අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

සර්කස් එකත්, එහි නටවන රිලවුනුත් මගේ නොවේ

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 20, 2016

IMG_4270

මෙය ඇමෙරිකන් සමාජයේ පවතින කියමනකි. මෙරට ජනාධිපතිවරණයට තරඟ වදින අය ගැන ඇති ජනතා අප්‍රසාදය හේතුවෙන් අද එය නිතර අහන්නට ලැබේ. IMG_4272

ඇමෙරිකාවේ කළු ජාතිකයන්ට වෙඩි තැබීමක දී එය කළු-සුදු භේදයේ ඔඩු දුවා ගිය ජාතිවාදී රෝගය තවමත් සුව වී නැතැයි පෙන්වන්නට යුහුසුළු වන අය සිටිති. ප්‍රංශයේ ඝාතන, ජර්මනියේ කඩු/පිහි ඇනීම් මුස්ලිම් අන්තවාදයෙන් ඔකඳ වූ උන්මාදය යැයි පෙන්වන උත්සාහය සේ ම, ලංකාවේ සිංහල දෙමළ කෝලාහල හමුවේ ද ‘අපිට එරෙහි උන්’ යන්න සියළු ජන නායකයන් විසින් තම භින්න භේද කරන දැක්ම පතුරැවා හරින්නට හනිකට අතකොළුවක් කර ගනිති.

ස්වභාවික ප්‍රපංඤ්චයන් ක්‍රියා කරන්නේ ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකි වූ සදාකාලික නීති අනුව. උඩ දැම්මොත් බිම වැටේවි යන්න ගුරුත්වාකර්ෂණ තත්වයන් වෙනස් නොකර වෙනස් කළ නොහැකි වූවකි. මිනිසාට කොපමණ උවමනා වූවත් කොපමණ නීති හැදුවත් මිනිස් කැමැත්තට නොනැමෙන ස්වභාවික තත්වයන් ඇත.

සමාජයක සියළු දෙනාම භේද භින්න වලින් තොර වූ පුද්ගලයන් බවට හරවන්නට හැකි නීතියක් හෝ ක්‍රමයක් ලොව නැත. එසේ හැකි යැයි සිතූ ස්ටාලින්ගේ රුසියාව ගැමි ගොවියන්ගේ ජීවිකාව උදුරාගෙන ඔවුන් මරා දැමූහ. හිට්ලර් යුදෙව් සංහාරයක යෙදිණ. මාඕං සේතුං විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරුන්ව ගොවිතැනට යවා මහා සාගතයකට මුහුණ දුන්නේය. සූඩානය අධිරාජ්‍යවාදයෙන් ගැලවී ආගම් භේදයෙන් ජන සංහාරයේ නියැළුනහ.

ස්වභාවික ආර්ථික නීති වෙනස් කරන්නට නොහැකි යන සත්‍යය ජනතාව වෙතින් වසන් කරන්නට නොමිලේ බෙදනවා යැයි කියමින් රට්ටු පිට බදු බර පටවමින් දක්කාගෙන යා හැකි අධ්‍යාපනය සපයන ලෝක ආණ්ඩු සියල්ලම සමත් වී සිටිති.

පාලන බලය අල්ලා ගන්නට සහ එහි රැඳී ඉන්නට ‘අපිට එරෙහි උන්’ සංකල්පය අවශ්‍යයයි. ජාතිවාදී, ආගම්වාදී, සමාජ පංති යනාදී යම්කිසි භේද භින්නයක් නැතිව එය කළ නොහැකියි.

කැමැත්තෙන් එකිනෙකා හා ගණුදෙනු කරගන්නට විවිධ ක්‍රමවේදයන් සොයාගන්නට සමත් වූ ජනතාව එදා රජවරුන්ට හා රදළයන්ට පමණක් භුක්ති විඳිය හැකි භාණ්ඩ අද සාමාන්‍ය ජනතාවගේ පරිශීලනයට හැකිවන තත්වයට මිල අඩු කරගෙන ඇත. ඒ ඉල්ලුම සහ සැපයුම යන ස්වභාවික නීතියට පටහැනිව කටයුතු නොකරන ලද නිසයි.

අද යම් රටක වැසියන් සාගතයෙන් පෙළෙන්නේ ද, ඉහළ යන බඩු මිලෙන් තැවෙන්නේ ද, ඒ එරට පාලකයන් ස්වභාවික නීතිය බැහැරලා කෘතීම මැදිහත්වීම් තුලින් ජනතාව බේරාගන්නට පොරොන්දු දෙන ලද නිසාමයි. දුන් පොරොන්දු හුදු මායම් බව වැටහෙන්නට පෙර, ගෙනෙන ලද මැදිහත්වීම් බඩටත් අධ්‍යාත්මයටත් අහිතකර බව දැනගන්නට පෙර, මේ මැදිහත්වීම් රුචි රුසියන් කරන්නේ ඉල්ලුම හා සැපයුමට පරිබාහිර වූ භේද භින්න මවා පෑමයි.

බ්‍රිතාන්‍යයේ බොරිස් ජොන්සන්, ප්‍රංශයේ මරීන් ල පෙන්, ඔස්ට්‍රියාවේ නෝබට් හොෆර් සහ ඇමෙරිකාවේ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වැන්නවුන්ට යම් ජන ප්‍රසාදයක් මෝදු වී ඇත්තේ ද මේ ‘අපිට එරෙහි උන්’ යන්නයි. සටහනට එකතු කරන පිංතූර කැනඩාවේ මොන්ට්‍රෙයාල් නගරයේ මැගිල් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉස්ලාමීය අධ්‍යයන ආයතනය සහ ඒ අසල ගසා තිබුණ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ මැතිවරණ පාඨයයි.

වැඩවසම් ක්‍රමයෙන්, අධිරාජ්‍යවාදයෙන් ගැලවී ගත් ලෝකය එකිනෙකා සමඟ කැමැත්තෙන් ගණුදෙනු කරන්නට ක්‍රමවේද සොයාගත් ජනතාවක් නිසා වේගයෙන් සශ්‍රීක විය. මරණ සංඛ්‍යාව අඩු වී, සාක්ෂාරතාවය වැඩි වී, හාමතෙන් මිය ඇදෙන මිනිසුන් අඩු වී යන ලදි. එහෙත් ජනතාවට එකිනෙකා සමඟ කැමැත්තෙන් ගණුදෙනු කරන්නට නිදහස් ඉඩකඩ දිය යුතු නැතැයි කියන, එහෙම නැත්නම් ඉඩදිය යුත්තේ මේ මේ අවස්ථාවන් හි දී පමණයි කියන, ජන නායකයන් හා ආණ්ඩු බලයේ සිටිනවුන් ‘අපිට එරෙහි උන්’ යන්න යොදාගන්නේ ලෝක ජනතාව සාමකාමී කරන්නට නම් නොවේ. ජනතාවගේ සමෘද්ධිය සලසන්නට නොවේ.

ජනතාව අතර පවතින කිසිදා අයින් කළ නොහැකි වූ විශ්වාස, මතවාද, හැදියාවන් සහ හැකියාවන් වෙනස්කළ හැකි යැයි මේ අය තරයේ විශ්වාස කරති. සැමටම පොදු දැක්ම බලහත්කාරයෙන් ස්ථාපිතයට ක්‍රමවේද හදන්නට මේ අය නිති වෙහෙසෙති. දැනටමත් ඕනෑම රටක මිනීමැරුම් තහනම් යැයි නොසලකා හරින මොවුන් අපරාධකරුවා යම් විශ්වාසයක් නිසා මිනීමරන ලද්දේ නම් එයට වෙනස් විදියකට දඬුවම් දිය හැකි කියමින් නීති හදන්නට යති.

ස්වභාවික නීති වෙනස් කරන්නට යමින් මේ අය එය වැරදෙන හැම අවස්ථාවක දී ම, ඊට හේතුව කුමන හෝ භේද භින්නයක් යැයි උලුප්පා දක්වන්නට සමත් වෙති.

විවිධ විශ්වාස, විවිධ මතවාද, විවිධ හැදියාවන් සහ විවිධ හැකියාවන් තුලින් සාමකාමීව කැමැත්තෙන් ගණුදෙනු කරන බිලියන ගණනක ජනතාවක් සිටිති. ඒ මහත් විශාල ජනකොට්ඨාශය දැකගන්නට නොහැකි වන සේ සෙසු ලෝකවාසීන් රවටන්නට වෙහෙසෙන මේ අය සමඟත් තමන් කැමැත්තෙන් කරන ගණුදෙනු නවත්වන්නට යැයි කිසිවෙකුට කියන්නේ නැත. මන්ද අපි කිසිවෙක් හා එරෙහි වන්නට යැයි කිසිවෙකුට කියන්නේ නැති බැවිනි.

ලෝකය දියුණුවට පා තබන්නේ සර්කස් එක නිසා හා එහි නටන රිලවුන් නිසා නොව්. අර සාමකාමීව කැමැත්තෙන් ගණුදෙනු කරන ලොව බිලියන ගණනක ජනතාවගේ උත්සාහය නිසයි.

නිදහස් පුරවැසියන්ට වාහන වේග සීමා එපා

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 16, 2016

IMG_5638

ඇමෙරිකන්කාරයා අවි අයිතියේ නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමේ වැදගත්කම කුමක්දැයි වටහා ගැනීමට අවශ්‍යතාවයක් බොහෝ අයට නැත. ඇමෙරිකන්කාරයා අවි අයිතිය ආරක්ෂා කරගැනීමට සටන් කරනවා මෙන් ජර්මන්කාරයා සටන් වදින්නේ වාහන පැදවීමේ වේගයට සීමාවක් නොදැමීම වෙනුවෙනි.

නිදහස් පුරවැසියන්ට වාහන වේගයට සීමාවක් එපා යැයි දළ අර්ථය ගෙනෙන Freie Farht für freie Bürger! යන පාඨය ජර්මන් වාහන බම්පර් ස්ටිකර් හැටියට ද දකින්නට පුළුවනි. එයින් මායිම් හරහා යෑමේ නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමක් ද, පුරවැසියන් වෙතින් තොරතුරු වසන් කරන ආණ්ඩුවට විරෝධය පළ කිරීම ද සිද්ධ වේ.

මේ සටහනේ ඉතිරිය මා කලකට පෙර කියවා එහි අනගි බස් හුරුව රසවිඳි නිසා පරිවර්තනය කළ බ්ලොග් සටහනකි. ඒ සටහන ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්නට මෙතැනින් පුළුවනි. සටහනට එකතු කරන්නේ අපි වාසය කරන පැත්තේ ඇති මුහුදු නගරයේ පැවැත්වුන පරණ කාර් රැළියක දී මා ගත් 50 ගණන් අග හැදූ ඇමෙරිකන් කෝර්වෙට් වාහනයක පිංතූරයයි.

—-
Freie Fahrt für freie Bürger!

නිදහස. ‘සතුට විඳීමේ රහස නිදහසයි,’ තුසෙඩිඩීස් ලිවීය. ‘නිදහස යනු අපි අපටම වගකියන්නට ඇති කැමැත්තයි,’ නීට්ෂේ ප්‍රකාශ කළේය. ‘මිනිසා නිදහස් ඔහු එසේ වන්නට කැමත්ත ඇති මොහොතේ දී ය,’ වෝලටෙයාර් ලිවීය.

මට වාහනයක් නැත. ජර්මනියේ මහජන ප්‍රවාහන පහසුකම් ඉතා හොඳ බැවින් ඊට අවශ්‍යතාවයක් නැත. කලාතුරකින් දුර බැහැර ගමනක් යන අවස්ථාවක දී, අධිවේග දුම්රිය මාර්ග නොමැති පැත්තකට යද්දී, මම Hässliches Entlein, හෝ Ugly Duckling, ඇමෙරිකාවේ Rent-a-Wreck අනුකාරයෙන් හැදුනා වූව, වෙතින් වාහනයක් කුලියට ගනිමි. ඔවුන්ගේ වාහන පාවිච්චි කරන ලද ඒවාය. හෙමිහින් යන ඒත් වැඩේ ඉටු කරන ඒවාය.

පහුගිය මාසයේ මම A24 ඔටෝබාන් එක දිගේ පැයට කිලෝමීටර් 130 (පැයට සැතපුම් 80 ක) පමණ වේගයෙන් ආපහු බර්ලිනය කරා ගාටමින් සිටිය දී රිදී පෝර්ෂ 911 ටර්බෝ එකක් මාව පහුකරගෙන ගියේ මාක් 2.0 තරම් වේගයකිනි. එය මා පහුකරගෙන යද්දී වැදුණ හුළං පහරෙන් මගේ තාරා පැටියාගේ පිහාටු මෙන්ම මගේ මමංකාරය ද අවුල් කරවන්නට සමත් විය. ඒත් ඒ දෙකම පාලනය කරගන්නට මට හැකිවිණ. අනතුරුව පාචිම් හරියේ දී මා සර්විස් ස්ටේෂන් එකකට ගොඩවැදෙන විට ඒ රොකට් කාර් එක සහ එහි රියැදුරාව දැක්කෙමි. මයිකල් ෂූමාකර් හෝ සෙබැස්ටියන් වෙටල් සුක්කානම අසල සිටිනවා ද? නැහැ, එතැන වූයේ අතිශය ප්‍රීතියෙන් උද්දාම වූ ජපන් සංචාරකයෙකි.

ලොව වටා වාහන පදවන අය දන්නා ලෙසින්, ජර්මනියේ ඔටොබාන් මාර්ගයන්හි වාහන පදවන වේගයට සීමා පනවා නැත. බැංකොක් මාර්ග තදබදයක හිර වී සිටිනවුන්, නැත්නම් ලී පැටවූ ට්‍රක් රථ පිටුපසින් කැනඩාව හරහා දිවෙන අධිවේගයේ (වැඩියෙන්ම යා හැකි වේගය පැයට කිලෝමීටර් 110) බඩගාන්නට සිද්ධ වූවන්, දන්නා පරිදි පය වාහනයේ අඩියටම වදින සේ පාගමින් ජර්මන් ගල්තාර මතින් පියාඹාන්නට විදේශික රියැදුරන් සිහින මවති. ජර්මන් වැසියන් 850,000 ක් පමණ එහි වාහන නිෂ්පාදන කර්මාන්තයේ රක්ෂාවන්හි නියැළෙති. යුරෝපීය නිමැවුම් වෙළඳපොලේ 29% ක් පාලනය මේ අංශය සතු වෙයි. ඉතින් දේශපාලනඥයන් වගේම වාහන නිෂ්පාදකයන් ද ඒ සිහිනය පවත්වාගන්නට එක සේ කැමති වෙති. VW, Audi, BMW, Daimler, Porsche (VW) සහ Opel යන රටේ වාහන නිමැවුම් හයදෙනා වෙනුවෙන් රජයට බලපෑම් කරන අය තර්ක කරන්නේ ජර්මනියේ වාහන සහ මහා මාර්ග අධිවේග නිදහසේ පොරොන්දුව දිගින් දිගටම පිළිගැන්වීම ආර්ථික සාර්ථකත්වයට නැතිවම බැරි වූ අංගයක් හැටියටයි.

Freie Fahrt für freie Bürger යන්න සෑම ජර්මන් පිරිමි රියැදුරෙක්ගේම හදවතේ (නැත්නම් ඇක්සලරේටය පාගන කකුලේ) කැටයම් වී ඇති, හැමෝටම හුරු වූ පාඨයකි. එහි තේරුම නිදහස් පුරවැසියන්ට නිදහස් -නිර්බාධ- වේග සීමාවයි. එය බිහිවෙන්නේ පළමු තෙල් අර්බූදයෙනි. ජර්මන් ඔටොමොබයිල් ක්ලබ් ADAC අය විසින් ගෙනෙන ලද නිර්මාණයකි. පරිසරවේදීන් සහ මැදිපිළිවෙතක හා වගකිවයුතු ඔටෝබාන් වේග සීමා ගැන අදහස් දැක්වූවන්ට එරෙහිවය. න්‍යෂ්ටික බලය? වේග සීමා? එපා, ස්තූතියි.

වේගයට සීමාවක් නැතැයි යන්න ජර්මන් වාහන පිටරටවල විකුණන්නට සහාය දෙනවා පමණක් නොව, වේග-උන්මාදයෙන් වූ සංචාරකයන් ජර්මනියට අද්දවා ගන්නට සමත් වෙන්නකි. උදාහරණයක් හැටියට A24 හි කිලෝමීටර් 150 ක පමණ කොටසක දී කළින් රියැදුරන් තැබූ වේග වාර්තා බිඳ හලන්නට හැකියි. ටෝකියෝ වලින් ආ මගේ අලුත් මිතුරා කරන්නට හදන්නේ එයයි.

‘මම ගුවනින් එනවා බර්ලින්වල සතියක් ඉන්න,’ කඩිනම් එස්ප්‍රෙසෝ එකක් බොමින් ඔහු කීය. ‘පෝර්ෂ එකක් නැත්නම් එස්-ක්ලාස් මර්සිඩීස් එකක් කුලියට අරගෙන හැම්බර්ග් වලට පදිනව. ඊට පස්සේ බර්ලිනර් රින් හරහා නුරෙම්බර්ග් පැත්තට යනව. මම මියුනික් පැත්තෙන් යන්නත් කැමතියි, ඒත් A99 රවුම හදලා ඉවර නැති නිසා, ගමන හෙමින් වැඩියි.’ ඔහු මෙය ද එකතු කළේය, ‘මගේ ජීවිතයේ මම අව්‍යාජවම සතුටු වෙන්නේ ස්පීඩ් එක පැයට කිලෝමීටර් 250 වේගය සටහන් වෙද්දියි.’

බොයින් 747 ගුවන්යානයක් නඟ්ගන වේගයෙන් වාහනය පැදවීම යනු විවේකීව ගෙවන නිවාඩුවක් හැටියට සැලකීම මගේ අදහස නෙමෙයි. අනික, මේ රටේ කිලෝමීටර් 12,174 ක ඔටෝබාන් පාරවල් සාමාන්‍යයෙන් වේග සීමා නැතිව යා නොහැකි තරම් තදබදයකින් යුතු වීම සත්‍යයක්. ඒත්, ජර්මන් -නැත්නම් ජපන්- පිරිමියාගේ වේගයට ඇති දැවෙන ආශාවට නම් ඒක බාධාවක් නෙමෙයි.
වාහනය පදවන අත්වැසුම් යළි පැළැඳ ගනිමින්, ‘මට මාර නිදහසක් දැනෙනවා,’ යැයි ඔහු මට කීය. අනතුරුව වාහනය ජවගන්වා පිටකළ නිල් දුම් වලාකුලක් මැද්දෙන් ඔහු නොපෙනී ගියේය.

මගේ Ugly Duckling වාහනේ සුක්කානම පිටුපසට රිංගා ගෙන, ගෙදර බලා හෙමිහිට ඇදෙද්දී, යාන්තමින් ඊර්ෂ්‍යාවක් මා සිතට මෝදු විය. එතකොට මට මතක් වූයේ André Gide කියූ වදනකි.
‘තමන්ව නිදහස් කරගන්නේ කෙසේදැයි දැන සිටීමෙන් කිසිම වැඩක් නැහැ,’ නොබෙල් ත්‍යාගලාභියා වරෙක ලියන ලදි, ‘අසීරු කර්තව්‍යය වනුයේ තමන්ගේ නිදහසෙන් තමන් කරන්නේ කුමක්දැයි දැන සිටීමයි.’
ෂිඩ් කිසිදාක පෝර්ෂා එකක් පදවලා නැති හැඩයි.

-Rory MacLean, 2010

රජය ඉක්මවා අනාගතය දිහා බලන්න

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 14, 2016

only a tool not the solution

වර්තමානයේ දී ලොව කොතැනක සිටියත් දැඩි ඕනෑකමක් ඇත්තෙකුට ඕනෑම විෂයයක් හදාරන්නට අවස්ථාව පාදා දී ඇත්තේ ලොව කිසිම රජයක මැදිහත්වීම නිසා නොවේ. එවැනි අවස්ථා සියල්ල නිදහස් ඒකීය පුද්ගලයන් ගන්නා ලද උත්සාහන්හි ප්‍රතිඵල වෙති. යම් විෂයයක් හැදෑරීම සහ එම විෂයෙන් රස්සාවක් කිරීම අතර මැද්දට පනින්නේ ද ආණ්ඩුවයි. ඇමෙරිකාව කළත් එය ධනවාදී ආර්ථික ක්‍රමයේ ලක්ෂණයක් නොවේ!!

‘අසරණයන් බේරාගැනීමේ’ තේමාව සෑම මිනිස් සබඳතාවයකටම පාහේ රාජ්‍ය මැදිහත් වූ බාධක ගෙනෙන්නට යොදා ගැනෙන්නයි. සැබැවින්ම අසරණයන්ට කුමක් වේදැයි යන්න ඒ ප්‍රතිපත්ති හදන්නට පුළුවන් යැයි සිතන අය නොසලකා හරිති.

සර්ව සෞඛ්‍ය සේවය සපයන්නට රජයක් දන්නවා යන්න මහත් ප්‍රයෝගකාරී විගඩමක් ලෙසින් දකින්නට හැකියාව ඇත්තේ අල්පයකට පමණි. සර්ව සෞඛ්‍ය සේවාව යනු රජය බේරාගන්නවා යැයි කියන අසරණයන්ම බේරා නොගැනෙන වැඩ පිළිවෙතක් බව තම දෑස් ඉදිරිපිට දිනපතා පාහේ ඔප්පු වූවත්, දස ලක්ෂ වාරයක් ප්‍රතිසංස්කරණයට ලක් වී තිබුණත්, නැවත වතාවක් යළිත් ප්‍රතිසංස්කරණයට කැමති අය මිසෙක එය අල්ලා විසිකරදමන්නට යැයි ඉල්ලා සිටින අයෙක් සොයා ගැනීම අති දුෂ්කරයි.

රැසියාව, චීනය, කියුබාව යනාදී රටවල් යන එන මං නැතිවෙද්දී ධනවාදී ක්‍රම වලින් පිහිට පතනවා සේ සමාජවාදී ස්වීඩනයේ සෞඛ්‍ය සේවා දුර්වල වෙද්දී ඔවුන් පුද්ගලීකරණයට පිවිසි හැටි නොදැක්කා සේ සිටින්නට බහුතරය කැමතියි.

ලංකාවේ වෛද්‍ය විද්‍යාල ගැන කතාබහ වනුයේ රාජ්‍ය අංශයේ අවසරය සහ නියාමනය ඇතිව ගෙන යා හැකි, නඩත්තුව සිද්ධ විය යුත්තේ රාජ්‍ය මුදලින් ද පුද්ගලික මුදලින් ද ගැනයි. ලෝක ඉතිහාසයේ මෙන්ම ලංකා ඉතිහාසයේ ද සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නට “රාජ්‍ය අංශය” මැදිහත්වන්නට පෙර යුගයක් තිබි බව ජනතාවට අමතක වී ඇත්තේ මන්ද?

ඇමෙරිකාවේ වෛද්‍යවරුන්ට වෙදකමට අවසරපත් දීම පටන් ගත් මුල් ඉතිහාසය ගැන University of Alberta හි ඉතිහාස අංශයේ Ronald Hamowy විසින් ලියන ලද The Early Development of Medical Licensing Laws in the United States, 1875-1900 සිරස්තලයෙන් යුතු ලිපියක් 1978 දී ප්‍රින්ස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ලිබටේරියන් විද්‍යාර්ථීන්ගේ වාර්ෂික සම්මන්ත්‍රණයක දී ඉදිරිපත් කෙරිණ. ඉංග්‍රීසියෙන් කියවන්නට කැමති අයට එය PDF හැටියට ඉහත සබැඳියෙන් ලබාගන්නට පුළුවනි.

ලංකාවේ ද වෛද්‍ය වෘත්තියේ ආරම්භය ඇමෙරිකාවට පටහැණි නොවන්නකි. වෙදෙක් නොහොත් රෝගියෙක් සුවකරන අයෙකු ලෙසින් තමන්ව හඳුන්වාගන්නට කැමති වූවෙක්ට රජය නියම කරන ලද පුහුණුවක් හෝ රජය අනුමත කරන අවසරපතක් නොමැතිව වෘත්තියේ නියැළෙන්නට හැකියාව තිබූ යුගයක් ඉතිහාසයේ පැවතිණ. කුඹලාගේ දරුවන් මැටි වළං හට්ටි හැදීමේ නියැළුනා සේ බහුතර ලෙසකින් වෙදාගේ දරුවන් වෙද වෘත්තියේම යෙදුන අවස්ථා, වෙදාගේ අත්උදව්කාරයන් ද එම වෘත්තියට පිවිසුන සමහර අවස්ථා, වෘත්තිය හා සම්බන්ධයක් නොමැති අයෙක් වෙදකම ජීවනෝපාය මාර්ගය කරගත් ව්‍යතිරේක අවස්ථා පැවතිණ.

ඉල්ලො හැදෙන මාසය ලෙසින් පරම්පරාවක් දෙකකට ඉහතක දී ලංකා වැසියන් සමූහයක් අතර පැවති විශ්වාස සහ ඒවායෙන් වැළකෙන්නට ඔවුන් ගත් පියවර පිළිබඳව උග්ගල් අලුත්නුවර ගැන ලියන sugv විසින් තොරතුරු අන්තර්ජාලීය ලිඛිත ඉතිහාසයට එකතු කරයි. එවක වූ දැනුමෙන් ඔවුන් ගත් ක්‍රියාමාර්ග අතරින් වැඩියෙන් හොඳ ප්‍රතිඵල ගෙනෙන්නේ කුමන පිළිවෙත් අනුගමනයෙන් දැයි තෝරාගන්නට එදා ඔවුන්ට කියා දුන්නේ කවුද?

නුහුරු නුපුරුදු දේ ගැන විමසා බලන්නට කල්පනා ශක්තියක් නොමැති වූවෙක් සමාජයක පවතින සාමාන්‍ය මතයේ වහලෙක් ලෙසින් ජීවත් වෙයි. ලොව බහුතරය එසේය. මේ බ්ලොග් සටහන් ලියැවෙන්නේ එවැනි අය අරබයා නොවේ. නුහුරු නුපුරුදු දේ විමසා බලන්නට ලැදියාවක් ඇති සුළු පිරිස වෙනුවෙනි. ඒ අයට පුළුවන් ඵෛතිහාසික යුගයට වඩා අද රෝගීන් බේරාගන්නට වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය සමත්ව සිටින්නේ රජයක මැදිහත්වීම නිසා ද නැද්ද යන්න විමර්ශනය පිණිස තොරතුරු පසුපස හඹා යන්න.

1800 ගණන්වල දී ඇමෙරිකාවේ වෛද්‍ය විද්‍යාල බහුල වූහ. ඒවා බොහෝ දුරට රජයේ බලපෑම් වලින් තොර පුද්ගලික ආයතන වූහ. වැඩි කරදරයක් නැතිව ඒවායේ හොඳම යැයි සැලකෙන විද්‍යාලයන්ට පවා ඇතුල්වීමට ඉඩකඩ පැවතිණ. වෘත්තියට ඇතුල්වීම නිදහස් වෙද්දී, වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය ලාබ සහ ප්‍රථුල ලෙසින් පැවතෙද්දී විශාල සංඛ්‍යාවක් ඊට පිවිසුනහ.

රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් නොතිබූ නිසා වෛද්‍ය වෘත්තියට පිවිසෙන අය බහුල වූවා පමණක් නොව ඇමෙරිකාවේ විස්කම් පෑ වෛද්‍ය හුයි පොක් වැනි සම්මත වෛද්‍ය ප්‍රතිකාරවලට බාහිර ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන්හි නියැළෙන ලද අය ද බහුලව සිටියහ.

1847 දී ඇමෙරිකන් වෛද්‍ය සංවිධානය බිහිවූයේ ප්‍රධාන වශයෙන් වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය දියුණු කිරීමට සහ “රටේ වෛද්‍යවරුන්ගේ සංඛ්‍යාව අඩුකිරීමට” යැයි ප්‍රසිද්ධියේ කියමිනි. එවක ජනගහණයට සමානුපාතිකව වැඩියෙන්ම වෛද්‍යවරු සිටින රට වූයේ ඇමෙරිකාවයි. එවැනි තරඟකාරී වෙළඳපොලක ඇමෙරිකන් වෛද්‍ය සංවිධානය රජයේ බලය යොදාගන්නේ අසරණයන්ට සරණ වනු පිණිස නොවේ. ‘නයි තෙල් බෙහෙත් වෙළෙන්ඳෙක්’ පෙන්වා ජනතාව බිය කරමින් තම සංගමයට බලය පවරාගෙන වෙනත් වෙදකම් ක්‍රම සියල්ල තරඟයෙන් ඉවත්කරන බලය ලත්වුන් අතින් ඔවුන්ගේ ආදායම් මාර්ග වැඩිකරගන්නටයි.

1980 ගණන්වල දී ඇමෙරිකන් සෙනෙට් සභික ටොම් හාකින් ඇමෙරිකන් බදු මුදල් යොදවමින් ජාතික සෞඛ්‍ය ආයතනයේ (NIH) හි අංශයක් ලෙසට The National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH) ආරම්භයට දායක විය. එහි Office of Alternative Medicine (OAM) පිහිටුවන ලදි. 2010 වෙද්දී NIH හි මේ විකල්පීය වෛද්‍ය ක්‍රම සඳහා වැය කරන ලද බදු මුදල් මිලියන $521 කි. හාකින් සෙනෙට් සභිකත්වයෙන් විශ්‍රාම ගිය ද ඒ සඳහා වෙන් කෙරෙන මුදල් දිගටම ඊට ගලා යයි. මුදල් වැය කළත් මේ විකල්පීය වෛද්‍ය ක්‍රම වලින් සුවකරත හැකි යැයි ඔප්පු කරන ලද සාර්ථක අධ්‍යනයක් තවම ඔවුන් අතින් ඉදිරිපත් වී නැත.

ඇමෙරිකාවේ දී මැක්ස් ගර්සන් වැන්නෙක් ද ලංකාවේ දී ඉසිවර දියණිය වැනි අය ද වෙළඳපොලට රිංගා ගැනීමට පෙර ඔවුන් වළක්වන ක්‍රමයක් ලෝකයේ නැත. එහෙත් රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් වැඩිවෙද්දී හැම විටම දකින්නට ලැබෙන ලක්ෂණ සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය ආශ්‍රිතව ද දකින්නට ලැබේ. රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් වැඩිවෙද්දී මිල ඉහළ යයි. භාණ්ඩ සහ සේවා හිඟ ඇති වේ. තමන්ට ලැබෙන ඵලවිපාක දකින්නට හැකි වුවද, එසේ වෙන්නේ මන්දැයි නිසි ලෙසකින් පහදා ගන්නට නොහැකි අවුලක මිනිසුන් පැටලෙති. කලුකඩකාරය ඇතිවේ. අවුල් සහගත තත්වයේ දී වැඩියෙන් බිහිවෙන කූටෝපායන්වලට රජය මැදිහත්වීමෙන් ඔවුන් බේරාගන්නවා යැයි කියූ අසරණයන්ම වැඩියෙන්ම ගොදුරු වෙති.

විවිධ ක්‍රමවේද සහිත තරඟකාරී සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතියක් සඳහා විප්ලවයක් අවශ්‍ය නැත.

ලෝකයේ කිසිම රජයකට, කිසිම සංවිධානයකට හෝ කිසිම පිරිසකට ඔවුන් වාසය කරන සමාජය වෙනුවෙන් සර්ව සුබසාධනය ගෙනෙන්නට දැනුමක් නැතැයි යන්න සත්‍යයකි. නුහුරු නුපුරුදු දේ විමර්ශනයට හැකියාව ඇති අයට මෙය පහදා ගන්නට ඉඩකඩ ලැබෙද්දී ඔවුන් වෙතින් මෙම සත්‍යය සෙසු සමාජය (ලෝකයේ ඕනෑම සමාජයක වැඩියෙන් වාසය කරන බහුතර මතයට පාක්ෂිකව ජීවත්වෙන පිරිස) කරා ද පැතිර යයි. මේ මිනිස් ජීවිත අනගි කරවත හැකි එකම සංවාදය දැන් බෙහෙවින් සිංහලෙන් සිද්ධ වෙනවා දකින්නට ලැබීමෙන් මගේ සිත මහත් සතුටින් පිරී යයි.

පෝකමාන් ගෝ

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 11, 2016

13652782_10154353588926663_1974145253_n

පහුගිය බදාදා එලියට ආපු අලුත්ම සෙල්ලම. මිලියන ගණනක් ජනතාව ගෙවල් වලින් එළියට අරගෙන ඇවිද්දවන්න, තවත් අය හා කතාබහ කරවන්න සමත් වෙච්ච ඇප් එක.

iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් උපකරණ වලින් සෙල්ලම් කරත හැකි, නොමිලේ බාගන්න පුලුවන් පෝකමාන් ගෝ දැනට ගූගල් මැප් ඇති රටවල් කිහිපයක දී පමණයි ලබාගන්න හැකියාව ඇත්තෙ. 1990 කාලයේ පුංචි දරුවන් සඳහා ඉදිරිපත් වූ පෝකමාන් Pokéman ගැන දන්නවා නම් සෙල්ලම ලේසියි. මොකද මේ ක්‍රීඩාවේ රීති ගොඩක් හැදිලා තියෙන්නේ ඒ ආශ්‍රයෙන්.

90 ගණන් මුල ඇමෙරිකාවේ පුස්තකාල වල දී පෝකමාන් කාඩ් වලින් සෙල්ලම් කරන්න ළමයි එකතු වුණා. ජපානයෙන් බිහිවෙලා ලෝකයේ පැතිරිලා ගිය මේ විනෝදාංශය පෝකමාන් සත්තු 151 කින් විතර පටන් ගත්තෙ. මේ පෝකමාන් ගෝ ඇප් එකෙත් ඉන්නේ ඒ මුල් සත්තු 151.

ඇප් එක දාගෙන යද්දී ඔව් අපේ ගමන් බිමන් ගැන තොරතුරු සියල්ල ඔවුන් මේ මාර්ගයෙන් එකතු කරගන්නවා. ඒත් ඒ අපි කැමැත්තෙන් දෙන ඒවා මිසක් බලහත්කාරයෙන් අපෙන් ගන්න තොරතුරු නෙමෙයි!!!

අපි ඉන්න පළාත මුහුද ආසන්නව. නගරයේ දී අල්ලා ගන්න හැකි ගලින් හැදුනු නැත්නම් රොබොට් පෝකමාන් වෙනුවට අපේ පැත්තෙ වැඩියෙන් ඉන්නේ කුරුල්ලෝ, හාවෝ, නරියෝ යනාදිය. ජිම්, පුස්තකාල, පල්ලි පැත්තෙන් යද්දී තමයි පොකෝ බෝල කියල උන්ව අල්ල ගන්න ගහන ඒවා ලබාගන්නේ. සෑහෙන්න දරුණුවට සෙල්ලමේ පිස්සුව හැදිච්ච අයට ඒවා මිල දී ගන්න පුලුවන්.

මේ සෙල්ලම් කරන්න පාරට බැහැලා ඇවිදින අය නිතර හමුවෙන්න පටන් ගෙන. මොකද ඇවිදින දුර අනුව පෝකෝ බෝල ගන්නයි සත්තු අල්ලගන්නයි අවස්ථාව ලැබෙන්නෙ. බලාගෙන ගියාම මගේ වාහනේත් පෝකමාන්ල ඉන්නවා!!!

13643821_10154353589051663_2096634272_n

13644107_10154353589081663_2125247010_n

13650624_10154353588971663_1686121568_n

13664463_10154353589061663_744161202_n

අර්ථ ශාස්ත්‍රය -එක දවසින්

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 6, 2016

FEE:EconomicsinOneDay

මෙම බ්ලොග් අඩවියේ දී සිංහල බසට පරිවර්තනය කරමින් ඔබ වෙත ලබා දුන් “ව්‍යවසායකත්වයේ අර්ථ ශාස්ත්‍රය” නිර්මාණය කළ අර්ථ ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපනය සඳහා වූ පදනම -Foundation for Economic Education, දැන් “අර්ථ ශාස්ත්‍රය එක දවසින්” කියාදෙන අගනා වැඩමුළුවක් සම්පාදනය කර ඇත. ඔබේ පාසැලේ/සංවිධානයේ සිසු සිසුවියන්/සාමාජිකයන් සඳහා අර්ථ ශාස්ත්‍රය පිළිබඳ මූලික දැනුමක් ලබාදෙන, තමන්ටම මෙහෙයවිය හැකි ලෙසකින් ඔවුන් මෙම වැඩමුළුව නිර්මාණය කර ඇත.

වැඩමුළුව මෙහෙයවන අය සඳහා පිළියෙල වූ මාර්ගෝපදේශකය සිංහල බසින් PDF හැටියට ලබාගන්නට මෙතැනින් හැකියි.

එම වැඩමුළුව ඉංග්‍රීසියෙන් පැවැත්වීමට කැමති අයට ඒ සඳහා අවශ්‍ය තොරතුරු සියල්ල මෙතැනින් ලබාගත හැකියි.

ඔබේ පාසැල/සංවිධානය මෙම එක්දින වැඩමුළුව පවත්වන්නට අදහස් කරන්නේ නම්, ඒ සඳහා හැකි පමණින් මගේ පුද්ගලික සහයෝගය ලබාදෙන්නෙමි.

ගෙදර සිනමාවෙන් ‘ඇගේ ඇස අග’ නැරඹුවෙමි

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූලි 1, 2016

IMG_4328

ගිම්හානය යනු විනෝදාස්වාදය සඳහා ඇති තෝරාගැනීම් පිළිබඳ ආවස්ථික පිරිවැය නැත්නම් විකල්ප වියදම ගැන මනා ලෙස පහදා දෙන කාලයකි. මුහුදු වෙරළේ ගෙවන්නට හැකි කාලය සිනමා ශාලාවක් තුල ගෙවීම කෙසේ තෝරාගන්නේ ද? ඉතින් ගිම්හානයේ දී එළිබහින සිනමා කෘති තරඟ කරන්නේ අනෙක් සිනමා කෘති සමඟ පමණක් නොවේ.

අශෝක හඳගමගේ “ඇගේ ඇස අග” අන්තර්ජාලයෙන් කුලියට ගෙන මගේ ගෙදර බිත්තියක් “රිදී තීරයක්” බවට හරවා ගන්නට මට අවස්ථාව සකස් කර දෙන්නේ ගෝලීය වෙළඳපොල තුලින් පුද්ගලික ව්‍යවසායකයන් විසිනි.

ඇමෙරිකන් වෙළඳපොලේ ‘බ්ලොක්බස්ටර්’ නමින් කුලියට සිනමාව ගෙදරට ගෙන එන හැකි ව්‍යාපාරය ඇරඹුනේ 1985 දී ය. හතු පිපෙන්නා සේ එය රට වටා පැතිර ගියේ 2004 දී ය. කඩ නම දාහක් සහ සේවකයන් හැටදාහක් පමණ එයට එවක ඇමෙරිකාවේ තිබිණ. තව වසර හයක් යද්දී බ්ලොක්බස්ටර් බංකොළොත් වූහ.

ඕනෑම අයෙකුට ව්‍යවසායකත්වය පුහුණු කරන්නට හැකි යැයි සිතන අය සහ ඕනෑම ව්‍යාපාරයක සාර්ථකත්වයට කේක් හදනවා වැනි රෙසිපියක් ඇතැයි සිතන අය බොහෝ වෙති. නමුත් පාරිභෝගිකයා කෙසේ සිතන්නේ ද, පාරිභෝගිකයා සතු සුවිශේෂී වූ පරිස්ථානිය දැනුම ඔහු භාවිතා කරන්නේ කෙසේදැයි දැනගන්නට කිසිත් හැකියාවක් සියල්ලන්ටම වැඩ සටහන් හදන්නට දන්නවා කියාගත් අයට නොමැති බව අවබෝධයට හැකියාව ඇත්තේ ස්වල්පයකට පමණි. බ්ලොක්බස්ටර් බංකොළොත් වූයේ ඔවුන් දෙවැන්නට අවධානයක් යොමු නොකළ නිසයි.

බ්ලොක්බස්ටර් අසාර්ථක වූයේ ලාබ උපයද්දී දිගටම එසේම කරගෙන යා හැකි යැයි තමන් සිතූ මොඩලය වෙනස් කරන්නට එහි නායකත්වයේ සිටියවුන් අකමැති වූ නිසයි. බ්ලොක්බස්ටර් අසාර්ථකත්වය සමඟින් කුලියට ගෙන සිනමාව නරඹන්නට කැමති ප්‍රේක්ෂකයන් නව මාර්ග හරහා ලොව නන් දෙසින් එන නිර්මාණ රසවිඳින්නට ක්‍රම සහ විධි පාදා ගත්හ.

ගෝලීය වෙළඳපොලේ දී සිනමා කෘතියක් නිකුත් කරන අශෝක හඳගම තරඟ කරන්නේ ‘ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්’ අලුත් සීසන් එක සමඟ පමණක් නොවේ, ගිම්හානයට පිවිස ඇති අත්ලාන්තික් මුහුදු වෙරළත් සමඟයි.

ධනවාදය ලොව කොතරම් දුරකට කප්පාදු වී ඇතත්, ඒ නිසාම ජීවිතය රැකගන්නට උදේ හවා වෙහෙසෙනවා වෙනුවට ඉන්දියන් සාගරයේ මුහුදු වෙරළක පහස ලබන්නට මහාචාර්යවරයාටත් කැම්පස් කෙල්ලකටත් ඉඩ ලැබුනේ යැයි අවබෝධයට හැකි සුළු පිරිසක් හෝ ඇතැයි යන්න මතක් වී ‘ඇගේ ඇස අග’ බලද්දී හිතට සතුටක් දැනුණි.

ලංකාවේ නිර්මාණය වෙන සිනමා කෘති ලොව ඕනෑම තැනක සිට කුලියට ගෙන නරඹන්නට අවස්ථාව තව වැඩියෙන් පෑදේවා යැයි මගේ පැතුමයි!!!

සමාජවාදීන් සෑම නිදහසකටම බිය වෙති

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූනි 30, 2016

Bastiat

1801 දී අද වැනි දිනයක උපත ලැබූ බැස්ටියාට්ගේ අනගි කෘතිය “නීතිය” සම්පූර්ණයෙන් කියවන්නට දකුණත ඇති සබැඳියෙන් හැකියි.

“ඉතින්, මොන නිදහස ද ව්‍යවස්ථාදායකයා විසින් ජනතාවට තියාගන්නට ඉඩක් දෙන්නේ?

හෘදය සාක්ෂියට ඇති නිදහස? (ඒත් මේකට නිදහස දුන්නොත් අපිට දකින්න පුළුවන් මිනිස්සු ඔක්කොම ඒ අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගෙන අදේවවාදීන් වෙයි කියල.)

එහෙනම්, අධ්‍යාපනයට නිදහස? (ඒත් එතකොට දෙමව්පියන් ගෙවයි ආචාර්යවරුන්ට තම දරුවන්ට දුසිරිත සහ බොරු උගන්වන්නට; අනික, … ජාතික නිදහස් අධ්‍යාපනයට ඉඩ දුන්නොත් එය තව දුරටත් ජාතික නොවේවි. අපි අපේ දරුවන්ට එතකොට තුර්කි සහ හින්දු අයගේ අදහස් කියා දේවි. මොකද දැන් අධ්‍යාපනයට තියෙන නීතිමය පරම සර්වබලධාරීත්වයට ස්තූති වෙන්නට අපිට හොඳ වාසනාව උදාවෙලා තියනවා දරුවන්ට රෝමානුවන්ගේ උතුම් අදහස් කියා දෙන්නට.)

එහෙනම්, ශ්‍රමයට නිදහස? (ඒත් ඒකෙන් ඇතිවෙන්නෙ තරඟයයි. එයින් යන්නෙ පරිභෝජනය නොකරන ලද නිෂ්පාදනයට. බංකොළොත් ව්‍යාපාරිකයන්, වඳ වී යන ජනතාව.)

සමහර විට, වෙළඳාමට නිදහස? (ඒත් හැමෝම දන්නවා වෙළඳාමට නිදහසක් දුන්නොත් එහි නියැළෙන හැම අයෙක්ම බංකොළොත් වෙනවා කියල. මේක ආරක්ෂිත තීරු බදු වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අය නැවත නැවතත් කොතරම් වතාවක් ඔප්පු කරලා තියෙනවා ද? ඉතින් වෙළඳාමට ඇති නිදහස යටපත් කරන්න අවශ්‍යයයි සෞභාග්‍යය උදා කරගන්නට නම්.

සබඳතාවයන් පවත්වන්නට නිදහස ලබාගන්නට හැකි ද එහෙනම්? (ඒත් සමාජවාදී දහමට අනුව, සත්‍ය නිදහස සහ ස්වේච්ඡාවෙන් පවත්වන සබඳතාවයන් එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී වූවන්. ඉතින් සමාජවාදීන්ගේ අරමුණ තමයි සබඳතාවයන්ට ඇති නිදහස යටපත් කරලා බලහත්කාරයෙන් ජනතාවට සබඳතාවයන් පවත්වන්න අණ දීලා සත්‍ය නිදහස ගෙන ඒම.)

පැහැදිලිව එහෙනම්, සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන්ට හෘදය සාක්ෂියට එකඟ වෙලා ජනතාවට කිසිම නිදහසක් දෙන්න බැහැනෙ. මොකද එයාල විශ්වාස කරන්නෙ මිනිස් සංහතියේ ස්වභාවය කියන්නෙ හැම විටෙකම අගතිය සහ විනාශය කරා යන්නා වූ හැදියවක් කියලනෙ. ඉතින් අනිවාර්යෙන්ම නීති සම්පාදකයන් ජනතාව වෙනුවෙන් සැලසුම් හදන්න අවශ්‍යයයි, ඔවුන්ව ඔවුන් වෙතින්ම බේරාගන්නට.

මේ ආකාරයෙන් කරන විචාරය අපිව ගෙන එන්නේ මේ අභියෝගාත්මක ප්‍රශ්නයටයි: ඉතින් ජනතාව කර කියා ගන්නට අපොහොසත් වූ අය නම්, ඔවුන් දුසිරිත් වලින් යුතු අය නම්, දේශපාලනඥයන් පෙන්වන තරමට නූගත් වූවන් නම්, එහෙනම් ඇයි මේ අයගේ චන්ද අයිතිය ඔය තරම් දැඩි සේ තහවුරු කරමින් ආරක්ෂා කර දෙන්නේ?”

දුර්ජනයන්ට මං පාදා දීම

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූනි 23, 2016

ft-venezuela-hunger-4

තුවක්කු අයිතිය නීතිගරුක ජනතාව වෙතින් අයින් කරනු යැයි ඉල්ලා සිටින බොහෝ පිරිසක් අවි ආයුධ රැගත් ආණ්ඩු ලොව තුල කරන හානිය නොදැක්කා සේ ඉන්නට කැමතියි. ඒ අස්සේ ආණ්ඩුවල සහාය නොමැතිව නිදහස් සාමකාමී ජනතාව අතර “පැරා මිලිටරි” කල්ලි ඇතැයි සිතන අයත් ඉන්නා බව පහුගියදා දැනගත්තෙමි!!!

හාමතයෙන් පෙළෙන සංඛ්‍යාව වැඩිවෙද්දී මහජනතාව බඩගින්න නිවාගන්නට මහපාරේ සතුන් මරාගෙන කන, සෞඛ්‍ය සේවා අඩපණ වූ බෙහෙත් හිඟයක් පැතිර පවතින වෙනෙසියුලාවේ, ජනාධිපති නිකොලාස් මධූරෝට ඇති ජනප්‍රසාදය 31% කි. දකුණු ඇමෙරිකාවේ චිලේ හි මිචෙල් බැචලෙට් 26% ක ජනප්‍රසාදයකුත්, පෙරූ හි ඔලන්ටා හුමාලා 15% ක ජනප්‍රසාදයකුත් පවතී. පසුගිය දා නිලයෙන් පහ කරන්නට පෙර බ්‍රසීලයේ ඩිල්මා රූසෙෆ්ට 9% ක ජනප්‍රසාදයක් පැවතිණ.

මෙතරම් උග්‍ර ආර්ථික ව්‍යවසනයක් හමුවේ, “පාන් කඩයකට ගොඩ වැදී පාන් තියෙනවාදැයි අහන්නට සිද්ධ වෙන එකම රටේ” පාලකයා රටේ දුක්විඳින ජනතාවගෙන් 31% ක ජනප්‍රසාදයක් ඇතිව ඉන්නේ කෙසේද?

උත්තරය සරල වූවකි. චැවිස්මෝ දේශපාලන ව්‍යාපාරය අදහන අයට ආණ්ඩුව විසින් බෙදන ප්‍රොපගැන්ඩාව ගිරවුන් මෙන් කියත හැකියාව ඇත. වරෙක ඔවුන් උගෝ චෑවෙස්ට ඇමෙරිකාව පිළිකා බෝ කළේ යැයි කිවූහ. දැන් ලෝක තෙල් මිල පහළ යෑම සහ නියඟය පිට වරද පටවා ඇත.

ලෝක තෙල් මිල පහළ යෑම නිසා හටගත් සාගත තත්වයක් නම් නයිජීරියාව වැනි තෙල් අපනයන වලින් යැපෙන රටක ද ආහාර හිඟයන් දැකිය යුතු වේ. නයිජීරියාවේ ද ආර්ථිකය පහළ බැස ඇත. එහෙත් ආහාර හිඟයක් නැත. වෙනෙසියුලාවේ ආහාර පෝලිම් පටන් ගත්තේ 2014 වසර මුල දී ය. ලොව බොර තෙල් බැරලයක් ඇමෙරිකන් ඩොලර් 110 කට තිබි කාලයේ දී ය. වෙනෙසියුලාවේ දැඩි ටොයිලට් පේපර් හිඟයක් පැතිරුණේ ඊටත් කළින් එනම් 2013 දී ය.

මධූරෝට වඩා ජනප්‍රසාදය අඩු, 15% ක ජනප්‍රසාදයක් පමණක් ඇති හුමාලා පාලනයේ සිටින පෙරූ රටට වඩා බොර තෙල් අපනයනයෙන් ආදායමක් වෙනිසියුලාව විසින් උපයයි. වෙනෙසියුලාව සහ පෙරූ රටවල් දෙකෙහිම ජනගහණය එක හා සමාන වෙති. නමුත් ජනාධිපතිවරයාට ජනප්‍රසාදය අඩු වුවත්, පෙරූ රටෙන් හාමතේ සිටිමින්, පෝලිම් වල පැය ගණන් ලැග, බඩු නැතිව ගෙදර යන ජනතාවක් ගැන අහන්නට ලැබෙන්නේ නැත.

මෙම වසරේ දී වෙනෙසියුලාව බොර තෙල් වලින් උපයන ආදායම කොලොම්බියාව හා සමාන වෙතැයි කියැවේ. කොලොම්බියාවේ ජනගහණය වෙනෙසියුලාවේ ජනගහණය මෙන් දෙගුණයකි. ඒත් කොලොම්බියාවේ ද උග්‍ර ආහාර හිඟයක් හෝ බෙහෙත් හිඟයක් නැත.

පෙරූ රටේ දකුණු කෘෂිකාර්මික පෙදෙස් හි වර්තමානයේ නියඟයක් පවතී. ගුවාතමාලා, කැරිබියන් දුපත්, අප්‍රිකානු රටවල මෙන්ම මිලියන 300 ක ජනතාවකට බලපාන නියඟයක් මේ දිනවල ඉන්දියාවේ ද පවතී. එහෙත් ඒ රටවල වෙනෙසියුලාවේ මෙන් ආහාර ඉල්ලා ලතවෙන ජනතාවක් දකින්නට නැත.

මධූරෝට 31% ක ජනප්‍රසාදයක් ලැබෙන්නේ, බලයේ ඉන්නට ලැබෙන්නේ නිදහස් ජනතාව වෙතින් නොවේ. චෑවෙස් විසින් ආයුධ සන්නද්ධ කරන ලද්දවුන් වෙතිනි. 2002 දී චෑවේස්ව බලයෙන් පහකරන මිලිටරි කුමන්ත්‍රණයක් පටන්ගෙන දින දෙකකින් අසාර්ථක විය. තමාව බලයේ තබාගැනීමට සාමාන්‍ය හමුදාවට නොහැකි බව චෑවේස් එදා හඳුනාගත්තේය. 2004 දී කරාකස් පොලීසියේ දහ දාහක් සහ වෙනත් පළාත්වල පොලිස් බලය ද හේ අඩු කරන ලදි.

චෑවිස්ටා ව්‍යාපාරය කළේ බදුගෙවන ජනතාවගේ මුදලින් ආණ්ඩුවේ අවිගත්තවුන් රටේ හැම නගරයකම, හැම ගමකම ස්ථාපිතයයි. එය “බොලිවේරියන් මිලීෂා” යැයි හැඳින්විණ. චෑවේස්ගේ සමාජවාදයට පක්ෂ වූවන් කැමැත්තෙන් එකතු වූ, අම්මල තාත්තල අච්චිල සීයල වෙතින් හැදෙන අවි ආයුධ වලින් සන්නද්ධ කල්ලියක් යැයි සාමාන්‍ය වෙනෙසියුලාවේ වැසියන් විශ්වාස කළහ. එහෙත් පසුගිය මැයි 22 වැනිදා, රට අර්බූදකාරී බැවින් ගිලගත් මොහොතක, ආණ්ඩුව විසින් ඇමෙරිකන්කාරයන් රට ආක්‍රමණය කරනවා යැයි බිය පතුරුවමින් මේ චෑවිස්ටා ව්‍යාපාරයේ “කලෙක්ටිවොස්” නමින් වූ පැරා මිලිටරි කල්ලිය දැකගන්නට වෙනෙසියුලාවේ වැසියන්ට හැකියාව පෑදිණ.

ආණ්ඩුවට ඇත්තේ ආර්ථික න්‍යායක් නොව ‘කුමන්ත්‍රණ න්‍යායක්’ බව දැක්ක ද රටේ ජනතාව අද කුමක් කරන්න ද?

කලෙක්ටිවොස් විසින් පොලීසියෙන් සහ සාමාන්‍ය හමුදාව වෙතින් නීතිය හා සාමය රැකීම තම අතට පවරාගෙන ඇත්තේ මධූරෝ ආණ්ඩුවේ චෑවිස්ටා ව්‍යාපාරයේ නාමයෙනි. ඔවුන් අතර මධූරෝට අකැමති අය ද සිටිති. “අපි චෑවිස්ටා, මධුරිස්ටා නොවේ,” යැයි කියනවුන් සිටිති. එහෙත් ඒ දෙක අතර වෙනසක් නැති බව හඳුනාගන්නට නොදනිති.

ඔවුන් සමාජවාදය පෙනී සිටිනවා යැයි කියන සමාජ සාධාරණත්වය තම පැත්තේ අදහස් දරණ අයට පමණක් ලැබිය යුතු යැයි සිතන අයයි. රටවැසියන්ගේ නිෂ්පාදන, දේපල හා ආදායම් තාසාද්ග්‍රහණයට, රාජ සන්තක කිරීම් වලට, අවසරය ඇති කමිටුවක් වෙනෙසියුලාවේ එක්සත් සමාජවාදී පක්ෂයෙන් පිහිටුවන ලදි.

2004 දී චෑවෙස්ට එරෙහි ජනමතයක් විමසන්නට අත්සන් ගසන ලද්දවුන් දේශපාලන ඇපාතීඩයකට මුහුණ දුන්හ. අද මධූරෝට එරෙහිව ජනමතයකට අත්සන් ගැසීම අධෛර්ය කරවන්නට, CLAP නමින් වූ ඒ තාසාද්ග්‍රහණ කමිටුව ආහාර ලැබෙන්නේ කුමන රටවැසියන්ටදැයි නොලැබෙන්නේ කාටදැයි තීරණය කරයි. මේ චෑවිස්ටා ව්‍යාපාරය යනු සමාජ ප්‍රජාන්ත්‍රවාදීය වූවක් යැයි ඇමෙරිකන් දේශපාලකයෙකු වන බර්නි සෑන්ඩර්ස් සහ ඇමෙරිකන් හොලිවුඩ් නළුවෙකු වෙන ෂෝන් පෙන් වැන්නෝ ප්‍රශංසා කරන ලදහ. එහෙත් දැන් ජනමතය ප්‍රකාශයට වරම් නැති බව දකිද්දී ඔවුන් නිශ්ශබ්ද වෙති.

වෙනෙසියුලාවේ ආණ්ඩුව, පුද්ගලික හා රාජ්‍ය වූ සියළු ආහාර බෙදාහරින මාර්ග පාලනය තම අතට ගෙන ඇත. CLAP විසින් ආහාර සියල්ල සලාක ක්‍රමයෙන් බෙදන බලය තමන් අතට ගෙන ඇති විට දී, ප්‍රසිද්ධියේ ආණ්ඩුවට ඇති අකමැත්ත ප්‍රකාශ කර තම දූ දරුවන් හාමතයෙන් තබන්නට කැමති කවුද?

නිෂ්පාදන හිඟය නිසා උද්ධමනය අද සියයට දාහක් දක්වා ඉහළ ගිහින් ඇත. මිල ගණන් පැයෙන් පැයට වෙනස් වේ. රාජ්‍ය ව්‍යවසායකත්වය දැවැන්තය, දැඩි පාඩු විඳින ආයතනවලින් පිරී ඇත. මධ්‍යගතව සිද්ධ වූ මිල පාලනයෙන්, ව්‍යවසායකත්වය නොදන්නා අය අතින් නිෂ්පාදන වැය ඉහළ යද්දී පවා අඩු මිල පවත්වාගැනීම නිසා සැපයුම් සහ නිෂ්පාදනය කඩා වැටිණ. බඩු ගත හැකි කළු කඩ මිල ගණන් ඉහළ ගියේය. ඩොලරයේ නිල විනිමය අනුපාතිකයට වඩා දැඩි වෙනසක් ඇත්ත අගයේ දකින්නට ලැබිණ. රටේ බැඳුම්කර ඇත්තේ චෑවිස්ටා අතය. විදෙස් ණයෙන් දැවැන්ත ප්‍රමාණය ඔවුන් සතුයි. ඔවුන් විසින් හදාගත් “බ්‍රෝකරේජ් ආයතන” තුලින් වෙනෙසියුලාවේ බැඳුම්කර ඩිස්කවුන්ට් මිලට ගෙන බිලියන ගණනින් ආදායම් උපයාගන්නට ඔවුන් සමත් වී සිටිති.

කුමන විලාසයකින් හෝ පිළිගැන්වෙන සමාජවාදය අසාර්ථක යැයි පිළිගන්නට අකමැති වූවන් තව දුරටත් තම දර්ශනය කුමක්දැයි නොදැන ධනවාදය අසාර්ථක යැයි හඬනඟමින් සිටිනු ඇත. එවැනි දුර්ජනයන්ට මං පාදා දී, පණ බයෙන් සහ හාමතෙන් තම දූ දරුවන්ට ඉන්නට සිද්ධවෙනවාට කැමැති දැයි ඔබ ඔබෙන්ම අවංකව විමසිය යුතුයි. ඕනෑම රටක් වෙනිසියුලාවක් වෙන්නට වැඩි කාලයක් යන්නේ නැත.

තුවක්කුවක් පත්තු විණ, විස්තරය එසේම දිග හැරිණ

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූනි 20, 2016

යම් සිද්ධියක දී සිද්ධ වූ දේවල් ගැන අල්පයකුත් ඒ හා සම්බන්ධ විස්තර කතාන්දරය (narrative) දීර්ඝ ලෙසින්, ප්‍රචාරය කරන පැත්තේ දැක්ම අනුව, දිග හැරෙයි. දේශපාලන කතාබහ පක්ෂය ගැන නොවූවකි. පුද්ගලයන් ගැන වූවකි. අදහස් හා ප්‍රතිපත්ති ගැනට වඩා ස්ටැයිල් හා රූප රාමු ගැන වූවකි. ප්‍රවෘත්ති නොව විස්තර කතා ප්‍රචාරය පටන් ගත්තේ මෙයට වසර අවුරුදු 75 කට පෙර. ටෙඩී රූසවෙල්ට්, විලියම් ටැෆ්ට්, සහ වූඩ්රොව් විල්සන් බලයේ සිටි කාලයේය. කොංග්‍රසය පැත්තකට දමා ජනාධිපතිවරයා උලුප්පා පෙන්වීම පටන් ගැනුනේ එවකයි.*

ඕලැන්ඩෝ, ෆ්ලෝරීඩාවේ සමරිසි සමාජ ශාලාවකට 2016 ජූනි 12 වැනිදා ඇතුල් වූ මානසික රෝගියෙක් තුවක්කු දෙකකින් එහි විනෝදයෙන් එක්රොක් වී සිටි පාරිභෝගිකයන්ට වෙඩි තැබීය. ඝාතකයා ද ඇතුළු මිනිස් ජීවිත 50 ක් නැතිවිය. 53 දෙනෙකුට තුවාල සිද්ධ විණ. එය පැය තුනක් පුරා සිද්ධ වූවකි.

එම සමාජ ශාලාව පිහිටන පරිසරයට සහ එය ඇතුලට තුවක්කු ගෙනියන්නට නීතියෙන් තහනම් වෙයි. සමාජ ශාලා අයිතිකරුවන්ට සහ එහි ආරක්ෂක සේවයේ යෙදෙනවුන්ට ද තුවක්කු ළඟ තබාගැනීම නීතියෙන් තහනම් වෙයි. සිද්ධිය ප්‍රචාරය කරද්දී බොහෝ ප්‍රවෘත්ති සේවාවන් මෙය සඳහන් නොකළහ.

ඝාතකයා පාවිච්චි කරන ලද්දේ SIG Sauer MCX සෙමි ඔටෝමැටික් රයිෆල් එකක් සහ 9mm ග්ලොක් 17 හෑන්ඩ්ගන් ලෙස හැඳින්වෙන තුවක්කුවකි. ඔහු සතුව “ඇසෝල්ට් වෙපන්” එකක් නොතිබුණි. ඇසෝල්ට් වෙපන් කියා තුවක්කු වර්ගයක් නොමැත. 1989 ට පෙර ඇසෝල්ට් වෙපන් යන්න තුවක්කු ගැන සංවාදයේ නොමැති වූ හැඳින්වීමකි. ඇසෝල්ට් රයිෆල් යන වර්ගයට ඈඳා ගනිමින් ඇසෝල්ට් වෙපන් යන හැඳින්වීම සිවිල් වැසියන්ට නීත්‍යානුකූල තුවක්කු අයිතිය තහනම් කළ යුතුය යන පැත්ත ගෙන ආ දේශපාලනික වහරකි.

ඇසෝල්ට් රයිෆල් ඇත්තේ ඇමෙරිකාවේ යුද හමුදාවන්හි අයට පමණි. සිවිල් ජනතාවට ඒවා ළග තබාගැනීමත් සම්පූර්ණයෙන් තහනම් වූවකි. M4A1 carbine යනු මිලිටරිය භාවිතා කරන ඇසෝල්ට් රයිෆලයකි. එය පෙනුමින් ඇමෙරිකන් සිවිල් වැසියන් අතර අද වැඩියෙන්ම ජනප්‍රිය AR-15 රයිෆලය වැනියි. නමුත් සමානකම් එතැනින් නතර වේ. හමුදාව සතු රයිෆලය ෆුලි ඔටෝමැටික් වූවකි. ට්‍රිගර් එක අදින හැම වතාවක දී ම, වෙඩි උණ්ඩ වට කිහිපයක් පත්තු කළ හැකි වූවකි. එක මිනිත්තුවකට වෙඩි උණ්ඩ 950 ක් පමණ විසුරුවා හරින්නට ඉන් හැකියි.

ඇමෙරිකාවේ ජනප්‍රියම තුවක්කුව වූ AR-15 රයිෆලය සෙමි ඔටෝමැටික් වර්ගයේ තුවක්කුවකි. ඇමෙරිකාවේ දී සිවිල් වැසියන්ට මිල දී ගත හැකි අනෙක් තුවක්කු සියල්ලම වාගේ මෙය ද, ට්‍රිගර් එක අදින හැම වතාවක දී ම විසුරුවා හරින්නේ වෙඩි උණ්ඩ එක වටයක් පමණි. තුවක්කුව හසුරුවන්නාගේ දක්ෂතාවය අනුව AR-15 රයිෆලයෙන් මිනිත්තුවකට වෙඩි උණ්ඩ වට 45-60 ත් අතර ප්‍රමාණයක් විසුරුවා හරිත හැකියි.

තුවක්කු තහනම් කළ යුතු යැයි කියා හඬ නඟන අය විසින් මේ ‘ඇසෝල්ට් වෙපන්’ යැයි හඳුන්වන තුවක්කු වලින් එක අවස්ථාවක දී මුදා හැරෙන්නේ එක වෙඩි උණ්ඩයක් පමණකි. මිලිටරි ස්ටැයිල් එනම් මිලිටරිය භාවිතා කරන තුවක්කුවක් ලෙසින් පිටතට පෙනෙන AR-15 රයිෆලය ද එක වතාවක් ට්‍රිගර් එක ඇදීමෙන් විසුරුවා හැරිය හැක්කේ එක වෙඩි උණ්ඩයකි.

සත්‍යය සොයන්නට උවමනාවක් නැති, තනිවම හිතන්නට බැරි ජනතාවක් වහලුන් කරගන්නට දන්නා ලිවියතන් ආණ්ඩුවට, පෙනුම ගැන බිය ගන්වමින් 1993 දී ෆෙඩරල් ඇසෝල්ට් වෙපන් තහනමක් කොංග්‍රස් සභාවට ගෙනෙන්නට හැකිවිණ. ඇසෝල්ට් වෙපන් යන හැඳින්වීම දේශපාලන නිර්මාණයක් නිසා ඔවුන් එහි තාක්ෂණික ලක්ෂණ කුමක් විය යුතු දැයි නිර්වචනය කළේ නැත. එසේම එම තහනමෙන් වෙඩි උණ්ඩ 10 කට වඩා ඇති මැගසින් භාවිතය සියළු සිවිල් ජනතාවගේ තුවක්කු වලට තහනම් කෙරැණි. මේ තහනම ඉදිරිපත් කළ පසුව එය නීතියක් බවට පත්වීමට වසර 10 ක කාලයක් නියම විණ. 1994 සැප්තැම්බර් 13 වැනිදා තහනම අත්හදා බැලීම පටන් ගැනිණ.

තහනමත් සමඟ නීතිය පිළිපැදි තුවක්කු නිෂ්පාදකයන් වෙඩි උණ්ඩ වට 10 ක මැගසින් ඇති තුවක්කු පමණක් වෙළඳපොලට ගෙන ආහ. නීතියට වසර 5 ක් ගෙවෙද්දී 1999 දී කොලොම්බයින් පාසැලේ මිනිස් ඝාතනය සිද්ධ වූයේ එසේ නව නීතියට අනුව වෙළඳපොලට පැමිණි Hi-Point 995 තුවක්කුවකින්. වෙඩි උණ්ඩ 10 ක සීමාව ඝාතකයාට බාධාවක් නොවිණ. ඔහු වට 96 ක් පත්තු කර තමන්ට වෙඩි තබාගත්තේ තව වෙඩි උණ්ඩ පුරවන ලද මැගසින් 13 ක් ඉතිරිව තිබිය දී ය.

තහනමෙන් සිද්ධ වූයේ තුවක්කු වලින් කරන අපරාධ නැවතීමක් නොවන බව වැටහී යද්දී, සහ තහනම අත්හදා බලන වසර 10 ගෙවී යද්දී 2004 දී එය යළි සම්මත කරගන්නට චන්ද නොමැති වීම නිසා අය අහෝසි වී ගියේය. 2004 අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තාව දැක්වූයේ තහනමට කළින් ද ‘ඇසෝල්ට් වෙපන්’ තුවක්කු වලින් කරන ලද තුවක්කු අපරාධ වූයේ 2% ක් පමණක් බවයි.

එහෙත් මානසික රෝගියෙක් අතින් තුවක්කුවක් පත්තු වෙන සෑම අවස්ථාවකම මේ එක විදියකට පමණක් හිතන්නට හිර වී සිටිනවුන් නීත්‍යානුකූල තුවක්කු අයිතිය අහිමි කරන්නට යෝජනා ගෙනෙති. 2012 දී කැලිෆෝර්නියාවේ ඩයාන් ෆයින්ස්ටයින් නැවතත් සිය ඇසෝල්ට් වෙපන් තහනම කොංග්‍රසයට ඉදිරිපත් කරන්නට උත්සාහ කළාය.

ඕලැන්ඩෝ හි ඝාතනයෙන් පසු ඇමෙරිකාවේ උප ජනාධිපතිවරයා ද “ඇසෝල්ට් වෙපන්” සහ “වැඩි උණ්ඩ දමත හැකි” මැගසින් අයිතිය “සිවිල් වැසියන්ට” තහනම් කළ යුතු යැයි කියා සිටියේය. ඇසෝල්ට් වෙපන් කියා දෙයක් නැති වූවාට උප ජනාධිපතිවරයාට කම් නැත, එය තහනම් කළ යුතුය!!!

ඕලැන්ඩෝ ඝාතකයා තුවක්කු මිල දී ගැනීමට සුදුස්සෙක් යැයි නියාමන දන්නවා කියාගත් ඇමෙරිකන් රජය විසින්ම අනුමත කරන ලද්දෙකි. ඔහු වෙඩි පහරින් ගැලවෙන්නට හැකි වෙස්ට් මිල දී ගන්නට ඉල්ලා සිටිය දී ඒවා සිවිල් ජනතාවට මිලට ගත හැකි ඒවා නොවේ යැයි කියූ තුවක්කු කඩකාරයා සමඟ උරණ වූවෙකි. තුවක්කු කඩකාරයා අනතුරුව ඔහුව FBI එකට වාර්තා කළත් ඔවුන් ඔහු මුස්ලිම් ආගමිකයෙක් නිසා කඩ අයිතිකාරයා ආගම්වාදී වෛරයකින් එසේ කියනවා යැයි සලකා ඒ ගැන කිසිත් විභාගයක් නොකළහ. තමන් මානසික රෝගියෙක් බව පෙන්වන ලක්ෂණ ඝාතකයා විසින් බොහෝ අවස්ථාවල දක්වා ඇතත් නියාමන කරන්නට දන්නවා කියන ආණ්ඩුවම ඊට හැකියාව නොමැති බව ඒ හැම අවස්ථාවක දී ම දක්වා ඇත.

තුවක්කු අයිතිය මිනිසුන් වෙතින් අහිමි කර, ඔවුන්ව මරා දමන්නට හැකියාව මානසික ලෙඩෙකුට පාදා දෙන ලද්දේ ආණ්ඩුවේ නීති වලින්. එදින අධි කාල නිල සේවයේ යෙදුන පොලිස් නිලධාරියෙක් (තුවක්කුවක් ඔහු අත තිබූ බැවින්) සමාජ ශාලාවේ සිටි පිරිසක් එළියට අරගෙන බේරාගන්නට සමත් විය. ඝාතකයා මැගසින් දමන්නට හා එය හිරවෙද්දී වෙඩි තැබීම නවතන ලද අවස්ථා බොහොමයක් විය. ප්‍රොටොකොල් පිළිපදින්නට පොලීසිය පැය තුනක් ගතවිණ. එය තුවක්කු තහනම් කලාපයක් නොවුනා නම් එවැනි මානසික රෝගියෙක්ට එවැනි ඛේදවාචකයක් ගෙන්නට හැකියාව නොමැති වේ.

ඇයි ඇමෙරිකන්කාරයන්ට තුවක්කු අයිතිය අවශ්‍ය යැයි අයෙක් විමසනු ඇත. පුද්ගලික රොකට් අජටාකාශයට යවන අයිතියට නිදහසක් ඇති රටක ඇයි තුවක්කුවක අයිතිය තහනම් කළ යුතු කියා නිකමට සිතා බලන්න!!!

තම දේශපාලන පැත්තට ලකුණු දාගන්නට මිනිසුන් උසිගන්වන අය සමරිසි විරෝධය, තුවක්කු විරෝධය, මුස්ලිම් විරෝධය යනාදියෙන් වෙනදා ලෙසින්ම විස්තරය දිග හැරියහ. සමරිසියන් විසින් සිය තුවක්කු අයිතිය තහවුරු කරගන්නට පින්ක් පිස්තෝල නමෙන් සංවිධානයක් පිහිටුවා ගෙන තිබෙන බව මා දැනගත්තේ මේ සිද්ධියෙන් පසුවයි.

* The Politics of Narrative Form: The Emergence of News Conventions in Print and Television, Muchael Schudson, Published by The MIT Press. 1982

ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව වැරදි නිවැරදි කරගනියි

Posted in Uncategorized by arunishapiro on ජූනි 18, 2016

ඇමෙරිකාවේ ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව ගැනයි මේ. වැරැද්දක් කළා කියල පිළිගෙන කරපු වැරදි නිවැරදි කරන්නටත් ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව ගන්න උත්සාහයක් අහන්නට ලැබුණ. හැදියාව වෙනස් කරගන්නට සිද්ධ වෙන්නේ රජයේ සේවකයන්ට නැණස පෑදීමක් නිසා නෙමෙයි. රජයේ ආයතනයකට විරුද්ධව දාන නඩු වලින් ජයගන්න හැකි ව්‍යවස්ථාවක් රටේ තවමත් ඉතිරි වෙලා තියන නිසයි.

මේ රෙගුලාසියත් ඇමෙරිකන් රජය පටන් ගත්තේ මහජනතාවගේ ආරක්ෂාවට කියල. 9/11 වලින් පසුව ඇමෙරිකන් වැසියන් මරා දමන්නට සැලසුම් ගහන ත්‍රස්තවාදීන්ගේ මුදල් කටයුතු ගැන නිරීක්ෂණය කරන්නැයි කියල. ඒත් අනික් හැම උත්සාහයක් වගේම මෙයින් ද සිද්ධ වුනේ අහිංසක, අවංක, නීති රෙගුලාසි පිළිපදින අයගේ අයිතීන් කප්පාදුවයි. ඔවුන්ගේ පුද්ගලික වත්කම් රජය උදුරාගන්නට හැකියාව ලැබීමයි.

Structuring – ‘ව්‍යුහයක් හැදීම’ නමින් වූ ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව සැලසුමක් දියත් කළා රටේ වාසය කරන මිනිස්සු ඩොලර් දහ දාහකට වඩා බැංකු ගිණුමෙන් ගත්තොත් හරි දැම්මොත් හරි වහාම රජයට වාර්තා කරන ක්‍රමයක්. එයාර්පෝට් හරහා මුදල් නෝට්ටු හැටියට ඩොලර් දහ දාහක් අරන් යන්නත් බැහැ එක පවුලකට. ඇමෙරිකාවේ හොඳ බාරගන්න හැමවිටම පසුබට ඒත් හොටු නම් පැනල බදාගන්න බොහෝ රටවල, උදා. ලංකාවේ ද නීතිය මෙයයි. වෙන කිසිම සාක්ෂි පෙන්වන්නට බැරිවුනත්, සැක කටයුතු යැයි කියමින් එතරම් මුදලක නෝට්ටු ප්‍රමාණයක් රටකට ගෙන ඒමේ දී රාජ සන්තක කරගැනීමේ අවසරය ඒ ඒ රජයන් තමනට පවරා ගෙන තියෙනව.

මේ ව්‍යහුයක් හැදීම නිසා සිද්ධ වූයේ නීතිගරුක රටවැසියන්ට ඩොලර් දහ දාහකට වඩා මුදලක් තමන්ගේම බැංකු ගිණුමෙන් ගනිද්දී හෝ ඊට දමද්දී බැංකු සේවකයන් වෙතින් මෙන්ම වෙනත් රජයේ නිලධාරීන් ඉදිරියේ දී කට උත්තර දෙන්නට හා ලියකියැවිලි පුරවන්නට සිද්ධ වීමයි.

සංචාරකයන් අධිකව ගැවසෙන අපේ පැත්තේ එක්තරා අවන්හලක් ගිම්හාන සති අන්තයක දී ඩොලර් මිලියන බාගයක් පමණ උපයනු ලබයි. ඩොලර් දහ දාහක කෑෂ් ගණුදෙනු යනු එවැනි ව්‍යාපාරික ස්ථානයක අසාමාන්‍ය සිදුවීමක් නොවේ. එහෙත් නීති විරෝධීන් අල්ලන්නට යැයි කියමින් නීති පිළිපදින අයට තවත් රෙගුලාසි පැනවීමට සියළු රජයන් ගජ හපනුන් වෙති. ආදායම් උපයමින් තවත් රස්සා උත්පාදනය කරනවා වෙනුවට ව්‍යාපාරිකයන්ට මේ කාලය නාස්ති කරන නිෂ්ඵල වාර්තා සමඟ ගැටීමට සිද්ධ වීම රටට සිද්ධ වෙන පාඩුවක් හැටියට රජයක් දකින්නේ නැත.

2001 සැප්තැම්බර් 11 ත්‍රස්තවාදී සිද්ධියෙන් පසුව සිවිල් ජනතාවගේ ආරක්ෂාව පිණිස යැයි කියමින්, අයිතිකරුවා වරදකරුවෙක් ද නැත්නම් අහිංසකයෙක් ද යන්න නොසලකා හැර, අපරාධ කටයුතු හා සම්බන්ධ බවට සැක ඇතැයි කියමින් පමණක් අයිතිකරුවාගේ මුදල්, වාහන, නිවාස හා වෙනත් දේපල රජයට පවරා ගැනීමේ එනම් සිවිල් අහිමිකරය නීති -civil forfeiture laws සම්මත කර ගැනිණ. එම නීති යටතේ රජය අල්ලා ගත්තාට පසු තම දේපල බේරාගන්නට පැහැදිලි නැති, සංකීරණ වූ, ඉතා වැය අධික නීති ක්‍රියාවලියක නියැළෙන්නට ඒවායේ අයිතිකරුවන්ට සිද්ධ වේ. එපමණක් නොව මේ නීති විසින් පොදුජන දේපල අල්ලා ගත් ආයතනවලට ආදායම් උපයාගන්නට මාර්ගයක් ද සකස් කර දී ඇත.

2001 සිට 2014 අතර කාලයේ දී රාජ්‍ය අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අහිමිකරණ අරමුදල සහ රටේ භාණ්ඩාගාරය ඩොලර් බිලියන 29 ක් ලබාගනිති. ඇමෙරිකාවේ ප්‍රාන්ත 14 ක වාර්ෂික අහිමිකරය 2002 සිට 2013 දක්වා දෙගුණයකින් ඉහළ යන ලදි. මේ ඒ ගැන සොයා බැලූ ‘යුක්තිය සඳහා වූ ආයතනයට’ -Institute for Justice සොයාගත හැකි වූ තොරතුරු පමණි.

අපරාධකරුවෙකුගේ දේපල උදුරාගන්නට පෙර දෝෂණයක් -conviction අවශ්‍ය වෙයි. එහෙත් සිවිල් අහිමිකරයේ දී අපරාධයකට චෝදනාරෝපයක් නැතිව, වරදකරුවෙක් යැයි සාක්ෂි නැතිව, ඔප්පු කරන්නේ නැතිව, දෝෂණයක් නැතිවම දේපල අල්ලා ගත හැකියි. 1997 සිට 2013 අතර කාලයේ දී අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අහිමිකරයන් 13% ක් අපරාධ අහිමිකරයන් වෙද්දී, සිවිල් අහිමිකරයන් 87% ක් විය.

අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සිවිල් අහිමිකරයන් 88% ක් සිද්ධ වූයේ “පරිපාලනමය” වශයෙනි. දේපල අයිතිකරුවා කුමන හෝ හේතුවක් නිසා උසාවියකින් අභියෝගයක් එල්ල කළේ නැතිනම් පරිපාලන අහිමිකරය නිතැතයෙන්ම සිද්ධ වේ. එය නීතීඥයෙක්ගේ වැය දැරීමට නොහැකි වූවා හෝ නියමිත වේලාවට නිසි පෝරමයක් පුරවා නොමැති වීම නිසා හෝ විය හැකියි. නඩුකාරයෙක් නොමැතිව, අපක්ෂපාතී මැදිහත්කරුවෙක් නොමැතිව එවිට අහිමිකරයේ දේපල ‘වරදකාරීත්වයට’ හසු වූ ලෙසකින් සැලකේ.

මෙම නීතිය අහිමිකරණයන්ට මුහුණ දෙන්නට සිද්ධ වූ අපරාධ නොකළ සිවිල් වැසියන්ගේ උපකාරයට ආවේ රජය නොවේ. ලිබටේරියන් සංවිධානයක් වූ යුක්තිය සඳහා වූ ආයතනයයි. මේ නීති ගැන දැනුම ඇති නීතීඥයන් හා අවශ්‍ය නීති උපදෙස් ලබා දෙමින් ඔවුන් මේ ගැන ඇමෙරිකන් ජනතාව දැනුවත් කළහ.

එක් පීට්සා කඩයක අයිතිකරුවෙක් කෑෂ් ගණුදෙනු වැඩි වූ ගිම්හානයක බැංකුවේ මුදල් තැන්පත් කරන්නට යද්දී බැංකු සේවකයන් මේ ඩොලර් දහ දාහේ වාර්තා කිරීම් ගැන පවසා, දහ දාහකට වඩා අඩුවෙන් දැම්මොත් අපිට වැඩියෙන් පෝරම පුරවන්නට වෙන්නේ නැතැයි ඔහුට කීය. තමන් නිතර ගණුදෙනු කරන බැංකු සේවකයන්ට පහසුවක් වේ යැයි සිතූ ඔහු දහ දාහට අඩුවෙන් කෑෂ් මුදල් දමන්නට නිතර බැංකුවට යන ලදි. ඒත් මේ නීති පරිපාලකයන්ට එය ඇල්ලුවේ ද නැත. ඔහු දහ දාහකට වඩා අඩුවෙන් මුදල් නිතර බැංකුවට දාන්නේ නිරීක්ෂණයට හසු නොවී සිටින අපරාධකාරී චේතනාවක් ඇති නිසා බව කියමින් ඔහුගේ බැංකු ගිණුම අහිමිකරයට ලක් කරන ලදි. ව්‍යාපාරික බැංකු ගිණුමේ මුදල් ලබාගැනීමට ඔහුට වසර දෙකකට වඩා කාලයක් නඩු කියන්නට සිද්ධ විණ.

මෙම නීති හදන්නට මූලික වූ (රේගන් ආණ්ඩුවේ) බ්‍රැඩ් කේට්ස් දැන් උද්ගත වී ඇති තත්වය දැක, නීතිවලින් අරමුණු කරගත්ත වෙනුවට මෙසේ නීති ක්‍රියාත්මක වීමේ දී සිද්ධ වෙන හානිය පිළිගෙන ඒ නීති ඉවත් කරගත යුතු බව පිළිගෙන ඇත.

යුක්තිය සඳහා වූ ආයතනය මහජනතාව වෙනුවෙන් නොබියව ඉදිරිපත් වූ නිසා ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව දේපල අයිතිකරුවන් 700 කට ඔවුන්ගේ මුදල් ආපසු ලබාගන්නට ඉදිරිපත් වෙන්න යැයි ආරාධනා කරන ලදි. අනාගතයේ දවසක දී මෙතෙක් කළ වැරදි සියල්ලම නිවැරදි කරගන්නට ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව මෙසේ පටන් ගෙන තිබේ.

දැඩි නීති ගෙන ඒමෙන් අපරාධකරුවන් හා නීති කඩන අය වළක්වන්නට හැකි යැයි සිතන අය ලොව බොහෝ වෙති. එහෙත් එසේ ගෙනෙන නීති නිසා අහිංසකයන් හා නීති අනුගමනය කරන අයට වැඩියෙන් හානියක් සිද්ධ වෙනවා යැයි දකින්නට හැකියාව ඇති අය ලොව ඇත්තේ සුලුතරයකි.

Policing for Profit, Institute of Justice

පසුහඹන්න

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 268 other followers