගෙවීමේ දී එය වැටෙන්නේ “දේපල” හැටියටයි. දේපල හුවමාරුවේ දී මෙන් බදු ගැසීම සිද්ධ වේ. කොපමණ කාලයක් එය අයිතිකරුවා සතුව තිබුණේ ද යන්න අනුව බිට්කොයින් විකිණීමේ දී මුල්‍ය වත්කමක් විකුණුවා යැයි සලකා, අයිතිකරුවාගෙ සමස්ත ආදායම අනුව වැදෙන බදු ප්‍රතිශතය එහි දී ද ගෙවන්නට සිද්ධ වේ.

විශ්‍රාම යන ලද අයට මුල්‍ය වත්කම් මිල දී ගැනීමේ දී සහ විකිණීමේ දී සාමාන්‍යයෙන් වත්කම් බදු ගෙවන්නට සිද්ධ නොවේ. තමන් විසින් විශ්‍රාම ගිණුමකින් මුදල් ලබාගනිද්දී ගෙවිය යුතු බදු මුදල් ඇත. මේ මුල්‍ය වත්කම් සඳහා ආදායම් බදු එහි දී ගෙවන තෙක් කල්දැමීමට ද හැකියාව ලබා දී ඇත. සරලව කිව්වොත් විශ්‍රාම යන ලද අයෙකුට තම විශ්‍රාම අරමුදල් නොලබා ගන්නා තෙක් ක්‍රිප්ටෝ වලින් උපයන මුල්‍ය වත්කම් විකිණීම සහ මිල දී ගැනීම තුලින් උපයන ආදායම් සඳහා බදු නොගෙවා සිටිය හැකියි.

බිට්කොයින් හුවමාරු අගය ඉහළ යෑම නිසා මිලියන ගණනින් වත්කම් වැඩිකරගන්නට සමත් වූවන් ඒවා විකුණන්නේ නැත්නම්, මුල්‍ය වත්කම් හැටියට ඒවා හෙළිකරන්නට උවමනාවක් නීතියෙන් නැතිකම අද රජය හමුවේ පවතින ගැටළුවකි.

බිට්කොයින් සතු වූවන් සියල්ලන්ම ඒවා ළඟ තබා නොගත්හ. සමහරු මුල් කාලයේ ඊට වෙළඳපොල හුවමාරු අගයක් ලැබුණු සැණින් ඒවා ඩොලර් බවට හරවා ගත්හ. කළින් සටහනක ලියූ පරිදි වර් විසින් අර්ථ ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපන පදනමට තෑගි කළ බිට්කොයින් දාහට සිද්ධ වූයේ එයයි. පදනම විසින් එය වෙනත් සල්ලි මුදල් නොවන ආයෝජනයක් ලෙසින් සලකා ඒවා විකුණා පදනමේ සාමාන්‍ය ආයෝජන ප්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කරන ලදි. ඒ මුදල් බිට්කොයින් හැටියට තබාගත්තා නම් එමඟින් ලබන්නට හැකි වූ ඔවුන්ගේ ආදායම පසුගිය වසරේ ඔවුන් ලබාගත් සමස්ත මුදලට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් වෙනු ඇත.

තමන් සතු බිට්කොයින් අද දකින තරම් හුවමාරු ඉහළ මිලකට යන්න පෙර විකුණන ලද අය බොහොමයකි. සමහර අයගේ මතය බිට්කොයින් යන ඉහළම හුවමාරු මිල වර්තමානයේ දකින්නට ඇතැයි කියායි. තවත් අයගේ මතය තවත් දෙගුණයකින් තෙගුණයකින් එහි හුවමාරු මිල ඉහළ යන බවයි. තවත් පිරිසක් එහි හුවමාරු මිල බිංදුවටම බහින දවසක් ගැන අනාවැකි කියති.

ඉතින් බිට්කොයින් යන අපූරු සංකල්පය නිසා එයට ළැදියාවක් දක්වන අය කෙසේ වෙතත්, වර්තමානයේ දී එය ආයෝජනයක් හැටියට සලකන අය හමුවේ අද පවතින ගැටළු මෙයාකාර වේ:
(1) ලොව කොපමණ පිරිසක් මෙය මුදල් වර්ගයක් හැටියට භාවිතා කරයි ද?
(2) තමන් වාසය කරන රටේ ඒ සඳහා ඇතිවෙන බදු ප්‍රතිපත්තිය කුමක් වේ ද?
(3) රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් නිසා බිට්කොයින් බංකොළොත් වූවොත් තමන් යටකරන ආයෝජනයෙන් තමනට කොතරම් පාඩුවක් දරාගන්නට සිද්ධ වේ ද?

Advertisements

“සංචිත ව්‍යවහාර මුදල්” යන්නේ සත්‍ය අර්ථය කුමක් ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 9, 2017

(කලකට පෙර වෙනත් තැනක දැමූ මා කළ පරිවර්තනයක් මෙහි දී එකතු කරමි. මෙය බිට්කොයින් ආයෝජනයක් හැටියට ජනප්‍රිය වන්නට හේතුවීම සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොව වර්තමානයේ සෑම ආණ්ඩුවකින්ම නිකුත් කරන මුදල් හි අගය බාල්දු වෙන්නේ කෙසේදැයි ගැනත් අවබෝධයට වැදගත් වේවි.)

ඇමෙරිකන් ඩොලරය ගැන කියද්දී එය “සංචිත ව්‍යවහාර මුදල්” හැටියට සලකන්නේ විදේශ රටවල් සිය වෙළඳ ගණුදෙනු පියවන්නට එය භාවිතා කරන හෙයිනි. කැනඩාවේ ජනතාව චීනයෙන් බඩු ගනිද්දී, කැනේඩියන් ඩොලර් වලින් ගෙවනවාට වඩා ඇමෙරිකන් ඩොලර් වලින් ගෙවනවා නම් ඊට චීනයේ වෙළෙන්ඳන් වැඩියෙන් කැමති බවක් පෙන්වීම මෙයට උදාහරණයකි. ජාත්‍යන්තර වශයෙන් වැඩියෙන්ම “අලෙවිකරණයට” හැකියාව ඇත්තේ ඇමෙරිකන් ඩොලරයයි. එනම්, ඇමෙරිකන් ඩොලරයෙන් ගෙවීම බොහෝ රටවල් විසින් බාරගන්නා බව පෙනී යයි. චීනය මෙන්ම අනිකුත් රටවල් වලටත්, වෙනත් රටවල් වලින් බඩු මිල දී ගනිද්දී ඔවුන්ට ඒ කැනඩාවෙන් ලැබුණු ඇමෙරිකන් ඩොලර් භාවිතා කරත හැකියි. එසේ නැතිව කැනේඩියන් ඩොලර් භාවිතා කළොත් කැනඩාවෙන් යමක් මිල දී ගන්නා තෙක් චීනය තමනට ලැබුණු කැනේඩියන් ඩොලර් ළඟ තබාගෙන සිටිය යුතුයි. මෙයාකාරයෙන් කටයුතු කරන්නට ලෝකයේ තම ව්‍යවහාර මුදල් මුද්‍රණය කරන සියල්ලන් විසින්ම පටන් ගතහොත් එවිට ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම අඩුවෙන් සිද්ධ වෙන තත්වයකට පැමිණෙන අතර එහි වැය ද අධික වෙයි. තවත් විධි අනුව සලකද්දී එහි ප්‍රතිඵලය හරියට මහා අවපාතයට තුඩු දුන් 1930 දී ගෙනා ස්මූට්-හව්ලි තීරැ බද්ද තරම් වෙළඳාමට කරන බාධකයක් හා සමාන ප්‍රතිඵලයක් ගෙනෙත හැකියි.

ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම කඩාවැටීමත් සහ යුද්ධත් අතර සම්බන්ධයක් දක්වන අය බොහොමයකි. “මායිම් හරහා භාණ්ඩ ගමන් නොකරද්දී, සොල්දාදුවන් ගමන් කරනු ඇත,” යැයි ශ්‍රේෂ්ඨ ප්‍රංශ අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයා වූ ෆෙඩ්රික් බැස්ටියාට් කීවේය. සම්පූර්ණ ආර්ථික සමෘද්ධියකින් යුතු ප්‍රමාණවත් ජීවන වියදම් මට්ටමක් අත්පත් කරගන්නට කිසිම දේශයකට තනිවම නොහැකියි. එනම්, පරිපූර්ණ ස්වයංපෝෂිත බවක් සියල්ලෙන්ම සාක්ෂාත් කරගන්නට එක දේශයකට තනිවම නොහැකියි. ඉතින් යම් රටකට අවශ්‍ය භාණ්ඩ සඳහා වෙළඳාමෙන් හුවමාරැවක් කරගත නොහැකි නම්, ඒ රට තම අසල්වැසියන් ආක්‍රමණය කරමින් ඔවුන් වෙතින් හොරකම් කරන්නට පෙළඹේ. මේ නිසා බොහෝ දුරටකට-සර්ව ලෙසකින්- පිළිගත් ව්‍යවහාර මුදල් යනු ලෝක සමෘද්ධියට හා සමානව ලෝක සාමයට ද අත්‍යාවශ්‍යම වූ සාධකයක් යැයි කිව හැකියි.

“සංචිත ව්‍යවහාර මුදල්” යන්නේ සත්‍ය අර්ථය කුමක් ද?

සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් යන්න එහි සම්භවයට පාදක වූ අර්ථයෙන් තව දුරටත් පවතින්නක් නොවේ. වෙළඳ ද්‍රව්‍යයක් හා බැඳුණු (සාමාන්‍යයෙන් ඒ වෙළඳ ද්‍රව්‍ය රත්තරන් විය), නැවත එයට හුවමාරැ කරගත හැකි වූ, පොරොන්දු වූ හුවමාරැ අනුපාතිකයන් ද වූ, දැයකට සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් යන වහර ආරම්භයේ දී යොදා ගැනිණ. ගෝලීය වශයෙන් සත්‍ය ලෙසින් භාවිතයේ පැවති සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය ස්ටර්ලින් පවුමයි. රන් මිනුම පැවති යුගයේ දී පවුම ‘රත්තරන් හා සමානව අනගි’ වූ නිසා බොහෝ රටවල් රත්තරන් වලට වඩා පවුම ළඟ තබාගැනීම පහසු යැයි දුටුවහ. ලෝක වෙළඳාමේ යෙදුනු දැවැන්තයන් ඔවුන්ගේ වෙළඳ ගණුදෙනු කරන ලද්දේ රත්තරන් වලින් වුවත් ඔවුන් රත්තරන් වෙනුවට පවුම් බාරගත් අවස්ථා වූයේ ඒ පවුම් ඉදිරිපත් කරද්දී බෑන්ක් ඔෆ් ඉන්ග්ලන්ඩ් විසින් පිළිගත් ස්ථාවර විනිමය අනුපාතිකය අනුව එයට නියමිත රත්තරන් ප්‍රමාණය දෙනවා යන පිළිගැනීම මතයි. දෙවැනි ලෝක යුද්ධයේ අවසානය වෙද්දී, බ්‍රෙටන් වුඩ්ස් එකඟතාවයෙන් මේ තත්වය පිරිනැමුනේ ඇමෙරිකන් ඩොලරයටයි. “ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ යුදායුධ ගබඩාව” හැටියට මිත්‍රජාතීන් දෙවැනි ලෝක යුද්ධයට යන්නට පෙරම ඇමෙරිකාව විසින් ලෝකයේ වැඩිපුරම රන් ගබඩා කොටස හිමි රට විය. ටොන් 8,133.5 ක් සතු ඇමෙරිකාව තවමත් අනෙක් රටවල් සියල්ලටම වඩා (ජර්මනිය ටොන් 3,384.2) විශාලතම රන් තොගය අයිති රටයි.

බ්‍රෙටන් වුඩ්ස් හි එකඟතාවය අනුව, රත්තරන් අවුන්සයකට ඇමෙරිකන් ඩොලර් 35 ක් නියම වෙන පරිදි විනිමය අනුපාතිකය පවත්වා ගැනීමට හැකිවන ලෙස ෆෙඩරල් රිසව් නොහොත් ඇමෙරිකන් මහ බැංකුව විසින් ඩොලරය උද්ධමනය නොකරන්නේය යන කැපවීම උදෙසා ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල මුලින්ම පිහිටුවනු ලැබීය. එදා බ්‍රිතාන්‍ය පවුමට ලැබුණු පිළිගැනීම අනුකරණයෙන්, වෙළඳ කටයුතු සඳහා තමන් සතු ඇමෙරිකන් ඩොලර් භාවිතයේ දී ඒවා “රන් හා සමාන” ලෙස දිගටම පැවතේවි යන්න වෙළඳ ගණුදෙනු කරන ලද රටවල් අතර පැවති විශ්වාසයයි.

ෆියාට් සංචිත මුදල් පැමිණීම

ඇමෙරිකන් මහ බැංකුව බ්‍රෙටන් වුඩ්ස් හි එකඟතාවය පවත්වාගෙන නොගියහ. නොගෙවූ මුදල් සඳහා ඩොලර් 35 කට රන් අවුන්සයක් බැගින් රත්තරන් ගබඩා කරගෙන සිටීමට එකඟ වූ පොරොන්දුව ඇමෙරිකන් මහ බැංකුව කඩද්දී එය නිරීක්ෂණයට පත් කරන ලද ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල අහක බලාගෙන සිටියහ. 1960 ගණන් වල දී ලින්ඩන් ජොන්සන් ජනාධිපතිවරයා විසින් දරීද්‍රතාවයෙන් මුදවා ගන්නා සුබසාධන වැඩ පිළිවෙත් වලටත් වියට්නාම් යුද්ධයටත් භාණ්ඩාගාරයේ මුදල් වැය කරද්දී ඒවා කරන ලද්දේ භාණ්ඩාගාරයේ තැන්පතු වලින් නොව අලුතින් මුද්‍රණය කරන ලද මුදල් වලිනි. ඇමෙරිකාව ගබඩා කරගෙන සිටින ලද ඩොලර් 35 කට රත්තරන් අවුන්සය යන විනිමය අනුපාතිකය ඉක්මවා යන ලෙසින් නොගෙවූ ඩොලර් ප්‍රමාණයන් ඉහළ ගියේය. ඒ ගැන සොයා බලන්නට අවශ්‍ය යැයි මුලින්ම ඉල්ලා සිටියේ 60 ගණන් අවසන දී ප්‍රංශයයි. පසුව තවත් රටවල් ප්‍රංශය සමඟ එකතු වූහ.

රත්තරන් වෙනුවට ඩොලර් තබාගැනීමෙන් තුටු වූ ලෝකය පුරා පැවති මහ බැංකු එහි දී ඇමෙරිකාවට ප්‍රමාණවත් රන් සංචිත නොමැතිකමෙන් තමනට ආපහු දෙනවා කියූ පොරොන්දු ඉටු කරගත නොහැකිවේ යැයි සැක කරන්නට පටන් ගත්හ. ප්‍රංශය විසින් මූලිකත්වය ගෙන 60 ගණන් වල දී ඇමෙරිකන් මහ බැංකු චකිතයක් ඇති කරන්නට සමත් වීමෙන් 1958 දී ටොන් විසිදාහක් තිබුණු රත්තරන් සංචිතය 1970 වෙද්දී ටොන් අටදාහකට බහින ලදි. මුදවාගැනීම් හි වේගය වැඩිවෙද්දී එක්කෝ ඩොලර් සඳහා රත්තරන් දෙන වගකීම පැහැර හැරීම, නැත්නම් ඩොලරයේ අගය ඉහළ විනිමය අනුපාතිකයට නැවත අගය කිරීම විනා වෙන තෝරා ගැනීමක් ඇමෙරිකාව ඉදිරියේ නොතිබිණ. සැමදා ලැජ්ජාවට පත්විය යුතු තෝරාගැනීම ඇමෙරිකන් මහ බැංකුව විසින් කළහ. 1971 සැප්තැම්බරයේ දී ඇමෙරිකාව දෙවැනි විකල්පය තෝරාගෙන “රන් මිනුමෙන් අයින් වූහ”. (මම ගණන් බලා ඇති සැටියෙන්, 1971 දී ඇමෙරිකන් ඩොලර් සියල්ල සඳහා රත්තරන් හුවමාරැ කරන්නට ඇමෙරිකාවට සිද්ධ වූවා නම්, රන් අවුන්සයක් ඩොලර් 35 ක් වෙනුවට රන් අවුන්සයකට ඩොලර් 400 ක් බැගින් ගෙවමින් ඩොලරයේ අගය අඩු කරන්නට ඇමෙරිකාවට සිද්ධ වෙන තත්වයක් උදා වී තිබිණ.) කෙසේ වුවත්, වෙළඳාමේ යෙදෙන දැවැන්ත රටවල් සියල්ලම තවමත් පරිහරණය කළේ ඩොලරයයි. එය තවමත් ජාත්‍යන්තර වෙළඳ ගණුදෙනු සඳහා අත්‍යාවශ්‍ය වූ වැදගත් මෙහෙය ඉටු කරමින් සිටින ලදි. ඩොලරය හා රත්තරන් අතර වූ සම්බන්ධය අයින් කරන ලද වුවත්, ඩොලරය ඉටු කළ මෙහෙය කරන්නට සමත් වෙනත් මුදල් වර්ගයක් ලොව නොවීය.

ඇයි තවමත් ඩොලරය සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් ලෙසට පවතින්නේ

මුදල් හැටියට යොදාගන්නට නම් ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වූ අංග දෙකකි: පළමුවැන්න, එය විශාල වෙළඳ දේශයක් විසින් නිකුත් කරන ලද්දක් වීමයි. දෙවැන්න, දීර්ඝ කාලීනව එහි අගය එම මුදලේ අඩංගු වී තිබීමයි. මේ සාධක දෙක නිසා සංචිත ව්‍යවහාර මුදලක් ලෙසින් ඉල්ලුමක් නිර්මාණය වේ. ඇමෙරිකන් මහ බැංකුව විසින් ඩොලරය උද්ධමනයට භාජනය කරමින් සිටියත්, එයින් කාලයාගේ ඇවෑමත් සමඟින් අනෙකුත් වෙළඳ ද්‍රව්‍ය හා සමගාමීව පවතින අගය හෑල්ලු වෙමින් පැවතියත්, ඇමෙරිකන් ඩොලරය හා තරඟ කරන්නට වෙන සත්‍ය තරඟකරැවෙක් ලොව නොසිටියේය. ජර්මන් ඩොයිෂ මාර්ක් එහි අගය වැඩියෙන් රඳවා ගන්නට සමත් වූවත් ජර්මන් ආර්ථිකය සහ එරට යෙදුනු වෙළඳාම ඇමෙරිකාවෙන් භින්න භාගයකි. එනම් යම් අයෙක් තමන් සපයන භාණ්ඩ සඳහා ගෙවීම් හැටියට ජර්මන් මාර්ක්ස් ලබාගත්තේ ද, ඔහුට ජර්මනියෙන් මිල දී ගන්නට තිබුනේ භාණ්ඩ අල්පයක් පමණි. ඇමෙරිකන් ඩොලර් සතු අයට ඇමෙරිකාවෙන් මිල දී ගත හැකි භාණ්ඩ විශාල ප්‍රමාණයක් තිබුණි. ඒ නිසා මාර්ක් එකට තිබි ඉල්ලුම ඩොලරයට තිබි ඉල්ලුමට වඩා අඩු වූවකි. සියළු කොමියුනිස්ට් රටවල් වලට එරෙහි වූ බටහිර රටවල් හි හමුදාමය ආරක්ෂයා හැටියට ඇමෙරිකාවට මනෝමය සාධනීයකරණයක් ද ලැබුණු නිසාත් ඩොලරයට ඉල්ලුමක් පැවතිණ.

වර්තමානයේ දී අපිට වෙනසක ආරම්භයක් දකින්නට ලැබේ. ඩොලරය විශාල වශයෙන් උද්ධමනයට පාත්‍ර කරමින් සිටින ඇමෙරිකන් මහ බැංකුව එහි මිල දී ගැනීමේ හැකියාව අඩු කරමින් සිටින නිසා ලෝක වෙළඳාමේ යෙදෙන අනෙක් දැවැන්ත රටවල් වලට වෙනත්, වඩා හොඳ මුදල් වර්ගයක භාවිතය පටන් ගන්නට හොඳ අවස්ථාවක් පාදා දී ඇත. මෙය වැදගති. මන්ද, ඇමෙරිකන් ඩොලරය සඳහා සංචිත ව්‍යවහාර මුදලක් හැටියට පවතින ඉල්ලුම අඩුවීම යනු විදේශයන්හි සැරිසරමින් පවතින ඩොලර් ට්‍රිලියන ගණනක් නැවත ඇමෙරිකාවට ගලා ඒමයි. එවිට එක්කෝ ආර්ථික උද්ධමනයක්, නැත්නම් ආර්ථික අවපාතයක් නැත්නම් ඒ දෙකම සිද්ධ විය හැකි තත්වයක් උදා වේ. උදාහරණයක් වශයෙන් ගෝලීය මහ බැංකු කොටස් වලින් ඇමෙරිකන් ඩොලර් තබාගැනීම දැනට පවතින්නේ 62% ක් ලෙසයි. ඇමෙරිකන් ඩොලර් නෝට්ටු හැටියට නොව ඇමෙරිකන් භාණ්ඩාගාරයේ ණය හැටියට වෙනත් රටවල මහ බැංකු විසින් පොලියක් ලැබෙන භාණ්ඩාගාර ණයක් හැටියට මෙසේ ඩොලරය පවතී. විදේශයන් සතු ඇමෙරිකන් ණය වර්තමානයේ දී ඩොලර් ට්‍රිලියන 6.154 කි. ඇමෙරිකන් මුල්‍ය පදනම සේ පවතින ඩොලර් ට්‍රිලියන 3.839 සමඟ මෙය සසඳා බලන්න.

ඇමෙරිකන් ඩොලර් අනුව පවතින අභිධාන වත්කම් සඳහා විදේශීය ඉල්ලුම අඩු වී ගියොත්, භාණ්ඩාගාරයට ඒ අගයන් බැසීම පියවා ගන්නට හැකියාව ඇත්තේ ආකාර 3 කින් පමණි. ඉන් පළමුවැන්න නම් විදේශයන් විසින් දුන් ණය ගෙවා දමන්නට ඇමෙරිකන් වැසියන් ගෙවන බදු ඉහළ දමන්නට ඇමෙරිකාවට හැකියි. දෙවැන්න නම්, විදේශයන් විසින් දුන් ණය නැවත ෆිනෑන්ස් කරන්නට පොලී අනුපාතිකයන් ඉහළ දැමිය හැකියි. තුන්වැන්න නම්, තවත් මුදල් මුද්‍රණය කළ හැකියි. ඔව් එසේම ඔවුනට මේ තුනම එක එක ප්‍රමාණයන් වලින් ද කරගෙන යා හැකියි. බදු ඉහළ යැවීම හෝ පොලී අනුපාතිකය වැඩි කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කර මුදල් මුද්‍රණය ගැන විශ්වාසය තැබුව හොත් (එය තමයි සිද්ධ විය හැකි යැයි බලාපොරොත්තු විය හැකි වූව, එසේත් නැත්නම් කේන්සියානු ධර්මය සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කර ඔස්ට්‍රියන් අර්ථ ශාස්ත්‍රය වැළඳගැනීම) ඒ නිසා එවිට ණය නිදහස් කිරීම අනුව මුල්‍ය පදනම ඉහළ යනු ඇත. උදාහරණයක් හැටියට, ඇමෙරිකන් ඩොලර් අනුව පවතින අභිධාන වත්කම් සඳහා ඇති ඉල්ලුම 50% කින් පහළ ගියොත් (ඩොලර් ට්‍රිලියන 3.077) ඇමෙරිකන් මුල්‍ය පදනම 75% කින් ඉහළ යනු ඇත. එයින් රට තුල අනිවාර්යෙන්ම මිල උද්ධමනයක් හටගෙන දේශීය වශයෙන් කණගාටුදායක තත්වයක් ඇති වේ. මෙහි දී ජීවන මට්ටම අවදානමකට වැටේ.

වෙළඳ ගණුදෙනු තීරණයේ දී ලෝකයේ ඉහළ ඉල්ලුමක් පවතින ලෙසකට ඩොලරය පැවතීම බොහෝ දෙනාගේ යහපත පිණිස බව මෙහි දී අපි දකිමු. ඔවුන්ගේ ආනයන/අපනයන ගණුදෙනු ඩොලරයෙන් හැර වෙනත් මුදලකින් වෙද්දී ඩොලරයට ඇති ඉල්ලුම අඩු වීම නිසා ඇතිවන මිල උද්ධමනය වැළැක්වීමටත් සහ එයින් ඉහළ යන මිල ගණන් නිසා ඇමෙරිකන් ව්‍යාපාරයන්ට එල්ල වෙන පීඩනය වැළැක්වීමටත් ඒ නිසා ඩොලරයට ඉල්ලුමක් පවත්වා ගැනීම අවශ්‍යයයි.

සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් හැටියට ඩොලරය හමුවේ පවතින තර්ජන

ඩොලරය සංචිත හුවමාරැ මුදල් හැටියට පවතිනවාට ඇති තර්ජනය හමුවේ ඊට පාදක හේතුව නම් ඇමෙරිකන් මහ බැංකුවේ ප්‍රතිපත්තිම වෙති. මගේ අදහස, වෙනත් රටවල් විසින් ඩොලරයට “පහර දීම” සඳහා ගෙන යන කුමන්ත්‍රණ නැති බවයි. එනමුත්, ශුන්‍ය පොලී අනුපාතික ප්‍රතිපත්ති (ZIRP) සහ ප්‍රමාණාත්මක ලිහිල් කිරීම්* (QE) තුලින් ඇමෙරිකාව සිය ඩොලරය දුර්වල කරනවා යන අවබෝධය අනෙක් රටවල් තුල ද වර්ධනය වෙමින් පවතියි. ඒ නිසා ලෝක වෙළඳාම කරගෙන යන්නට ඇමෙරිකන් ඩොලරය හැරෙන්නට වෙනත් හොඳ ක්‍රමයක් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය බව ඒ රටවල් දනිති. ඇමෙරිකන් මහ බැංකුවේ උද්ධමනවාදී ප්‍රතිපත්ති දිගටම අනුගමනය කරද්දී පවා, කෙටි කාලීනව මෙසේ ඩොලරයට සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් හැටියට සිටිය හැකි වූයේ අනෙක් රටවල් විසින් ඔවුන්ගේ මුදල් ද උද්ධමනයට භාජනය කරන ලද නිසයි.

උදාහරණයක් හැටියට ජපානය විසින් ඔවුන්ගේ යෙන් ඇමෙරිකන් ඩොලරයට වඩා විශාල ප්‍රමාණයකින් උද්ධමනයට භාජනය කරන ලද්දේ මුදල් අවතක්සේරැ කර ඔවුන්ගේ ලැග සිටින ආර්ථිකයට ජවයක් දිය හැකි යැයි සිතා ගන්නා ලද අඥාන උත්සාහය නිසයි. ඉතින් අද ජර්මනියේ විරෝධය නොතකා යුරෝපීය මහ බැංකුව පවා ප්‍රමාණාත්මක ලිහිල් කිරීම් ක්‍රමයක යෙදෙන්නට සූදානම්ව සිටිති. ලෝකයේ මහ බැංකු සියල්ලම පාහේ මුදල් සැපයුම වැඩි කිරීමෙන් උද්ධමනයේ තර්ජනයක් නොමැතිව සමෘද්ධිය සාක්ෂාත් වෙනවා යන දෝෂ සහගත විශ්වාසයේ එල්බ සිටිති. මෙය ආර්ථික න්‍යයාට සහ ආර්ථික සත්‍යයතාවයට පටහැනි වූවකි. ලැග සිටින හෝ දුර්වල ආර්ථිකයෙන් ගොඩ එන්නට හෝ සමෘද්ධියට මුදල් මුද්‍රණයෙන් යා නොහැකියි. මුදල් සැපයුම වැඩි කිරීමෙන් සියල්ලන්ටම සමෘද්ධියක් නිර්මාණය නොවේ. එය කිසිදා කරන්නට නොහැකියි. තව දුරටත්, මේ වැරදි විශ්වාසය තවත් වැරදි විශ්වාසකට තුඩු දෙන්නකි. එනම්, ඉතිරි කිරීම් යනු සමෘද්ධියේ පදනම නොවේ, සමෘද්ධියේ පාර වියදම් කිරීම තුලින් සිද්ධ වේ යන වැරදි විශ්වාසයයි. මෙය ගොනාට පෙර කරත්තය ඉදිරියට දමන ආකාරයේ වැරැද්දකි.

තෙවැනි වැරද්ද නම් අනෙකුත් මුදල් හමුවේ සිදු කරන විනිමය අනුපාතිකය තුලින් සිය මුදලේ අගය අඩු කිරීමෙන් අපනයන මුල් කරගත් ආර්ථික ගොඩ යෑමක් ඉටුවේ යැයි සිතීමයි. එය යම් ගුප්තාකාරයෙන් මවන ලද එන්නතක් ශරීරගත කරවීමක් හා සමාන වී තිරසාර ලෙසින් ආර්ථික ගොඩයෑමක් සිද්ධ වනවා යන වැරදි විශ්වාස අල්ලා ගැනීමයි. එය සිද්ධ නොවන්නකි. ඔස්ට්‍රියන් අර්ථ ශාස්ත්‍රය සහ මුල්‍ය න්‍යාය ගැන වැඩි දුරට කියන්නට නොයා, මුදල් මුද්‍රණය නිෂ්පාදන ව්‍යුහයට බාධා කරනවා යැයි මට කියන්නට ඉඩ දෙන්න. එය එසේ බාධා කරන්නේ ධනවාදයේ “මිල හෙළිදරව් කරන ක්‍රියාවලිය” වංචා සහගත ලෙසින් මෙහි දී වෙනසකට භාජනය කරන නිසයි. මෙය සිද්ධ වෙද්දී, කිසිදාක ලාබයක් උපයත හැකි ලෙසකින් අවසන් නොවන ව්‍යාපෘති සඳහා මුල්‍ය වෙන් කෙරෙයි. බුබ්බුල (ආර්ථිකය හිටිහැටියේ ඉහළ යාමක්) නිර්මාණය වී එය පුපුරා යෑම (හිටිහැටියේ කඩා වැටීම) හට ගනී. ව්‍යාපාර බොහොමයකට හදිසියේ හානි පැමිණේ. එයින් ස්වභාවයෙන්ම හිඟ මුල්‍ය තව දුරටත් විනාශ වී යයි.

අනාගතයේ විය හැකි සෙනාරියන් (scenarios)

මේ මුදල් මුද්‍රණය කරන දර්ශනය ලොව හැම රටකම පැතිර ඇති හෙයින්, මුදල් උද්ධමනය කිරීම පළමුවෙන්ම නවතා දමන, වෙළඳාමේ යෙදෙන ප්‍රධාන රටකට, වර්තමානයේ ඩොලරය පෙන්වන බොරැ අගය නැතිකර දමන්නට ඉතා ඉක්මනින් හැකියාව ලැබෙන ඉඩකඩක් ඇත. පවතින අවදානම කුමක්දැයි කියා චීනය හඳුනන බවට සාක්ෂි ඇත. ඔවුන් සිය රන් සංචිත වැඩි කරන ලදි. එසේම රටෙන් රන් පිට වී යාම වැළැක්වීමටත් පාලන විධි ක්‍රම ස්ථාපිත කර ඇත. ලෝකයේ දෙවැනි විශාලතම ආර්ථිකයත්, ලෝකයේ විශාලතම වෙළඳ ජාතියකුත් එකට එකතු වී ඔවුන්ගේ මූල්‍ය රත්තරන් හා සම්බන්ධ කරත හොත්, යුවාන් හි ඉල්ලුම වැඩි වී ඩොලරයට ඇති ඉල්ලුම එක රැයින් අඩු වී යනු ඇත.

එසේ නැතිනම්, දිගු කාලයක් තිස්සේ කැකෑරෙමින් තිබෙන යුරෝපීය අර්බූදය නිසා ජර්මනිය යුරෝ කලාපයෙන් ඉවත් වී යන තැනට කටයුතු සිද්ධ වී ඩොයිෂ් මාර්ක් නැවත භාවිතය පටන් ගැනීමට ඉඩ ඇත. එයින් යුරෝ මුදල් හි ඇති කුණුවීම සැක නැතිව ඔප්පු වෙනු ඇත. තිරසාර නොවන සුභසාධන රාජ්‍යයන්ට මුල්‍ය යොදවන්නට යුරෝපීය මහා ද්වීපයේ රටවල් බාගයක් පමණ මේ හවුලේ භාවිත කරන යුරෝව කොල්ලාකමින් සිටිති. ජර්මනිය යුරෝවෙන් ඉවත් වුවහොත් එක්සත් රාජධානියෙන් පිටත වූ යුරෝ කලාපය වැඩිපුරම ඩොයිෂ් මාර්ක් භාවිත කරන කලාපයක් බවට හැරෙනු ඇත. එවිට ඇමෙරිකන් ඩොලරය වෙනුවට ලෝකයේ ප්‍රධාන සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් සඳහා මාර්ක් පත්වෙන්නට ඉඩක් ඇත.

පවතින ගැටළු සියල්ලම බිහි වූයේ සියළු මහ බැංකු වලට ෆියාට් මුදල් මුද්‍රණය කරත හැකියාව ලැබීම නිසයි. වෙළඳ ද්‍රව්‍යයක් පදනම් කරගත් මුදල් වෙනුවට අද මුදල් පදනම් වී ඇත්තේ ආණ්ඩු වලට නීති පනවත හැකි බලහත්කාරකම මත පමණි. මහ බැංකු යනු ඔවුන්ගේ රටේ මුදල් නීතිමය ලෙසකින් කූටානුකරණය (counterfeiters) කරන්නන් වෙති. මුදල් මුද්‍රණය කරන්න යැයි බලපෑම් එල්ල වෙන්නේ යුධ සහ සුභසාධන දෙකම රිසි දේශපාලනඥයන් වෙතිනි. යුද සහ සුභසාධන යන දෙකම දැඩි සේ මුල්‍ය ගිල දමන කටයුතු වන අතර ඒවා ප්‍රතිලාභ ලැබෙන “ආයෝජන” නොවෙති.

ශක්තිමත් මුදල් පවතින වාතාවරණයක දී, මුදල් සැපයුම උද්ධමනය කරත නොහැකි තත්වයක දී, යුද සහ සුභසාධන වල සත්‍ය ස්වභාවය ඉස්මතු වී පෙනී යයි. සමාජයක් විසින් අරමුදල් කොතරම් ඒවාට යට කරනවා ද නැද්ද යන්න ස්වභාවයෙන්ම දැක බලා ගන්නට අවස්ථාවක් පෑදේ. එහෙත් ෆියාට් මුදල් වාතාවරණයක දී, කිසිත් සෙවීමක් බැලීමක් නොමැතිව යුද සහ සුභසාධන වැය කෙටි කාලීනව වැඩි කරත හැකියි. මන්ද ඒවායේ අහිතකර ප්‍රතිඵල දැකගන්නට ලැබෙන්නේ කාලයක් ඉක්ම ගිය පසු නිසාවෙනි. එවිට පරිභෝජන වියදම් සහ එයින් ආර්ථිකයට සිද්ධ වෙන හානිය අතර සම්බන්ධය වටහා ගන්නට ජනතාවට ඉඩක් පෑදෙන්නේ නැත. ඉතින් යළි පියවා ගත නොහැකි ලෙසකින් තිරසාර ලෙසකින් ආර්ථිකය පවත්වා ගත නොහැකි ලෙසකින් යුද වියදම් සහ සුභසාධන වැය දෙකම ප්‍රසාරණයට බලයේ සිටින රජයට අවස්ථාව පෑදේ.

හොඳම පිළියම නම් මහා බැංකු මුළුමනින්ම අහෝසි කර දැමීමයි. සාමාන්‍ය වෙළඳ නීති වලට අනුකූලව පුද්ගලික ආයතන වලට මුදල් නිෂ්පාදනයට අවසර දීමයි. ශක්තිමත් මුදල් එවිට සියයට සියයක් රන්, රිදී වැනි වෙළඳ ද්‍රව්‍ය වල නෛසර්ගික අගයේ අනුග්‍රහයෙන් පවතිනු ඇත. මුදල් නිෂ්පාදනය කරන ඕනෑම අයෙක් ඔවුන් පොරොන්දු වූ විනිමය අනුපාතිකයට අනුව තිබිය යුතු වෙළඳ ද්‍රව්‍යයට වැඩියෙන් ඒ මුදල් සහතික සඳහා නැත්නම් ජංගම ගිණුම් සඳහා මුදල් නිකුත් කරන්නේ ද, වානිජ සහ අපරාධ නීති දෙකම යටතේ වංචා කරන ලද්දෙක් හැටියට දඬුවම් දිය හැකි වේ. රජය විසින් නීත්‍යානුකූල යැයි කියන (බොහෝ අවස්ථා වල දී) නීතිමය මුදල් පමණක් භාවිත කරත හැකියාව අහෝසි වී වෙනත් තරඟකාරී මුදල් භාවිතයට ද දිරිගැන්වීමක් සිද්ධ වේ. වෙළඳපොල විසින් හොඳ මුදල් මොනවාදැයි සොයා ගෙන අලෙවිකරණයට නොහැකි මුදල් අයින් කර දමනු ඇත. තවත් විදියකින් කිව්වොත් හොඳ මුදල් විසින් නරක නැත්නම් ගුණාත්මක බවෙන් අඩු මුදල් අයින් කර දමනු ඇත.

සංචිත ව්‍යාවහාර මුදල් සංකල්පය දිහා අපි වෙනස් විදියකට බැලිය යුත්තේ එය වැදගත් නිසායි. එය අපිට ලැබුණ වරප්‍රසාදයක් සහ වගකීමක් හැටියට අපි ඒ දිහා බැලිය යුතුයි. එය සෙසු ලෝකයට එල්ල කරත හැකි අවියක් ලෙසින් අපි භාවිතා කළ නොයුතුයි. නීතිමය මුදල් පමණක් භාවිත කරත හැකි නීති අඩු කරත හොත් හෝ අහෝසි කර දමන්නට හැකි නම්, එවිට අපිට මිල අනාවරණය කරගැනීමේ ක්‍රියාවලිය තුලින් හොඳම ශක්තිමත් මුදල් කුමක්දැයි කියා සොයා ගන්නට ඉඩක් පෑදේ. අපේ ඇමෙරිකන් ඩොලරයට එයට විය හැකි වූ හොඳම සල්ලි වෙන්නට -සත්‍යයෙන්ම ශක්තිමත් මුදල- ඉඩ දුන්නොත්, එවිට අපේ පුද්ගලික සහ සාමූහික සමෘද්ධිය ඉතා විශාල ලෙසින් ඉවැඩි වෙනු ඇත.

* *ලංකාවේ ඊට කියන්නේ “ගුණාත්මක ලිහිල් කිරීම” වුවත් මෙම ක්‍රමය ඔස්ට්‍රියන් අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයන්ට අනුව ගුණාත්මක නොවන්නකි!!!

පැට්‍රික් බැරන් විසින් ඩොලරය සංචිත ව්‍යවාහාර මුදල් වීම වැදගත් ඇයි යන මාතෘකාව යටතේ මීසස් දිනපතා තීරැවට ලියන ලද සටහනේ පරිවර්තනයයි.

බිට්කොයින් කැනීම සැකෙවින්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 8, 2017

පෞද්ගලික අයිතිය අගයන අය අතින් බිහි වූ බිට්කොයින් නිර්මාණයේ දී එය කෙසේ පුද්ගලයන් අතට පත් කරනවා ද යන්නට ඔවුන් සෑහෙන අවධානයක් යොමුකරන ලද බව පෙනී යයි. බිට්කොයින් අයිතියට සමාජයේ ඕනෑම තරාතිරමක අයෙකුට වෑයමක් ගැනීමට පුළුවන් වෙන පරිදි එය සකස් කර ඇත. පරිගණක ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන ලද පරිගණක ගැන දැනුමක් ඇති අය බිට්කොයින් කැනීම සඳහා මුලින්ම සම්බන්ධ වූවත්, ඒ සඳහා සුවිශේෂී පරිගණක තාක්ෂණ හෝ ගණිත දැනුමක් අවශ්‍ය නොවේ. ගණිත ප්‍රහේලිකා විසඳන තාක්ෂණය අඩංගු මෙවලම් වලින් තමයි අද කාර්ය භාරය සිද්ධ වෙන්නෙ.

කැනීම් පද්ධතිය රැගත් මෘදුකාංග ගොණුව අති විශාලයි. ඒ නිසා ලාබයක් ලබන්න නම්, යොදාගන්නා පරිගණකය දිවා රෑ දුවන ලෙසින් ඊට වෙන් කළ යුතුයි. විමධ්‍යගත ලෙජරයට එකතු කළ යුතු හුවමාරු “කුට්ටියක්” සඳහා අවශ්‍ය ගණිතමය ගැටළු විසඳුම් බිට්කොයින් කැනීම් වල දී සිද්ධ වෙනව.

මේ කැනීම් පද්ධතිය රැගත් ජාලයට එකතුවෙන පරිගණකයක් හැඳින්වෙන්නෙ නෝඩ් (node) එකක් නමින්. හුවමාරුවක් සිද්ධ වෙන සෑම අවස්ථාවක දී ම, දත්ත යැවෙනව මේ nodes වලට. සංකීර්ණ සමීකරණ භාවිතයෙන් හුවමාරුව සැබෑ දැයි ඒ nodes වලින් සොයා බැලීමක් සිද්ධ වෙනව. හුවමාරුව සැබෑ නම් සහතික වෙද්දී එයට ගිවිසුම්, වාර්තා සහ තවත් තොරතුරු එකතු කරන්න පුළුවන්. හුවමාරුව සහතික වුණාම එය හා අනෙකුත් හුවමාරු එකතුවෙලා විමධ්‍යගත ලෙජරයට නව කුට්ටියක් වශයෙන් එකතු වෙනව. මෙහි දී තමයි එහි නියැළුන nodes සතු සියල්ලන්ටම නව බිට්කොයින් නිකුත් වෙන්නෙ.

කුට්ටියක සීමාව පිරුණම (එක මෙගාබයිට් එකක් පමණ, තාක්ෂණය දියුණුවීමෙන් එය අනාගතයේ ඊට වඩා අඩුවිය හැකියි) ඒ සම්පූර්ණ කුට්ටිය බ්ලොක්චේන් නමින් වූ විමධ්‍යගත ලෙජරයට එකතු වෙනව. දැන් අර මුල් හුවමාරුව සහතික වෙලා සම්පූර්ණ වෙලා ආයේ ඒක වෙනස් කරන්න බැරි ආකාරයෙන් ස්ථිරකාලීනව ලෙජරයේ සටහන් වෙනව.

අයෙක් හුවමාරුවක යෙදන විට pending (කාර්යය ඉටුවෙන තෙක් රැඳී ඉන්න) කියලා දකින්න තියෙන්නෙ මේ සඳහා අවශ්‍ය විසඳුම් සංඛ්‍යාව පරිපූර්ණ වෙන තෙක්. දාමය කුට්ටි වශයෙන් සකස් කරලා තියෙන නිසා කුට්ටියක් එකතුවෙන තෙක් ඉන්න ඕන දාමයට එකතුවෙන්න. මේ ක්‍රමය තුලින් තමයි කළින් සටහනක කිව්ව ඩබල්-ස්පෙන්ඩින් විසඳන ලද්දේ.

නමුත් පද්ධතිය හදලා තියෙන්නෙම සීමාවක් දාල. ලෝකයේ ආණ්ඩු විසින් සංචිත ව්‍යවහාර මුදල් ප්‍රසාරණය කිරීම නිසා මුදල් අගය උද්ධමනයට ලක්වීම අවබෝධ කරගත් මෙහි නිර්මාතෘ අය ඒක නවත්වන්නයි මේ සීමාව පනවල තියෙන්නෙ. ඉතින් සීමාව නිසා එන්න එන්න කැනීම් තුලින් ලබාගත හැකි ප්‍රමාණය අඩුවෙනව. “කුට්ටියක්” හැටියට ලැබෙන අලුත් බිට්කොයින් ප්‍රමාණය, මුල් කාලයේ ඊට සහභාගී වූ අයට, ඒ කියන්නෙ ඒවා බාගත කරගෙන ප්‍රෝගෑම් දුවවපු අයට, අලුත් බිට්කොයින් 50 ක් ලැබුණ. ඊට පසුව 25 කට අඩුවෙලා අනතුරුව 12.5 කුට්ටියකට අඩුවුණා. සෑම කුට්ටි 210,000 ක දී ම ප්‍රමාණය බාගයකින් අඩුවෙන විදියටයි එය නිර්මාණය කරලා තියෙන්නෙ. පද්ධතියට කාලයෙන් කාලයට එකතුවෙන පරිගණක බලය අනුව මේ කැනීම් කරන ගණිතමය දුෂ්කරතාවය නිසාවෙන් සෑම වසර හතරකටම සැරයක් ලැබෙන බිට්කොයින් ප්‍රමාණය බාගයකින් අඩුවෙනව කියල තමයි අනුමාන වෙන්නෙ. 2020 වෙද්දී අලුතින් කනින බිට්කොයින් කුට්ටියක තියෙන්නෙ බිට්කොයින් 6.25 ක් පමණයි.

ගොඩක් අය කැනීම් කරන්න එකතුවීමෙන් ගණිතමය ප්‍රහේලිකා විසඳන හෑෂ් රේට් එකත් ඉහළ යන නිසා, නිකුත් කරන බිට්කොයින් ප්‍රමාණය එන්න එන්නම අඩුවෙන නිසාත්, පරිගණක 50 ක් තියාගෙන වුණත් බිට්කොයින් තනිවම කැනීම අද ලාබදායක දෙයක් නොවේ. ලබාගත හැකි ප්‍රමාණය දුවවන පරිගණක බලය හා විදුලි බලය එක්ක ගත්තම ලොකු කුට්ටියක් නෙමෙයි. පරිගණක කිහිපයක් දාගෙන කණ්ඩායමක් හැටියට එකතුවෙලා කරනවා නම් එහි දී විදුලි බලයේ වැය බෙදිලා යනව වගේම ලැබෙන කුට්ටියත් හැමෝම අතරෙ බෙදිලා යනව. එන්න එන්නම අඩුවෙන් කුට්ටියක් ලැබෙන සහ දුෂ්කර බැවින් වැඩිවන ක්‍රමය නිසා වැය එක්ක සසඳන විට තනි අයෙකුට ඒ මාර්ගයෙන් ලාබයක් උපයන්න ජීවිත කාලය මදි.

මෙතැන තියනව බිට්කොයින් කැනීමෙන් ලාබයක් ඇත්දැයි පෙන්වන කැල්කියුලේටර් එකක් සහ කැනීමට කැමති අයට වැදගත් තොරතුරු රාශියක්.

දැන් 2140 වසරේ දී බිට්කොයින් සියල්ලම නිකුත් වෙලා ඉවර වුනාම මේ කනින සහ හුවමාරු ගැටළු විසඳන අයට ගාස්තු හැටියට අලුත් බිට්කොයින් ලැබෙන්නෙ නැහැ. වෙළඳපොල තුල ඒ වෙද්දී බිට්කොයින් භාවිතය පැතිරිලා ගිහින් වෙළෙන්ඳන්, හුවමාරු මධ්‍යස්ථාන, ගණුදෙනුකරුවන් වැඩිවීම නිසා ඔවුන් විසින් බිට්කොයින් වලින් කරන ගණුදෙනු සඳහා ගෙවන්නට කැමති ගාස්තුවත් වැඩිවෙලා යාවි යැයි අපේක්ෂා වෙනව. ඒ හුවමාරු ගාස්තු වලින් තමයි එවිට මේ හුවමාරු ගැටළු විසඳන අයට බිට්කොයින් ආදායම් උපයන්න හැකිවෙන්නෙ. ඒ වෙද්දී හුවමාරු ප්‍රහේලිකා විසඳා සහතික කිරීම සහ ඒ සඳහා බිට්කොයින් අයිතිකරුවන් ගෙවන්නට කැමති ගාස්තු සමතුලිත තත්වයකට පැමිණ පවතීවි යන්න අපේක්ෂා වෙනව.

බිට්කොයින් ගැන ලෝක අවධානය වැඩිවෙමින් පවතිද්දී ගුණය වැඩි කරන අය හෙවත් Bitcoin Multipliers වැනි නම් වලින් හොර කණ්ඩායම් ද අද බහුලව සිටිති. මේ අය සිය හුවමාරු ආයතනය තුලින් කරන්නේ ඔබ යවන බිට්කොයින් වල අගය වැඩිකර ඒවා ආපසු දීම යැයි ඔවුන් කියති. ඒ සේවාව ඔවුන් නොමිලේ සපයන බව ද කියති. එසේ නොමිලේ සපයන සේවාවකින් ඔබ යවන බිට්කොයින් ඔවුන්ගේ ගණිත දස්කම් තුලින් වැඩිකර දෙන්නේ මේ තාක්ෂණය සාර්ථක වෙනවා දකින්නට ඔවුන් කැමති නිසා යැයි ද කියති. වෙහෙසක් නොගෙන සහ ගණන් බලා ගන්නා අවදානමක් නොමැතිව පොහොසත් වෙන්නට හැකි යැයි සිතා මෙවැනි හොර කණ්ඩායම් වලට අහුවෙන අය ලොව බහුලය.

විශ්වාසනීය බව සහ රහස්‍ය බව එකවර රකින බිට්කොයින්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 7, 2017

ගණුදෙනුකරුවන් අතර මුදල් හුවමාරුවේ දී විශ්වාසනීයත්වය සොයා බැලීම අනවශ්‍ය වූ සාධකයක් බවට පත්කරන ලද ආකාරය සරලව පැහැදිලි කරන්නට මේ සටහනෙන් උත්සාහයක් ගනිමි. එකිනෙකට වෙනස් වූ ඒත් ඇඳී පවතින සංකල්ප දෙකක් එහි දී ක්‍රියාවට නැංවේ.

තමන්ට අයිති වූවක් පොදු අයිතියක ගබඩාකර තියා ගන්නේ කෙසේද යන ගැටළුව මේ බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය විසඳන ලද්දකි.

පොදුබවේ ශෝකාන්තයෙන් ගැලවෙන්නට බිට්කොයින් නිර්මාණය කර ඇත්තේ “කැනීම” තුලින් පෞද්ගලික අයිතියට පත්වෙන්නටයි. පොදු අයිතියේ ඇති යමක් සියල්ලන්ම බෙදාගෙන ඉවර කිරීම අත්හිටුවා එහි රහස්‍යතාවය ආරක්ෂා කරන්නට අවශ්‍යයයි. ප්‍රහේලිකා විසඳීමෙන් (ක්‍රිප්ටෝග්‍රෆි) ඉදිරිපත් කරන පොදු-යතුර එම කාර්ය භාරය ඉටු කරයි. එම අවස්ථාවේ දී ම, පෞද්ගලික අයිතියේ වූ තැන්පතුවේ ඇත්තේ “හොර නෝට්ටු” නොවන බව ද එය විසින් සනාථ කරයි.

සයිලස් බාර්ටා සහ රොබට් මර්ෆි සහ යන දෙදෙනා එය පහදා දී ඇත්තේ මෙසේය (මෙම සබැඳියෙන් එය ඉංග්‍රීසියෙන් කියවත හැකියි): “යම් සමාජ කොට්ඨාශයක මුදල් පදනම්ව පවතින්නේ 1, 2, 3 … , යනුවෙන් 21,000 දක්වා පූර්ණ සංඛ්‍යාවන් වලින් යැයි සිතන්න. ඕනෑම අවස්ථාවක දී, එක් පුද්ගලයෙක් අංක 8 යන්නට “අයිතිය” කියද්දී වෙනත් අයෙකු අංක 34,323 යන්නට “අයිතිය” කියයි, ඒ ආකාරයෙන් මෙය සිද්ධ වේ.

මේ තත්වයේ දී, බිල්ට සැලි වෙතින් වාහනයක් මිල දී ගන්නට අවශ්‍යයයි, වාහනේ මිල “අංක දෙකක්” වේ. බිල්ට අංක 18 සහ අංක 112 අයිතියි. ඉතින් බිල් ඒ අංක දෙක සැලිට දෙයි, සැලි බිල්ට වාහනය දෙයි. එය භාවිතයේ යෙදෙන සමාජ කොට්ඨාශය කාරණා දෙකක් පිළිගනිති: වාහනේ අයිතිය දක්වන සහතිකය සැලි වෙතින් බිල්ට මාරු වූ බවත් දැන් සැලී 18 සහ 112 යන අංකයන්හි අයිතිකරුවා බවත්ය.”

රහස්‍යතාවය එක පැත්තකින් සිද්ධ වෙද්දී අනිත් පැත්තෙන් විනිවිදතාවය ද සිද්ධවීම විමධ්‍යගත ලෙජරයේ හෙවත් බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණයේ ඇති අපූරු ලක්ෂණයයි. ගණුදෙනුව ගැන සාධක සැඟවීමක් නොව විමධ්‍යගත ලෙජරය ක්‍රියාවට නැඟෙන බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය තුලින් සිද්ධ වෙන්නේ හුවමාරුව අව්‍යජ යැයි සහතික කිරීමයි.

අයෙක් සැබෑ අයිතිකරුවා යැයි සහතිකය සිද්ධ වන්නේ කෙසේද යන්න කොයින් ඩෙස්ක් නමින් පවත්වාගෙන යන අඩවිය මෙසේ සරලව විස්තර කරයි.

කැනීම තුලින් ව්‍යවහාරයට ඉදිරිපත් කර ඇති බිට්කොයින් අංක මොනවාදැයි විමධ්‍යගත ලෙජරයේ සියල්ලන්ටම දැනගත හැකියි. ඒත් ඒවා කුමන සැබෑ පුද්ගලයාගේ අයිතියෙන් යුතුදැයි දැනගන්නට ක්‍රමයක් එහි නැත. තම ගිණුමට පිවිසෙන පෞද්ගලික යතුර ආරක්ෂාවෙන් තමන්ගේ බිට්කොයින් එකතුවේ ආරක්ෂාව රැකීම අයිතිකරුවා සතුව පවතින වගකීමයි.

මේ ගිණුම් අංකයත් සහ එයට පිවිසෙන පෞද්ගලික යතුරත් ආරක්ෂා කර තබාගන්නට නිපැදවුණ, සාක්කුවේ දමාගෙන යා හැකි කුඩා හාඩ්ඩ්‍රයිව් පෙට්ටියක් වැනි පරිගණක මෙවලම් බොහොමයක් අද වෙළඳපොලේ දකින්නට ඇත. ඒවා සමඟ මොබයිල් දුරකතන බ්ලූටූත් තාක්ෂණයෙන් එකතු වී ගෙවීම් කරන්නට සහාය වෙයි.

හුවමාරු සඳහා සේවා සපයන ආයතන තුලින් තොරතුරු ‘හැක්වීම’ නිසා බිට්කොයින් මංකොල්ලයන් සිද්ධවීම ගැන අහන්නට ලැබේ. ක්‍රෙඩිට් කාඩ් තොරතුරු එසේ හැක් ප්‍රහාරයන්ට ලක්වූ අවස්ථාවල දී ක්‍රෙඩිට් කාඩ් සපයන ලද ආයතන ඒවා ගැන යම් දුරකට වගකීම බාරගනිති. ඒත් බිට්කොයින් අධිකාරියක් නැති නිසා, කොල්ලකන ලද බිට්කොයින් ගැන පැමිණිලි කරන්නට කිසිම ආයතනයක් නැත.

නව හුවමාරු ක්‍රම සහ නව හුවමාරු කේන්ද්‍රයන් බිහිවෙද්දී හිටිහැටියේ විවිධ පුද්ගලයන් සතු වූ බිට්කොයින් තොග පිටින් සොයාගත නොහැකි වූ අවස්ථා දකින්නට ලැබුණි. අයිතිකරුවන් විසින් වාර්තා කිරීම නිසා විමධ්‍යගත ලෙජරයේ ඒවා අතුරුදහන් වූ, සසරණයේ නොපවතින බිට්කොයින් හැටියට හැඳින්වේ.

නමුත් ඒවා යළි සොයාගන්නා තැනැත්තාට ඒවායෙන් ගණුදෙනු කරන්නට හැකියාවක් නැත. මංකොල්ලන ලද බිට්කොයින් යනු හුවමාරු පිළිවෙත හරිහැටියට නොදන්නා අය විසින් තම පෞද්ගලික යතුර හෙළි කිරීම නිසා හොරෙක් බිට්කොයින් මංකොල්ලයට සමත් වීමයි. ඒ පෞද්ගලික යතුර කෘතීම බුද්ධියෙන් සොයාගන්නට තරම් පරිගණක හැකියාවක් නාසා ආයනයේ පරිගණක වලට ද නැතැයි සැලකේ. අතුරුදහන් වෙන බිට්කොයින් යනු නව ක්‍රමවේද ගෙනෙද්දී හටගත් පරිගණක ක්‍රියාවලියක ‘ග්ලිච්’ එකක් නිසා ඩිජිටල් අවකාශයේ ගිය තැනක් සොයාගන්නට නොහැකිවීමයි.

එවැනි අවස්ථාවක දී සුපිරි දක්ෂයෙක් සිය කාලය හා මොළය යොදවා ඒවා වැටුණු තැන් යළි සොයාගන්නට සමත් වී ඒවායේ අයිතිකරුවන් වෙත ඉදිරිපත් කර තමන්ගේ කාලය හා දැනුමට ප්‍රතිශතයක් ගාස්තුවක් වශයෙන් ලබාගත් අවස්ථා ද දකින්නට ලැබේ.

බිට්කොයින් වලට අගයක් ලැබුණේ කොහොම ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 5, 2017

පරිගණක තාක්ෂණවේදීන් අතර හුවමාරුවට යොදාගත් ඩිජිටල් මුදල් ක්‍රම අතර බිට්කොයින් යනු මුලින්ම බිහිවූ එවැනි මුදල් වර්ගය නොවේ. ඒත් ඩිජිටල් මුදල් භාවිතයේ එතෙක් පැවති ප්‍රධාන ගැටළුවක් වූ “ඩබල්-ස්පෙන්ඩින්” නිරාකරණයට සමත් වූ ක්‍රමවේදයක් නිර්මාණය කිරීම නිසා එයට සුවිශේෂ තැනක් හිමිවිය.

සතොෂි නකාමොටෝ නමින් පෙනී සිටි පුද්ගලයා “බිට්කොයින්: අයෙකු වෙතින් තව අයෙකුට යවත හැකි ඉලෙක්ට්‍රොනික් සල්ලි ක්‍රමය” නමින් සංකල්පය ප්‍රසිද්ධ කළේ 2008 ඔක්තෝබර් 31 වැනිදායි. ඔය සබැඳියෙන් එම ලිපිය ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්නට හැකියි.

එම අදහස මහජනතාවට ඉදිරිපත් වී මාස දෙකක් යද්දී එහි සතොෂි ඉදිරිපත් කළ විමධ්‍යගත ලෙජරය සංකල්පයෙන් බිට්කොයින් හැදූ පිරිසක් දකින්නට ලැබුණි. ඔවුන්ව ජනනය කුට්ටිය (Genesis Block) යැයි හැඳින්විණ.

මේ නව මුදල් සංකල්පය ගැන උනන්දුවක් හා කැමත්තක් දැක්වූ අය ලොව නන් දෙසින් මේ බිට්කොයින් ප්‍රවර්ධනයේ කොටස්කරුවන් වන්නට ඇදී ආහ. ඔවුන් කාගේ කවුදැයි කුමන තරාතිරමකදැයි කියා නම් ගම් වලින් පෙනී සිටි අය නොවූහ. ඒවා බිට්කොයින් පද්ධතියේ වැඩි දියුණුව සඳහා දැනගත යුතු සාධක නොවිණ.

ජේම්ස් හවෙල් බ්‍රිතාන්‍යයේ IT සේවකයෙකි. 2009 පෙබරවාරියේ දී ඔහු බිට්කොයින් 7,500 ක් කැනීමට සමත් විය. ඒත් කැනීම් කළ පරිගණකයේ ශබ්ද ඝෝෂාව රිස්සුවේ නැති ඔහුගේ පෙම්වතිය මේ අගයක් නැති බිට්කොයින් කැනීමේ නියැළීම ඔහු ලවා නවතා දමන ලදි. ඒ බිට්කොයින් වලින් බඩු මිල දී ගන්නට කඩ විවෘත වෙන්නට වසර දෙකකට පෙරයි. පරිගණකය පරණ බඩු කඩේකට විකුණූ හේ බිට්කොයින් දැමූ ඩිජිටල් පසුම්බියේ තොරතුරු රැගත් හාඩ් ඩ්‍රයිව් එක කුණු ගොඩට යැවීය. තම ගිණුමේ නොහොත් පසුම්බියේ විස්තර නොමැතිව ඔහුට සිය බිට්කොයින් තැන්පතුව යළි ලබාගන්නට නොහැකියි. මේ දිනවල හේ කුණු ගොඩවල් අවුස්සමින් ඒ හාඩ් ඩ්‍රයිව් එක සොයනවා යැයි ප්‍රවෘත්ති වලින් දැකිය හැකියි.

ඉතින්, බිට්කොයින් නිකුත් කර වසරක් ගෙවෙද්දී, එහි ඩොලර්/පවුම් මිල ගණන කොපමණදැයි කිසිවෙක් දැන සිටියේ නැත. ඒ නිසා ඒ කාලයේ එහි අගයක් නොවූවා යැයි කීම නිවැරදියි.

අද වෙනිසියුලාව තමන්ගත් ණය ගෙවීමෙන් ගැලවෙන්නට ක්‍රිප්ටොමොනිඩා හඳුන්වා දෙන්නට යති. පෙට්‍රෝ ඒකකයට එරට ඛනිජ සම්පත් වලින් අගය ලබාදෙන බව කියා සිටියි. චීනය, රුසියාව මෙන්ම එංගලන්තය ද රාජ්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ ගෙනෙන ඩිජිටල් මුදල් ගැන අවධානයක් යොමු කර ඇත.

මේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් එන ඩිජිටල් මුදල් බිට්කොයින් වලට වඩා ජනප්‍රිය වෙනු ඇතැයි සිතෙන්නේ, ලෝකයේ බලවත් ආණ්ඩු විසින් සහතික කරන මුදල් ක්‍රම පවතිද්දීම බිට්කොයින් වලට අගයක් ලැබුණේ කෙසේදැයි නොවැටහෙන අයට පමණකි.

මේ මෘදුකාංග පද්ධතිය නිර්මාණය කළ පසුව බිට්කොයින් සඳහා අගයක් සැනෙකින් ලැබුනේ නැත. අගයක් ඇති දෙයක් බවට හැරෙන්නේ පුද්ගලයන් ඒවායෙන් ආයෝජන සහ ගණුදෙනු කිරීම පටන් ගැනෙද්දීය.

හරකා බාන, ලුණු, රන් රිදී සහ සිගරට් වැනි දෑ මුදල් හැටියට ලොව භාවිතා වූයේ එහි නෛසර්ගික වූ අගයක් පැවති හෙයිනි. ඒත් බිට්කොයින් වල නෛසර්ගික අගයක් නැත. හරකා බාන වෙතින් මෙන් එයින් වැඩ ගන්නට නොහැකියි. ලුණු මෙන් කන්නට හෝ ආහාර කල්තබා ගන්නට යෙදිය නොහැකියි. රන් රිදී මෙන් පළඳින්නට හෝ තියුණු තාක්ෂණික උපකරණ හදන්නට යොදාගත නොහැකියි.

බිට්කොයින් සඳහා අගයක් එන්නේ එයින් කුමක් කරත හැකියි ද යන්න තුලිනි. අප සතුව ඇති මුදල් වෙනත් අයෙකුට යැවීමේ දී අතරමැදියෙක් අවශ්‍ය අවස්ථා වැඩි ලෝකයක අද අපි ජීවත්වෙමු. වයර් ට්‍රාන්ස්ෆර්, ක්‍රෙඩිට් කාඩ් පත්, පේපෑල් යනාදිය තෙවැනි පාර්ශවයක් විසින් අපේ මුදල් වලින් වෙන අය සමඟ කරන හුවමාරු වලට ඉඩ සකසා ඊට ගාස්තුවක් අය කරගනු ලබයි. මේ ආයතන සපයන සේවා භාවිතයේ දී අප ඔවුන් සමඟ විශ්වාසනීය සබඳතාවයකින් කටයුතු කරනු ලබයි.

ලයිට් බිල්, හෝටල් බිල්, ගුවන්ගමන් ටිකට් යනාදියට ගෙවන්නට චෙක්පත් නිකුත් කරන බැංකු සහ වීසා සහ මාස්ටර්කාඩ් යනාදිය අද නැතිවම බැරි ආයතන බවට පත්වී තිබේ. තමන්ට ලැබුණු චෙක්පතේ සඳහන් මුදල ගෙවීම අදාල ගිණුම පවතින බැංකුව ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් කුමක් වේ ද? චෙක්පතකට මාස තුනකට එහා දිනයක් දමා බඩු විකුණුවාම ගෙවන්නම් යැයි කියන ගණුදෙනු බහුල ලංකාවේ අයට නම් බිට්කොයින් වලින් බඩු මිල දී ගනිද්දී පැයක් ඇතුලත මුදල් තම පසුම්බියට ලැබෙනවා යන්න අරුම පුදුම මැජික් හැටියට පෙනී යනු ඇත.

බිට්කොයින් ගණුදෙනුවක දී (වර්තමානයේ) පැයක් පමණ කාලයක දී සල්ලි හුවමාරුව සිද්ධ වේ. හුවමාරුවක් සඳහා ලෙජරය නඩත්තු කරන අය වෙතින් යවන්නාගේ අනන්‍යතාවය සහ ලබන්නාගේ අනන්‍යතාවය තහවුරු කිරීමක් සිද්ධ වේ. මෙහි දී අනන්‍යතාවය යනු පෞද්ගලික තොරතුරු සොයාබැලීමක් නොවේ. එහි දී සිද්ධ වෙන්නේ බිට්කොයින් පද්ධතියේ ගණුදෙනු පිළිවෙත අනුගමනයයි. සෑම බිට්කොයින් ඒකකයක්ම කැනීමෙන් පසුව සිද්ධ වූ හුවමාරුව විමධ්‍යගත ලෙජරයේ සටහන් වී ඇත. ඒ නිසා එහි ගමන් මාර්ගය විමසා බැලීම ඕනෑම අයෙකුට පුළුවන. ඔබ සතු බිට්කොයින් ඒකකය යම් කාලයක දී ජෝර්ජ් ක්ලූනි සතුව පැවතියාදැයි කියා දැනගැනීමට හැකියාවක් ඇතැයි වරදවා වටහා නොගන්න. අයිතිය සතු පුද්ගලයා කවුදැයි කියා නොව දැනගන්නට හැකියාව ඇත්තේ එහි කළින් හිමිකාරත්වය පැවති ගිණුම් අංකය කුමක්දැයි කියා පමණි.

එක් පුද්ගලයෙකුට ගිණුම් කිහිපයක් අතර බිට්කොයින් මාරු කරමින් පවත්වාගන්නට හැකියාව පවතී. ඒ නිසා යම් ගිණුමක ඇත්තේ යම් පුද්ගලයෙකු සතු මුළු බිට්කොයින් ප්‍රමාණය නොවේ. තමන්ගේ එක ගිණුමකින් තව ගිණුමකට බැර කළ පමණින් ආදායමක් ඉපැයීමක් සිද්ධ නොවන නිසා එවැනි හුවමාරු සඳහා රජයකට බදු ගැසීමට ද දුෂ්කර වෙයි.

කොපමණ මුදල් ප්‍රමාණයක් හුවමාරු වුවද බිට්කොයින් හුවමාරු කේන්ද්‍රයක අයකරන ගාස්තුව ඩොලරයක් පමණි. බඩුව ලබාගෙන ගෙවීම කැන්සල් කරන්නට හැකියාවක් නැත. හුවමාරුවේ යෙදෙන අයට ඩොලර්, පවුම් සහ රන් රිදී හරහා යන්නට නොවෙද්දී සහ බඩු විකුණන සහ බඩු මිල දී ගන්නා සියල්ලන් බිට්කොයින් වලින් කටයුතු කරන්නට පටන් ගතහොත් එවැනි හුවමාරු කේන්ද්‍රයන්හි අවශ්‍යතාවය ද නැති වී යයි.

බිට්කොයින් වල ප්‍රධාන අරමුණක් වූයේ මේ එකිනෙකා සමඟ හුවමාරු කරගැනීමේ ගැටළුව විසඳීමයි. තෙවැනි පාර්ශවයක් නැතිව, ව්‍යවහාර මුදල් හි පවතින ලක්ෂණ වලින් යුතු ගෙවීම් පද්ධතියක් ලෝකයේ ඕනෑම තැනක වාසය කරන අයෙකුගේ භාවිතයට ඉදිරිපත් කිරීමයි.

ලංකාවේ අයෙකුට වුවද බිට්කොයින් පසුම්බියක් හදාගත හැකියි. ඒ හිස් බිට්කොයින් පසුම්බිය පුරවන්නට රුපියල් වලින් ගෙවා බිට්කොයින් මිල දී ගන්නට නීතිමය ඉඩකඩක් රටේ නැති වුවත්, තමන් ඉදිරිපත් කරන භාණ්ඩ හෝ සේවා සඳහා බිට්කොයින් වලින් ගෙවීමක් ලබාගෙන ඒ පසුම්බිය පුරවා ගත හැකියි. බිට්කොයින් ප්‍රවර්ධනය සඳහා පවතින වෙබ් අඩවි විවිධ භාෂා වලින් ඒ තොරතුරු පරිවර්තනය කරන්නට බිට්කොයින් වලින් ගෙවීම් කරන බව සඳහන් කර ඇත. ලංකාවේ වෙළෙන්ඳන් බිට්කොයින් වලින් ගෙවීම් බාරගන්නට පටන් ගනිද්දී, බිට්කොයින් අයිතිකරුවන් සංඛ්‍යාව ඉහළ යෑම නවත්වන්නට නොහැකි වෙයි. මන්ද, රජයට කුට්ටියක් නොගෙවා, බැංකුවකට ගාස්තුවක් වෙන් නොකර, යවන්නට කැමති ප්‍රමාණය මුළුමනින්ම අනෙකාගේ පසුම්බියට යවත හැකියාව බිට්කොයින් අයිතිකරුවාට ලැබෙන නිසයි.

මුදල් නිකුත් කිරීමේ ඒකාධිකාරය බිඳ හෙලූ බිට්කොයින්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 4, 2017


නිර්මාණශීලීත්වයට තැනක් දිය යුතු යැයි පැවසීම අද ලෝකයේ බොහෝ දෙනෙකුගේ ප්‍රසාදය දිනාගන්නට සමත් වහරකි. ඒත් මිනිස් සත්වයා යනු හුදෙක්ම නිර්මාණශීලීත්වය පිළිගැනීමට බිය සත්වයෙකි. කාලයක් තිස්සේ බහුතරයකගේ පිළිගැනීමට පාත්‍ර වූ දැයක් බාරගන්නට යුහුසුළුව ඉදිරිපත් වූවද, නොදන්නා නුහුරු වූවක් දිහා සැකයෙන් සහ බියෙන් බැලීම මිනිස් සත්වයා තුල පවතින ස්වභාවික වූ හැදියාවකි. ගුරුවරයෙක් පවා තමා යටතේ ඉගෙන ගන්නා දරුවාගේ නිර්මාණශීලීත්වය බාරගන්නේ එහෙමත් අවස්ථාවක දී ය. නිර්දේශයට අනුව යමින් ඉදිරිපත් කරන හොඳම කොපියට වැඩියෙන් ලකුණු දීම සුලබව දකින්නට ලැබෙන්නයි. නොදන්න යකාට වඩා දන්න යකා හොඳයි යැයි පිළිගැනීම ලෙස මෙය දැක්විය හැකියි.

පුරාතනයේ දී විවිධ පුද්ගලයන්ට මුදල් නිකුත් කිරීමේ අයිතිය තිබුණ ද, විසිවැනි සියවස වෙද්දී ක්‍රමයෙන් එය මුළුමනින්ම රටේ ආණ්ඩුව බාරයට පත්වී තිබිණ. මුදල් නිකුත් කරන පෞද්ගලික අයිතිකරුවන් වගකීමෙන් තොරව, නිසි පාලනයකින් නොයුතුව, කටයුතු කළ අවස්ථාවල දී ඔවුන් බංකොළොත් වූහ. ඒත් වගකීමෙන් තොර අනිසි පිළිවෙත් ක්‍රියාත්මක කිරීම නිසා රටක් පාලනයේ සිටි පුද්ගලයෙක් ආර්ථිකව බංකොළොත් වූයේ එහෙමත් දවසකය. ඒ රටේ ජනතාව තවත් වැඩි ජීවන බරක් කරගහද්දී පාලනයේ සිටි පුද්ගලයන් කණ්ඩායම යම් තරමින් වෙනස් වීම පමණක් නිරන්තරයෙන් සිද්ධ විය.

ආණ්ඩුවක් මුදල් උපයන්නේ නැත. යම් ආණ්ඩුවකට බදු සහ ගාස්තු මාර්ගයෙන් ලබාගන්නට හැකියාව ඇති මුදල් ප්‍රමාණයට වඩා වියදම් කරන්නට මුදල් අවශ්‍ය වෙද්දී, නව මුදල් නිකුත් කිරීම මගින් අයවැය පරතරය පියවා ගැනීම සිද්ධ වේ. රෝම අධිරාජ්‍යයේ මෙන් අඩු වටිනාකමෙන් යුතු ලෝහ යොදා කාසියේ ලෝහ වටිනාකම අඩුකර ඒත් අගය එලෙසින්ම පවත්වාගන්නට අද ආණ්ඩු කටයුතු නොකරති. අද නෝට්ටු හා කාසි නිකුත් නොකර මුදල් ප්‍රසාරණයට හැකියාව ආණ්ඩුවට තිබේ. ඒ ආණ්ඩුවේ බලය යටතේ අලුත් මුදල් සමාජයට බහින්නේ බැංකු පද්ධතියෙනි. එහි දී සමහර මිල ගණන් මුලින් විකෘති වෙයි. අනතුරුව අලුත් මුදල් ප්‍රමාණයට අනුව ආර්ථිකය හැඩ ගැසෙයි. ජනතාවගේ ජීවන බර තවත් වැඩිවේ.

ව්‍යවහාර මුදල් අච්චු ගැසීම ඉතා ලාබදායී වූ ඒකාධිකාරයකි. ලෝකයේ කිසිම ආණ්ඩුවක් ඒ සඳහා තමන් සතු ඒකාධිකාරය පෞද්ගලික අංශයට ආපසු බාරදෙන්නට සූදානම් නැත. ණය පොලී අනුපාත හැසිරවීමේ බලය අල්ලා ගැනීම නිසා අලුත් ණය තුලින් තවත් මුදල් අච්චු ගහන්නට ආණ්ඩු සමත්ව සිටිති. වෙළඳපොල තුල නව අගයක් නිර්මාණය තුලින් නව මුදල් නිර්මාණය වෙන්නේ කෙසේදැයි නොදන්නා කමෙන් ආණ්ඩුව නිකුත් කරන අලුත් මුදල් දෝෂ සහගත දැනුමක් සපයන බව ජනතාව නොදනිති. සැබෑ තැන්පතු වලින් මුල්‍යකරණයට නොහැකි වූ ව්‍යවසායකයා නව ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරන්නට පටන් ගනියි.

ආර්ථික බුබ්බුල යැයි කළින් කලට දකින්නට ලැබෙන්න මෙසේ ආණ්ඩුව විසින් කළ මැදිහත්වීම් නිසා හටගන්නා අර්බූදයන් වෙති. බිට්කොයින් හුවමාරු අගය සත 14 සිට ඩොලර් 88 ට යද්දී එය සමපේක්ෂණ බුබ්බුලයක් යැයි හඬගෑ අය සිටියහ. අගය 700% කින් වැඩිවෙද්දී නැවතත් එය අහන්නට ලැබේ. රටකට මුදල් යවද්දී රජය කුට්ටියක් කපාගන්නා තත්වයන් යටතේ පවතින නිතර අගය පහළ බහින, මුද්‍රණය කළ කඩදාසියේ වටිනාකමටත් වඩා අගය පහළ යන මුදල් වර්ග වලින් හැකියාවක් ඇති අය අයින් වෙති.

ආණ්ඩුව විසින් මුදල් බාරව සිටිනවා වෙනුවට ස්වභාවික විකල්පය විය යුත්තේ පෞද්ගලික අයිතිකරුවන් මුදල් නිෂ්පාදනයයි.

බිට්කොයින් බිහිවූයේ මේ වෙළඳපොල අඩුපාඩුව පියවන්නට ගත් වෑයම් තුලිනි.

මුදල් වලට අයිතිය කියන සියල්ලන්ම ව්‍යවහාරය සඳහා මුදල් නිකුත් කරන්නට, එහි වගකීම හා පරිපාලනය සියතට ගන්නට කැමති අය නොවෙති. රන්කාසියක් ළඟ තබා ගැනීමට ඇති ආශාව මෙන් මුදල් නෝට්ටුවක් ළඟ තබාගැනීමේ ආශාව ඇත්තේ ඉතා ස්වල්ප දෙනෙකුට පමණි. බහුතරයට අවශ්‍ය මුදල් නෝට්ටු හා කාසි වලින් ගණුදෙනු කිරීමටයි. මුදල් ඉතිරි කිරීම සහ තැන්පතු යනු වියදම් නොකරන මුදල් වලින් ලාබයක් උපයා ගැනීමයි. ව්‍යවසායකයාට උවමනා උපයන ලද මුදලින් වියදම් නොකර ඉතිරි කරගත්ත හෙවත් සැබෑ තැන්පතු වලින් නව ආයෝජන මාර්ග වලට පිවිසීමයි.

බිට්කොයින් වලින් මුලින්ම සිද්ධ වූයේ අතරමැදියා ඉවත් කර දැමීමයි. ආයතනයකින් නිකුත් කරන මුදල් වෙනුවට පුද්ගලයෙක් විසින් උපයන මුදල් තමන් කැමති පරිදි තවත් අයෙක්ට තෑගි කරන්නට හෝ යම් සේවාවක් හෝ භාණ්ඩයක් සඳහා හුවමාරු කරගන්නට නැවතත් හැකියාව පෑදිණ.

බිට්කොයින් “පාලනය” කරන්නට කිසිවෙක් නොසිටියි.

මහා පරිමාණයෙන් පවතින රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් හේතුවෙන්, ලංකාවේ වාසය කරන අයෙකුට පහසුවෙන් කළ හැකි වෙළඳපොල ගණුදෙනු ප්‍රමාණය ඉතා සොච්චමකි. ඇමෙරිකන් සත 14 ක අගයකින් යුතු නිර්මාණශීලී අගයකින් වූ දැයක් ගැන අහන්නට ලැබෙද්දී එය තමන් උපයාගත් මුදලින් මිල දී ගන්නට නීතිමය ඉඩකඩක් ඔහුට නොලැබේ. ඒ නිසා එහි අගය ඇමෙරිකන් ඩොලර් 11,000 ඉක්මවා යද්දී එය විකුණා ධනවතෙක් විය හැකි අවස්ථාව ද ඔහුට අහිමි වී යයි. බිට්කොයින් වලින් ගෙවා බඩු ගෙදරටම ගෙන්වා ගැනීමට හැකි ලංකාවේ කඩපොල තවම විවෘත නැත. පිටරටෙන් ගෙන්විය හැකි භාණ්ඩ දැඩි රේගු නීති සහ ගාස්තු වලට යටත්ව පවතියි.

ඉතා සුළු භූමි සීමාවකට කොටු වී හිර වී සිටින ලංකාවේ පුරවැසියාට තව තවත් වැඩි වෙන ණය බරක් පටවන ආණ්ඩු ක්‍රමය, අධ්‍යාපන ක්‍රමය තුලින් ඔහුගේ දැනුම මොට කරවා තබන්නට ද සමත් වී සිටියි. ඉතින් අප අතර වැඩියෙන් සිටින්නේ වත්කම් වැඩිවෙන්නේ කෙසේදැයි නොදන්නා අයයි.

නිර්මාණශීලීත්වයෙන් අපූර්ව වූ බිට්කොයින් ගැන ලියන මේ සටහන්, කියවන්නාව බිට්කොයින් අයිතිකරුවෙක්, එයින් ගණුදෙනු කරන්නෙක් හෝ එහි ආයෝජකයෙක් කරවන්නට ගන්නා වෑයමක් නොවේ. මේවා ඔබ එකතු කරන දැනුමට අලුතින් යමක් එකතු කරගන්නට ලියන සටහන් පමණි.

බිට්කොයින් අද ඇමෙරිකන් ඩොලර් සහ රත්තරන් මට්ටමට පැමිණ ඇත්ද?

Posted in Uncategorized by arunishapiro on දෙසැම්බර් 1, 2017

පහසු හුවමාරුවට පමණක් නොව අගය අඩුනොවන තැන්පතු හැටියටත් මෙතෙක් පැවති ඇමෙරිකන් ඩොලර් සහ රත්තරන් වලට එකතු වී සිටින අලුත් තරඟකරුවා බිට්කොයින් නමින් හැඳින්වේ. මහාබැංකු මැදිහත්වීම් වලට ගොදුරු වී සිටින ඇමෙරිකන් ඩොලරයත්, රත්තරන් ආරක්ෂාව සඳහා තෙවැනි පාර්ශවයකට බාර කිරීමට සිද්ධ වෙන නිසා ඇතිවන ගැටළු නිසාත් අද බිට්කොයින් අගය ලෝකයේ වැඩි ප්‍රසාදයට පත්වී ඇති බවක් පෙනී යයි.

බිට්කොයින් විකිණෙන මිල වේගයෙන් ඉහළ ගිය ද තවමත් එය ජාත්‍යන්තර වශයෙන් වැඩියෙන්ම “අලෙවිකරණයට” හැකියාව අතින් ඇමෙරිකන් ඩොලරය අභිබවා ගොස් නැත. තවමත් ඇමෙරිකන් ඩොලරයෙන් ගෙවීම බාරගන්නා තැන් ලෝකයේ බිට්කොයින් වලින් ගෙවීම බාරගන්නා තැන්වලට වඩා අතිශයෙන්ම වැඩියි. එහෙත් 2018 වසර මුල් භාගය වෙද්දී බිට්කොයින් futures ලැයිස්තුගත කරනවා යැයි ලොව විශාලතම කොටස්වෙළඳපොල හුවමාරු ආයතන වූ නෑස්ඩැක් සහ කැන්ටර් ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් ඇන්ඩ් කොම්පැණිය පසුගියදා නිවේදනය කිරීමත් සමඟ බිට්කොයින් ඇමෙරිකන් ඩොලර් සහ රත්තරන් යන මට්ටමේ පිළිගැනීමකට පිවිස ඇති බව තහවුරු විණ.

බිට්කොයින් යැයි ගූගල් කළ විට නොමිලේ බිට්කොයින් හොයන ආකාරය සිංහලෙන් පැහැදිලි කරන අඩවි පවා දකින්නට ලැබෙයි. දැනුම සමඟ සැමදා අත්වැල් බැඳගෙන එන නොමඟ යැවීම් ද පරිශීලනය කරන්නා විසින් තෝරා බේරා ගත යුත්තකි. තමන් රැවටීම නිසා ක්‍රිප්ටොකරන්සි වලට බැනීම මුග්ධ හැදියාවයි.

බිට්කොයින් නම් වූ මේ ක්‍රිරිප්ටොකරන්සිය ගැන මා දැනගත්තේ ඇමෙරිකාවේ පිහිටන අර්ථ ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපනය සඳහා වූ පදනමේ ජෙෆ්රි ටකර් වෙතිනි. ඒ ගැන වූ තම පුද්ගලික බියසැක දුරු කරගන්නට ඔහු ඒ පිළිබඳව විමර්ශනය පටන් ගත්තෙකි. එම මුල් කාලයේ දී එම පදනම එවක පැවත්වූ අර්ථ ශාස්ත්‍ර සම්මන්ත්‍රණවල දී ලැබෙන නිවාඩු කාලවේලාවන් හි දී ටකර් බිට්කොයින් වොලට් හදාගන්නා හැටිත්, බිට්කොයින් සඳහා පදනම හැදෙන විමධ්‍යගත ලෙජර් තාක්ෂණය හෙවත් බ්ලොක්චේන් ගැනත්, ඔහු වටා රොක්වෙන අයට විස්තර කළේය. යමෙක් එවෙලේම බිට්කොයින් ගිණුමක් ඇරඹුවේ නම් ටකර් ඔහු සතු බිට්කොයින් වලින් ඇබිත්තක් ඒ අයගේ වොලට් වලට තෑගි වශයෙන් යවා එය වැඩකරන හැටි ද පෙන්වූයේය. එසේ බිට්කොයින් අගය පහදා දුන් FEE පදනමට 2013 දී බිට්කොයින් දාහක් තෑගි කරන ලද්දේ රොජර් වර් නැමැත්තායි. අද එම තෑග්ගේ අගය ඇමෙරිකන් ඩොලර් මිලියනයකි. එදා විස්සක් තිහක් පමණක් සහභාගී වූ ඒ පදනමේ එවැනි සම්මන්ත්‍රණයකට අද දාහක දෙදාහක පිරිසක් සහභාගී වෙති.

ව්‍යවහාර මුදල් යනු සුලබව නොපවතින සහ නිර්මාණය නිසියාකාර ලෙසින් පාලනයට ලක්වූවක් විය යුත්තකි. මුදල් හැටියට නූතනයේ අප භාවිතා කරන්නෙහි ආරම්භය රන් සහ රිදී වලින් පටන් ගැනිණ. ඒවායේ අයිතිකරුවන් සහ භාවිතා කළ අය වෙතින් එය නියාමනය විය.

ලෝකයේ රත්තරන් පවතින්නේ සීමිත ප්‍රමාණයකි. එය කැනීම දුෂ්කර වූවකි. එහි අයිතියට සැබෑ වැයක් ගෙවිය යුතුයි. එක් අයෙකු සතු රත්තරන් තවත් අයෙකුට ඒ අවස්ථාවේ දී ම අයිතිකරගන්නට නොහැකියි. රත්තරන් හුවමාරු හෝ ආයෝජනයක් හැටියට ළඟ තැබීම කරදරයකි. එය ආරක්ෂාව පමණක් නොව එය විකුණන්නට තෙවැනි පාර්ශවයක් අවශ්‍ය වේ.

රන් මිනුම නමින් බිහි වූ මුල්‍ය ක්‍රමය පැවතිය දී එයට ඈඳන ලද ඇමෙරිකන් ඩොලරයේ අගය රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් වලින් බොහෝ දුරකට සුරැකී පැවතිණ. ඒත් රිචඩ් නික්සන් පාලන සමයේ රන් මිනුමෙන් අයින්වීමත් සමඟ සංචිත-භාග මහාබැංකු ක්‍රමය තුලින් ඒ පිළිවෙත වෙනස් වුණි. දේශපාලනඥයන්ගේ ග්‍රහණයට මුදල් පත්වීමත් සමඟ මධ්‍යම සැලසුම්කරුවන්, දේශපාලනඥයන් සහ මුල්‍ය පරිපාලනයේ යෙදුණු නිලධාරීන් එහි අගය සිය හිතුමතයට අනුව වෙනස් කළහ.

රාජ්‍ය යටතේ මුදල් සඳහා ඒකාධිකාරයක් පිහිටුවීම 20 වැනි සියවසේ වූවකි. එෆ්. ඒ. හයෙක් විසින් 1976 දී “ජාතිකකරණයෙන් මුදාහැරිය යුතු මුදල් පිළිබඳව” ලිවීය. කැමති අයට එය මෙතැනින් ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්නට හැකියි. මුදල් සඳහා හදාගත් රාජ්‍ය ඒකාධිකාරය ඉවත් කළ යුතු යැයි ද, නිදහස් වෙළඳපොල තරඟයක් මුදල් සඳහා ද තිබිය යුතු යැයි ද, හොඳම විකල්පය තෝරාගැනීම පාරිභෝගිකයා අතට දිය යුතු යැයි ද හයෙක් එහි තර්ක කරයි. මිනිස් මොළය වෙහෙසා අන්තර්ජාලයෙන් කරත හැකි හපන්කම් දකින්නට කළින් හයෙක් මිය ගියේය.

ඩිජිටල් යුගයේ දේපල අයිතිය ආරක්ෂා කරන නව මුදල් වර්ගය බිට්කොයින් නමින් නිර්මාණය විය. නිර්මාතෘ හැටියට සැලකෙන සතොෂි ගෙනෙන ලද ක්‍රමය රන් මිනුම හා සමාන වූවකි. පරිගණකයක CPU බලය යොදවා විසඳිය යුතු ගණිත සමීකරණ කාලය සමඟ එන්න එන්නම දුෂ්කර බැවින් වැඩිවේ. එය අලුතින් රත්තරන් කැනීම ලෝකයේ එක එන්න එන්නම දුෂ්කර වීම හා සමානයි. 19 වැනි සියවසේ රත්තරන් හොයා ගිය අය ගඟකට බැස තාච්චි වලින් රන් අහුලපු විදියට මුල් කාලයේ දී බිට්කොයින් කැනීමත් අදට වඩා පහසු කාර්යයක් විය. බිට්කොයින් නිර්මාණය කළ සතොෂි විසින් 2140 වෙද්දී කනින්න පුළුවන් සම්පූර්ණ ප්‍රමාණය මිලියන 21 යැයි සීමා කරන ලදි. අද බිට්කොයින් කැනීම සඳහා පරිගණක තාක්ෂණ බලය හා කාලය මහා පරිමාණයකින් යෙදවිය යුතුයි.

බිට්කොයින් තුලින් හයෙක් දැක්වූ න්‍යායාත්මක සාධක අද සපුරා ඇත. 700% කින් අගය ඉහළ යෑම නිසා විනෝදයට මෙන් බිට්කොයින් පරිහරණයේ යෙදී සිටි අයවළුන් අද මිලියන් වලින් වත්කම් ඇති අය වී සිටිති.

එපමණක් නොව බිට්කොයින් වලටත් තරඟකරුවන් බිහි වී ඇත. ඉහත සඳහන් කළ රොජර් වර් බිට්කොයින් ආයෝජනයෙන් බිහි වූ ලොව ප්‍රථම “වර්චුවල් මිලියෙනයර්” වර්ගීකරණයට අයිති වූවෙකි. එවැනි තරුණයන් බොහොමයක්ව ඉහත සඳහන් කළ සම්මන්ත්‍රණයේ දී මුණ ගැසීමට ලැබුණි. බිට්කොයින් අනුසාරයෙන් බිට්කොයින් කෑෂ් නමින් තවත් අතුරු නිෂ්පාදනයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීමට වර් දායකත්වය සපයයි.

පාරිභෝගිකයා දිනවන්නට ක්‍රම සහ විධි නොනැවතී උත්පාදනය වීම ඇනහිට නැත. එවැනි අපූරු ලෝකයක අපි ජීවත්වෙමු.

ඒත් හයෙක් කියවා නැති, බිට්කොයින් නමින් විකල්පයක් බිහිවූයේ සහ එය මේතරම් ජනප්‍රිය වූයේ මන්දැයි සිතාගත නොහැකි, වෙළඳපොල ක්‍රියාකරන අපූරු සාධාරණ පිළිවෙත පිළිගන්නට පසුබට අයවළුන් අතින් රාජ්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ මෙහෙයවන ක්‍රිප්ටොකරන්සි බිහිවීමත් දකින්නට ලැබේ. නැවතත් මතක් කරන්නම්: දැනුම සමඟ සැමදා අත්වැල් බැඳගෙන එන නොමඟ යැවීම් ද පරිශීලනය කරන්නා විසින් තෝරා බේරා ගත යුත්තකි. තමන් රැවටීම නිසා ක්‍රිප්ටොකරන්සි වලට බැනීම මුග්ධ හැදියාවයි.

බිට්කොයින් උපයන්න මාර්ගයක්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on නොවැම්බර් 28, 2017

තාක්ෂණික දැනුම විතරක් නෙමෙයි ඒ සඳහා ඉන්ටනෙට් පහසුකම් ද විශාල වශයෙන් අවශ්‍ය නිසා බිට්කොයින් කැණිල්ල ලේසි පහසු නැහැ. ඒ ගැන මෙහි 2013 ලියද්දී වගේ නෙමෙයි බිට්කොයින් සල්ලි දීලා ගන්න මේ වෙද්දී සෑහෙන මුදලක් යට කරන්න ඕන.

ඒත් වෙළඳපොල කියන්නෙ අපූරු තැනක්. ඒක පෝසත් අයට අනිත් පෝසත් අය එක්ක විතරක් ගණුදෙනු කරල වත්කම් ගොඩගහන්න සීමා වෙච්ච තැනක් නෙමෙයි. නිවහල් විදියට අලුත් මාර්ග විවෘත කරන්න මිනිස් මොළයට ඉඩ කඩක් ලැබෙන පරිසරයේ දී දුප්පතුන්ට “ගණන් බලා ගන්නා අවදානම් තුලින්” ධනකුවේරයන් වෙන්න අවස්ථා බිහිවෙනව.

යමක් උපයන්න නම් ඒ සඳහා භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් සපයන්න ඕන. ඕපන් බසාර් නමින් හැඳින්වෙන මේ අලුතින්ම පටන් ගෙන තියෙන අඩවිය ඕනෑම අයෙකුට ලෝකෙටම විකුණන සිල්ලර කඩයක් දාගත හැකි තැනක්.

දැනට රටවල් 30 ගණනකට වැඩි සංඛ්‍යාවකින් කුඩා ව්‍යාපාරිකයන් එකතු වෙලා ඉන්න මේ නොමිලේ සපයන ලෝක වෙළඳපොල තුලින් නිදහසේ බඩු මිල දී ගන්න සහ විකුණන්න පුළුවන්. එයින් අතරමැදියා අයින් කරල පාරිභෝගිකයා එක්ක භාණ්ඩය හෝ සේවාවේ නිෂ්පාදකයාව ඍජුවම මුණ ගස්වන තැනක්.

ඒක බඩු විකුණන වෙබ් අඩවියක් නෙමෙයි. බිට්කොයින් වගේම මේක විවෘත මෘදුකාංග තුලින් තමන්ට ප්‍රයෝජනයට ගතහැකි සේවාවක් ඉදිරිපත් කරලා තියෙන තැනක්. මෙහි source code මහජනයාට භාවිතා කරන්නට නොමිලේ විවෘතව තියෙන නිසා බිට්කොයින් වගේම ලෝකයේ කිසියම් ආණ්ඩුවකට වසා දමන්න නොහැකි තැනක්. හැබැයි ඒ වගේම බඩු ගන්න අයගේ සහ බඩු විකුණන අයගේ තොරතුරු ද හැමෝටම දකින්න පුළුවන් විදියට දාලා තියෙන නිසා මේ වෙළඳපොල විනිවිදතාවයෙන් යුතුයි.

ලංකාවෙන් ගෙන්වා ගන්න කැමති බඩු කොච්චරක් නම් කියල තියෙනව ද? ඒත් රටවල් දෙකම දෙපැත්තෙන් දාගෙන ඉන්න බාධක නිසා අපිට ඒවා මිල දී ගන්නත් ලංකාවේ කුඩා ව්‍යාපාරියෙකුට ඒවා අපිට විකුණන්නත් කොච්චර දුෂ්කර ද? ඕපන්බසාර් වලින් අනාගතයේ දවසක ලංකාවේ නිෂ්පාදන මිල දී ගන්න හැකියාව ලෝකය නන් දෙස වාසය කරන ජනතාවට ලැබේවා යැයි ඉති සිතින් ප්‍රාර්ථනා කරමි.

මංගල වස්තුව බුදින උත්සවය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on නොවැම්බර් 23, 2017

අදට වැටෙන ඇමෙරිකන් උත්සවය ‘තෑන්ක්ස්ගිවින්’ හෙවත් ස්තූතිය පුද කිරීමේ දිනයයි. මේ උත්සවයේ මැස්කොට් හෙවත් වාසනාව ගෙන දෙන මංගල වස්තුව ලෙස සැලකෙන්නේ කළුකුම් පක්ෂියායි. ඉතින් මෙය වාසනාව සහ සතුට බෙදන සංකේතය හෙවත් මංගල වස්තුව බුදින උත්සවයකි.

මිනිස් ජීවිත බේරාගන්නට සමත් වූ ධනවාදයේ ජයග්‍රහණය නිසා බිහි වූ මෙම උත්සවයේ ඉතිහාසය ගැන මම කළින් ලියූ සටහනක් මෙතැනින්.

කළුකුම් මස් කෑම ඇමෙරිකාවේ වැඩියෙන්ම සිදුවන මේ දිනයට කළින් ඇමෙරිකන් ජනාධිපති අතින් කළුකුමෙක්ට අභයදානය ලැබේ. මෙවර ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් නිල වශයෙන් නිදහස් කර යැවූ කළුකුමාගේ නම ‘ඩ්‍රම්ස්ටික්’ ය. බොහෝ අය නොදන්නා කරුණක් නම් මෙසේ අභයදානයට ඉදිරිපත් කරන කළුකුම් මස් පිණිස හැදූ පක්ෂීන් නොවන බවයි. වසවිස පිරි බෙහෙත් ගහලා නෑ කියන එක නෙමෙයි. බර වැඩි වයසැති කැපිලා පෙනෙන උන්. සංකේතයෙ දැක්වෙන දුඹුරු පිහාටු තියෙන ලස්සන කළුකුම් වර්ගය නෙමෙයි මස් පිණිස හදන්නෙ සුදු පිහාටු තියෙන වර්ගයක්.

ඇමෙරිකන් ජනාධිපතිවරයෙකු කළුකුමෙක්ට අභයදානය දීම ගැන මුලින්ම සටහන් වෙලා තියෙන්නෙ නෝආ බෲක්ස් නැමති වයිට් හවුස් වාර්තාකරුවා අතින්. ඒ 1863 දී ජනාධිපති ඒබ්‍රැහම් ලින්කන් කළුකුමෙකුට අභයදානය කිරීම ගැන ඔහු 1865 දී ලිවීම. ඒ හැරෙන්නට ඒ ගැන වෙන ලිඛිත සාධක නැති නිසා කතාව ඇත්ත ද නැත්ත ද යන්න තහවුරු කරන්න විදියක් නැහැ.

කළුකුමෙක් තෑග්ගක් වශයෙන් දීම සිරිතක් වෙච්ච 1870 ගණන් වල දී ඇමෙරිකන් ජනාධිපතිට කළුකුමෙක් යවන එක බොහෝ සත්ව ගොවිපල අයිතිකරුවන් කරන ලද්දක්. සමහර අය විහිළුවටත් තවත් අය වාසි ලබාගන්නත් යවන්න පටන් ගත්ත නිසා ජනාධිපති මන්දිරයට කන්න බැරි තරම් කළුකුම් එද්දී තමයි නිල වශයෙන් මේ අභයදානය කරල සත්ව ගොවිපොළකට උන් යවන සිරිත පටන් ගන්නෙ.

සත්ව ගොවිපොල අයිතිකරුවන් යවනවා වෙනුවට දැන් ඒ ජනාධිපතිට කළුකුමා යැවීම සිද්ධ වෙන්නෙ මස් පිණිස ඇති කරන කුකුල් සහ බිත්තර සංවිධානය සහ ජාතික කළුකුම් ෆෙඩරේෂන් එක එකතු වෙලා.

1947 ගණන් වල දී ඇමෙරිකාවේ ආණ්ඩුව හිතුව මිනිස්සු කන්න ඕන මොනව ද කියල තීන්දු කරන්න හැකියාවක් ඔවුනට තියෙනව කියල. අද ලංකාවේ බොන්න ඕන මොනව ද නැද්ද කියල ආණ්ඩුව හසුරුවන්න හදන විදියේ වෑයමක් තමයි ‘මස් නැති බ්‍රහස්පතින්දා’ මෙහෙයුම. බ්‍රහස්පතින්දා දවසට මස් නොකන්න යැයි පත්තර සිරස්තල වලින් ආණ්ඩුව මූලික වෙච්ච ජනතාව දිරිගැන්වීමක්. ඒත් ස්තූතිය පුද කිරීමේ දිනය, නත්තල සහ අලුත් අවුරුද්ද යන කළුකුම් මස් වැඩියෙන්ම කන දවස් තුනම වැටිල තිබුනේ බ්‍රහස්පතින්දා දවසක වෙච්ච නිසා ඒ මෙහෙයුම නොවැම්බර් මාසය වෙද්දී ඉබේම නැවතිලා.

ඇමෙරිකාවේ කළුකුම් අනුභවය හිමිහිට පහළ බහිනව එන්න එන්නම. පිළියෙල කරන ක්‍රමවේද සීමිත වීම සහ උත්සවයක දී අනුභවය සමඟ ඈඳී පැවතීම වැනි හේතු වෙන්නැති. ඒත් අනික් මස් වර්ග බුදින එක නම් වසරක් පාසා ඉහළ යනව.

හයෙක්ගේ සමාජයේ දැනුම භාවිතය කෙටියෙන්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on නොවැම්බර් 22, 2017

මෙතැනින් සිංහල භාෂාවෙන් ප්‍රථම වරට ඉදිරිපත් කළ එෆ්. ඒ. හයෙක් ලියූ රචනාව දීර්ඝ වූවකි. එහි වචන හරඹය සරල වුවත් සහ දිගින් දිගට ඇදෙන වාක්‍යය නිසා ඉංග්‍රීසි භාෂාව දත්තෙකුට වුවද අඩංගු කරුණු කාරණා පැහැදිලිව වටහා ගැනීම පහසු නැත.

මේ අදහස් නුහුරු (කාල් මාක්ස් පිදුම් ලබන ඒත් ඇඩම් ස්මිත් පෙන්වා දුන්නේ කුමක්දැයි කියාවත් නොහඳුනන) සමාජයකට, ඒ රචනාව ප්‍රථම වතාවට ඉදිරිපත් කරද්දී හයෙක් ගෙනහැර දක්වන ඉතාමත් වැදගත් කරුණු කෙටියෙන් දැක්වීම සඳහා මේ සටහන ලියමි.

ආර්ථික කටයුතු සුමට ලෙසින් සිදුවෙද්දී ඒ සමාජයේ ජීවත්වන සෑම පුද්ගලයෙකුගේම තත්වය යහපත් වෙයි. නිෂ්පාදකයාට සිය අමුද්‍රව්‍ය ලබාගැනීම පහසු අතර පාරිභෝගිකයාට තම ජීවිතයට උවමනා දෑ සාමකාමීව ලබාගැනීම පහසු වෙයි.

ඉතින් ආර්ථික කටයුතු සුමට ලෙසින් සිදුවීම සඳහා අවශ්‍ය දැනුම ඇත්තේ කා ළඟ ද?

දැනුම විමධ්‍යගත ලෙසකින් සමාජයේ සෑම සියළු දෙනා අතරම විසිර පැතිර තිබේ. කාලය හා ස්ථානය ගැන වූ පරිස්ථානීය දැනුමක් අප සියල්ලන්ම සතුව පවතියි. එය සමස්ත සමාජය තුල පවතින දැනුමෙන් ඉතා සොච්චමක් පමණි.

දැනුම එසේ විසිර පැතිර පවතින නිසා, සම්පත් භාවිතය සැලසුම් කරන්නටත් ඒවා පාලනය කරන්නටත් විමධ්‍යගතව හැකියාව පැවතීමෙන් සියළු පුද්ගලයන්ට ඒ තම තමන් සතුව පවතින දැනුමෙන් ප්‍රයෝජනයක් ගන්නට හැකියාව ලැබේ.

එහෙත් සමාජයක ආර්ථික සම්බන්ධීකරණය සඳහා මේ සම්පත් සඳහා විමධ්‍යගතව පැතිර ඇති පාලනය අවශ්‍ය වුවද, එය පමණක් ප්‍රමාණවත් නැත. විමධ්‍යගත ලෙසකින්, ඒ ඒ පුද්ගලයා තම තම සැලසුම් හදන්නට යද්දී ඔවුනට අනෙකුත් පුද්ගලයන් සතු ඇබිත්තක් වූ දැනුම කුමන හෝ ආකාරයකින් ලබාගන්නට හැකියාවක් තිබීම අවශ්‍යයයි. එවිට තමන්ගේ සුබසිද්ධිය වෙනුවෙන් සැලසුම් හදන පුද්ගලයාට තමන් හදන සැලසුම සාර්ථක වේදැයි නැත්නම් අසාර්ථක වේදැයි කියා සමාජයේ අනෙක් අය වෙතින් ලැබෙන ප්‍රතිචාර තුලින් වැඩියෙන් හොඳ සැලසුමක් හදන්නට ඉඩකඩක් පෑදේ.

ඉතින්, සමාජයක විසිර පැතිර පවතින දැනුම ඉතාමත් කාර්යක්ෂම ලෙසින් ලබාගත හැකියාව පෑදෙන්නේ කෙසේද?

මිල ගණන් ක්‍රමයේ ප්‍රධාන කාර්යය මේ දැනුම සියල්ලන්ටම දැකිය හැකි ලෙසකින් පෙන්වීමයි.

ඒ ඒ පුද්ගලයන් අතර විසිර පැතිර පවතින දැනුම සහ ඔවුන් හඹායන ඉලක්ක ගැන විස්තරයක් මිල ගණන් තුලින් පෙන්වීම සිද්ධ වෙද්දී, සමාජයේ සෑම පුද්ගලයෙකුටම තමන්ගේ සැලසුම කාර්යක්ෂම සහ ඵලදායී ලෙසින් ක්‍රියාත්මක කරන්නට සමාජයේ තමන් නොදන්නා නොහඳුනන අය අතරින් පවා සහයෝගය ලැබේ.

මේ මිල ගණන් ක්‍රමයට මැදිහත්වීම් කරන සෑම අවස්ථාවක දී ම, ආර්ථික කටයුතු වල නියැළෙන පුද්ගලයාට ලැබෙන දැනුම විකෘති වූවකි. මුළු මහත් සමාජය තුල විසිර පැතිර පවතින දැනුම ඒකරාශී කරන හැකියාවක් ඒ කිසිවෙකුට නැතිකම නිසා, මිල ගණන් ක්‍රමයට මැදිහත් වෙන්නේ රජෙක් ද, පාර්ලිමේන්තුවක් ද, ඒකාධිපතියෙක් ද, නැත්නම් පොලිටිබියුරෝවක් ද කියා වෙනස් ප්‍රතිඵලයක් ලැබෙන්නේ නැත.

යම් සමාජයක යම්තාක් දුරකට පෞද්ගලික අයිතිය තුලින් විමධ්‍යගතව තීරණ ගත හැකියාව තිබුණ ද, එම සමාජයේ මිල ගණන් ක්‍රමයක් නොමැති නම්, එවැනි සමාජයක සමෘද්ධිය සහ ආර්ථික කටයුතු සම්බන්ධීකරණය සිද්ධ වෙන්නේ ඉතා අවම ලෙසකිනි. වර්තමාන වෙනිසියුලාව මෙවැනි තත්වයකට පත්වී සිටියි. වර්තමාන ලංකාවත් ඒ මාර්ගයේම ගමන් කරමින් සිටියි.

දියුණු රටවල මිල ගණන් ක්‍රමයට ඒවායේ පාලකයන් විවිධාකාරයෙන් බලපෑම් කරති. නමුත් ඒ බලපෑම්, හැමදාම දියුණු වෙමින් පවතින රටවල පාලකයන් තමන් ආර්ථිකය මෙහෙයවන්නට දන්නවා කියමින්, මිල ගණන් ක්‍රමයට ඇඟිලි ගසන ආකාරයට කිසිත් ලෙසකින් ළංවෙන්නේ නැත.

සිය රචනාවෙන් හයෙක් පෙන්වා දුන්නේ මෙයයි: දැනුම සමාජයක විමධ්‍යගතව පවතියි. ඒ නිසා තම පෞද්ගලික අයිතියෙන් යුතු දේපල ගැන විමධ්‍යගතව තීරණ ගැනීමට හැකියාව පැවතිය යුතුයි. නමුත් ඒ තීරණ ගැනීමට අන් අය සතු දැනුම ගැන දැනගැනීමක් ද අවශ්‍යයයි. ඒ තමන්ගේ තීරණ සමාජයේ සෙසු අයගේ තීරණ සමඟ සම්බන්ධීකරණය සඳහායි. ඊට මාර්ගය පාදා දෙන්නේ මිල ගණන් ක්‍රමයයි. ඉතින් රටවැසියන් සියල්ලන්ගේම ජීවිත යහපත් අතට හැරෙන්නට නම්, පෞද්ගලික දේපල අයිතිය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. ඊට මිල ගණන් ක්‍රමයක් ද පැවතිය යුතුයි.