අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

යටත්විජිතවාදය එපා කියූ ඇන්ගෝලාවට ලැබුනේ කොමියුනිස්ට්වාදයයි

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 21, 2017

1884-85 පැවති බර්ලින් සම්මන්ත්‍රණයේ දී යුරෝපීය බලවතුන් විසින් අප්‍රිකාව බෙදා ගත්හ. 15 වැනි සියවස දී පටන් අප්‍රිකාවේ වෙරළබඩ පෙදෙස් අල්ලාගෙන සිටි පෘතුගීසින්ට සිය මව්රටට වඩා විසිපස් ගුණයකින් විශාල වූ දේශයක් අල්ලා ගන්නට ලැබුණේ එහි දී වුවත් ඔවුන් යටත්විජිත පාලනයේ සෙසු බලවතුන්ට වඩා පසුපසක සිටියහ. ඒ වෙද්දී අප්‍රිකාවේ යුරෝපීය ජනාවාස බිහිවී තිබුණ අතර ඉහත සම්මන්ත්‍රණයේ දී සිද්ධ වූ බෙදීම් නිසා එහි වාසය කළ විවිධ කොටස් අතර නොසන්සුන් තත්වයක් ඇති කරලන්නට කදිම වේදිකාවක් සකස් විය.

1960 ගණන් මුල දී ජාතිකවාදී වෙනුවට යටත්විජිත විරෝධී හැඟීම් උපද්දවා අවිගත් සටන් දියත් කරන්නට හැකියාව කණ්ඩායම් කිහිපයකට උදාවිණ. යටත්විජිතවාදීන් සමඟ කටයුතු කළ ගෝත්‍රික නායකයන්, ගම්මූලාදෑනීන් මෙන්ම දේශපාලන දැක්මෙන් විරුද්ධ වූවන් ද දේශයට අනතුරුදායක වූ හතුරන් යැයි නම් කරන ලදි.

පෘතුගීසි පාලනය යටතේ වූ යටත්විජිත රටවල් ඉල්ලා සිටින නිදහසට පක්ෂපාතී යැයි, 1974 දී පෘතුගාලයේ බලයට පත්වූවන් කියා සිටියහ. ඇන්ගෝලාවේ ආරක්ෂාව එවක සැපයූවේ පෘතුගීසි හමුදාවයි. ඒ අනුව 1974 දී ඇන්ගෝලාවේ ඒකාබද්ධ රජයකට ඉඩ සලසමින් පෘතූගීසින් සිය හමුදාව ඉක්මණින් අයින් කර ගත්හ.

එම ඒකාබද්ධ රජය සංවිධාන 3 කින් නිර්මාණය විය: ඇන්ගෝලාවේ නිදහස උදෙසා වූ ජනප්‍රිය ව්‍යාපාරය (MPLA), ඇන්ගෝලාවේ නිදහස උදෙසා වූ ජාතික පෙරමුණ (FNLA), ඇන්ගෝලාවේ පරිපූර්ණ නිදහස උදෙසා වූ ජාතික යුනියනය (UNITA).

1975 ජනවාරි 15 වැනිදා නිදහස් ගිවිසුමට අත්සන් තැබිණ. නව පෘතුගීසි ජනපදය “ඇන්ගෝලාවේ ජනතාවගේ නීත්‍යානුකූල නියෝජිතයන් වනුයේ මේ සංවිධනය තුන පමණකි” යැයි නිල වශයෙන් පිළිගැනිණ.

ව්‍යවසායක සභාවක් පිණිස මැතිවරණයක් මාස 9 ක් ඇතුලත පැවැත්වීමටත්, 1975 නොවැම්බර් 11 වැනිදා සම්පූර්ණ නිදහස නිවේදනය කිරීමත් සැලසුම විය.

ඒත් 1975 පෙබරවාරි-ජූනි දක්වා කාලයේ දී පෘතුගීසින් ලක්ෂ 4 ක හමුදාව ඇන්ගෝලාවෙන් නික්ම යාමත් සමඟ ඉහත කී සංවිධාන තුන අතර ගැටුම් ඇතිවිය. MPLA බාරයේ රජයේ තොරතුරු, අධිකරණ සහ මුල්‍ය අමාත්‍යාංශ තිබිණ. 1974 ඔක්තෝබරයේ සිට ඔවුනට සෝවියට් දේශයෙන් මුල්‍ය හා හමුදා සහාය ද වැඩියෙන් ලැබෙමින් තිබිණ. එසේම ඇන්ටෝනියෝ රෝසා කුටින්හො නම් “රතු අද්මිරාල්” යටතේ වූ හමුදා බලඇණි මෙහෙයුම නම් පෘතුගීසි හමුදාවේ වාමාංශික පාර්ශවයේ සහාය ද ඔවුනට ලැබිණ. පෘතුගීසි රජයෙන් ඇන්ගෝලා ස්වාධීනත්වය පිහිටුවන කාර්ය භාරය පැවරී තිබි මේ හමුදා කාණ්ඩය ලුවාන්ඩා හි කඳවුරු බැඳ සිටියහ.

1975 මාර්තුවේ දී සෝවියට් සහ කියබුන් උපදේශකයන් ප්‍රථම වරට ඇන්ගෝලාවට ගොඩ බැස්හ. “අද අප්‍රිකාව අධිරාජ්‍යවාදී දම්වැලේ දුර්වලම පුරුකයි. වෙනත් රටවල් ඇත්දැකි විවිධ අවධියන් තුලින් නොයා කෙළින්ම ගෝත්‍රිකවාදයෙන් සමාජවාදයට පිවිසෙන හොඳම බලාපොරොත්තුව එහි ඇත,” යැයි එදා ෆිඩෙල් කැස්ත්‍රෝ කියා සිටියේය.

ඒකාබද්ධ රජය කඩාවැටීමත් සමඟ, 1975 අගෝස්තු 14 වැනිදා ලුවාන්ඩා හි වැඩි සංඛ්‍යාවක් කළු හමැති වූ කියුබන් සොල්දාදුවන් සිය ගණනක් රැගෙන විත් නැංගුරම් දැම්මේ වියෙට්නාම් හරොයිකෝ නැවයි.

ඔක්තෝබර් 23 වැනිදා UNITA පාර්ශවයට සහාය දෙන්නට දකුණු අප්‍රිකාව එද්දී, ඇන්ගෝලාවට පැමිණ සිටි සෝවියට් සහ කියුබන් උපදේශකයන්ගේ සංඛ්‍යාව 7,000 ක් වූහ. මුල් කාලයේ මාඕවාදී වූ UNITA චීනයේ කුලියට මරණ අය හා වර්ගවාදී දකුණු අප්‍රිකාවත් රොඩේෂියාවත් සමඟ හවුල් යැයි අවලාද පැතිර ගියේය. ස්ටාලින් සහ හිට්ලර් අතර ගිවිසුම් සේ, ජොනාස් සවිම්බි සහ පික් බෝතා අතර ගිවිසුම් තිබිණ.

1975 නොවැම්බර් 11 වැනිදා MPLA සහ UNITA දෙපැත්තකට වී ඇන්ගෝලාවේ නිදහස සැමරූහ. MPLA විසින් නැව් තොටුපොළවල්, දියමන්ති හා තෙල් නිධි සහිත වූ වෙරළබඩ පෙදෙස් අල්ලා ගනිද්දී, සෙසු ප්‍රතිවාදීන්, ඔවුන් අතර කැපී පෙනුන UNITA විසින් උතුරු පෙදෙස් සහ මධ්‍යම තැනිතලාව අල්ලා ගත්හ.

අධිරාජ්‍යවාදයට පක්ෂපාතී වූ රූකඩයන්ට එරෙහි MPLA සඳහා සහාය දෙන ප්‍රගතිශීලී කණ්ඩායම් යන දෙපැත්තෙන් ඇන්ගෝලාවේ බල අරගලය පිළිබිඹු වෙනවා යන්න එහි දී කියැවිණ.

අගොස්තීන්හෝ නේටො MPLA හි නිතරඟයෙන් පත්වූ නායකයායි. 1950 ගණන් සිට හේ සෝවියට්වාදී පෘතුගීසි කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ සාමාජිකයෙක් විය. 1956 දී බිහිවුන MPLA හි බොහෝ කාදර්වරුන් 1960 ගණන්වල සෝවියට් දේශයේ මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී න්‍යාය ගැන හොඳ පුහුණුවක් ලත් අයයි. ඒ හැරෙන්නට ජේ. නජම්බා යෙමිනා වැනි සමහර අය විද්‍යාත්මක සමාජවාදය ගැන පුහුණුවක් ද, සෝවියට් දේශයේ හෝ කියුබාවේ ගරිල්ලා පාසැල් වලින් හමුදා පුහුණුවක් ද ලද අය වූහ.

ජනප්‍රිය පෙරමුණක් හැටියට පෙනී සිටීමෙන් ඉවත් වී බොල්ෂෙවික් විලාසය අනුව හැඩගැසුණු පෙරමුණු පක්ෂයක් හැටියට පෙනී සිටින්නට 1977 දෙසැම්බර් 4-11 පැවති කොංග්‍රසයේ දී MPLA තීරණය කළහ.

සෝවියට් දේශයෙන් ආධාර ලැබුණේ කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරය පිළිගත් රටවලට පමණි. කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරයේ පිළිගැනීමට පාත්‍ර වෙන්නට නම් රට පාලනය කරන කොමියුනිස්ට් ප්‍රතිපත්ති අනුව ක්‍රියාත්මක වෙන දේශපාලන පක්ෂයක් තිබීම අනිවාර්ය විය. ඉතින් බොල්ෂෙවික් විලාසය අනුව යන පක්ෂයක් හැටියට MPLA හඳුන්වා ගැනීම ජාත්‍යන්තරයට බැඳෙන්නට උවමනාවෙන් කරන ලද්දකි.

“වැඩ කරන ජනතාවගේ කැමැත්තන් නිවැරදිව කියා පාන්නට හැකිවන්නේ” මෙවැනි පක්ෂයක් තුලින් පමණක් යැයි කියමින් ඒ කොංග්‍රස් රැස්වීමට සහභාගී වූ රාවුල් කැස්ත්‍රෝ MPLA කම්කරු පක්ෂය ක්ෂණයෙන් පිළිගන්නා ලදි.

කේවල පක්ෂයක් තුලින් පමණක් තීන්දු ගත හැකි වූ රජයක් යනු සියළු ප්‍රතිවාදී පක්ෂ සැකයට පාත්‍ර කරමින් ඒ ගැන දැඩි විමසිල්ලෙන් සිටීමට මාර්ගය පාදා ගන්නකි.

මෙතෙක් සියළු කොමියුනිස්ට් රටවල දිග හැරුණු ආකාරයෙන්ම, මාර්ගයෙන් වෙනස් පැත්තක යන පක්ෂ ද්‍රෝහීන් සියළු විප්ලවීය කටයුතු මර්ධනය කිරීම ඇන්ගෝලාවේ ද ඇරඹිණ. MPLA සමඟ එකඟ නොවන අය ඉවත් කරන මෙහෙයුම් කිහිපයක් දියත් විණ.

නිටෝ අල්වේස් එවක අභ්‍යන්තර ඇමති විය. ඔහු නේටොගේ ප්‍රධාන ප්‍රතිවාදියා ද විය. යටත්විජිතවාදයට එරෙහිව ක්‍රියා කරන බව විශේෂ ලෙසකින් පෙන්වීමට නොහැකි සුදු හමැති අයට පුරවැසිභාවය දීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ඔහු කළු හමැති නාගරික ජනගහණය තම පැත්තට හරවා ගන්නට සමත් විය. හේ ස්ටාලින්ගේ කුරිරු ක්‍රියාදාම සිය හතුරන් මඬලන්නට යොදා ගන්නට නොපැකිළෙන ලද්දෙකි.

සෝවියට් දේශයෙන්, කියුබාවෙන්, සහ පෘතුගීසි කොමියුනිස්ට් පාර්ශවයෙන් පොරොන්දු වී සිටි සහාය විශ්වාසයට ගනිමින් නිටෝ ඇල්වේස් 1977 මැයි 27 වැනිදා බලපෙරළියකට අසාර්ථක වෑයමක් ගත්තේය.

අගොස්තීන්හෝ නේටො අනතුරුව ජනතාව අමතා වර්ගවාදයට, ග්‍රෝතිකවාදයට සහ කලාපීයවාදයට බැන වැදුණි. මෙවැනි බලපෙරළියට කුමන්ත්‍රණ කරවුන් පරාජය පිණිස දැඩි ලෙසින් මෙවැනි කටයුතුවල නියැළෙන ජනතාවට දඬුවම් කරන්නට සිද්ධ වෙනවා යැයි හේ කියා සිටියේය. කුමන්ත්‍රණයේ යෙදුන අයව සොයා පක්ෂයේ ශුද්ධ කිරීමක් සිද්ධ කරන ලදි.

අගෝස්තු 6-7 රාත්‍රියේ දී නගුන්සා නගරයේ පක්ෂ ද්‍රෝහීන් යැයි කියා 204 ක් ඝාතනය කරන ලදි. 1991 න් පසුව දිවි ගලවා ගත්තවුන් දෙන වාර්තා වලින් හෙළි වෙන්නේ එසේ හැඳින්වූ දහස් ගණනක් එදා මරා දමන ලද බවයි. ඇනිබල් සපිලිනියා නම් MPLA හි මධ්‍යම කාරක සභාවේ සාමාජිකයෙක් අතින් ලුවෙනා හි හමුදා බලඇණිවල සිටි දේශපාලන කොමිස්සාර් බොහෝ දෙනෙක් ද ඝාතන විය.

Advertisements

ජනතාවගේ ජනරජය නමින් ජනතාව බිල්ලට දීම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 20, 2017

ඇමෙරිකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය 1919 දී පිහිටුවන ලදි. කාලයක් යද්දී වෘත්තීය සමිති සාමාජිකයන්, කාර්මික අංශයේ සේවකයන්, පතල්කරුවන් මෙන්ම කළු ඇමෙරිකන් අයගෙන් ද පක්ෂ සමාජිකත්වය ඉහළ යන්නට පටන් ගති. සෝවියට් රුසියාවේ ප්‍රොපගැන්ඩා ඇමෙරිකාවේ පතුරුවා හැරීම ඔවුන් භාරදූර ලෙසින් ඉටුකරන ලද කාර්යය විය. ඒත් 1956 පෙබරවාරි මාසයේ දී සෝවියට් කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ 20 වැනි කොංග්‍රසය අමතමින් නිකිටා කෘශ්චෙව් ස්ටාලින්ගේ කෲර පාලනයේ තතු හෙළිදරව් කරද්දී ඇමෙරිකන් කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සාමාජිකයන් අන්දුන් කුන්දුන් වූහ. කෘශ්චෙව්ගේ කතාවෙන් සැබෑ තතු හෙළිදරව් වීමත් සමඟ ඇමෙරිකාවේ සාමාජිකයන් තිස්දාහක් පක්ෂයෙන් ඉවත් වූහ. තවත් වසරක් යද්දී එහි සාමාජිකත්වය 1919 දී පක්ෂය ආරම්භ කරද්දී පැවති මට්ටමට අඩු වූයේය.

1982 දී හටගත් ඉතියෝපියාවේ සාගතය වසන් කරන්නට, ඉතියෝපියාව 1977 පටන් පාලනය කළ වාමාංශික නායකයා වූ මෙන්ගිස්ටු හයිලෙ මේරියම් විසින් සාගතය පටන් ගත් මුල් කාලයේ දී මහත් පරිශ්‍රමයක යෙදෙන ලදි. 1984 වෙද්දී දිනපතා ඉතියෝපියන් වැසියන් දහසක් පමණ මිය ගියහ. සාගතය නිසා ප්‍රතිවාදීන් පාලන බලයේ සිටි ඩර්ග් පාලනයට එරෙහිව සංවිධානය වීමත් අඩුවී යනු ඇතැයි එහි දී මිය යන වැසියන් වෙනුවෙන් මුකුත් නොකළ යුතු හේතුව හැටියට මෙන්ගිස්ටු සිය පක්ෂයට කියා සිටියේය. අයහපත් ප්‍රතිපත්ති නිසා තීව්‍ර වූ සාගතයෙන් මිය යන ජනතාව බේරා ගැනීම වෙනුවට මෙන්ගිස්ටු කළේ ඇමෙරිකන් ඩොලර් මිලියන 100 ක ඉතියෝපියන් රජයේ වැයෙන් විප්ලවයේ 10 වැනි අනුස්මරණ උත්සවය පැවැත්වීමයි.

හැකි සෑම අවස්ථාවක දී ම, මෙන්ගිස්ටු කළේ රටේ පවතින අර්බූදකාරී තත්වය පංති අරගලය මත පැටවීමයි. ඔහු ඉවත් කරන්නට සමත් වූ ධනවත් පීඩකයන් ගැන කියමින් “ගම්බද වැසියන්” ගැන ඔහුගේ ආදරය සහ ගෞරවය ගැන කතා කිරීමයි. හිඟන්නන් සහ වීදි අනාථ දරුවන්ව තමන් සමඟ භෝජන සංග්‍රහයන් සඳහා සහභාගී වන්නට සිය මාලිගාවට කැඳවීමයි. රජ මාලිගාව සිය නිවහන කරගත් වාමාංශික මෙන්ගිස්ටු කිසිම විටෙක ගම්බද වැසියන් දුප්පතුන් වූයේ මන්දැයි කියා විමසා ඒ ගැන හෝ වීදිවල අනාථ දරුවන් වැඩිවූයේ මන්දැයි කියා විමසා ඒ ගැන යමක් කරන්නට වෑයමක් ගත්තේ නැත.

1984 දී සෝවියට් රුසියාව මෙන්ගිස්ටුගේ වාමාංශික වැඩ පිළිවෙත් නිල වශයෙන් අගයන ලදි. ඔහු පිහිටුවන ලද නව මාක්ස්වාදී “කම්කරු පක්ෂය” (EWP) මොස්කව් පිහිටි කොමියුනිස්ට් පක්ෂ ජාත්‍යන්තරයේ ගෞරව සැලකිල්ලට පාත්‍ර වූ පීඩිත පංතිය ගලවාගන්නට යැයි කියමින් පෙනී සිටි අන්තිම පක්ෂයයි. සාගතයෙන් දහසක් මිනිසුන් දිනපතා මිය යද්දී, සෝවියට් රජයෙන් දැවැන්ත ලෙනින් ප්‍රතිමාවක් අඩිස් අබාබා අගනුවර ප්‍රදර්ශනය කරනු පිණිස එවන ලදි.

සාගතයෙන් මිය යන අය බේරා ගැනීමට බටහිර රටවල් ආධාර එවන්නට ගත් උත්සාහය මෙන්ගිස්ටු වැළැක්වීය. තව දුරටත් සාගතය වසන් කරන්නට නොහැකි වෙද්දී 1984 බටහිර රටවල පුවත්පත්වල පළ වූ සාගතයෙන් පෙළෙන අයගේ ඡායාරූප හේ සිය වාසියට යොදාගත්තේය. 1984 නොවැම්බර් 16 වැනිදා ඔහු මිලියන 2.5 ක ජනතාවක් බලහත්කාරයෙන් ඔවුන් ජීවත් වූ ප්‍රදේශ වලින් අයින් කර සිය පාලනය යටතේ වූ ප්‍රදේශවල පදිංචි කරවීය. ඒ සඳහා ට්‍රක් රථ මොස්කව් වලින් සැපයිණ. දස දහස් ගණනක් මේ නැවත පදිංචි කරවන වෑයමේ දී මිය ගියහ.

ඒත් 1987 වෙද්දී මෙන්ගිස්ටු විසින් “ජනතාවගේ ජනරජයක්” යැයි නම වෙනස් කළ ද, දිවි ආරක්ෂා කරගැනීමට දිනපතා වෙහෙසෙන්නට සිද්ධ වී සිටි ජනතාව පක්ෂය හැරදා යන්නට පටන් ගෙන තිබිණ. EWP සාමාජිකත්වයේ ගම්බද වැසියන් සිටියේ 3% ක් පමණි. සෝවියට් දේශය විසින් 1977 සිට 1991 දක්වා පාලනයේ සිටි මෙන්ගිස්ටු රෙජිමයට ඩොලර් බිලියන 10 ක සහනාධාර යවන ලදැයි සැලකේ.

ග්ලාස්නොස්ට් සහ පෙරෙස්ට්‍රොයිකා ගැන කතාබහ ඉතියෝපියාව තුල වාසය කරනවුන්ට දැන ගන්නට ඉඩ නොතැබීමට කටයුතු කිරීම නිසා මෙන්ගිස්ටු මිකායෙල් ගොරබචොව් සමඟ විරසක විය. සිය ආඥාදායක රජය පෙරළීම ගැන පසුව මෙන්ගිස්ටු අවලාද කළේ ගොරබචොව්ටයි. ඒත්, 1991 වෙද්දී සෝවියට් දේශයට ද තමන් ආර්ථිකව බංකොළොත් බවට පත්වී ඇතැයි ප්‍රසිද්ධියේ පිළිගන්නට සිද්ධ විණ. මෙන්ගිස්ටුගේ පාලනය කඩා වැටී මාස කිහිපයක දී සෝවියට් දේශය ද බිඳී ගියේය.

1989 දී මෙන්ගිස්ටු නැගෙනහිර ජර්මනියේ නිල සංචාරයක යෙදී සිටින විට ඔහුගේ ජනරාල්වරු කිහිප දෙනෙක් අසංවිධානාත්මක වූ ද, අසාර්ථක වූ ද, බලග්‍රහණයක යෙදුණහ. වහාම ආපසු ඉතියෝපියාවට පැමිණි මෙන්ගිස්ටු විශාල පිරිසක් අත් අඩංගුවට ගත්තේය. අනතුරුව ඔහුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨතම වූ ජනරාල්වරු 12 දෙනෙකු ඝාතනය කරන ලදි.

1991 වෙද්දී ඔහුගේ ක්‍රියා කලාපයට පක්ෂපාතී වූ අය ඉතියෝපියාවේ හිඟ වූහ. ගුවන් යානයකින් කෙන්යාවට පළා යන මෙන්ගිස්ටු සිම්බාබ්වේ ඔහු වැනිම පාලකයෙක් වූ රොබට් මුගාබේ වෙතින් මාලිගාවක් වැනි නිවසක ආරක්ෂක භටයන් සමඟ වාසය කරන්නට මඟ පාදා ගත්තේය. ජාත්‍යන්තර අපරාධ විමර්ශන නඩු තුලින් ඩර්ගෙ නායකයන් මරණ දඬුවම් ලැබූහ. ඒත් මුගාබේ සිය සගයාව ජාත්‍යන්තර උසාවියට හෝ නව ඉතියෝපියාවේ ආණ්ඩුවට බාර දුන්නේ නැත.

කොමියුනිස්ට්වාදයේ කළු පොත 1997 දී එළිබැසීමත් සමඟින් එහි තොරතුරු සහ දත්ත ගැන සැක පතුරුවන උත්සාහ නොමඳව බිහිවිණ. ඒත් 2017 වෙද්දී පෙනී ගියේ ඒ දත්ත හා තොරතුරු වලටත් වඩා වැඩියෙන් පැවති තත්වයන් කුරිරු වූ බවයි. කොමියුනිස්ට්/සමාජවාදය බලහත්කාරයෙන් ස්ථාපිත කරන ලද ඒ ඒ රටවල ජනතාවට, මේවා ගැන වැඩි විස්තර එකතු කරන්නට නිදහස් ඉඩක් විවෘත වෙන රටවල දැන් කුරිරු ප්‍රචණ්ඩත්වය පොතේ දැක්වූවාටත් වැඩි යැයි පෙන්වන අලුත් තොරතුරු ගලා එන්නට පටන් ගෙන ඇත. කොමියුනිස්ට්වාදයේ කළු පොත විසින් තොරතුරු සහ දත්ත අතිශයෝක්තියෙන් ඉදිරිපත් කර ඇතැයි කියූ අය, තමන්ට වැරදුනා යැයි ප්‍රසිද්ධියේ කීවේ නැත. ඔවුන් තොරතුරු සහ දත්ත පිළිබඳ සංවාදයෙන් ඉවත්ව ඒත් සමාජවාදයේ අත්හදා බැලීම් අසාර්ථක යැයි පිළිනොගෙන නිහඬ වූහ.

ශුද්ධ කිරීම් පසුපස සාගත පැමිණීම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 18, 2017

කොමියුනිස්ට්/සමාජවාදී දේශපාලන ආර්ථික ක්‍රමය එය ආදේශ කරගත් සෑම රටකම එක හා සමාන ලෙසකින් දිග හැරිණ. රටේ පාලන බලය අල්ලා ගත් කල්ලියට ඒ කිසිම රටක දී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව පාලනයට පත්විය හැකි බහුතර ජනවරමක් නොලැබිණ. ඔවුන් සමාජයේ වියවුල් ඇති කරමින් එම මතවාදයේම ලැග සිටි සෙසු කල්ලි ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් ඉවත් කරමින් අනතුරුව දීර්ඝ කාලීන පාලන බලය අල්ලා ගත්හ. පීඩිත ජනතාව ගලවාගන්නවා යැයි කියන විප්ලවයේ නාමයෙන් ගෙන ගිය කුරිරු ඝාතන වලට වැඩිපුරම බිලිවූයේ රටෙන් පැන යන්නට නොහැකි එදා වේල උපයන ශ්‍රමිකයන් වූහ. පාලන බලය අල්ලාගත් අය “රජ සැප” අත්විඳිමින් සිටිය දී සෙසු රටවැසියන් බඩු හිඟය නිසා පෝලිම්, මන්දපෝෂණය, ඖෂධ හිඟය, ව්‍යවහාර මුදල් හි අගය අවපාතය මෙන්ම මිනිසා විසින් ගෙනෙන ලද සාගතයන්ට ද මුහුණ දුන්හ.

“ඉතිහාසයේ වැරදියට සටහන් වූ සිත පාරන බොහෝ දේවල් තිබේ, ඒත් සත්‍ය ඒ සියල්ල ජයගනු ඇත!” 1937 දී එසේ කියන නිකොලායි ඉවානවිච් බුකාරින් යනු 1920 ගණන්වල ලෙනින් පවා ලොව ඉහළම මාක්ස්වාදී න්‍යායචාර්යා ලෙස සැලකූ පුද්ගලයායි. කැඩුණු ඔරලෝසුවක් පවා දිනයක දෙවතාවක් නිවැරදියි යන කියමන මෙහි දී ගැලපේ. සත්‍ය ජයගත්තේ 1920 ගණන්වල දී මයි. ඒ බුකාරින්ට නව ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති යෝජනා කරන්නට සිද්ධ වූ අවස්ථාවේ දී.

ඔක්තෝබර් විප්ලවයෙන් පටන් ගත් කොමියුනිස්ට් ක්‍රමයට ශතකයක් පිරෙන මේ වසරේ දී මොස්කව් පුවත්පත පවා ඒ ක්‍රමය නිසා රුසියාව ආපස්සට ගියා යැයි වාර්තා කරති. එල්ලෙන්න වැල් නැති වෙන තැනට ඇද වැටුන ඔවුන්ගේ ගැලවීමට පැමිණියේ ධනේශ්වර රටවල්. මිනිස් ස්වභාවය සහ ලෝක ස්වභාවය වැරදියට නිරීක්ෂණය කර, වැරදියට හැදූ ක්‍රමය යොදාගත් සෑම අවස්ථාවක දී ම සියල්ලන්ටම නොවැරදීම ලැබුණේ අගතියකි. ඒත්, අනුන්ගේ වෙහෙසට, ධනයට හා තෘප්තියට බලපෑම් කරන්නට තමන්ට පොටක් පාදාගන්නට රිසි වූවන් දිගින් දිගටම ප්‍රචණ්ඩත්වයේ ක්‍රමය තදින් වැළඳගෙන සිටිති.

නිදහස් තරඟකාරි වෙළඳපොලට වැඩියෙන් ඉඩ ලැබෙද්දී සමස්ත ජනතාව අතර සාමය සහ සෞභාග්‍යය වැඩියෙන් සාධනය වීම ඔප්පු කර තිබෙන්නේ ඉතිහාසයයි. “ඔබට ඔබේ මති (opinions) අල්ලාගෙන ඉන්නට හිමිකම තිබුණ ද ඔබට ඔබේ පරිසිද්ධි (facts) අල්ලාගෙන ඉන්නට හිමිකමක් නැත.” -ඩැනියෙල් ප්‍රැටික් මොනිහැන්. පිවිතුරු යැයි කියූ ක්‍රමය අතිශය කුරිරු යැයි ඔප්පු වෙද්දී, එනම් ඒ කුරිරු ක්‍රමය පිවිතුරු යැයි හඟිස්සවන්නට එල්ලී සිටි පරිසිද්ධි එකින් එක බොරු යැයි ඔප්පු වෙද්දී පවා වාමාංශිකයා අයිඩියලොජියෙන් ඉවත් නොවේ.

අසාර්ථකව කඩා වැටුණත්, ඉන්පසු ධනේශ්වර රටවල සහායෙන් ජීවිත බේරුනත්, වැරදි දැක්ම අත්නොහරින වාමාංශිකයාට අලුත් පරම්පරාවක් යළි රටවන හැකියව ඇත. භාෂාවකට සීමා වූවන්ට තොරතුරු ලැබෙන්නේ එක් පාර්ශවයක් වෙතින් පමණක් නම් එවිට ඔවුන්ගේ චින්තනය ද සීමාවක කොටුවී පවතී.

ඉතියෝපියාවේ මෙන්ගිස්ටු පාලනයේ දී, ඒරට්‍රියාව ස්වෛරී රාජ්‍යයක් ඉල්ලා සටන් වදිද්දී, සෝවියට් දේශයේ සහාය ඒරට්‍රියාවට ලැබුණි. ඒරට්‍රියා, ටීග්‍ර, ඔරොමො, ඔගාඩෙන්, වෙලෙගා, සහ වෙලෝ යන පැති වලින් මෙන්ගිස්ටු පාලනයට විරෝධතා එල්ල වෙද්දි සෝවියට් දේශය පමණක් නොව ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායෙල් යන රටවල් ද ඒ ගරිල්ලා කල්ලිවලට සන්නද්ධ වීමට සහාය දී ඇත.

වියට්නාමයේ යුදවලට මැදිහත් වූ ඇමෙරිකාවේ කටයුතු විමර්ශනය කළ කමිටුව හා සමාන වූවක්, ඒරට්‍රියාවේ සිද්ධ වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය සම්බන්ධව සොයා බැලීම සඳහා, 1980 මැයි මාසයේ දී ඉතාලියේ මිලාන් නුවර පැවැතිණ. ඒරට්‍රියාවට සහනාධාර සපයන ලද බෙල්ජියම් කමිටුවක් මේ රැස්වීම ගැන වාර්තාවක් 1981 දී ප්‍රකාශනය කළහ. එහි මත බහුතර වශයෙන් ඒරට්‍රියන් ජනප්‍රිය නිදහස් පෙරමුණේ අදහස් වූහ.

එහි දැක්වෙන තොරතුරු අතර බහුතරය ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටනැෂනල් වාර්තා හා සැසඳේ. ඒරට්‍රියාවේ ජනතාව අත්විඳි ප්‍රචණ්ඩත්වය නාට්සීන් මෙහෙය වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය හා සමාන වූහ. පල්ලි ඇතුලට ජනතාව ගාල් කර දොරවල් අගුල් තබා ඒවාට ගිනි තැබීම වැනි මෙහෙයුම් සිද්ධ වූ බව හෙළිවිණ. 1975 දී වොකිඩුබා හි දී මිනිසුන් 110 ක් එසේ පල්ලියක දී පුළුස්සා මරා දැමුණි. අඩිස් අබාබා හි දකින්නට ලැබුණු සුදු පර්ජෝ 504 මෙන්, වොකිඩුබා හි දුඹුරු පැහැති වොක්ස්වාගන් වෑන් වලින් එසේ මරා දැමූ අයව සමූල සොහොන්පිටි වලට ප්‍රවාහනය කර ඇත.

ඒරට්‍රියාවේ ස්වාධීනත්වය ඉල්ලා සටන් කළවුන් සංඛ්‍යාව නිශ්චිතවම නොදත්ත ද, 80,000 ක සිවිල් සහ හමුදා මිය යන ලදැයි ඇස්තමේන්තු වෙයි.

හමුදාවේ සේවය කළ අයට ආහාර පාන බෙදීම ක්‍රමවත්ව සිද්ධ වූවත්, ගුවනින් බෝම්බ හෙළා ඔටුවන් මැරීම ගුවන් හමුදාවේ ක්‍රීඩාවක් බවට පත්වී තිබීම නිසා සත්ව පාලනයට හානි වීමෙන් කෘෂිකාර්මික කටයුතු වලින් ජීවත්වූ ජනතාව පීඩා වින්ඳහ. ආඥාදායක පාලකයන් රටේ සම්පත් විනාශ කළහ. වනාන්තර කැපීම සහ පතල් හැරීම නිසා ස්වභාවික සම්පත් වලට ද දැඩි හානි සිදුවිණ. කෘෂිකාර්මික කටයුතුවල සාම්ප්‍රදායිකව වැඩියෙන් නියැළෙන ලද කාන්තාවන් සොල්දාදුවන් අතින් ලිංගික දූෂණයට ලක්වූහ. අනාරක්ෂිත තත්වයන් හටගැනීම නිසා අනෙකුත් පළාත් සමඟ ගෙන ගිය වානිජ හා වෙළඳ කටයුතු ඇණ හිටින ලදි.

සමහර ප්‍රදේශ වලින් ජනතාව මුළුමනින්ම ඉවත් වී ගියහ. සූඩානයේ සරණාගත කඳවුරු වෙත ගොඩාර් පළාතේ ජනගහණයෙන් 40% ක් දක්වා පිරිසක් පළා ගියහ. රජයට ගෙවන්නට සිද්ධ වූ ආහාර සලාක නිසා මිලියන ගණනක ගම්බද වැසියන් අසරණ වී සාගතයෙන් පීඩා වින්ඳහ. ගම්බද වැසියන්ගේ බදු බර ඉහළ වූහ. ඔවුනට අවශ්‍ය ධාන්‍ය මිල දී ගන්නට හැකියාව ලැබුනේ කළුකඩයෙන් ඉහළ මිලකටයි. එය අනතුරුව රජයට සහතික මිලකට ගෙවන්නට ඔවුනට නියම වී තිබිණ. ආහාර පිණිස ඇතිකළ සත්වයන්ව විකුණා දමන්නට බොහෝ ගම්බද වැසියන්ට සිද්ධ විණ. එයින් ආහාර හිඟ තත්වයන් තවත් දරුණු විය.

1982 දී සාගතය හටගත්තේ සැබෑ ඉඩෝරයක් බැවින් වුවත්, එය 1985 දක්වා පැවතියේ රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් හේතුවෙනි. ජනතාවට උන්හිටි තැන් නැතිවෙන ලෙසින් කටයුතු කරමින්, ඉතියෝපියාවට ආ සහනාධාර ලැබෙන්නේ කාටදැයි පාලනය කරමින් ඩර්ග් පාලනය විරුද්ධකාරයන් නිහඬ කරන්නට මාර්ගය පාදා ගත්හ. වෙලෝ ප්‍රදේශයට හැර අනෙකුත් පැති වල සහනාධාර බෙදා දීම රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන වලට තහනම් කරන ලදි. සහනාධාර ලැබෙන්නේ කුමන පළාත්වලටදැයි පාලකයන් තීරණය කිරීම නිසා මෙන්ගිස්ටු හමුදා යටතේ පැවති ප්‍රදේශ වෙත යන්නට බඩගින්නේ මිය යන්නට අකැමති ජනතාවට සිදුවිණ.

ඉතියෝපියාවේ නව උත්තරීතර නායකයා

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 16, 2017

ඔක්තෝබර් විප්ලවයෙන් පසුව රුසියාවේ රජ පරම්පරාවේ නිල නිවාසය වූ හේමන්ත මාලිගාව රුසියන් තාවකාලික රජයේ කාර්යාලය වූවා සේ, සිය එදිරිවාදීන් ඝාතනය කර දැමූ මෙන්ගිස්ටු සිය වාසස්ථානය හැටියට තෝරාගත්තේ 1886 දී අඩිස් අබාබා හි නිර්මාතෘ වූ දෙවැනි මෙනෙලික් ඉදි කරන ලද “ශ්‍රේෂ්ඨ මාලිගාව” විය.

සමාජවාදී රටවල් එවක දී එකිනෙකාව විවේචනය නොකළහ. එවක ඔලිම්පික්ස් නරඹා ඇත්තේ නම්, සෝවියට් පාක්ෂික වූ සමාජවාදී රටවල් විනිසුරු ලකුණු වලින් ජය පරාජය තීන්දු කරන තරඟ වල දී එකිනෙකාට ඉහළ ලකුණු දී ගත් ආකාරය හොඳට මතකයේ ඇති. මෙන්ගිස්ටු බලයට පත්වූ ආකාරය ද එසේම කිසිදු රටක සමාජවාදීන්ගේ විවේචනයට පාත්‍ර නොවීය. ඒ වෙද්දී මේ “ප්‍රයෝජනවත් මෝඩයා” ද මොස්කව් නුවරට ඊට කළින් දෙසැම්බරයේ දී වන්දනා ගමනක් කර තිබුණි.

1977 අප්‍රේල් මාසයේ දී ඉතියෝපියාව එතෙක් කාලයක් ඇමෙරිකාව සමඟ වූ සියළු හමුදා සබඳතා නවතා දැමීය. සෝවියට් දේශය උපකරණ ද සහ කියුබාව සේවක පිරිස් ද යනාදී වශයෙන් සහනාධාර සමඟ ඉතියෝපියාවට ගොඩ වැදුනහ. ඒරට්‍රියන් නිදහස් ව්‍යාපාරය පරාජයටත්, සෝමාලියාවෙන් එල්ල වූ පහරක් මර්ධනයටත් එයින් ඉතියෝපියාවට හැකියාව ලැබිණ. සෝමාලියාව ද එවක දී සෝවියට් මිත්‍රශීලී රටකි. “අධිරාජ්‍යවාදී අත පෙවීම් හි නියැළෙන්නේ නැති සෝවියට් දේශයේ” නායකත්වය ඉතියෝපියාවේ සෝවියට්කරණයට ගන්නා උත්සාහය අගය කළහ.

ඒත් 1979 තෙක්ම ඉතියෝපියාවේ කම්කරු පක්ෂය පිහිටුවා ගන්නට, එනම් සම්පූර්ණ වශයෙන් සෝවියට් පාක්ෂික වූ කොමියුනිස්ට් පක්ෂයක් ඉතියෝපියාවේ පිහිටුවන්නට ඔවුන් සමත් වූයේ නැත. 1983 ජනවාරියේ දී, මෙම පක්ෂයේ දෙවැනි කොංග්‍රසය පැවැත්විණ. ඉන්පසුව එම ඉතියෝපියන් කම්කරු පක්ෂය (EWP) “ශ්‍රේෂ්ඨ ඔක්තෝබර් විප්ලවයේ උරුමක්කාරයෙක්” හැටියට හඳුන්වා නිල වශයෙන් එහි ආරම්භය 1984 දී යැයි පිළිගන්නා ලදි.

ඒත් රටේ බහුවාර්ගික ජනතාවක් විසිර සිටීමත්, ඉතියෝපියාවට ආර්ථික වශයෙන් තව දුරටත් බටහිර රටවල් මත යැපීම සිද්ධ වීමත් නිසා “ජනතාවගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක්” යන තත්වය ඉතියෝපියාවට දෙන්නට සෝවියට් දේශය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදි.

ඉතියෝපියන් කම්කරු පක්ෂයට බැඳෙන්නට ඉතියෝපියන් මහජනතාව නොකැඩී ගලා ආවේ නැත. ඕනෑම කෙනෙකුට පක්ෂයට බැඳෙන්නට හැකියාව ඇතැයි කියා පාන්නට ගත් මුල් වෑයම් මහත් වැයකින් මහත් ප්‍රසිද්ධියකින් දියත් වූව ද, එහි වැඩකරන ජනතාව වූයේ හතරෙන් එකක් පමණි. ඉතිරි හතරෙන් තුන පිරී තිබුනේ හමුදා භටයන් සහ සිවිල් සේවකයන් වෙතිනි. ජනගහණයෙන් 87% ක් ගම්බද ජනතාව වූවත්, පක්ෂ සාමාජිකයන් වූයේ එයින් 3% ක් පමණි. එහි නායකත්වයේ බහුතරය හමුදාවෙන් ආ අයයි. EWP පොලිටිබියුරෝවේ වූයේ කළින් ඩර්ග් හි සාමාජිකයන්. වියතුන් සිටියේ අතලොස්සකි.

අනතුරුව හටගත් භීෂණයට ජනතාව ගොදුරු වූයේ කෙසේදැයි පැහැදිලිව කියන්නට තවමත් තොරතුරු පැහැදිලිව අනාවරණය වී නැත. 1977 පෙබරවාරියේ සිට 1978 ජූනි දක්වා දේශපාලන ඝාතන පමණක් අගනගරයේ 10,000 ක් පමණ සිදුවී තිබේ. ඩර්ග් විසින් හිතුමතයේ කරන ලද ඝාතනවලට චීන සමාජවාදයට පාක්ෂික වූවන් සහ 1979 දී යුදෙව් ෆලාෂාස් යන්නන් ද හසුවූහ.

“ප්‍රතිවිප්ලවීය” සහ “ප්‍රතික්‍රියාත්මක” යනාදී වශයෙන් හඳුන්වමින් ස්ටාලින් කළා සේ ම, ඩර්ග් ද වගවිභාගයක් නැතිව රටවැසියන් මරා දැමීමේ යෙදුනහ. සෝවියට් දේශය පැවති කාලයේ එසේ මරා වළලා දැමූ ස්ථාන ගැන දැන් දැනගන්නට ලැබෙනවා සේ ම, මහා සොහොන් පිටි ඉතියෝපියාවෙන් ද සොයා ගැනෙයි.

මාඕගේ චීනයේ සිද්ධ වූවා සේ ම, ඩර්ග් පාලනය කළ ඉතියෝපියාවේ ද, පවුලේ අයට රජයේ ඝාතන වැය සඳහා රජයට ගෙවන්නට ද සිදුවිණ. මරා දැමීම් සඳහා වැඩියෙන්ම යොදා ගැනුණු නයිලෝන් කඹය හැඳින්වුනේ “මෙන්ගිස්ටු බෝ ටයිපටිය” කියායි. 1975 දී ඉතියෝපියන් අධිරාජ්‍යයා වූ හයිලෙ සෙලාස්සී සහ ඔහුගේ මිනිපිරිය වූ ඉජෙගායේහු අස්ෆා මරන්නට ද යොදාගෙන තිබුනේ එයයි. ඔහු සැත්කමක දී පැන නැඟුණු ශ්වසන ගැටළුවක් නිසා මිය ගියා යැයි නිල වශයෙන් කියන ලදි.

ඩර්ග් සඳහා සහාය නැගෙනහිර ජර්මන් ආරක්ෂක හමුදාවෙන් ද, ස්ටාසි වෙතින් ද, සෝවියට් KGB වෙතින් ද නොමඳම ලැබිණ. මොස්කව් හි ඉගෙන ගත් ඉතියෝපියන් සිසුන්ව සෝවියට් ආරක්ෂක හමුදා විසින් ඉතියෝපියන් ආරක්ෂක හමුදාවට බාර දුන් අවස්ථා තිබිණ. නැගෙනහිර යුරෝපීය සහ සෝවියට් විශේෂඥයන් සමඟ ඉතියෝපියන් ආරක්ෂක හමුදා සම්බන්ධීකරණයට පත්ව සිටියේ සාජන්ට් ලෙගෙස් අස්ෆාව් නැමැත්තාය.

“දරුවන් දාහක් ඝාතනය කර ඇත, ඔවුන්ගේ මළසිරුරු වීදිවල දමා ගිහින් ඒවා වල් හයිනා සත්තු බුදිනවා … එකමත එක ගොඩගහන මේ මරා දමන ලද මළසිරුරු වයස 11-13 දක්වා අතර දරුවන් බව අඩිස් අබාබා වලින් පිටතට ගමන් කරද්දී පෙනී යනවා,” යැයි 1977 මැයි 17 වැනිදා Save the Children Fund හි ස්වීඩන් ජාතික මහ ලේකම් කණගාටුවෙන් නිවේදනය කරන ලදි.

1988 මාර්තු 28-30 පැවත්වුණ ලෝක වෘත්තී සමිති සංවිධානයේ (Worldwide Unionist Federation Bureau) 39 වැනි රැස්වීමේ දී, රටේ සාමය සහ ආරක්ෂාව සඳහා කළ සටන සඳහාත්, එරට ජාතික සහ ආර්ථික ස්වාධීනත්වය සඳහා වූ මෙන්ගිස්ටුගේ ක්‍රියා කලාපය අගය කරමින් ඔහුට රත්තරන් පදක්කමක් ප්‍රදානය විය. රැස්වීම අවසන් වූ පසුව, 1988 ජූනි මාසයේ දී ටීග්‍රෙ පළාතේ හව්සෙන් හි 2,500 ක් වැසියන් අහසේ සිට හෙළන බෝම්බ දමා කරන ලද වැටලීමකින් ඝාතනය වූහ.

“ජනප්‍රිය පෙරමුණු” යැයි හඳුන්වාගත් සියල්ලන්ම මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී වාග් වහර යොදා ගන්නා ලද අයයි.

විප්ලවය සහ මෙන්ගිස්ටු හයිලෙ මාරියම්ගේ නැඟීම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 13, 2017

1974 සැප්තැම්බර් 12 වැනිදා 82 වියැති පළමු හයිලෙ සෙලාස්සී විසින් පාලනය කළ අධිරාජ්‍යය හදිසියේම කඩා වැටුණි. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා කවුදැයි නොදැන සිටීම, ලෝක තෙල් අර්බුදයක් ඊට කළින් වසරේ පැවතීම, මායිම් යුද්ධ, ආහාර හිඟයන්, නූතනකරණයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් මැද පංතිය අසතුටට පත්වී සිටීම යනාදී වශයෙන් ඊට ඉදිරිපත් කරන ලද හේතු ඉතා පැහැදිලි යැයි සැලකෙන ලදි. කිසිත් විරෝධයක් නොදක්වමින් රෙජිමය අතුරුදහන්ව යන ලදි.

1936-1941 ගණන්වල දී බෙනීටෝ මුසොලීනීගේ ෆැසිස්ට් ඉතාලිය විසින් යටත්විජිතයක් හැටියට යළි අල්ලා ගන්නට ඉතියෝපියාවට කඩා වදිද්දී, ඔවුන් පරාජයට උතුරු පළාතට ගිය හයිලෙ සෙලාස්සී එහි දී විශේෂ හමුදාවක් නිර්මාණය කළේය. ඔවුන් තම රට ඉතාලි ආක්‍රමණිකයන් වෙතින් බේරාගන්නට අසමත් වූහ. වර්තමාන එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මෙන්ම ඊට පෙරතුව වූ ජාතීන්ගේ සංගමය ද ආක්‍රමණිකයන් වෙතින් රටවල් බේරාගන්නට අපොහොසත් වූවකි. ඔවුන් නිල වශයෙන් යොදා ගත් ප්‍රංශ භාෂාව මනාව හසුරුවන්නට දැන සිටිය ද හයිලෙ එම සභාව ඇමතුවේ සිය අම්හරික් නමැති ස්වභාෂාවෙනි. ඉතාලියෙන් ඉතියෝපියාව බේරාගන්නා සම්බාධක සඳහා හයිලෙට ජාතීන්ගේ සංගමය වෙතින් කිසිදු සහායක් නොලැබිණ. හයිලෙ ඉතියෝපියාවෙන් පිටමං වී බ්‍රිතාන්‍යයේ සිට ඉතාලි ආක්‍රමණිකයන් පළවා හරින යුද හමුදාවක් නිර්මාණය කළේය. මේ යුධ හමුදාව 1950 දී ඇමෙරිකන් හමුදා සමඟ කොරියාවේ යුද්ධයට ගියහ. හයිලෙ ආණ්ඩුව කඩා වැටීමත් සමඟ මේ යුද හමුදාව ඉතියෝපියාවේ පාලන බලය අල්ලා ගත්හ.

නව ආණ්ඩුව හැඳින්වුනේ “තාවකාලික හමුදා පරිපාලන කමිටුව” හෙවත් ඩර්ග් නමිනි. එහි නිලධාරීන් 108 ක් වූහ. “පළමුව ඉතියෝපියාව” යන සටන් පාඨයෙන් ඔවුන් එක්ව සිටි නිසා ඒ මුල් කාලයේ දී ඔවුන් අතර පැවති විවිධාකාර අයිඩියලොජි විසංවාද එතරම් සැලකිල්ලට පාත්‍ර නොවිණ. නමුත් ඒ කාලය ඉතා කෙටි විය.

ඒරට්‍රියන් සම්භවයෙන් යුතු වූ සෝමාලියාව හා කළ යුද්ධයේ දී වීරයෙක් හැටියට සුපතල වූ ජෙනරල් අමාන් ඇන්ඩම් ඉතියෝපියාවේ වැඩ බලන රටේ නායකයා බවට පත්වූයේය. ඩර්ග් සමඟ හේ ඇති කරගත් විරසකයක් නිසා, 1974 නොවැම්බර් 22-23 රාත්‍රියේ අත් අඩංගුවට ගන්නට යද්දී ඔහුව මරා දමන ලදි. ඊ ළඟ පැය කිහිපයේ දී තවත් 59 දෙනෙක් ඝාතනය කරන ලදහ.

අනෙක් කොමියුනිස්ට් රටවල දී සේ ම, කතාව දිග හැරෙන්නට පටන් ගැනිණ. කළින් රෙජිමයට පක්ෂපාතී වූ සාම්ප්‍රදායිකයන්ව සහ ලිබරල් අදහස් තිබූ දේශපාලනඥයන්ව මුලින්ම ඝාතනය වූහ. 1974 ජූලි මාසයේ දී ඩර්ග් හි පළමු උප සභාපති හැටියට මෙන්ගිස්ටු හයිලෙ මේරියම් පත්වී තිබිණ. එතැන් පටන් ඩර්ග් කළ කී කටයුතු ඔහුගේ අණසක යටතේ සිදුවිණ. 1974 දෙසැම්බර් 21 වැනිදා පටන් ඉතියෝපියාව සමාජවාදී රෙජිමයක් යැයි මෙන්ගිස්ටු හයිලෙ මේරියම් නිවේදනය කළේය.

සමාජයෙන් පැත්තකට දැමූ අයෙක් හැටියට තමන්ව උලුප්පා දක්වමින්, ඒ සඳහා සිය කළු හම සහ කොට සිරුර වැඩියෙන් හුවා දක්වමින් (ඔහු උස වැඩි කරගන්නට ඒත් ප්ලැට්ෆෝම් සපත්තු ඇන්ඳේය), එතෙක් පාලනයේ වූ රජ පවුල පැවත ආ අම්හරා වාර්ගිකයන්ට අයිති නොවන සුළු ජාතිකයෙක් ලෙසින් පෙනී සිටිමින්, වහලෙක් හැටියට ඉතියෝපියන් ජනතාවට තමන්ව හඳුන්වා දුන්නේය. ඒත් ඔහු, සැබෑවටම රදළ පංතිය නියෝජනය කළ මව් පාර්ශවයෙන් වරප්‍රසාද ලත් අය හා සබඳතා පැවැත්වූවෙකි. සෙලාස්සී පාලනයේ දී මාමා කෙනෙක් මාර්ගයෙන් හමුදාවට ඇතුල් වූ ඔහු කිසිත් සුදුසුකම් නොමැතිව හමුදා ඇකඩමියට රිංගන්නට සමත් වූයෙකි. ඔහුට අයිඩියලොජි දැක්මක් නොතිබිණ. එහෙත් බලයට දැඩි කෑදරයෙක් වූයේය.

විප්ලවයෙන් පසුව වසර 3 ක දී ඔහු සිය ප්‍රතිවාදීන් සියල්ලන්වම මැඬලන්නට සමත් විය. 1976 ජූලි මාසයේ දක්ෂිණාංශ ප්‍රවණතා ඇතැයි කියා හේ මේජර් ජේමර් සිසේ හබටේ ඝාතනය කළේය. ජෙනරල් ටෙෆෙරි බන්ටෙ ඇතුළු මධ්‍යස්ථ කල්ලිය සමඟ ඇති කරගත් ගැටුමකින් පසුව හේ සිය ආරක්ෂක හමුදාවට ඩර්ග් කමිටු රැස්වීමකට වෙඩි පහර එල්ල කරන්න යැයි නියෝග කළේය. 1977 පෙබරවාරි 3 වැනිදා බන්ටෙ ඇතුළු ඔහුට සහයෝගය දුන් 7 ක් එසේ මිය ගියහ. අනතුරුව මෙන්ගිස්ටු තමන්ගේ සිවිල් ප්‍රතිවාදීන්ව අයින් කිරීම ඇරඹීය.

1975 ජනවාරියේ දී, තාවකාලික පාලන කමිටුව විසින් “ඉතියෝපියන් මාවත” දියත් කළහ. ඩර්ග් විසින් සමස්ත කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රය සමඟින් බැංකු සහ රක්ෂණ සංස්ථා ජනසතු කළහ. 1975 මාර්තුවේ දී ඉඩකඩම් අයිතිය මුලිනුපුටා දැමූහ. එක පවුලකට එකක් යන සීමාවක් දේපල අයිතිය වෙනුවෙන් නීතිගත කළහ.

ගම්බද පෙදෙස්වල ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ වේගවත් කරනු සඳහා උසස් පෙළ සහ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් 50,000 ක් ගම්වැසියන්ගේ සමිති හදන්නට යවන ලදි. මෙය නම් වූයේ “සහයෝගීතා” මෙහෙයුම හැටියටයි. මාඕවාදී ගම්බද සාමූහිකයන් හැදීමට උවමනා වූ සිසුන්ට ඩර්ග් ඉඩ නොදීම නිසා බොහෝ සිසුන් වැඩිකල් නොගිහින් හමුදා රෙජිමයට විරෝධය පාන්නට ගම්වැසියන් එක්කාසු කළහ.

ගම්පළාත්වලට පිටත් කර යවන ලද සිසුන් ආපසු එද්දී ඔවුන්, ඉතියෝපියානු ජනතාවගේ විප්ලවීය පක්ෂය (EPRP) සහ සමස්ත-ඉතියෝපියානු සමාජවාදී ව්‍යාපාරය නොහොත් මෙයිසන් යන එකිනෙකට එරෙහි වූ මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී සංවිධාන දෙකක් හදාගෙන තිබිණ.

ඒත් ඉතියෝපියාවේ සාමාන්‍ය ජනතාව ඔවුන්ව ගණනකට නොගත්හ. මෙය ද කොමියුනිස්ට්වාදයේ/ සමාජවාදයේ කුරිරුකම් වලට මුහුණ දුන් බොහෝ රටවල් අතරින් දැකිය හැකි ලක්ෂණයකි.

එම වාම සංවිධාන අතර ගැටුම මූලික වශයෙන් ඔවුන්ගේ වර්ගවාදී සාමාජිකත්වය නිරූපණය කරන ලදි. අම්හාරා ජාතිය EPRP හි වැඩියෙන් සිටියහ. ඔර්මො ජාතිය මෙයිසන් හි වැඩියෙන් සිටියහ. දෙගොල්ලන්ම අයිඩියලොජි දැක්ම අනුව බොහෝ ප්‍රතිපත්ති පිළිබඳව එකිනෙකාට ඉතාමත් ළංවූහ.

ඩර්ග සමඟ හිතවාදීව මෙයිසන් මුලින් කටයුතු කළ ද, EPRP මුල සිටම හමුදා ආණ්ඩුවට විරෝධය දැක්වූහ. ඒරට්‍රියාව ස්වෛරී රාජ්‍යයක් වීමට ඉල්ලා සිටිය දී EPRP ඊට පක්ෂපාතී වෙද්දී, මෙයිසන් කල්ලියට උවමනා වූයේ රට බෙදන්නට ඉල්ලන ඔවුන්ව හමුදා බලය යොදා ඉවත් කර දමන්නටයි.

මෙන්ගිස්ටු මුලින්ම EPRP කල්ලියේ ප්‍රචණ්ඩත්වය “සුදු භීෂණය” යැයි හඳුන්වමින් එය මර්ධනයට “රතු භීෂණය” නම් මෙහෙයුමක් දියත් කළේය. 1976 සිසිරයේ පටන් ගත් එය දරුණු වූයේ 1977 වසන්තයේ දී ය. අධිරාජ්‍යවාදය, වැඩවසම් ක්‍රමය සහ නිලධාරීවාදී ධනවාදය පිළිබිඹු කරන ලේ පිරුණු ෆ්ලාස්ක් තුනක් කඩා දමමින්, “විප්ලවයේ හතුරන්ට” පහර දෙන්න යැයි අප්‍රේල් 17 වැනිදා මහජන වේදිකාවක දී මෙන්ගිස්ටු රටවැසියන්ට අවසර දුන්නේය.

වැඩිම ප්‍රචණ්ඩත්වයේ නියැළෙන ලද්දේ ඩර්ග් විසින් පිහිටුවන ලද 293 කෙබලෙ නම් නගරබද හමුදා කණ්ඩායම් වලිනි. එය නිර්මාණය වූයේ ප්‍රංශ විප්ලවයේ වූ පැරීසියේ “පාර්ශව” ආකෘතියකිනි. හමුදාව විසින් මේ කණ්ඩායම් සඳහා පුහුණුව සහ උපකරණ සපයා තිබිණ. මෙයිසන් කල්ලිය මීට සහයෝගය දුන්හ. එයින් අඩිස් අබාබා හි EPRP විනාශ කරන්නට මෙන්ගිස්ටුට හැකියාව ලැබිණ. අනතුරුව ඩර්ග් විසින් මෙයිසන් හා පොලිටිකල් බියුරෝවේ සිටි ඔවුන්ගේ හිතවාදීන් මර්ධනය පටන් ගති. රතු භීෂණය වැඩියෙන් ගෙන ගියේ ඔවුන් යැයි කියා ඔවුන්ට දෝෂාරෝපණය එල්ල වුණි. EPRP මැඬලන්නට දැඩි සේ සහාය දුන් ලුතිනන් කර්නල් අට්නාෆු අබාටෙ යනු මෙයිසන් කල්ලියට සහයෝගය පෑ ප්‍රධාන පුද්ගලයාය. නොවැම්බර් 11 වැනිදා ඔහුව ඝාතනය කරන ලදි. ඉන් පසුව ඉතිරි මෙයිසින් සාමාජිකයන්ගේ ගෙල වටා ද තෝණ්ඩු වැටෙන්නට පටන් ගැනිණ. මරණය පමුණුවන ආරක්ෂක හමුදා එදා ඉතියෝපියාවේ පැමිණියේ ඊට නම් දරා තිබුණ සුදු පර්ජෝ 504 වාහන වලිනි.

අවිගත් වාමාංශික දෙපැත්ත එකිනෙකාට එරෙහිව යොදවමින් වාමාංශික මෙන්ගිස්ටු සිය ප්‍රතිවාදී පාර්ශව දෙකම විනාශ කර දමන්නට සමත් වූයේය. එෆ්. ඒ. හයෙක් ලියු දාස භාවයට යන පාර (1944) කියවන ලද්දෙක්ට මෙය පුදුමයක් නොවිණ.

නිදහස යැයි රවටා දාස භාවය අලෙවි කිරීම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 12, 2017

වෙළඳ භාණ්ඩ අලෙවිකරණයේ දී ව්‍යාපාරිකයන් ගැන මහත් සැකයෙන් බලන්නට හුරු වී සිටින පාරිභෝගිකයා, තමන්ගේ වියදමට පමණක් නොව මහත් වෙහෙසෙන් උපයන ලද ආදායමට ද ඍජු බලපෑමක් කරන්නට සමත් දේශපාලන ව්‍යාපාරිකයන්ට ඉතා පහසුවෙන් රැවටෙති. ඉංග්‍රීසි දැනුම, මූලික අර්ථ ශාස්ත්‍ර දැනුම, ලෝක ඉතිහාස දැනුම මඳ බැවින්, මේ අය ඉතිහාසය පුරාම යළි යළිත් අසාර්ථක වූ ප්‍රතිපත්ති තමන් කැමති දේශපාලනඥයාට නුදුරු අනාගතයක දී කෙසේ හෝ සාර්ථක කරගත හැකි යැයි විශ්වාසයේ එල්බ සිටිති.

වෙළෙන්ඳෙක් භාණ්ඩයක් අලෙවි කරගන්නට “ලෝකයේ උසස්ම තත්වයේ ….” කියද්දී රැවටෙන්නේ නැති පුද්ගලයා “නිර්ධන පංතියේ ජයග්‍රහණය උදෙසා වු …. වාමාංශික පෙරමුණ” යැයි කියද්දී එය සාක්ෂාත් වූ කිසිම අවස්ථාවක් ලොව කොතැනකින් හෝ සොයාගන්නට නැති වූවත්, ඊට රැවටෙන්නේ ඇයි? ලෙනින්ට, ස්ටාලින්ට, හිට්ලර්ට, මාඕට, කැස්ත්‍රෝට, චෑවේස්ට බැරි වූවාට ඒ මාර්ගයම යොදාගන්නා වෙන අයෙක් නිර්ධන පංතිය කබලෙන් ලිපට නොවැටී බේරාගන්නේ කෙසේදැයි පැහැදිලි කරනවා ද?

නිදහස කියා ගෙනෙන ලද පිළිවෙත් තුලින් වැඩිපුරම ආදායම් මාර්ග පමණක් නොව ජීවිතය ද අහිමි වූයේ නිර්ධන පංතියේ (proletarian) අයටමයි. අද දියුණු රටවල “නිල් කරපටි” රස්සා බොහොමයක් තාක්ෂණය තුලින් පහසු කරවන ලද බව යල්පැන ගිය අදහස්වලට පමණක් කොටු වී සිටින නිර්ධන පංතියව දිගින් දිගටම රවටන අය නොකියති. ඒ තාක්ෂණය හැමදාම දුප්පත් රටවලට නොඑන්නේ “අධිරාජ්‍යවාදී අතපෙවීම්” නිසා යැයි ජනතාව රවටන අය, තිබූ තාක්ෂණික යන්ත්‍ර සූත්‍ර ඇබිත්තත් කඩා දමා ගිනිබත් කළ අයයි. තාක්ෂණය දියුණු වෙන්නේ කෙසේදැයි නොදන්නා ඔවුන් ඒ ගැන කතා කිරීම බැහැරලා, ඒ ගැන වෙන අයෙකුට සංවාද කිරීමට ද ඉඩ නොදෙති.

මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී වාග් ව්‍යවහාරය ඇන්ගෝලාවේ MPLA විසින් යොදා ගැනුණු බව පැහැදිලිවම දකින්නට ඇත. පෘතුගීසී යටත්විජිතයක්ව සිටි නිසා පෘතුගීසි බසින් Movimento Popular de Libertação de Angola (MPLA) හෙවත් ඇන්ගෝලාවේ නිදහස උදෙසා වූ මහජනතාවගේ ව්‍යාපාරය මේ වදන් මාලා ලබාගන්නේ මොසැම්බික් හි ෆ්‍රෙලීමෝ වෙතිනි. එසේම ඉතියෝපියාවේ ඩර්ග් (ඉතියෝපියාවේ කම්කරු පක්ෂය) වෙතිනි.

පුරාතනයේ වූ ක්‍රියාවලියක් “අනුවර්තනය” වෙන ආකාරය අනුව පැවැත්ම ආරක්ෂා කරගැනීමේ හැකියාව ලබා ගනියි. සමහර විට ඉතිහාසය කියැව්වේ නැති වුවත් ඔබ “සූර පප්පා” යන නාමයෙන් ප්‍රචලිත වූ ඇස්ටරික්ස් කාටූන් පොත් කියවා ඇති. එහි කියැවෙන පුරාතනයේ ගෝල් අය ඇදහූ මිථ්‍යා දෘශ්ටික දෙවියන් රෝම සමය තුල දී “අනුවර්තනය” වෙමින් පැවැත්ම ආරක්ෂා කරගත්හ.

ජනතාවගේ හිත සුව පිණිස යොදා ගන්නා සියළු බලය ඔටුන්න සතුව ඇතැයි යන්න අවිවාදයෙන් පිළිගත් ජනතාවකට මධ්‍යම පාලනයකින් සියල්ල සාක්ෂාත් වෙන කොමියුනිස්ට් මොඩලය දිරවා ගැනීම ඉතා පහසු වූවකි.

නිර්ධන පංතිය නඟාලන වෑයමේ මුලින්ම ගමන් කරන අය ඉන්නේ සැබෑ පාලන බලයේ ඉන්න පක්ෂය පමණකි යන්න මේ නිසා අප්‍රිකාවේ බොහෝ රටවල ජනතාව පිළිගත්හ. එසේම ඒ නිසාම, විවිධ දේශපාලන පක්ෂ පැවතිය යුතු යැයි යන්න ද එම රටවල බහුතරය ප්‍රතික්ෂේප කළහ.

ඒත්, “විප්ලවීය න්‍යාය අනුගමනය කරන පෙරටුගාමී පක්ෂය” හැටියට සෝවියට් දේශය විසින් හඳුන්වන ලද්දේ ඇන්ගෝලාවේ MPLA, මොසැම්බික් හි ෆ්‍රෙලිමෝ, සහ ඉතියෝපියාවේ කම්කරු පක්ෂයයි.

රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් ගැන නොසලකා ජීවිත සමෘද්ධිමත් කරගන්නට හැකියාව ලැබෙන “නිදහස් වෙළඳපොල” වාතාවරණයක් නොතිබූ අප්‍රිකාවේ රටවල මැද පංතියක් දකින්නට නොවීය.

ස්වභාව ධර්මය නිසා ඇති වූ සාගත ලොවෙන් තුරන්ව යද්දී, දේශපාලනය නිසා ඇති වන ආහාර හිඟයන් ලොව පැතිර ගියහ. “කුසගිනි නිවන දේශපාලනය” නමින් හැඳින්වෙන්නේ මෙහි දී ව්‍යාපාරිකයා ආහාර මිල පහළ යවන්නට නොදත්තාට සමස්ත මහජනතාවට ආහාර බෙදන්න රජය දන්නවා කියාගන්නා දේශපාලනයයි. ආහාර සුලබ, මෑත ඉතිහාසයේ ඔටුනු පැළඳි අයටත් නොලැබුණු ආහාර අද යාචකයන්ට පවා බුදින්නට ඉඩ ලැබෙන රටවල් ගැන අහන්නට නොලැබෙන මහජනතාව තමන්ට නිර්ධන පංතියෙන් ගැලවෙන්නට හැකියාව ඇත්තේ රජය මාර්ගයෙන් පමණක් යැයි තරයේ අල්ලා ගෙන සිටිති.

නියාමන සියල්ල කරන තනතුරු රාජ්‍ය බාරයේ පැවතීම අප්‍රිකාවේ රටවලට පමණක් සීමා වූ සාධකයක් නොවේ. ඒත් ඇන්ගෝලාව, මොසැම්බික් සහ ඉතියෝපියාව යන අප්‍රිකාවේ මේ රටවල් තුන එකා මෙන් වෑයම් කළේ “නව මිනිසෙක්” නිර්මාණයටයි. පාරම්පරික ජනශ්‍රැතියෙන් කුමන දේවල් පමණක් පවත්වා ගන්නවා ද, කුමන දේවල් සහමුලින් ඉවත් කරනවා ද යන්න තීරණය කිරීමේ බලය ඔවුන් රජයට පවරා ගත්හ.

20 වැනි සියවසේ තිබූ බහුවිධ දැක්ම අතරින් අප්‍රිකාවේ රටවල් මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදය ළං කර ගත්තේ ඇයි යන්න ගැටළුවකි. අධිරාජ්‍යවාදී යටත්විජිතයන් වූ නිසා අප්‍රිකාවේ ජනතාව සමාජවාදයට හේත්තු වූවා යන්න වාමාංශිකයා ගෙනෙන රැවටිල්ලයි. යුරෝපීය රටවල 1914 සිට 1945 අතර කාලය සලකා බලද්දී ඒවායේ ආඥාදායකවාදය සහ “යුද සංස්කෘති” අතර සම්බන්ධයක් දැකිය හැකියි. අප්‍රිකාවේ දීර්ඝ කාලීනව පැවති ප්‍රචණ්ඩත්ව ඉතිහාසය සලකමින්, එය හා කොමියුනිස්ට් යුගය අතර සම්බන්ධය විමර්ශනය මෑතක දී පටන් ගන්නා ලද්දකි. ම්ලේච්ඡවාදයට එරෙහි යටත්විජිත යුගයට පෙර තිබූ සුසංවාදය, යටත්විජිතවාදයට එරෙහි ප්‍රජාපීඩකවාදය, පශ්චාත් යටත්විජිතවාදයේ සීමාවන් ඉක්මවා යෑමට එරෙහි නිදහස යනාදිය සොයා බැලීම ගැන විස්තර හෙළිවන්නට පටන්ගෙන තිබෙන්නේ දැනුයි.

මිනිසාට සහ ඔහුගේ පෞද්ගලික දේපලට ඇති අයිතිය පිළිබඳව ලංකා ඉතිහාසය පීරා සොයන්නෙකුට ඒ ගැන කතාබහක් සිද්ධ වී ඇත්තේ කොතරම් සොච්චමක්දැයි වහාම වැටහී යනු ඇත.

අප්‍රිකා මහා ද්වීපයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය පැතිර තිබුණේ කොමියුනිස්ට් අප්‍රිකාවේ පමණක් නොවේ. නයිජීරියාවේ බියාෆ්‍රා සිවිල් යුද්ධය සහ රුවන්ඩාවේ හුටු සමූල ඝාතනය මෙහි දී සඳහන් කළ යුතුයි. ඒත් ඔවුනටම විශේෂ වූ ලක්ෂණ වලින් ඇන්ගෝලාව, මොසැම්බික් සහ ඉතියෝපියාව යන කොමියුනිස්ට් රටවල ප්‍රචණ්ඩත්වය දිග හැරුණි. ඒවායේ සමාජ නව ආකාරයකින් හැඩ ගසන්නට පිළිවෙත් ක්‍රියාත්මක විණ. සාම්ප්‍රදායික ගම්බද සඳහා බලහත්කාරයෙන් “ගම්කරණය” යෙදවිණ. රජයේ ප්‍රතිපත්තියක් හැටියට කුසගින්න යොදා ගැනිණ. පක්ෂ ශුද්ධ කිරීම්, ජාතික වේවා, වාමාංශික වේවා, ආගමික වේවා, වර්ගවාදී නායකයන් වේවා සියළුම ප්‍රතිවාදීන් තුරන් කිරීම යනාදිය සිද්ධ විය.

කොමියුනිස්ට්වාදයේ ඉතිහාසය නිරීක්ෂණය කරද්දී මෙවැනි කූටෝපායන් අප්‍රිකාවට පමණක් විශේෂ නොවූ සාධකයක් යැයි පසක් වේ.

සටහන කොමියුනිස්ට්වාදයේ කළු පොත ඇසුරිනි.

ප්‍රයෝජනවත් මෝඩයින් සහ අප්‍රිකාවේ කොමියුනිස්ට්වාදය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 11, 2017

දේශපාලන පද වහරට එකතු වූ “ප්‍රයෝජනවත් මෝඩයා” යන්නෙන් හැඳින්වෙන්නේ හරි හැටියකට නොදැන යම් දේශපාලන ව්‍යාපාරයකට ඇප කැප වෙමින් එහි ප්‍රොපගැන්ඩා කටයුතුවල යෙදෙන අයෙකි. සෝවියට් දේශය විසින් සාර්ථකව හසුරවන ලද කොමියුනිස්ට් ගුණ්ඩුව ගිල්ල අය ගැන සඳහන් කරද්දී මෙය අහන්නට ලැබෙයි. මුලින්ම මෙම පද වහර යොදන ලද්දේ වෙන කිසිවෙක් නොව ව්ලැඩමියර් ලෙනින් විසිනි.

රත්තරන් වෙරළේ ප්‍රයෝජනවත් මෝඩයා ගැන මා කළින් ලියූ සටහනක් මෙතැනින් කියැවිය හැකියි. අප්‍රිකාවේ කොමියුනිස්ට්වාදය ගැන ලියන මේ ඇතුළු ඊ ළඟ සටහන් කිහිපය ද කොමියුනිස්ට්වාදයේ කළු පොතේ, ඊව් සාන්තාමරියා (Yves Santamaria) ලියූ අප්‍රිකාවේ කොමියුනිස්ට්වාදය: ඉතියෝපියාව, ඇන්ගෝලාව, සහ මොසැම්බික් යන පරිච්ඡේදය ඇසුරිනි.

සීතල යුද්ධය යන්න මුළුමනින් පටන් ගන්නට පෙර, යටත්විජිත විරෝධී අරගල සහ කොමියුනිස්ට් ව්‍යාපාරය එකිනෙක හා සම්බන්ධ කරන්නට වෑයමක් ගන්නා ලද්දේ ප්‍රංශයයි. විදේශයන්හි පැවති යටත්විජිත පාලන අත්හරින්නට යැයි ප්‍රංශයට එවක දී ඇමෙරිකාවෙන් බලපෑම් එල්ල වී තිබිණ. ප්‍රංශ හතරවැනි ජනරජයට උවමනා වූයේ යටත්විජිතයන් හි හටගෙන තිබූ ජාතික ව්‍යාපාරයන්ට ඒ දේශ ආපහු බාර දුන්නොත් අනිවාර්යෙන්ම මොස්කව් වලට ඒවා නතු වෙනු ඇතැයි පෙන්වන්නටයි. “පෙරදිගෙන් පැරීසියට යන පාර වැටී ඇත්තේ ඇල්ජීරියාව හරහා,” යන ලෙනින් කියූ පරණ කියමනක් මේ දැක්ම හඟිස්සවන්නට නිතර පාහේ උපුටා දැක්විණ.

බර්ලින් තාප්පය කඩා දමා වැඩි කල් ඉක්ම නොගිය 1989 වසරේ, රුවන්ඩාවේ දේශප්‍රේමී පෙරමුණේ අයව “කළු කේමර්” යැයි හැඳින්වෙන්නට පටන් ගති. ඔවුන් පොල් පොට් හිතවාදීන් යැයි සැලකුණි. ඒ අස්සේ, ඇමෙරිකාවේ අධ්‍යාපනය ලද ඔවුන්ගේ නායකයා, පෝල් කගාමෙ, ප්‍රංශය විසින් ‘ඇමෙරිකන්’ යැයි හැඳින්වූහ.

අප්‍රිකාවේ කොමියුනිස්ට් වෑයම් දිග හැරුනේ ද මෙතෙක් මේ සටහන් මාලාවෙන් කියාගෙන ආ සෙසු රටවල එය සිද්ධ වූ ලෙසින්මයි. නැගෙනහිර ජර්මනියේ කොමියුනිස්ට්වාදය කඩා වැටෙද්දී, “මාක්ස්වාදයේ ඉතිහාසය තුලින් අපිට දැඩි ගැටළු හටගන්නට පටන් ගෙන,” යැයි මොසැම්බික් ජනාධිපති වූ ජුවාකිම් චිසානෝ පිළිගත්තේය.

උග්‍ර මාක්ස්වාදීන් සහ විශේෂයෙන්ම ට්‍රොට්ස්කිවාදීන්, ජෝසප් ස්ටාලින්ව කොමියුනිස්ට්වාදියෙක් හැටියට හඳුන්වන්නේ නැති ආකාරයෙන්ම, ඉතියෝපියාවේ නායකත්වය 1977 සිට 1991 දක්වා අල්ලාගෙන සිටි හයිලෙ මාරියම් මෙන්ගිස්ටු ද කොමියුනිස්ට් යැයි නොකියති. 1977 සිට 1987 දක්වා ඉතියෝපියාව පාලනය කළ මෙන්ගිස්ටු සභාපතිව සිටියේ කොමියුනිස්ට් මිලිටරි ජුන්ටාවේ බව මේ අය බැහැරකට දමති.

1974 සිට 1991 දක්වා කාලය තුල අප්‍රිකාවේ රටවල පැතිර ගිය ජාතික ව්‍යාපාර විසින් කාල් මාක්ස්, බොල්ෂෙවික්වාදය සහ සෝවියට් දේශය කරපින්නා ගත්හ. සෝවියට් දේශය තුල සහ කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරය තුල ඔවුන්ට සහාය ලබාදෙන අය සිටියහ. ඒත් අනික් සෑම කොමියුනිස්ට් පාලනයන් අල්ලා ගත් රටවල් සේ ම, මුල් කාලයේ දී මේ අප්‍රිකාවේ රටවල කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සංවිධානයන්හි සැබැවින්ම සාමාජිකයන් සිටියේ අල්පයකි. 1939 දී මුළු අප්‍රිකාව පුරාම කොමියුනිස්ට් පක්ෂ සාමාජිකයන් සිටියේ පන්දාහක් පමණ යැයි සෝවියට් ඇස්තමේන්තු දක්වයි. ඒත් 1970 ගණන් ආරම්භයේ ඒ සංඛ්‍යාව හැටදහසක් බවට පත්විය. අලුත් නායකයන් බලය අල්ලා ගත් වහාම ඔවුන් ඔවුන් භූමිය බෙදා එතෙක් අප්‍රිකාවේ පැවති පරණ සමාජවාදයෙන් ඈත්වූහ.

1950 සහ 60 ගණන් වල දී අප්‍රිකාවේ ජාතික ව්‍යාපාර තුලින් ගොඩනැඟූ “අප්‍රිකානු සමාජවාදය” අත්හැර දැමීමට හේතුව ටැන්සානියාවේ උජාමා වැනි සාමූහික කෘෂිකාර්මික උත්සාහයන් ඒ වෙද්දී අසාර්ථක ප්‍රතිඵල ගෙන දී තිබීමයි. සාමූහික වෑයම් අසාර්ථකවීමේ හේතුව හැටියට මොසැම්බික් ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ ෆ්‍රෙලිමෝ සහ ඉතියෝපියන් විශේෂඥයන් පෙන්වා දුන්නේ ටැන්ගැන්යිකා අප්‍රිකානු ජාතික යුනියනය/ඇෆ්‍රො ෂිරාසි පක්ෂය ප්‍රමාණවත් තරමට මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී නොවූ නිසායි කියාය.

“විද්‍යාත්මක සමාජවාදියා” යන අලුත් වහර භාවිතය පටන් ගැනීමෙන් අත්විඳි අසාර්ථකත්වයෙන් අයින් වන්නට හැකියාව ඔවුන් පාදා ගත්හ. ගම්බද වැසියන් අතර සම්ප්‍රදායීව පවතින එකමුතුබව ඔවුන්ගේ රටවල් මුහුණ පාන ප්‍රධාන අනතුරක් යැයි ඔවුන් කියා සිටියහ. එය ගෝත්‍රිකවාදයේ අවදානමක් හැටියට දැක්වූහ.

රජයේ කාර්ය භාරය ජාතිය ගොඩනැඟීම යැයි ඔවුන් කල් තියාම පිළිගත්හ. මේ රට නංවාලීමේ භූමිකාව බාර ගැනීමේ ප්‍රතිඵලයක් හැටියට තමනට ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් ලැබේවි යැයි අප්‍රිකා මහා ද්වීපයේ මාක්ස්වාදී නායකයන් සිතූහ.

මොසැම්බික් හි අගනුවර වන මාපුටෝ ගුවන්තොටුපොළ වෙතට යන අයෙකුට එහි ගසා ඇති “මානුෂික නිදහස් කලාපය” යැයි කියැවෙන දැවැන්ත පුවරුවක් මඟ හැරිය නොහැකි විය. එයින් පෙන්නුම් කළේ කොමියුනිස්ට් ව්‍යාපෘතියේ පැතිකඩ දෙකකි. වර්ගවාදී දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහි අධිරාජ්‍ය විරෝධය ඉන් එකකි. අනෙක අනිකුත් සමාජවාදී දේශයන් සමඟ කොමියුනිස්ට් ලෝක පිළිවෙතට ප්‍රවේශ වූ බව පෙන්වීමයි.

මොසැම්බික් ලෙසින් ඇන්ගෝලා සහ ඉතියෝපියාව සමාජවාදී ප්‍රවේශයෙන් යුතු රටවලට එකතු වූහ. කියුබාව සහ වියට්නාමය මෙන් නොව ධනවාදය අත්හැර දමා මේ අලුතින් එක්කාසු වෙන රටවලට “සමාජවාදී” යැයි කියන්නට නොහැකි නිසා සෝවියට් විශ්ලේෂකයන් ඊට අලුත් පද වහරක් සෙවූහ.

සමාජවාදී යන ලේබලය එවක දී සෝවියට් දේශයෙන් ආර්ථික ආධාර සහතික වූ ලේබලයකි. ඒත් අප්‍රිකාවේ රටවලට ආධාර ගලා ආවේ නැත. සමාජවාදී යැයි කියාගත්තාට, ඔවුනට සිය සංවර්ධන සඳහා බටහිරෙන් මුල්‍යාධාර සොයා ගන්නට හෝ තමන්ගේ සම්පත් වලින් මුල්‍ය හොයා ගන්නට සිද්ධ විණ.

සමාජවාදී යැයි කියාගත් සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකගේ ලංකාවට ද ඒ පාලන සමයේ දී ආර්ථිකය අන්තිමට බහිද්දී වැඩියෙන්ම විදේශ ආධාර එවා ඇත්තේ ඇමෙරිකාව යැයි ජෝන් රිචඩ්සන් ලියූ Paradise Poisoned (2005) පොතේ සඳහන්.

“රතු අධිරාජ්‍යවාදය” සඳහා අන්තර්ජාතික ශ්‍රමිකයන්ට හමුදාමය සහයෝගය සැපයීම කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරයේ මුල් කාලයේ පටන් පරම වගකීමක් යැයි සැලකෙන ලද සම්ප්‍රදායකි. සෝවියට් අවි අප්‍රිකාවේ බොහෝ රටවල් වලට සපයන ලද වුවත්, මෙහි දී අවධානයට යොමුවන රටවල් තුන, මොසැම්බික්, ඇන්ගෝලා සහ ඉතියෝපියාව යනු සෝවියට් මිලිටරි ආධාර ලැබූ ප්‍රධාන රටවල් තුනයි.

ඒ හැරෙන්නට අප්‍රිකා මහා ද්වීපය පුරා සෝවියට් උපදේශකයන් 8,850 ක් විසිර සිටියහ. 1980 ගණන් මැද සිට අවසානය දක්වා කියුබන් වැසියන් 53,900 ක් ද, නැගෙනහිර ජර්මනියෙන් පැමිණි විශේෂඥයන් විශාල පිරිසක් ද අප්‍රිකාවේ බොහෝ රටවල දකින්නට ලැබුණි. කියුබන් සහ නැගෙනහිර ජර්මන් අය දේශීය ආරක්ෂ සේවා සපයන්නට සහාය දුන් විශේෂඥයන් වූහ.

මේ සටහන “කොමියුනිස්ට්වාදයේ කළුපොත” ඇසුරිනි.

යුරෝපීය සමාජවාදය සහ සෝවියට් කොමියුනිස්ට්වාදය

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 10, 2017

සමාජවාදයේ ඉතිහාසය ගැන මෙම අඩවියේ බොහෝ විස්තර සඳහන් කර ඇත.

ඒ ගොන්නට තවත් සටහනක් එකතු කරන්නේ ඊ ළඟට ලියන සටහන් සඳහා මෙය උපකාරී වේ යැයි සිතන බැවිනි. වැරදියට අර්ථ කථනය කළ අර්ථ ශාස්ත්‍රය, ඉතිහාසය සහ දේශපාලනය ගිලින ලද අයට මේවා දිරවා ගැනීම අසීරුයි. මේ සටහන් මා එකතු කරන්නේ ඒ යල්පැන ගිය අදහස් වලින් කුරුවල් නොවූ තරුණ පිරිස උදෙසායි. සියල්ලන්ගේම ජීවිත සමෘද්ධිමත් කරන සැබෑ ධනවාදය ඉල්ලන වැඩි ජනතාවක් බිහිවෙන දවසක් අනාගතයේ යම්කිසි දවසක ලංකාවේ උදාවේවා යැයි පතමිනි.

19 වැනි සියවසේ දී යුරෝපය පුරා සමාජවාදය යන්න ජනප්‍රිය රැල්ලක් වන්නට පටන් ගැනුණි. සමාජවාදය යන්න විවිධාකාර ලෙසින් නිර්වචනය වූ අතර ඒවා හැඳින්වූ පද වහර තුලින් ඒ ඒ වෙනස්කම් මොනවාදැයි පැහැදිලිව හඳුනාගන්නට නොහැකියාවක් ද පැවතිණ. සමාජවාදී චින්තකයන් ඔවුන්ගේ කැමැත්ත අනුව සමාජවාදය යන වචනය යෙදූහ.

කාල් මාක්ස් ද එසේම සමාජවාදය යන වචනය භාවිතා කරන ලද්දෙක් යැයි ලුඩ්විග් වොන් මීසස් පෙන්වා දෙයි: ” 1875 දී, ජර්මන් සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ ගෝතා වැඩ සටහන විවේචනය කරද්දී මාක්ස් අනාගත කොමියුනිස්ට්වාදී සමාජයේ ඉහළ (කළින් වූ) සහ පහළ (පසුව වූ) අවධි වෙන්කර හඳුන්වයි. ඒත් ඔහු ඒ ඉහළ තත්වය පමණක් කොමියුනිස්ට් යැයි හැඳින්වූයේ නැත, එසේම පහළ තත්වය කොමියුනිස්ට්වාදයෙන් වෙනස් වූ සමාජවාදයක් යැයි හැඳින්වූයේ ද නැත.”*

කාල් මාක්ස්ගේ සියල්ල ඒ කී ලෙසින්ම සිද්ධ වෙන ඉතිහාස න්‍යායට අනුව සමාජවාදය අනිවාර්යෙන්ම එයි. සෑම රටක්ම වැඩවසම් සමාජයෙන් යන්නේ ධනවාදයටයි. රාජසිංහ රජ්ජුරුවන්ට සිහසුන අහිමි වී වසර 200 ක් ඉක්ම ගියත්, කොමියුනිස්ට්වාදයේ ශතකයක් පිරුණත්, ලංකාව තවමත් ඒ වැඩවසම් ක්‍රමයට පස්සෙ එනවයි කියපු ධනවාදයට පිවිස නැතිවීම අපි පොඩ්ඩක් පැත්තකින් තියමු. 😀 මාක්ස් කියන අනිවාර්යෙන්ම ඇතිවන ප්‍රගතිය අනුව සමාජවාදය එන්නේ ධනවාදයෙන් පසුවයි.

ජර්මනියේ නාට්සීන්ට තිබුණේ ධනවාදයක් යැයි බොහෝ අයගේ විශ්වාසයකි. නාට්සීන් සමාජවාදීන් යැයි කියා ඔවුන්ගේ පක්ෂයේ නම, “ජාතික සමාජවාදී ජර්මන් ශ්‍රමික පක්ෂය”, පෙන්නුවාම ඊට උපහාසයෙන් හිනා වෙන අය සිටිති. හරියට ලංකාව සමාජවාදී යැයි කියා රටේ නම, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය පෙන්නුවාම උපහාසයෙන් හිනාවෙන ප්‍රතිචාර දැක්වීම වැනියි.

ජර්මනියේ “රාජ්‍ය සමාජවාදය” බෙදන්නට පටන් ගත් මුල් අය බිහිවූයේ කාල් මාක්ස්ට ඩිංගක් කළින්. යොහාන් කාල් රොඩ්බෙයර්ටස්, මාක්ස් ලෙසින්ම ඊට කළින් පැවති සමාජවාදී න්‍යාය සියල්ලම ක්‍රියාවට නැංවිය නොහැකි යැයි කියමින් ප්‍රතික්ෂේප කළ අයෙකි. නිෂ්පාදනය සහ බෙදාහැරීම යන දෙකම පාලනය කළ යුතු යැයි කියන්නට මුලින්ම පෙනී සිටිය සමාජවාදී චින්තකයා ඔහුයි. ඉතින් එසේ ඒ දෙක පාලනය කරන්නට රජය යොදා ගත යුතු යැයි ඔහු කියා සිටියි. ඔහුගේ ඒ අදහස් ප්‍රසිද්ධ කරන්නට බෙහෙවින් සහාය වූ ෆර්ඩිනැන්ඩ් ලසාල් නිසා “ජර්මන් විලාසයේ සමාජවාදය” (මෙය මීසස් යොදන වහරක්) විශාල වශයෙන් ජනප්‍රියව පැතිර යන ලදි.

නිෂ්පාදනයට, ව්‍යවසායකත්වයට සහ වෙළඳපොල භාණ්ඩ හුවමාරුවට ඉඩක් තිබුණු ලෙසකින් නාට්සි ජර්මනියේ සමාජවාදය පෙනී ගිය ද එය පිටතින් පෙනුනු ආකාරය පමණි. ජර්මනියේ සම්පූර්ණ ආර්ථිකය නාට්සීන්ගේ මැදිහත්වීම් සහ නියාමන මත සිද්ධ වූහ. සෝවියට් දේශයේ මෙන්ම, නාට්සි ජර්මනියේ ද සාමාන්‍යයෙන් වෙළඳපොලක දී ව්‍යවසායකයන් ගන්නා සමපේක්ෂණයන් කරන ලද්දේ රජයයි.

නාට්සි ජර්මනියේ කඩ අයිතිකාරයා හැඳින්වුනේ කඩ කළමනාකරු (Betriebsfürher)
හැටියටයි. කෙසේ නිෂ්පාදනය කළ යුතුදැයි ද, මොන මිල ගණන් වලට ද, කාගෙන් මිල දී ගත යුතු ද, කාට විකුණනවා ද යනාදිය ව්‍යවසායකයන් මෙන් පෙනී සිටින අයට නියම කරන්නේ රජයයි. කොපමණ වේතනයකට ශ්‍රමය වෙහෙසිය යුතුදැයි කියා රජය තීන්දු කරයි. ධනවාදීන් සිය මූලධනය කාට කුමන පදනමක් යටතේ බාරදිය යුතුදැයි තීන්දු කරයි. වෙළඳපොල යනු මුලාවක් පමණි. සියළු මිල ගණන්, වේතන, සහ පොලී මට්ටම් රජය තීරණය කර තිබීම නිසා ඒ මිල ගණන්, වේතන සහ පොලී මට්ටම් හුදු මවා පෑම් පමණි. සෑම පුරවැසියෙකුගේම වේතන, පරිභෝජනය සහ ජීවන මට්ටම රජය විසින් තීරණය කරයි. නිෂ්පාදනය හසුරුවන්නේ පාරිභෝගිකයන් නොව රජයයි. සියළු පුරවැසියන් රජයේ සේවකයන් ලෙස ක්‍රියා කරති.

පිටින් ධනවාදය ලෙස පෙනුන ද, (ලංකාවේ ධනේශ්වර ආර්ථිකයක් ඇතැයි සමහරු අල්ලාගෙන සිටින්නේ ද මේ නිසයි), මෙය සමාජවාදයයි.

තමන් සමාජවාදීන් කියා සඟවන්නට නාට්සීන් උත්සාහ නොකළහ. ඔවුන් සමාජවාදය ක්‍රියාත්මක කළේ සෝවියට් දේශයට වඩා වෙනස් විදියකට වූවා පමණි.

යුරෝපයෙන් ආ සමාජවාදය නිසා රුසියාවේ විවිධ කල්ලි ගණනාවක් තිබිණ. 1912 දී ව්ලැඩමියර් ලෙනින් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය හැදුවේ එහි සාමාජිකයන් වූ බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ අය දැන් අනෙකුත් සමාජවාදී කණ්ඩායම් වලින් වෙනස් යැයි දක්වන්නටයි. “එක්සත් සෝවියට් සමාජවාදී ජනරජ” යන නිල නාමයෙන් යුතු සෝවියට් දේශයේ ද සමාජවාදය සහ කොමියුනිස්ට්වාදය මාරුවෙන් මාරුවට භාවිතා විණ. ඒත්, ලෙනින් විසින් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය යැයි සිය කල්ලිය හඳුන්වන්නට පටන් ගැනීම නිසා, “සත්‍ය සමාජවාදියා” යනු ඔහුගේ පක්ෂයේ සාමාජිකයන් යැයි අර්ථ දැක්විණ.

කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරයේ වැඩ සටහන් තුලින් සමාජවාදය සහ කොමියුනිස්ට්වාදය යැයි වෙනසක් දැක්වීම පටන් ගැනුනේ 1928 දී යැයි මීසස් පැහැදිලි කරයි. එසේම එය කොමියුනිස්ට් සහ සමාජවාදය අතර පමණක් වෙනස දැක්වීමක් නොවිණ. මාක්ස්වාදී න්‍යාය අනුව ධනවාදය සහ කොමියුනිස්ට්වාදය අතර මැද පවතින්නේ සමාජවාදය යැයි එහි දී කියන්නට පටන් ගැනිණ. සෝවියට් දේශය සිටින්නේ එහි යැයි කියැවිණ.

මුලින් මාක්ස් සිය න්‍යායෙන් කියා සිටියේ මුල් සහ පසු කාලීන කොමියුනිස්ට්වාදී තත්වයන් අතර වෙනස ගැනයි. සැබෑ සමානාත්මතාවය භුක්ති විඳින්නට ලැබෙන්නේ, ඔහුගේ ප්‍රතිපත්ති සියල්ල අනුගමනය කළ පසුව සහ මිනිසුන් සිය ‘පංති සවිඥානය’ ඉක්මවා පරිනාමය වූ පසුව එන කොමියුනිස්ට්වාදයේ අවසන් අවස්ථාවේ දී කියායි. ඒත් ලෙනින් ගෙනෙන නව න්‍යාය තුල, “සමාජවාදය” යනු මාක්ස් කියන මුල් අවධියේ කොමියුනිස්ට්වාදයයි. ඒ නිසා, සෝවියට් දේශය සමාජවාදී පමණක් යැයි කියැවිණ. පක්ෂ සාමාජිකයන් කොමියුනිස්ට් වූයේ අවසන් ඉලක්කය වූ කොමියුනිස්ට්වාදයට යන්න කැප වූ සත්‍ය අවබෝධ කරගත් අල්පය ඔවුන් වූ බැවිනි.

නාට්සීන් සමාජවාදීන් වූහ. ආර්ථික මැදිහත්වීම් කළහ. නාට්සි ජර්මනියේ ආර්ථික අසමානතා පැවතියේ සෝවියට් දේශයේ පැවති ආකාරයෙන්මයි. ඒත් මේ නාට්සීන් ධනවාදීන් කියන මුලාව පැතිර යැවීමට ඒ සත්‍ය බැහැරකට දැමුණි. නාට්සීන් සෝවියට් දේශය ආක්‍රමණය කළ විට, ඔවුන් ධනවාදයේ නරකම අවස්ථාවේ සිටින අය ධනවාදීන් යැයි හැඳින්විණ.

යුරෝපයේ විද්වතුන් බොහොමයක් සෝවියට් දේශයට දැඩි සෙනෙහසක් දැක්වූ යුගයක දී, මේ නාට්සීන් යනු ධනවාදීන් යන විස්තර කිරීම සියල්ලන් සතුටින් පිළිගත් බොරුවකි. නාට්සි ජර්මනියේ නාමික වශයෙන් පෞද්ගලික දේපල අයිතියක් වූවාට ධනවාදී ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මකව තිබුණේ නැත. බොරු අර්ථ කථනය තවමත් යහතින් පැවතේ.

*ලුඩ්විග් වොන් මීසස් ලියූ “සැලසුම්ගත වියවුල” -Ludwig Von Mises, Planned Chaos, 1951.

මීසස් ආයතනයේ ‘ද ඔස්ට්‍රියන්’ Vol.3, No.5 සඟරාවට Chris Calton ලියූ “The Myth of “Nazi Capitalism” ලිපිය ඇසුරිනි.

මේ වහල් සේවය ගැන වාමාංශිකයන් නිහඬ වෙති

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 6, 2017

තනතුර, වේතනය, පහසුකම් යනාදිය සලකා බලා කැමති රස්සාවක නියැළීම සඳහා පුද්ගලයෙකුට හැකියාව ලැබුනේ මිනිස් ඉතිහාසයේ ඉතා මෑතක දී ය. වෙන අයෙක් තීන්දු කරන වෘත්තියක නියැළීම පෙර සිරිත විය. වේතන සහ තනතුර පිළිබඳව ශ්‍රමය වෙහෙසන පුද්ගලයාට ගතහැකි වූ පියවර වූයේ ඉතා ස්වල්පයක් පමණි. තමන් කැමති දිනයක නිවාඩුවක් ගැනීමට හැකියාව තිබුනේ එහෙමත් අයෙකුට පමණි.

තරඟකාරී වෙළඳපොල බිහිවීමත් සමඟ තමන් කැමති දවසක නිවාඩුවක් ගන්නට ලොව බහුතරයට හැකියාව පෑදුණි. තරඟකාරී වෙළඳපොලක් යාන්තමින් හෝ ඇති රටවල අයට වර්තමානයේ තමන් කරන රස්සාවෙන් ඕනෑම විටෙක කැමැත්තෙන් අයින් විය හැකියාව ද පවතී.

තරඟකාරී ලෝකය ගැන කන්කෙඳිරි ගාන අය, මේ කරුණු නොසලකා හරිති. එසේම පෙර වූ සිරිත සහ තරඟකාරී වෙළඳපොලට ගෙනෙන ලද විකල්ප වල දී බහුතරයට සිද්ධ වූයේ කුමක්දැයි කියාත් සොයා නොබලති.

තරඟකාරී වෙළඳපොල වෙනුවට ගෙනෙන ලද විකල්ප වෑයම් සියල්ලේම “ශ්‍රම කඳවුරු” දකින්නට හැකිවුණි. පෙරූ රටේ ද, “ජනතාවගේ බලයට” පිටුපාන ඕනෑම අයෙක්ට දඬුවම් කරනු පිණිස “දීප්තිමත් මාර්ගය” විසින් ඇමසෝනියාවේ ශ්‍රම කඳවුරු පටන් ගත්හ. 1983 දී සිට “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” උවමනාවන් සපුරා ගනු පිණිස බලහත්කාරයෙන් වැඩ ගැනීමෙන් දාස භාවයට නියම වූ රටවැසියන්, කොකෝ වතු යායන් වලින් හෙරෙන් පලා යන්නට පටන් ගත්හ.

ඉහළ කඳුකරයේ “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” අණසක තිබි ප්‍රදේශයන්හි ඉපදුන බොහෝ දරුවන් වැඩි කාලයක් ජීවතුන් අතර නොසිට එහි දී ම මිය ගියහ. පළා යන අයෙක් අසූ වූයේ නම් එවැන්නෙක්ව එතැනම ඝාතනය කරන ලදි. බලහත්කාරයෙන් වැඩනොගන්නා අවස්ථාවල දී මේ ශ්‍රමික කඳවුරු වල විසූ අයට අබිමායෙල් ගුස්මාන්ගේ වාමාංශික ලියැවිලි හදාරන්නට සිද්ධ විණ. කොන්වෙන්සියොන් ප්‍රදේශයේ රැඳවුම්කරුවන් 500 ක් පමණ හාමතයේ සිටියහ. 1987 දෙසැම්බරයේ දී, හාමතෙන් පෙළුණු ගැහැණු, පිරිමි, හා දරුවන් 300 ක් “පෙරූවියන් ගුලාග්” වලින් ගැලවී වනාන්තර මායිමේ පිහිටි බෙලෙම් වෙතට එන්නට සමත් වූහ.

තමන්ගේ තත්වය කිසිත් ලෙසකින් දියුණු කරන්නට මේ “දීප්තිමත් මාර්ගය” කියාගත් ගරිල්ලා කල්ලිය අසමත් යැයි ගම්බද වැසියන්ට ක්‍රමයෙන් ඔප්පු වී යද්දී ඔවුන් බහුතරය විප්ලවය අත්හැර දැමූහ.

“දීප්තිමත් මාර්ගයට” පැවති පතල් කම්කරුවන්ගේ වැනි වෘත්තීය සමිති ඇතුලට රිංගා ගත නොහැකි වුණි. ජනතාව ඔවුන්ගේ කුරිරු ක්‍රියා කටයුතු ගැන අප්‍රසාදය පළකරන බව පෙනී යද්දී, වෘත්තීය සමිති අල්ලාගෙන සිටි “එක්සත් වම” ඔවුන් හා තරඟ කරන්නට පටන් ගෙන තිබිණ. සියළු මාක්ස්වාදී සංවිධාන තුරන් කර දමන්නට “දීප්තිමත් මාර්ගය” වෑයම් කළහ. එහෙත් ඔවුනට එය නොහැකි විණ. ටුපැක් අමරූ (MRTA) නම් ත්‍රස්තවාදී කල්ලිය හා ගැටුණ විට, සිවිල් වැසියන් 1,584 ක් සහ ගරිල්ලා භටයන් 1,543 ක් මිය ගියහ.

ඒ අතරතුරේ දී “දීප්තිමත් මාර්ගය” ඇතුලත අර්බූදයක් හටගෙන තිබුණි. “බුර්ජුවාසී වෙන්නට ගිය ද්‍රෝහීන්” යැයි කියා එහි ඉහළ නායකයන් කිහිප දෙනෙක් ඝාතනය වූහ.

1983 සැප්තැම්බර් හි දී, පෙරූ පොලීසියට ඔවුන්ගේ ප්‍රථම ජයග්‍රහණය අත්විය. ගුස්මාන් හා සමීපව කටයුතු කළ කාලොස් මෙසිච් යන විප්ලවකරුවාව අත් අඩංගුවට ගැනිණ. ඒත් “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” නායකත්වය ඉවත් කර දමන්නට පෙරූ රජයට තවත් දශකයක් ගතවිණ.

1992 සැප්තැම්බර් 12 සහ 13 වැනිදා ගුස්මාන් සහ ඔහුගේ සහායිකාව වූ එලෙනා ඉපැරගුවයර් අත් අඩංගුවට ගන්නා ලදි. තවත් සතියකට පසුව සංවිධානයේ තෙවැන්නා වූ ඔස්කා ඇල්බට් රමියෙරෙස් ද පොලීසිය විසින් අල්ලා ගන්නා ලදි. ක්‍රමයෙන් ඒ ගරිල්ලා කල්ලියේ තව තවත් අය අත් අඩංගුවට ගැනුන ද, යුද්ධ යනු රටේ ආර්ථිකය දියුණු කරන්නක් නොව එය බංකොළොත් කරන්නක් බව පැහැදිලි කරමින්, 1990 ගණන් මැද වෙද්දී පෙරූ රට ආර්ථික අර්බූදයකට මුහුණ පා සිටියහ. “දීප්තිමත් මාර්ගය” සංවිධානයේ සාමාජිකයන් 25,000 ක් පමණ රටේ සිටියහ. ඔවුන් අතුරින් තුන්දාහක සිට පන්දාහක ප්‍රමාණයක් එහි ස්ථිර සටන්කාමීන් වූහ.

විප්ලවය නිසා රටට ගෙවන්නට සිද්ධ වූ වැය ඩොලර් බිලියන 20 ක් පමණ යැයි සැලකේ. “දීප්තිමත් මාර්ගය” 25,000 ත් 30,000 ත් අතර මරණ සංඛ්‍යාවකට වගකිව යුතු යැයි කියැවේ. ඔවුන්ගේ ප්‍රචණ්ඩත්වය නිසා කඳුකරයේ විසූ දරුවන් 1980 සහ 1991 අතර කාලයේ දී දාහක් මිය ගියා යැයි ද, තුන්දාහක් ඉතා දරුණු ලෙස තුවාල ලැබුවා යැයි ද සැලකේ. සටන් හේතුවෙන් දෙමව්පියන් අතින් අතරමං වූ සහ දෙමව්පියන් මිය යාමෙන් අනාථ දරුවන් පනස්දහසක් පමණ වේ.

2003 වෙද්දී “දීප්තිමත් මාර්ගය” සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය පහළ බැස ගියත්, “ඉදිරියටම” නමින් සටන්කාමී කල්ලියක් ක්‍රියාකාරීව සිටිති. 2002 මාර්තු 21 වැනිදා ජෝර්ජ් ඩබ්. බුෂ් සංචාරයකට යන්නට පෙර, ලීමා හි ඇමෙරිකන් තානාපති කාර්යාලයට පිටතින් වාහන බෝම්බයක් පුපුරා යන ලදි. නම දෙනෙක් මිය ගොස් තිස් දෙනෙකුට තුවාල සිද්ධ විණ. ආර්ජන්ටීනා කොම්පැණියක සේවකයන් 60 ගණනක් පැහැරගෙන යෑමත් අනතුරුව කප්පම් මුදල් ගෙවූ පසු ඔවුන් නිදහස් කරන ලදි.

2003 දී, “දීප්තිමත් මාර්ගය” විසින් වහල් භාවයේ රඳවාගෙන සිටි ස්වදේශීන් 100 දෙනෙකු නිදහස් කරන්නට පෙරූ පොලීසිය සමත් විය. 2017 මාර්තු 18 වැනිදා “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” ස්නයිපර් ගරිල්ලන් විසින් පොලිස් නිලධාරීන් තිදෙනෙක් මරා දමන්නට සමත් වූහ.

බෝම්බ තැබීම, කප්පම් සඳහා සේවකයන් පැහැරගෙන යෑම, යටිතල පහසුකම් විනාශ කරන ප්‍රහාරයන් හි නිරත වීම තවමත් ඔවුන් විසින් කරගෙන යති.

පෙරූ රට ගැන “කොමියුනිස්ට්වාදයේ කළු පොත” දී ඇති මූලාශ්‍රය මෙසේය: Hertoghe, Alain, and Alain Labrousse. Le senator lumineux: Un novel intégrisme dans le Tiers-Monde. Paris: La Découverte, 1989.

මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන් සමඟ “පිවිතුරු විප්ලවය”

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ඔක්තෝබර් 4, 2017

පෙරූ රට පුරා පැතිර යන පරිදි “ජනතා සාමූහිකත්ව” ගොඩනැඟීම පිණිස “දීප්තිමත් මාර්ගය” නමින් තමන්ව හඳුන්වාගත් මාඕවාදී ගරිල්ලා කණ්ඩායම එරට යටිතල පහසුකම් විනාශයේ සහ යන්ත්‍ර ගිනි තැබීමේ යෙදුනා පමණක් නොව සතුන්ව ද මරා දමන ලදි. ඇල්පාකා, ලාමා සහ ගුආනාකො නම් වූ ඔටු වර්ගයේ සත්තු පිළිබඳ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයකට 1982 අගෝස්තුවේ දී ගිනි තැබූ ඔව්හු එහි විසූ සියළු සතුන්ව ගින්නෙන් දවාලූහ.

“ධනවාදී දූෂණය” ගෙනෙන “රෝග වාහකයන්” යැයි හඳුන්වමින් පෙරූ රටේ සියළු ඉංජිනේරුවන් සහ තාක්ෂණික ශිල්පීන්ව ද ඔවුන් ඝාතනය කරන ලදි. දකුණු ඇමෙරිකාවට ආවේනික එම ඔටු වර්ගයේ සත්වයන් පිළිබඳ පර්යේෂණ ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධානියා වූ ටීනෝ ඇලන්සායාව මරා ඔහුගේ මළසිරුරට ඩයිනමට් තැබිණ. එම ක්‍රියාව සාධනීය කරන්නට, ඔහු “වැඩවසම් ක්‍රමයේ සහ නිලධාරිවාදී රාජ්‍යයේ ඒජන්තවරයෙක්” යැයි “දීප්තිමත් මාර්ගය” කියා සිටියහ. ඊ ළඟ වසර 8 තුල දී, ගම්බද පළාත්වල ඉංජිනේරුවන් 60 දෙනෙකු මරා දැමිණ.

පෙරූ රටේ ජනගහණය මිලියන 19 ක් ව සිටිය දී, “විප්ලවයේ ජයග්‍රහණය සඳහා මිලියනයක ජීවිත අහිමි වේවි,” යැයි ගුස්මාන් කියා සිටියේය.

1982 ජනවාරි මාසයේ දී, සිසුන් ඉදිරියේ ගුරුවරුන් දෙදෙනෙකුට වෙඩි තබා මරා දැමිණ. මාස කිහිපයකට පසුව, “ද්‍රෝහීන්” 67 දෙනෙක්, මහජනතාව ඉදිරියේ මරා දමන ලද්දේ එය “ජනතාවගේ තීන්දුව” යැයි ප්‍රකාශ කරමිනි.

රාජ්‍ය නොවන සංවිධානවල අයව ද ඝාතනය වූහ. 1988 දී USAID හි සේවය කළ කොන්ස්ටන්ටින් ග්‍රෙගරි නැමැත්තාව ද, තවත් ප්‍රංශ ජාතික සහනාධාර බෙදූ සේවකයන් 2 ක් ද “දීප්තිමත් මාර්ගය” ඝාතනය කළහ.

“දීප්තිමත් මාර්ගය” ඝාතන පටන් ගත් මුල් කාලයේ දී, ඉඩම් හිමියෙක් දෙන්නෙක් නැත්නම් රජයේ නිලධාරියෙක් දෙන්නෙක් ඝාතනය කරද්දී, (ණය මට්ටම් සේ ම බදු ද ඉතා ඉහළ මට්ටමක පැවතීම නිසා), පෙරූ වැසියන් ඊට එතරම් සැලකිල්ලක් නොදැක්වූහ. ඒත් මධ්‍යම පාංතිකයන්ව ඝාතනය වෙද්දී, ගම්බද වැසියන්ට දරාගත හැකි මට්ටම් වලින් ණය ලබාගැනීමේ හැකියාව, රක්ෂා සහ විවිධාකාර ආධාර නැති වී යද්දී, ඒ ගැන අප්‍රසාදයක් මතු විය.

“පිවිතුරු විප්ලවයක්” වෙනුවෙන් කියමින් “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” ගරිල්ලා සටන්කරුවන් කඳුකර පෙදෙස්වල විසූ හරක් හොරු කණ්ඩායම් වලට පහර දෙන්නට පටන් ගත්හ. මෙය රටවැසියන් නොමඟ යවන්නට කරන ලද්දක් පමණි. 1983 සිට “දීප්තිමත් මාර්ගය” හුවානුකෝ හි නීතිවිරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන් හා කටයුතු කරති.

වර්ගවාදී අර්බූද ඇති පළාත් තුල ඔවුන් හැකි තරමින් ලීමා පිහිටි මධ්‍යම ආණ්ඩුව ගැන ද්වේෂය වැඩිකරන කටයුතු සියල්ලේම නියැළුනහ. එරට ස්වදේශීන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිනවා යැයි “දීප්තිමත් මාර්ගය” කියා සිටියේ, හරියට අන්කෝර් රාජ්‍ය සමයේ වූ ආකාරයෙන් කේමර් පිවිතුරු බව පවත්වා ගැනීමට කියමින් පොල් පොට් කටයුතු කළ ආකාරයටමයි. ඒ නිසා, මුල් කාලයේ දී ගරිල්ලා කණ්ඩායමට ස්වදේශී ගෝත්‍රික කණ්ඩායම් කිහිපයක සහාය ලැබිණි. ඒත්, “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” කුරිරු ප්‍රචණ්ඩත්වය කුමක්දැයි කියා අවබෝධ වන්නට ස්වදේශීන්ට සහ ගම්බද නායකයන්ට වැඩි කල් නොගියේය. ඉහළ ඇමසෝනියාවේ වනාන්තරයේ ජීවත් වූ 25,000 ක පමණ ආශානින්කා ගෝත්‍රිකයන්ව බලහත්කාරයෙන් ගරිල්ලා කණ්ඩායමට බඳවා ගැනුණි.

1980 ගණන් අග වෙද්දී අයාචූචෝ ප්‍රදේශය තනිකරම “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” අණසකට නතු වී තිබිණ. ගණිකාවන්ට හිසකෙස් බූ ගා දමන්නට නියම විණ. බේබදු සහ හොර සබඳතා පැවත්වූ සැමියන්ට කස පහර දෙන ලදි. කිසියම් ලෙසකින් ඔවුනට විරුද්ධත්වයක් පෙන්වූ අයෙක් සිටියේ ද, එයාගේ හිසකෙස් දෑකැත්තක සහ මිටියක රූපයක් පෙනෙන පරිදි බූ ගා දමන ලදි.

“අයහපත්” යැයි “දීප්තිමත් මාර්ගය” සලකන ලද කිසිම උත්සවයකට අවසරයක් නොලැබිණ. හරියට මේ දිනවල කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පැවැත්වෙන ‘විද්‍යා 2017’ ට සහභාගි විය යුත්තේ හා නැත්තේ කවුදැයි කියා මහා ශිෂ්‍ය සංගමය තීන්දු කිරීම වැනියි!!!!

ජනතා කමිටු වලින් වාසස්ථාන පාලනය විය. එම කමිටු “දේශපාලන කොමිස්සාර්වරුන්” පස් දෙනෙක් විසින් මෙහෙයවූහ. ඔවුන් “දීප්තිමත් මාර්ගයට” වාර්තා කරන ලදහ. අණ නියමයන්ට එකඟ නොවන හා ඊට පිටතින් යන කටයුතු කළේ නම් එවැන්නෙකුට ලැබුනේ මරණ දඬුවමයි.

“දීප්තිමත් මාර්ගයට” උවමනා වූයේ ගම්බද පළාත් එකිනෙකා සමඟ එකතු වී ඔවුනට එරෙහි ප්‍රතිවිප්ලවයක් නැඟ එන්නට නොහැකිවන සේ ඈත් කර තබන්නටයි. ඒ නිසා ඔවුන් ගමකින් ගමකට යා නොහැකි සේ පාලම් පුපුරුවා හැරීමේ දිගටම නියැළුනහ. මේ ගැන ගම්බද වැසියන් අමනාප වූවද ඒ වෙද්දී ඔවුනට ඒ ගැන කිසිත් කරකියාගත නොහැකි තත්වයකට ඇද වැටී සිටියහ. නිරතුරුවම ඔවුන් ජනතාව මෙල්ල කරගන්නට දරුවන්ව ගරිල්ලා කණ්ඩායමට බලහත්කාරයෙන් බඳවා ගත්හ.

පෙරූ ආණ්ඩුව සින්චිස් නම් විශේෂ කමාන්ඩෝ බලඇණිය සහ මරීන් භටයන් එව්ව ද, ඔවුන් ගරිල්ලා කණ්ඩායම පරාජයට අසමත් වූහ. 1983 වසරේ සහ 1984 වසරේ දී, ‘ජනතාවගේ යුද්ධය” තීව්‍ර විය. 1983 අප්‍රේල් මාසයේ දී, “දීප්තිමත් මාර්ගයේ” ගරිල්ලා භටයන් 50 දෙනෙක් ලුකොනාමාන්කා අල්ලා ගත්හ. පිහි සහ පොරව යොදාගෙන “ද්‍රෝහීන්” 32 ක් කපා කොටා ඝාතනය කළහ. එම කළබැගෑනියේ දී පැන දුවන අයට ද පහර දෙන්නට පටන් ගැනීම නිසා දරුවන් 4 ක් ඇතුළු 67 දෙනෙකු මිය ගියහ. “දීප්තිමත් මාර්ගය” මෙය කරන ලද්දේ තමන්ට කිසිත් අනුකම්පාවක් නැතැයි ආණ්ඩුවට පෙන්වන්නටයි.

1983 නොවැම්බර් මාසයේ දී, පතල් ප්‍රදේශයක් වූ සෙරෝ ඩ පෙස්කො හි නගරාධිපතිවරයාව ඝාතනය කරන ලදි. බේරාගන්නට රජයට ද නොහැකි යැයි අවබෝධ වෙද්දී නගරාධිපතිවරුන්, උප නගරාධිපතිවරුන් තනතුරු වලින් ඉල්ලා අස්වූහ. පූජකවරුන් ද පළා ගියහ.

1982 යුද්ධයේ 200 ක් මිය ගිය අතර, 1983 දී 2000 ක් මිය ගියහ. 1984 දී ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා 2,600 කට වඩා සිද්ධ විණ. පොලිස් නිලධාරීන් සහ සොල්දාදුවන් 400 කට වඩා මිය ගියහ. 1985 දී, පෙරූ රජය තුල වැඩි නියෝජනයක් තිබුණ ඇමෙරිකන් විප්ලවීය ජනප්‍රිය සන්ධානයේ (APRA) 7 දෙනෙකු ඝාතනය කරන ලද්දේ ඔවුන්ගේ කන්, දිව සහ ඇස් ඉවත් කර දමමිනි. කුස්කෝ සහ අරෙකිපා යන විදුලි බලාගාර මධ්‍යස්ථාන පුපුරවා හරින ලදි. 1984 දී ඔවුන් ඊයම් සාන්ද්‍ර ප්‍රවාහනය කළ දුම්රියක් ද, අනතුරුව තඹ ප්‍රවාහනය කළ දුම්රියක් ද පීලි පැන්නවූහ.

හමුදාව තවත් දැඩි ලෙසින් ඔවුන් හා යුද වැදුනහ. 1984 දී පෙරූ රටේ ප්‍රාන්ත 146 න් 10 ක් හදිසි නීතිය යටතේ පැවතිණ. මරණ හැම 60 කම 3 ක් ගරිල්ලා සිටියේ නම් ඒ සමූල ඝාතන යුක්ති සහගත යැයි පෙරූ හමුදාව කියා සිටියහ. අයාචූචෝ හි ගම්වැසියන් හමුදාව අතින් මහා විශාල සංඛ්‍යා වලින් ඝාතනයට ලක් වූහ. ඔවුන් “දීප්තිමත් මාර්ගය” පැත්තට ඇදෙන්නට පටන් ගත්හ.

1990 ගණන් මුල දී, ගම්වැසියන් හතුරන් නොව හවුල්කරුවන් යැයි පෙරූ රජය කියා සිටියේය. හමුදාවේ උසස් නිලධාරීන් මාරු කරන ලදි. ගම්වැසියන් හා එකතුව වැඩ කරන ක්‍රම වලට රජය පිවිසිණ. “දීප්තිමත් මාර්ගය” ද ඔවුන්ගේ උපක්‍රම ද වෙනස් කළහ. ඔවුන්ගේ තෙවැනි සම්මන්ත්‍රණයේ දී, ඔවුන් ගරිල්ලා යුද්ධ, කඩාකප්පල් අංශය, ත්‍රස්තවාදය සහ මානසික යුද ක්‍රමෝපාය යනුවෙන් ස්වෛරී අංශ කිහිපයකට බෙදී ගියහ.